1. அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா

122. இதா³னி ஞாணகதா²னந்தரம் கதி²தாய தி³ட்டி²கதா²ய அனுபுப்³ப³அனுவண்ணனா அனுப்பத்தா. அயஞ்ஹி தி³ட்டி²கதா² ஞாணகதா²ய கதஞாணபரிசயஸ்ஸ ஸமதி⁴க³தஸம்மாதி³ட்டி²ஸ்ஸ மிச்சா²தி³ட்டி²மலவிஸோத⁴னா ஸுகரா ஹோதி, ஸம்மாதி³ட்டி² ச ஸுபரிஸுத்³தா⁴ ஹோதீதி ஞாணகதா²னந்தரம் கதி²தா. தத்த² கா தி³ட்டீ²திஆதி³கா புச்சா². கா தி³ட்டீ²தி அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ தி³ட்டீ²திஆதி³கம் புச்சி²தபுச்சா²ய விஸ்ஸஜ்ஜனம். கத²ம் அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ தி³ட்டீ²திஆதி³கோ விஸ்ஸஜ்ஜிதவிஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ வித்தா²ரனித்³தே³ஸோ, ஸப்³பா³வ தா தி³ட்டி²யோ அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²யோதிஆதி³கா தி³ட்டி²ஸுத்தஸம்ஸந்த³னாதி ஏவமிமே சத்தாரோ பரிச்சே²தா³. தத்த² புச்சா²பரிச்சே²தே³ தாவ கா தி³ட்டீ²தி த⁴ம்மபுச்சா², ஸபா⁴வபுச்சா². கதி தி³ட்டி²ட்டா²னானீதி ஹேதுபுச்சா² பச்சயபுச்சா², கித்தகானி தி³ட்டீ²னம் காரணானீதி அத்தோ². கதி தி³ட்டி²பரியுட்டா²னானீதி ஸமுதா³சாரபுச்சா² விகாரபுச்சா². தி³ட்டி²யோ ஏவ ஹி ஸமுதா³சாரவஸேன சித்தம் பரியோனந்த⁴ந்தியோ உட்ட²ஹந்தீதி தி³ட்டி²பரியுட்டா²னானி நாம ஹோந்தி. கதி தி³ட்டி²யோதி தி³ட்டீ²னம் ஸங்கா²புச்சா² க³ணனாபுச்சா². கதி தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸாதி வத்து²ப்பபே⁴த³வஸேன ஆரம்மணனானத்தவஸேன தி³ட்டி²ப்பபே⁴த³புச்சா². தி³ட்டி²யோ ஏவ ஹி தம் தம் வத்து²ம் தம் தம் ஆரம்மணம் அபி⁴னிவிஸந்தி பராமஸந்தீதி தி³ட்டி²பராமாஸாதி வுச்சந்தி. கதமோ தி³ட்டி²ட்டா²னஸமுக்³கா⁴தோதி தி³ட்டீ²னம் படிபக்க²புச்சா² பஹானூபாயபுச்சா². தி³ட்டி²காரணானி ஹி க²ந்தா⁴தீ³னி தி³ட்டி²ஸமுக்³கா⁴தேன தாஸம் காரணானி ந ஹோந்தீதி தானி ச காரணானி ஸமுக்³கா⁴திதானி நாம ஹோந்தி. தஸ்மா தி³ட்டி²ட்டா²னானி ஸம்மா பு⁴ஸம் ஹஞ்ஞந்தி ஏதேனாதி தி³ட்டி²ட்டா²னஸமுக்³கா⁴தோதி வுச்சதி.

இதா³னி ஏதாஸம் ச²ன்னம் புச்சா²னம் கா தி³ட்டீ²திஆதீ³னி ச² விஸ்ஸஜ்ஜனானி. தத்த² கா தி³ட்டீ²தி விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³ப³புச்சா². அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ தி³ட்டீ²தி விஸ்ஸஜ்ஜனம். ஸா பன அனிச்சாதி³கே வத்து²ஸ்மிம் நிச்சாதி³வஸேன அபி⁴னிவிஸதி பதிட்ட²ஹதி த³ள்ஹம் க³ண்ஹாதீதி அபி⁴னிவேஸோ. அனிச்சாதி³ஆகாரம் அதிக்கமித்வா நிச்சந்திஆதி³வஸேன வத்தமானோ பரதோ ஆமஸதி க³ண்ஹாதீதி பராமாஸோ. அத² வா நிச்சந்திஆதி³கம் பரம் உத்தமம் ஸச்சந்தி ஆமஸதி க³ண்ஹாதீதி பராமாஸோ, அபி⁴னிவேஸோ ச ஸோ பராமாஸோ சாதி அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ. ஏவம்பகாரோ தி³ட்டீ²தி கிச்சதோ தி³ட்டி²ஸபா⁴வம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி. தீணி ஸதந்தி தீணி ஸதானி, வசனவிபல்லாஸோ கதோ. கதமோ தி³ட்டி²ட்டா²னஸமுக்³கா⁴தோதி புச்ச²ம் அனுத்³த⁴ரித்வாவ ஸோதாபத்திமக்³கோ³ தி³ட்டி²ட்டா²னஸமுக்³கா⁴தோதி விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம்.

