2. அத்தானுதி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா

130. அத்தானுதி³ட்டி²யம் அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோதி ஆக³மாதி⁴க³மாபா⁴வா ஞேய்யோ அஸ்ஸுதவா இதி. யஸ்ஸ ஹி க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனஸச்சபச்சயாகாரஸதிபட்டா²னாதீ³ஸு உக்³க³ஹபரிபுச்சா²வினிச்ச²யவிரஹிதத்தா அத்தானுதி³ட்டி²படிஸேத⁴கரோ நேவ ஆக³மோ, படிபத்தியா அதி⁴க³ந்தப்³ப³ஸ்ஸ அனதி⁴க³தத்தா ந ச அதி⁴க³மோ அத்தி², ஸோ ஆக³மாதி⁴க³மானம் அபா⁴வா ஞேய்யோ அஸ்ஸுதவா இதி. ஸுதந்தி ஹி பு³த்³த⁴வசனாக³மோ ச ஸுதப²லத்தா ஹேதுவோஹாரவஸேன அதி⁴க³மோ ச, தம் ஸுதம் அஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸுதவா, ந ஸுதவா அஸ்ஸுதவா. ஸ்வாயம் –

புதூ²னம் ஜனனாதீ³ஹி, காரணேஹி புது²ஜ்ஜனோ;

புது²ஜ்ஜனந்தோக³த⁴த்தா, புது²வாயம் ஜனோ இதி.

ஸோ ஹி புதூ²னம் நானப்பகாரானம் கிலேஸாதீ³னம் ஜனனாதீ³ஹி காரணேஹி புது²ஜ்ஜனோ. யதா²ஹ – ‘‘புது² கிலேஸே ஜனேந்தீதி புது²ஜ்ஜனா, புது² அவிஹதஸக்காயதி³ட்டி²காதி புது²ஜ்ஜனா, புது² ஸத்தா²ரானம் முகு²ல்லோகிகாதி புது²ஜ்ஜனா, புது² ஸப்³ப³க³தீஹி அவுட்டி²தாதி புது²ஜ்ஜனா, புது² நானாபி⁴ஸங்கா²ரே அபி⁴ஸங்க²ரோந்தீதி புது²ஜ்ஜனா, புது² நானாஓகே⁴ஹி வுய்ஹந்தீதி புது²ஜ்ஜனா, புது² நானாஸந்தாபேஹி ஸந்தப்பேந்தீதி புது²ஜ்ஜனா, புது² நானாபரிளாஹேஹி பரித³ய்ஹந்தீதி புது²ஜ்ஜனா, புது² பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு ரத்தா கி³த்³தா⁴ க³தி⁴தா முச்சி²தா அஜ்ஜோ²ஸன்னா லக்³கா³ லக்³கி³தா பலிபு³த்³தா⁴தி புது²ஜ்ஜனா, புது² பஞ்சஹி நீவரணேஹி ஆவுதா நிவுதா ஓவுதா பிஹிதா படிச்ச²ன்னா படிகுஜ்ஜிதாதி புது²ஜ்ஜனா’’தி (மஹானி. 94). புதூ²னம் வா க³ணனபத²மதீதானம் அரியத⁴ம்மபரம்முகா²னம் நீசத⁴ம்மஸமுதா³சாரானம் ஜனானம் அந்தோக³த⁴த்தாபி புது²ஜ்ஜனா, புது² வா அயம், விஸும்யேவ ஸங்க²ம் க³தோ விஸம்ஸட்டோ² ஸீலஸுதாதி³கு³ணயுத்தேஹி அரியேஹி ஜனோதிபி புது²ஜ்ஜனோ. ஏவமேதேஹி ‘‘அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ’’தி த்³வீஹி பதே³ஹி யே தே –

‘‘து³வே புது²ஜ்ஜனா வுத்தா, பு³த்³தே⁴னாதி³ச்சப³ந்து⁴னா;

அந்தோ⁴ புது²ஜ்ஜனோ ஏகோ, கல்யாணேகோ புது²ஜ்ஜனோ’’தி. –

த்³வே புது²ஜ்ஜனா வுத்தா, தேஸு அந்த⁴புது²ஜ்ஜனோ வுத்தோ ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³.

அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீதிஆதீ³ஸு அரியாதி ஆரகத்தா கிலேஸேஹி, அனயே ந இரியனதோ, அயே ச இரியனதோ, ஸதே³வகேன ச லோகேன அரணீயதோ பு³த்³தா⁴ ச பச்சேகபு³த்³தா⁴ ச பு³த்³த⁴ஸாவகா ச வுச்சந்தி, பு³த்³தா⁴ ஏவ வா இத⁴ அரியா. யதா²ஹ – ‘‘ஸதே³வகே, பி⁴க்க²வே, லோகே…பே… ததா²க³தோ அரியோதி வுச்சதீ’’தி (ஸம். நி. 5.1098).