123. இதா³னி கத²ம் அபி⁴னிவேஸபராமாஸோதிஆதி³ வித்தா²ரனித்³தே³ஸோ. தத்த² ரூபந்தி உபயோக³வசனம். ரூபம் அபி⁴னிவேஸபராமாஸோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ரூபந்தி சேத்த² ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴ கஸிணரூபஞ்ச. ‘‘ஏதம் மமா’’தி அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ தி³ட்டி², ‘‘ஏஸோஹமஸ்மீ’’தி அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ தி³ட்டி², ‘‘ஏஸோ மே அத்தா’’தி அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ தி³ட்டீ²தி பச்சேகம் யோஜேதப்³ப³ம். ஏதந்தி ஸாமஞ்ஞவசனம். தேனேவ ‘‘வேத³னம் ஏதம் மம, ஸங்கா²ரே ஏதம் மமா’’தி நபும்ஸகவசனம் ஏகவசனஞ்ச கதம். ஏஸோதி பன வத்தப்³ப³மபேக்கி²த்வா புல்லிங்கே³கவசனம் கதம். ஏதம் மமாதி தண்ஹாமஞ்ஞனாமூலிகா தி³ட்டி². ஏஸோஹமஸ்மீதி மானமஞ்ஞனாமூலிகா தி³ட்டி². ஏஸோ மே அத்தாதி தி³ட்டி²மஞ்ஞனா ஏவ. கேசி பன ‘‘ஏதம் மமாதி மமம்காரகப்பனா, ஏஸோஹமஸ்மீதி அஹம்காரகப்பனா, ஏஸோ மே அத்தாதி அஹம்காரமமம்காரகப்பிதோ அத்தாபி⁴னிவேஸோதி ச, ததா² யதா²க்கமேனேவ தண்ஹாமூலனிவேஸோ மானபக்³கா³ஹோ, தண்ஹாமூலனிவிட்டோ² மானபக்³க³ஹிதோ, அத்தாபி⁴னிவேஸோதி ச, ஸங்கா²ரானம் து³க்க²லக்க²ணாத³ஸ்ஸனம், ஸங்கா²ரானம் அனிச்சலக்க²ணாத³ஸ்ஸனம், ஸங்கா²ரானம் திலக்க²ணாத³ஸ்ஸனஹேதுகோ அத்தாபி⁴னிவேஸோதி ச, து³க்கே² அஸுபே⁴ ச ஸுக²ம் ஸுப⁴ந்தி விபல்லாஸக³தஸ்ஸ, அனிச்சே நிச்சந்தி விபல்லாஸக³தஸ்ஸ, சதுப்³பி³த⁴விபல்லாஸக³தஸ்ஸ ச அத்தாபி⁴னிவேஸோதி ச, புப்³பே³னிவாஸஞாணஸ்ஸ ஆகாரகப்பனா, தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணஸ்ஸ அனாக³தபடிலாப⁴கப்பனா, புப்³ப³ந்தாபரந்தஇத³ப்பச்சயதாபடிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு கப்பனிஸ்ஸிதஸ்ஸ அத்தாபி⁴னிவேஸோதி ச, நந்தி³யா அதீதமன்வாக³மேதி, நந்தி³யா அனாக³தம் படிகங்க²தி, பச்சுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்ஹீரதி அத்தாபி⁴னிவேஸோதி ச, புப்³ப³ந்தே அஞ்ஞாணஹேதுகா தி³ட்டி², அபரந்தே அஞ்ஞாணஹேதுகா தி³ட்டி², புப்³ப³ந்தாபரந்தே இத³ப்பச்சயதாபடிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு அஞ்ஞாணஹேதுகோ அத்தாபி⁴னிவேஸோ’’தி ச ஏதேஸம் திண்ணம் வசனானம் அத்த²ம் வண்ணயந்தி.

தி³ட்டி²யோ பனேத்த² பட²மம் பஞ்சக்க²ந்த⁴வத்து²கா. ததோ ச²அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிராயதனவிஞ்ஞாண- காயஸம்ப²ஸ்ஸகாயவேத³னாகாயஸஞ்ஞாகாயசேதனாகாயதண்ஹாகாயவிதக்கவிசாரதா⁴துத³ஸகஸிண- த்³வத்திம்ஸாகாரவத்து²கா தி³ட்டி²யோ வுத்தா. த்³வத்திம்ஸாகாரேஸு ச யத்த² விஸும் அபி⁴னிவேஸோ ந யுஜ்ஜதி, தத்த² ஸகலஸரீராபி⁴னிவேஸவஸேனேவ விஸும் அபி⁴னிவேஸோ விய கதோதி வேதி³தப்³ப³ம். ததோ த்³வாத³ஸாயதனஅட்டா²ரஸதா⁴துஏகூனவீஸதிஇந்த்³ரியவஸேன யோஜனா கதா. தீணி ஏகந்தலோகுத்தரிந்த்³ரியானி ந யோஜிதானி. ந ஹி லோகுத்தரவத்து²கா தி³ட்டி²யோ ஹோந்தி. ஸப்³ப³த்தா²பி ச லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸேஸு த⁴ம்மேஸு லோகுத்தரே ட²பேத்வா லோகியா ஏவ க³ஹேதப்³பா³. அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ரூபஞ்ச ந க³ஹேதப்³ப³மேவ. ததோ தேதா⁴துகவஸேன நவவித⁴ப⁴வவஸேன ஜா²னப்³ரஹ்மவிஹாரஸமாபத்திவஸேன படிச்சஸமுப்பாத³ங்க³வஸேன ச யோஜனா கதா. ஜாதிஜராமரணானம் விஸும் க³ஹணே பரிஹாரோ வுத்தனயோ ஏவ. ஸப்³பா³னி சேதானி ரூபாதி³கானி ஜராமரணந்தானி அட்ட²னவுதிஸதம் பதா³னி ப⁴வந்தி.

124. தி³ட்டி²ட்டா²னேஸு க²ந்தா⁴பி தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி வீஸதிவத்து²காயபி ஸக்காயதி³ட்டி²யா பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம்யேவ வத்து²த்தா ‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா அத்தானம் ஸமனுபஸ்ஸமானா ஸமனுபஸ்ஸந்தி, ஸப்³பே³ தே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸுயேவ ஸமனுபஸ்ஸந்தி, ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதர’’ந்தி (ஸம். நி. 3.47) வுத்தத்தா ச பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ தி³ட்டீ²னம் காரணம். அவிஜ்ஜாபி தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி அவிஜ்ஜாய அந்தீ⁴கதானம் தி³ட்டி²உப்பத்திதோ ‘‘யாயம், ப⁴ந்தே, தி³ட்டி² ‘அஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஸு ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴’தி, அயம் நு கோ², ப⁴ந்தே, தி³ட்டி² கிம் படிச்ச பஞ்ஞாயதீதி? மஹதீ கோ² ஏஸா, கச்சான, தா⁴து, யதி³த³ம் அவிஜ்ஜாதா⁴து. ஹீனம், கச்சான, தா⁴தும் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஹீனா ஸஞ்ஞா ஹீனா தி³ட்டீ²’’தி (ஸம். நி. 2.97) வசனதோ ச அவிஜ்ஜா தி³ட்டீ²னம் காரணம். ப²ஸ்ஸோபி தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி தேன ப²ஸ்ஸேன பு²ட்ட²ஸ்ஸ தி³ட்டி²உப்பத்திதோ ‘‘யே தே, பி⁴க்க²வே, ஸமணப்³ராஹ்மணா புப்³ப³ந்தகப்பிகா புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி²னோ புப்³ப³ந்தம் ஆரப்³ப⁴ அனேகவிஹிதானி அதி⁴வுத்திபதா³னி அபி⁴வத³ந்தி, தத³பி ப²ஸ்ஸபச்சயா’’தி (தீ³. நி. 1.123) வசனதோ ச ப²ஸ்ஸோ தி³ட்டீ²னம் காரணம். ஸஞ்ஞாபி தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி ஆகாரமத்தக்³க³ஹணேன அயாதா²வஸபா⁴வகா³ஹஹேதுத்தா ஸஞ்ஞாய –

‘‘யானி ச தீணி யானி ச ஸட்டி², ஸமணப்பவாத³ஸிதானி பூ⁴ரிபஞ்ஞ;

ஸஞ்ஞக்க²ரஸஞ்ஞனிஸ்ஸிதானி, ஓஸரணானி வினேய்ய ஓக⁴தமகா³’’தி. (ஸு. நி. 543) –

வசனதோ ‘‘ஸஞ்ஞானிதா³னா ஹி பபஞ்சஸங்கா²’’தி (ஸு. நி. 880; மஹானி. 109) வசனதோ ச ஸஞ்ஞா தி³ட்டீ²னம் காரணம். விதக்கோபி தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி ஆகாரபரிவிதக்கேன தி³ட்டி²உப்பத்திதோ –

‘‘நஹேவ ஸச்சானி ப³ஹூனி நானா, அஞ்ஞத்ர ஸஞ்ஞாய நிச்சானி லோகே;

தக்கஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு பகப்பயித்வா, ஸச்சம் முஸாதி த்³வயத⁴ம்மமாஹூ’’தி. (ஸு. நி. 892) –

வசனதோ ச விதக்கோ தி³ட்டீ²னம் காரணம். அயோனிஸோமனஸிகாரோபி தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி அயோனிஸோ மனஸிகாரஸ்ஸ அகுஸலானம் அஸாதா⁴ரணஹேதுத்தா ‘‘தஸ்ஸேவம் அயோனிஸோ மனஸிகரோதோ ச²ன்னம் தி³ட்டீ²னம் அஞ்ஞதரா தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதீ’’தி (ம. நி. 1.19) வசனதோ ச அயோனிஸோ மனஸிகாரோ தி³ட்டீ²னம் காரணம். பாபமித்தோபி தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி பாபமித்தஸ்ஸ தி³ட்டா²னுக³திஆபஜ்ஜனேன தி³ட்டி²உப்பத்திதோ ‘‘பா³ஹிரம், பி⁴க்க²வே, அங்க³ந்தி கரித்வா ந அஞ்ஞம் ஏகங்க³ம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி, யம் ஏவம் மஹதோ அனத்தா²ய ஸம்வத்ததி. யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, பாபமித்ததா’’தி (அ. நி. 1.110) வசனதோ ச பாபமித்தோ தி³ட்டீ²னம் காரணம். பரதோபி கோ⁴ஸோ தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி து³ரக்கா²தத⁴ம்மஸ்ஸவனேன தி³ட்டி²உப்பத்திதோ ‘‘த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, ஹேதூ த்³வே பச்சயா மிச்சா²தி³ட்டி²யா உப்பாதா³ய பரதோ ச கோ⁴ஸோ அயோனிஸோ ச மனஸிகாரோ’’தி (அ. நி. 2.126) வசனதோ ச பரதோ கோ⁴ஸோ மிச்சா²தி³ட்டி²கதோ மிச்சா²தி³ட்டி²படிஸஞ்ஞுத்தகதா² தி³ட்டீ²னம் காரணம்.