ஸப்புரிஸாதி ஏத்த² பன பச்சேகபு³த்³தா⁴ ததா²க³தஸாவகா ச ‘‘ஸப்புரிஸா’’தி வேதி³தப்³பா³. தே ஹி லோகுத்தரகு³ணயோகே³ன ஸோப⁴னா புரிஸாதி ஸப்புரிஸா. ஸப்³பே³யேவ வா ஏதே த்³வேதா⁴பி வுத்தா. பு³த்³தா⁴பி ஹி அரியா ச ஸப்புரிஸா ச பச்சேகபு³த்³தா⁴ பு³த்³த⁴ஸாவகாபி. யதா²ஹ –

‘‘யோ வே கதஞ்ஞூ கதவேதி³ தீ⁴ரோ, கல்யாணமித்தோ த³ள்ஹப⁴த்தி ச ஹோதி;

து³கி²தஸ்ஸ ஸக்கச்ச கரோதி கிச்சம், ததா²வித⁴ம் ஸப்புரிஸம் வத³ந்தீ’’தி. (ஜா. 2.17.78);

ஏத்த² ஹி ‘‘கதஞ்ஞூ கதவேதி³ தீ⁴ரோ’’தி பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ வுத்தோ, ‘‘கல்யாணமித்தோ த³ள்ஹப⁴த்தி சா’’தி பு³த்³த⁴ஸாவகோ, ‘‘து³கி²தஸ்ஸ ஸக்கச்ச கரோதி கிச்ச’’ந்தி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴தி. இதா³னி யோ தேஸம் அரியானம் அத³ஸ்ஸனஸீலோ, ந ச த³ஸ்ஸனே ஸாது⁴காரீ, ஸோ ‘‘அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ’’தி வேதி³தப்³போ³. ஸோ ச சக்கு²னா அத³ஸ்ஸாவீ ஞாணேன அத³ஸ்ஸாவீதி து³விதோ⁴. தேஸு ஞாணேன அத³ஸ்ஸாவீ இதா⁴தி⁴ப்பேதோ. மம்ஸசக்கு²னா ஹி தி³ப்³ப³சக்கு²னா வா அரியா தி³ட்டா²பி அதி³ட்டா²வ ஹோந்தி தேஸம் சக்கூ²னம் வண்ணமத்தக³ஹணதோ ந அரியபா⁴வகோ³சரதோ. ஸோணஸிங்கா³லாத³யோபி ஹி சக்கு²னா அரியே பஸ்ஸந்தி, ந ச தே அரியானம் த³ஸ்ஸாவினோ, தஸ்மா சக்கு²னா த³ஸ்ஸனம் ந த³ஸ்ஸனம், ஞாணேன த³ஸ்ஸனமேவ த³ஸ்ஸனம். யதா²ஹ – ‘‘கிம் தே, வக்கலி, இமினா பூதிகாயேன தி³ட்டே²ன, யோ கோ², வக்கலி, த⁴ம்மம் பஸ்ஸதி, ஸோ மம் பஸ்ஸதீ’’தி (ஸம். நி. 3.87). தஸ்மா சக்கு²னா பஸ்ஸந்தோபி ஞாணேன அரியேஹி தி³ட்ட²ம் அனிச்சாதி³லக்க²ணம் அபஸ்ஸந்தோ அரியாதி⁴க³தஞ்ச த⁴ம்மம் அனதி⁴க³ச்ச²ந்தோ அரியகரத⁴ம்மானம் அரியபா⁴வஸ்ஸ ச அதி³ட்ட²த்தா ‘‘அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ’’தி வேதி³தப்³போ³.

அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³தி ஸதிபட்டா²னாதி³பே⁴தே³ அரியத⁴ம்மே அகுஸலோ. அரியத⁴ம்மே அவினீதோதி ஏத்த² பன –

து³விதோ⁴ வினயோ நாம, ஏகமேகேத்த² பஞ்சதா⁴;

அபா⁴வதோ தஸ்ஸ அயம், ‘‘அவினீதோ’’தி வுச்சதி.

அயஞ்ஹி ஸம்வரவினயோ பஹானவினயோதி து³விதோ⁴ வினயோ. ஏத்த² ச து³விதே⁴பி வினயே ஏகமேகோ வினயோ பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதி. ஸம்வரவினயோபி ஹி ஸீலஸம்வரோ, ஸதிஸம்வரோ, ஞாணஸம்வரோ, க²ந்திஸம்வரோ, வீரியஸம்வரோதி பஞ்சவிதோ⁴. பஹானவினயோபி தத³ங்க³ப்பஹானம், விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம், ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம், படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம், நிஸ்ஸரணப்பஹானந்தி பஞ்சவிதோ⁴.