இதா³னி தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் விவரந்தோ க²ந்தா⁴ ஹேது க²ந்தா⁴ பச்சயோதிஆதி³மாஹ. க²ந்தா⁴ ஏவ தி³ட்டீ²னம் உபாதா³ய, ஜனகஹேது சேவ உபத்த²ம்ப⁴கபச்சயோ சாதி அத்தோ². ஸமுட்டா²னட்டே²னாதி ஸமுட்ட²ஹந்தி உப்பஜ்ஜந்தி ஏதேனாதி ஸமுட்டா²னம், காரணந்தி அத்தோ². தேன ஸமுட்டா²னட்டே²ன, தி³ட்டி²காரணபா⁴வேனாதி அத்தோ².

125. இதா³னி கிச்சபே⁴தே³ன தி³ட்டி²பே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ கதமானி அட்டா²ரஸ தி³ட்டி²பரியுட்டா²னானீதிஆதி³மாஹ. தத்த² யா தி³ட்டீ²தி இதா³னி வுச்சமானானம் அட்டா²ரஸன்னம் பதா³னம் ஸாதா⁴ரணம் மூலபத³ம். யா தி³ட்டி², ததே³வ தி³ட்டி²க³தம், யா தி³ட்டி², ததே³வ தி³ட்டி²க³ஹனந்தி ஸப்³பே³ஹி ஸம்ப³ந்தோ⁴ காதப்³போ³. அயாதா²வத³ஸ்ஸனட்டே²ன தி³ட்டி², ததே³வ தி³ட்டீ²ஸு க³தம் த³ஸ்ஸனம் த்³வாஸட்டி²தி³ட்டி²அந்தோக³த⁴த்தாதி தி³ட்டி²க³தம். ஹேட்டா²பிஸ்ஸ அத்தோ² வுத்தோயேவ. த்³வின்னம் அந்தானம் ஏகந்தக³தத்தாபி தி³ட்டி²க³தம். ஸா ஏவ தி³ட்டி² து³ரதிக்கமனட்டே²ன தி³ட்டி²க³ஹனம் திணக³ஹனவனக³ஹனபப்³ப³தக³ஹனானி விய. ஸாஸங்கஸப்படிப⁴யட்டே²ன தி³ட்டி²கந்தாரம் சோரகந்தாரவாளகந்தாரனிருத³ககந்தாரது³ப்³பி⁴க்க²கந்தாரா விய. த⁴ம்மஸங்க³ணியம் ‘‘தி³ட்டி²கந்தாரோ’’தி ஸகலிங்கே³னேவ ஆக³தம். ஸம்மாதி³ட்டி²யா வினிவிஜ்ஜ²னட்டே²ன படிலோமட்டே²ன ச தி³ட்டி²விஸூகம். மிச்சா²த³ஸ்ஸனஞ்ஹி உப்பஜ்ஜமானம் ஸம்மாத³ஸ்ஸனம் வினிவிஜ்ஜ²தி சேவ விலோமேதி ச. த⁴ம்மஸங்க³ணியம் (த⁴. ஸ. 392, 1105) ‘‘தி³ட்டி²விஸூகாயிக’’ந்தி ஆக³தம். கதா³சி ஸஸ்ஸதஸ்ஸ, கதா³சி உச்சே²த³ஸ்ஸ க³ஹணதோ தி³ட்டி²யா விரூபம் ப²ந்தி³தந்தி தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தம். தி³ட்டி²க³திகோ ஹி ஏகஸ்மிம் பதிட்டா²தும் ந ஸக்கோதி, கதா³சி ஸஸ்ஸதம் அனுஸ்ஸரதி, கதா³சி உச்சே²த³ம். தி³ட்டி²யேவ அனத்தே² ஸம்யோஜேதீதி தி³ட்டி²ஸஞ்ஞோஜனம். தி³ட்டி²யேவ அந்தோதுத³னட்டே²ன து³ன்னீஹரணீயட்டே²ன ச ஸல்லந்தி தி³ட்டி²ஸல்லம். தி³ட்டி²யேவ பீளாகரணட்டே²ன ஸம்பா³தோ⁴தி தி³ட்டி²ஸம்பா³தோ⁴. தி³ட்டி²யேவ மோக்கா²வரணட்டே²ன பலிபோ³தோ⁴தி தி³ட்டி²பலிபோ³தோ⁴. தி³ட்டி²யேவ து³ம்மோசனீயட்டே²ன ப³ந்த⁴னந்தி தி³ட்டி²ப³ந்த⁴னம். தி³ட்டி²யேவ து³ருத்தரட்டே²ன பபாதோதி தி³ட்டி²பபாதோ. தி³ட்டி²யேவ தா²மக³தட்டே²ன அனுஸயோதி தி³ட்டா²னுஸயோ. தி³ட்டி²யேவ அத்தானம் ஸந்தாபேதீதி தி³ட்டி²ஸந்தாபோ. தி³ட்டி²யேவ அத்தானம் அனுத³ஹதீதி தி³ட்டி²பரிளாஹோ. தி³ட்டி²யேவ கிலேஸகாயம் க³ந்தே²தீதி தி³ட்டி²க³ந்தோ². தி³ட்டி²யேவ பு⁴ஸம் ஆதி³யதீதி தி³ட்டு²பாதா³னம். தி³ட்டி²யேவ ‘‘ஸச்ச’’ந்திஆதி³வஸேன அபி⁴னிவிஸதீதி தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸோ. தி³ட்டி²யேவ இத³ம் பரந்தி ஆமஸதி, பரதோ வா ஆமஸதீதி தி³ட்டி²பராமாஸோ.