தத்த² ‘‘இமினா பாதிமோக்க²ஸம்வரேன உபேதோ ஹோதி ஸமுபேதோ’’தி (விப⁴. 511) அயம் ஸீலஸம்வரோ. ‘‘ரக்க²தி சக்கு²ந்த்³ரியம் சக்கு²ந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி (தீ³. நி. 1.213; ம. நி. 1.295; ஸம். நி. 4.239; அ. நி. 3.16) அயம் ஸதிஸம்வரோ.

‘‘யானி ஸோதானி லோகஸ்மிம், (அஜிதாதி ப⁴க³வா)

ஸதி தேஸம் நிவாரணம்;

ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூமி, பஞ்ஞாயேதே பிதீ⁴யரே’’தி. (ஸு. நி. 1041; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 4) –

அயம் ஞாணஸம்வரோ. ‘‘க²மோ ஹோதி ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸா’’தி (ம. நி. 1.24; அ. நி. 4.114; 6.58) அயம் க²ந்திஸம்வரோ. ‘‘உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதீ’’தி (ம. நி. 1.26; அ. நி. 4.114; 6.58) அயம் வீரியஸம்வரோ. ஸப்³போ³பி சாயம் ஸம்வரோ யதா²ஸகம் ஸம்வரிதப்³பா³னம் வினேதப்³பா³னஞ்ச காயது³ச்சரிதாதீ³னம் ஸம்வரணதோ ‘‘ஸம்வரோ’’, வினயனதோ ‘‘வினயோ’’தி வுச்சதி. ஏவம் தாவ ஸம்வரவினயோ பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³போ³.

ததா² யம் நாமரூபபரிச்சே²தா³தீ³ஸு விபஸ்ஸனாஞாணேஸு படிபக்க²பா⁴வதோ தீ³பாலோகேன விய தமஸ்ஸ தேன தேன விபஸ்ஸனாஞாணேன தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனத்த²ஸ்ஸ பஹானம், ஸேய்யதி²த³ம் – நாமரூபவவத்தா²னேன ஸக்காயதி³ட்டி²யா, பச்சயபரிக்³க³ஹேன அஹேதுவிஸமஹேதுதி³ட்டீ²னம், கங்கா²விதரணேன கத²ம்கதீ²பா⁴வஸ்ஸ, கலாபஸம்மஸனேன ‘‘அஹம் மமா’’தி கா³ஹஸ்ஸ, மக்³கா³மக்³க³வவத்தா²னேன அமக்³கே³ மக்³க³ஸஞ்ஞாய, உத³யத³ஸ்ஸனேன உச்சே²த³தி³ட்டி²யா, வயத³ஸ்ஸனேன ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா, ப⁴யத³ஸ்ஸனேன ஸப⁴யே அப⁴யஸஞ்ஞாய, ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன அஸ்ஸாத³ஸஞ்ஞாய, நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனேன அபி⁴ரதிஸஞ்ஞாய, முஞ்சிதுகம்யதாஞாணேன அமுஞ்சிதுகம்யதாய, உபேக்கா²ஞாணேன அனுபேக்கா²ய, அனுலோமஞாணேன த⁴ம்மட்டி²தியம் நிப்³பா³னே ச படிலோமபா⁴வஸ்ஸ, கோ³த்ரபு⁴னா ஸங்கா²ரனிமித்தகா³ஹஸ்ஸ பஹானம், ஏதம் தத³ங்க³ப்பஹானம் நாம.

யம் பன உபசாரப்பனாபே⁴தே³ன ஸமாதி⁴னா பவத்திபா⁴வனிவாரணதோ க⁴டப்பஹாரேன விய உத³கபிட்டே² ஸேவாலஸ்ஸ தேஸம் தேஸம் நீவரணாதி³த⁴ம்மானம் பஹானம், இத³ம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம் நாம. யம் சதுன்னம் அரியமக்³கா³னம் பா⁴விதத்தா தம்தம்மக்³க³வதோ அத்தனோ ஸந்தானே ‘‘தி³ட்டி²க³தானம் பஹானாயா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 277; விப⁴. 628) நயேன வுத்தஸ்ஸ ஸமுத³யபக்கி²கஸ்ஸ கிலேஸக்³க³ணஸ்ஸ அச்சந்தஅப்பவத்திபா⁴வேன பஹானம், இத³ம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம் நாம. யம் பன ப²லக்க²ணே படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தம் கிலேஸானம், இத³ம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம் நாம. யம் ஸப்³ப³ஸங்க²தனிஸ்ஸடத்தா பஹீனஸப்³ப³ஸங்க²தம் நிப்³பா³னம், இத³ம் நிஸ்ஸரணப்பஹானம் நாம. ஸப்³ப³ம்பி சேதம் பஹானம் யஸ்மா சாக³ட்டே²ன பஹானம், வினயனட்டே²ன வினயோ, தஸ்மா ‘‘பஹானவினயோ’’தி வுச்சதி, தம்தம்பஹானவதோ வா தஸ்ஸ தஸ்ஸ வினயஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோபேதம் ‘‘பஹானவினயோ’’தி வுச்சதி. ஏவம் பஹானவினயோபி பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³போ³.