126. இதா³னி ராஸிவஸேன ஸோளஸ தி³ட்டி²யோ உத்³தி³ஸந்தோ கதமா ஸோளஸ தி³ட்டி²யோதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸுக²ஸோமனஸ்ஸஸங்கா²தே அஸ்ஸாதே³ தி³ட்டி² அஸ்ஸாத³தி³ட்டி². அத்தானம் அனுக³தா தி³ட்டி² அத்தானுதி³ட்டி². நத்தீ²தி பவத்தத்தா விபரீதா தி³ட்டி² மிச்சா²தி³ட்டி². ஸதி காயே தி³ட்டி², ஸந்தீ வா காயே தி³ட்டி² ஸக்காயதி³ட்டி². காயோதி சேத்த² க²ந்த⁴பஞ்சகம், க²ந்த⁴பஞ்சகஸங்கா²தோ ஸக்காயோ வத்து² பதிட்டா² ஏதிஸ்ஸாதி ஸக்காயவத்து²கா. ஸஸ்ஸதந்தி பவத்தா தி³ட்டி² ஸஸ்ஸததி³ட்டி². உச்சே²தோ³தி பவத்தா தி³ட்டி² உச்சே²த³தி³ட்டி². ஸஸ்ஸதாதி³அந்தம் க³ண்ஹாதீதி அந்தக்³கா³ஹிகா, அந்தக்³கா³ஹோ வா அஸ்ஸா அத்தீ²தி அந்தக்³கா³ஹிகா. அதீதஸங்கா²தம் புப்³ப³ந்தம் அனுக³தா தி³ட்டி² புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி². அனாக³தஸங்கா²தம் அபரந்தம் அனுக³தா தி³ட்டி² அபரந்தானுதி³ட்டி². அனத்தே² ஸம்யோஜேதீதி ஸஞ்ஞோஜனிகா. அஹங்காரவஸேன அஹந்தி உப்பன்னேன மானேன தி³ட்டி²யா மூலபூ⁴தேன வினிப³ந்தா⁴ க⁴டிதா உப்பாதி³தா தி³ட்டி² அஹந்தி மானவினிப³ந்தா⁴ தி³ட்டி². ததா² மமங்காரவஸேன மமந்தி உப்பன்னேன மானேன வினிப³ந்தா⁴ தி³ட்டி² மமந்தி மானவினிப³ந்தா⁴ தி³ட்டி². அத்தனோ வத³னம் கத²னம் அத்தவாதோ³, தேன படிஸஞ்ஞுத்தா ப³த்³தா⁴ தி³ட்டி² அத்தவாத³படிஸம்யுத்தா தி³ட்டி². அத்தானம் லோகோதி வத³னம் கத²னம் லோகவாதோ³, தேன படிஸஞ்ஞுத்தா தி³ட்டி² லோகவாத³படிஸம்யுத்தா தி³ட்டி². ப⁴வோ வுச்சதி ஸஸ்ஸதம், ஸஸ்ஸதவஸேன உப்பஜ்ஜனதி³ட்டி² ப⁴வதி³ட்டி². விப⁴வோ வுச்சதி உச்சே²தோ³, உச்சே²த³வஸேன உப்பஜ்ஜனதி³ட்டி² விப⁴வதி³ட்டி².

127-128. இதா³னி தீணி ஸதம் தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸே நித்³தி³ஸிதுகாமோ கதமே தீணி ஸதம் தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸாதி புச்சி²த்வா தே அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ விஸும் விஸும் அபி⁴னிவேஸவிஸ்ஸஜ்ஜனேனேவ தே விஸ்ஸஜ்ஜேதுகாமோ அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²யா, கதிஹாகாரேஹி அபி⁴னிவேஸோ ஹோதீதிஆதி³னா நயேன ஸோளஸன்னம் தி³ட்டீ²னம் அபி⁴னிவேஸாகாரக³ணனம் புச்சி²த்வா புன அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²யா பஞ்சதிம்ஸாய ஆகாரேஹி அபி⁴னிவேஸோ ஹோதீதி தாஸம் ஸோளஸன்னம் தி³ட்டீ²னம் அபி⁴னிவேஸாகாரக³ணனம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா புன தானி க³ணனானி விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²யா கதமேஹி பஞ்சதிம்ஸாய ஆகாரேஹி அபி⁴னிவேஸோ ஹோதீதிஆதி³மாஹ. தத்த² ரூபம் படிச்சாதி ரூபக்க²ந்த⁴ம் படிச்ச. உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸந்தி ‘‘அயம் மே காயோ ஈதி³ஸோ’’தி ரூபஸம்பத³ம் நிஸ்ஸாய கே³ஹஸிதம் ராக³ஸம்பயுத்தம் ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜதி. ஹேட்டா² வுத்தேனட்டே²ன ஸுக²ஞ்ச ஸோமனஸ்ஸஞ்ச. தம்யேவ ரூபஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³தி ரூபனிஸ்ஸயோ அஸ்ஸாதோ³. தஞ்ஹி ஸுக²ம் தண்ஹாவஸேன அஸ்ஸாதீ³யதி உபபு⁴ஞ்ஜீயதீதி அஸ்ஸாதோ³. அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ தி³ட்டீ²தி ஸோ அஸ்ஸாதோ³ ஸஸ்ஸதோதி வா உச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸதீதி வா ஸஸ்ஸதம் வா உச்சி²ஜ்ஜமானம் வா அத்தானம் ஸுகி²தம் கரோதீதி வா அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ ஹோதி. தஸ்மா யா ச தி³ட்டி² யோ ச அஸ்ஸாதோ³தி அஸ்ஸாத³ஸ்ஸ தி³ட்டி²பா⁴வாபா⁴வேபி அஸ்ஸாத³ம் வினா ஸா தி³ட்டி² ந ஹோதீதி கத்வா உப⁴யம்பி ஸமுச்சிதம். அஸ்ஸாத³தி³ட்டீ²தி அஸ்ஸாதே³ பவத்தா தி³ட்டீ²தி வுத்தம் ஹோதி.

இதா³னி நானாஸுத்தேஹி ஸம்ஸந்தே³த்வா மிச்சா²தி³ட்டி²ம் மிச்சா²தி³ட்டி²கஞ்ச க³ரஹிதுகாமோ அஸ்ஸாத³தி³ட்டி² மிச்சா²தி³ட்டீ²திஆதி³மாஹ. தத்த² தி³ட்டி²விபத்தீதி ஸம்மாதி³ட்டி²வினாஸகமிச்சா²தி³ட்டி²ஸங்கா²ததி³ட்டி²யா விபத்தி. தி³ட்டி²விபன்னோதி விபன்னா வினட்டா² ஸம்மாதி³ட்டி² அஸ்ஸாதி தி³ட்டி²விபன்னோ, விபன்னதி³ட்டீ²தி வுத்தம் ஹோதி. மிச்சா²தி³ட்டி²யா வா விபன்னோ வினட்டோ²தி தி³ட்டி²விபன்னோ. ந ஸேவிதப்³போ³ உபஸங்கமனேன. ந ப⁴ஜிதப்³போ³ சித்தேன. ந பயிருபாஸிதப்³போ³ உபஸங்கமித்வா நிஸீத³னேன. தம் கிஸ்ஸ ஹேதூதி ‘‘தம் ஸேவனாதி³கம் கேன காரணேன ந காதப்³ப³’’ந்தி தஸ்ஸ காரணபுச்சா². தி³ட்டி² ஹிஸ்ஸ பாபிகாதி காரணவிஸ்ஸஜ்ஜனம். யஸ்மா அஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ தி³ட்டி² பாபிகா, தஸ்மா தம் ஸேவனாதி³கம் ந காதப்³ப³ந்தி அத்தோ². தி³ட்டி²யா ராகோ³தி ‘‘ஸுந்த³ரா மே தி³ட்டீ²’’தி தி³ட்டி²ம் ஆரப்³ப⁴ தி³ட்டி²யா உப்பஜ்ஜனராகோ³. தி³ட்டி²ராக³ரத்தோதி தேன தி³ட்டி²ராகே³ன ரங்கே³ன ரத்தம் வத்த²ம் விய ரத்தோ. ந மஹப்ப²லந்தி விபாகப²லேன. ந மஹானிஸம்ஸந்தி நிஸ்ஸந்த³ப²லேன.

புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸாதி புரிஸஸங்கா²தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ. லோகியவோஹாரேன ஹி புரி வுச்சதி ஸரீரம், தஸ்மிம் புரிஸ்மிம் ஸேதி பவத்ததீதி புரிஸோ, பும் வுச்சதி நிரயோ, தம் பும் க³லதி க³ச்ச²தீதி புக்³க³லோ. யேபு⁴ய்யேன ஹி ஸத்தா ஸுக³திதோ சுதா து³க்³க³தியம்யேவ நிப்³ப³த்தந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேதூதி தம் ந மஹப்ப²லத்தம் கேன காரணேன ஹோதி. தி³ட்டி² ஹிஸ்ஸ பாபிகாதி யஸ்மா அஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ தி³ட்டி² பாபிகா, தஸ்மா ந மஹப்ப²லம் ஹோதீதி அத்தோ². த்³வேவ க³தியோதி பஞ்சஸு க³தீஸு த்³வேவ க³தியோ. விபஜ்ஜமானாய தி³ட்டி²யா நிரயோ. ஸம்பஜ்ஜமானாய திரச்சா²னயோனி. யஞ்சேவ காயகம்மந்தி ஸகலிங்க³தா⁴ரணபடிபதா³னுயோக³அபி⁴வாத³னபச்சுட்டா²னஅஞ்ஜலிகம்மாதி³ காயகம்மம். யஞ்ச வசீகம்மந்தி ஸகஸமயபரியாபுணனஸஜ்ஜா²யனதே³ஸனாஸமாத³பனாதி³ வசீகம்மம். யஞ்ச மனோகம்மந்தி இத⁴லோகசிந்தாபடிஸம்யுத்தஞ்ச பரலோகசிந்தாபடிஸம்யுத்தஞ்ச கதாகதசிந்தாபடிஸம்யுத்தஞ்ச மனோகம்மம். திணகட்ட²த⁴ஞ்ஞபீ³ஜேஸு ஸத்ததி³ட்டி²ஸ்ஸ தா³னானுப்பதா³னபடிக்³க³ஹணபரிபோ⁴கே³ஸு ச காயவசீமனோகம்மானி. யதா²தி³ட்டீ²தி யா அயம் தி³ட்டி², தஸ்ஸானுரூபம். ஸமத்தந்தி பரிபுண்ணம். ஸமாதி³ன்னந்தி க³ஹிதம்.

அட்ட²கதா²யம் பன வுத்தம் – ததே³தம் யதா²தி³ட்டி²யம் டி²தகாயகம்மம், தி³ட்டி²ஸஹஜாதகாயகம்மம், தி³ட்டா²னுலோமிககாயகம்மந்தி திவித⁴ம் ஹோதி. தத்த² ‘‘பாணம் ஹனதோ அதி³ன்னம் ஆதி³யதோ மிச்சா²சரதோ நத்தி² ததோனிதா³னம் பாபம், நத்தி² பாபஸ்ஸ ஆக³மோ’’தி யம் ஏவம் தி³ட்டி²கஸ்ஸ ஸதோ பாணாதிபாதஅதி³ன்னாதா³னமிச்சா²சாரஸங்கா²தம் காயகம்மம், இத³ம் யதா²தி³ட்டி²யம் டி²தகாயகம்மம் நாம. ‘‘பாணம் ஹனதோ அதி³ன்னம் ஆதி³யதோ மிச்சா²சரதோ நத்தி² ததோனிதா³னம் பாபம், நத்தி² பாபஸ்ஸ ஆக³மோ’’தி யம் இமாய தி³ட்டி²யா இமினா த³ஸ்ஸனேன ஸஹஜாதம் காயகம்மம், இத³ம் தி³ட்டி²ஸஹஜாதகாயகம்மம் நாம. ததே³வ பன ஸமத்தம் ஸமாதி³ன்னம் க³ஹிதம் பராமட்ட²ம் தி³ட்டா²னுலோமிககாயகம்மம் நாம. வசீகம்மமனோகம்மேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² பன முஸா ப⁴ணதோ பிஸுணம் ப⁴ணதோ ப²ருஸம் ப⁴ணதோ ஸம்ப²ம் பலபதோ அபி⁴ஜ்ஜா²லுனோ ப்³யாபன்னசித்தஸ்ஸ மிச்சா²தி³ட்டி²கஸ்ஸ ஸதோ நத்தி² ததோனிதா³னம் பாபம், நத்தி² பாபஸ்ஸ ஆக³மோதி யோஜனா காதப்³பா³. லிங்க³தா⁴ரணாதி³பரியாபுணனாதி³லோகசிந்தாதி³வஸேன வுத்தனயோ சேத்த² ஸுந்த³ரோ.

சேதனாதீ³ஸு தி³ட்டி²ஸஹஜாதா சேதனா சேதனா நாம. தி³ட்டி²ஸஹஜாதா பத்த²னா பத்த²னா நாம. சேதனாபத்த²னானம் வஸேன சித்தட்ட²பனா பணிதி⁴ நாம. தேஹி பன சேதனாதீ³ஹி ஸம்பயுத்தா ப²ஸ்ஸாத³யோ ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரியாபன்னா த⁴ம்மா ஸங்கா²ரா நாம. அனிட்டா²யாதிஆதீ³ஹி து³க்க²மேவ வுத்தம். து³க்க²ஞ்ஹி ஸுக²காமேஹி ஸத்தேஹி ந ஏஸிதத்தா அனிட்ட²ம். அப்பியத்தா அகந்தம். மனஸ்ஸ அவட்³ட⁴னதோ, மனஸி அவிஸப்பனதோ ச அமனாபம். ஆயதிம் அப⁴த்³த³தாய அஹிதம். பீளனதோ து³க்க²ந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேதூதி தம் ஏவம் ஸம்வத்தனம் கேன காரணேன ஹோதீதி அத்தோ². இதா³னிஸ்ஸ காரணம் தி³ட்டி² ஹிஸ்ஸ பாபிகாதி. யஸ்மா தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ தி³ட்டி² பாபிகா லாமகா, தஸ்மா ஏவம் ஸம்வத்ததீதி அத்தோ². அல்லாய பத²வியா நிக்கி²த்தந்தி உத³கேன திந்தாய பூ⁴மியா ரோபிதம். பத²வீரஸம் ஆபோரஸந்தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் டா²னே பத²வியா ச ஸம்பத³ம் ஆபஸ்ஸ ச ஸம்பத³ம். பீ³ஜனிக்கி²த்தட்டா²னே ஹி ந ஸப்³பா³ பத²வீ ந ஸப்³போ³ ஆபோ ச பீ³ஜம் ப²லம் க³ண்ஹாபேதி. யோ பன தேஸம் பதே³ஸோ பீ³ஜம் பு²ஸதி, ஸோயேவ பீ³ஜம் ப²லம் க³ண்ஹாபேதி. தஸ்மா பீ³ஜபோஸனாய பச்சயபூ⁴தோயேவ ஸோ பதே³ஸோ பத²வீரஸோ ஆபோரஸோதி வேதி³தப்³போ³. ரஸஸத்³த³ஸ்ஸ ஹி ஸம்பத்தி ச அத்தோ². யதா²ஹ ‘‘கிச்சஸம்பத்திஅத்தே²ன ரஸோ நாம பவுச்சதீ’’தி. லோகே ச ‘‘ஸுரஸோ க³ந்த⁴ப்³போ³’’தி வுத்தே ஸுஸம்பன்னோ க³ந்த⁴ப்³போ³தி அத்தோ² ஞாயதி. உபாதி³யதீதி க³ண்ஹாதி. யோ ஹி பதே³ஸோ பச்சயோ ஹோதி, தம் பச்சயம் லப⁴மானம் பீ³ஜம் தம் க³ண்ஹாதி நாம. ஸப்³ப³ம் தந்தி ஸப்³ப³ம் தம் ரஸஜாதம். தித்தகத்தாயாதி ஸோ பத²வீரஸோ ஆபோரஸோ ச அதித்தகோ ஸமானோபி தித்தகம் பீ³ஜம் நிஸ்ஸாய நிம்ப³ருக்கா²தீ³னம் தேஸம் ப²லானஞ்ச தித்தகபா⁴வாய ஸம்வத்ததி. கடுகத்தாயாதி இத³ம் புரிமஸ்ஸேவ வேவசனம்.

‘‘வண்ணக³ந்த⁴ரஸூபேதோ, அம்போ³யம் அஹுவா புரே;

தமேவ பூஜம் லப⁴மானோ, கேனம்போ³ கடுகப்ப²லோ’’தி. (ஜா. 1.2.71) –

ஆக³தட்டா²னே விய ஹி இதா⁴பி தித்தகமேவ அப்பியட்டே²ன கடுகந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அஸாதத்தாயாதி அமது⁴ரபா⁴வாய. அஸாது³த்தாயாதிபி பாடோ², அஸாது³பா⁴வாயாதி அத்தோ². ஸாதூ³தி ஹி மது⁴ரம். பீ³ஜம் ஹிஸ்ஸாதி அஸ்ஸ நிம்பா³தி³கஸ்ஸ பீ³ஜம். ஏவமேவந்தி ஏவம் ஏவம். யஸ்மா ஸுகா² வேத³னா பரமோ அஸ்ஸாதோ³, தஸ்மா மிச்சா²தி³ட்டி²யா து³க்க²வேத³னாவஸேன ஆதீ³னவோ த³ஸ்ஸிதோதி. புன அட்டா²ரஸபே⁴தே³ன தி³ட்டி²யா ஆதீ³னவம் த³ஸ்ஸேதும் அஸ்ஸாத³தி³ட்டி² மிச்சா²தி³ட்டீ²திஆதி³மாஹ. தம் வுத்தத்த²மேவ. இமேஹி அட்டா²ரஸஹி ஆகாரேஹி பரியுட்டி²தசித்தஸ்ஸ ஸஞ்ஞோகோ³தி தி³ட்டி²யா ஏவ ஸம்ஸாரே ப³ந்த⁴னம் த³ஸ்ஸேதி.

129. யஸ்மா பன தி³ட்டி²பூ⁴தானிபி ஸஞ்ஞோஜனானி அத்தி² அதி³ட்டி²பூ⁴தானிபி, தஸ்மா தம் பபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ அத்தி² ஸஞ்ஞோஜனானி சேவாதிஆதி³மாஹ. தத்த² யஸ்மா காமராக³ஸஞ்ஞோஜனஸ்ஸேவ அனுனயஸஞ்ஞோஜனந்தி ஆக³தட்டா²னம்பி அத்தி², தஸ்மா அனுனயஸஞ்ஞோஜனந்தி வுத்தம். காமராக³பா⁴வம் அப்பத்வா பவத்தம் லோப⁴ம் ஸந்தா⁴ய ஏதம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸேஸக²ந்தா⁴யதனாதி³மூலகேஸுபி வாரேஸு இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. வேத³னாபரமத்தா ச அஸ்ஸாத³ஸ்ஸ வேத³னாபரியோஸானா ஏவ தே³ஸனா கதா. ஸஞ்ஞாத³யோ ந க³ஹிதா. இமேஹி பஞ்சதிம்ஸாய ஆகாரேஹீதி பஞ்சக்க²ந்தா⁴ அஜ்ஜ²த்திகாயதனாதீ³னி பஞ்ச ச²க்கானி சாதி இமானி பஞ்சதிம்ஸ வத்தூ²னி நிஸ்ஸாய உப்பன்னஅஸ்ஸாதா³ரம்மணவஸேன பஞ்சதிம்ஸாய ஆகாரேஹி.

அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.