ஏவமயம் ஸங்கே²பதோ து³விதோ⁴, பபே⁴த³தோ ச த³ஸவிதோ⁴ வினயோ பி⁴ன்னஸம்வரத்தா பஹாதப்³ப³ஸ்ஸ ச அப்பஹீனத்தா யஸ்மா ஏதஸ்ஸ அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ நத்தி², தஸ்மா அபா⁴வதோ தஸ்ஸ அயம் ‘‘அவினீதோ’’தி வுச்சதீதி. ஏஸ நயோ ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோதி ஏத்தா²பி. நின்னானாகாரணஞ்ஹி ஏதம் அத்த²தோ. யதா²ஹ – ‘‘யேவ தே அரியா, தேவ தே ஸப்புரிஸா. யேவ தே ஸப்புரிஸா, தேவ தே அரியா. யோவ ஸோ அரியானம் த⁴ம்மோ, ஸோவ ஸோ ஸப்புரிஸானம் த⁴ம்மோ. யோவ ஸோ ஸப்புரிஸானம் த⁴ம்மோ, ஸோவ ஸோ அரியானம் த⁴ம்மோ. யேவ தே அரியவினயா, தேவ தே ஸப்புரிஸவினயா. யேவ தே ஸப்புரிஸவினயா, தேவ தே அரியவினயா. அரியேதி வா ஸப்புரிஸேதி வா, அரியத⁴ம்மேதி வா ஸப்புரிஸத⁴ம்மேதி வா, அரியவினயேதி வா ஸப்புரிஸவினயேதி வா ஏஸேஸே ஏகே ஏகட்டே² ஸமே ஸமபா⁴கே³ தஜ்ஜாதே தஞ்ஞேவா’’தி.

கஸ்மா பன தே²ரோ அத்தானுதி³ட்டி²யா கதமேஹி வீஸதியா ஆகாரேஹி அபி⁴னிவேஸோ ஹோதீதி புச்சி²த்வா தம் அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ ‘‘இத⁴ அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ’’தி ஏவம் புது²ஜ்ஜனம் நித்³தி³ஸீதி? புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாய தே³ஸனாய தம் அத்த²ம் ஆவிகாதும் பட²மம் புது²ஜ்ஜனம் நித்³தி³ஸீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

131. ஏவம் புது²ஜ்ஜனம் நித்³தி³ஸித்வா இதா³னி அபி⁴னிவேஸுத்³தே³ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதிஆதி³மாஹ. தத்த² ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி ரூபக்க²ந்த⁴ம் கஸிணரூபஞ்ச ‘‘அத்தா’’தி தி³ட்டி²பஸ்ஸனாய ஸமனுபஸ்ஸதி. நித்³தே³ஸே பனஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தே⁴ அபி⁴னிவேஸோ பஞ்சக்க²ந்தா⁴தி⁴காரத்தா பாகடோதி தம் அவத்வா கஸிணரூபமேவ ‘‘ரூப’’ந்தி ஸாமஞ்ஞவஸேன வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ரூபவந்தம் வா அத்தானந்தி அரூபம் ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேத்வா தம் அத்தானம் ரூபவந்தம் ஸமனுபஸ்ஸதி. அத்தனி வா ரூபந்தி அரூபமேவ ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேத்வா தஸ்மிம் அத்தனி ரூபம் ஸமனுபஸ்ஸதி. ரூபஸ்மிம் வா அத்தானந்தி அரூபமேவ ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேத்வா தம் அத்தானம் ரூபஸ்மிம் ஸமனுபஸ்ஸதி.

தத்த² ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி ஸுத்³த⁴ரூபமேவ ‘‘அத்தா’’தி கதி²தம். ரூபவந்தம் வா அத்தானம், அத்தனி வா ரூபம், ரூபஸ்மிம் வா அத்தானம், வேத³னம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ஸஞ்ஞம், ஸங்கா²ரே, விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி இமேஸு ஸத்தஸு டா²னேஸு அரூபம் ‘‘அத்தா’’தி கதி²தம். வேத³னாவந்தம் வா அத்தானம், அத்தனி வா வேத³னம், வேத³னாய வா அத்தானந்தி ஏவம் சதூஸு க²ந்தே⁴ஸு திண்ணம் திண்ணம் வஸேன த்³வாத³ஸஸு டா²னேஸு ரூபாரூபமிஸ்ஸகோ அத்தா கதி²தோ. தா பன வீஸதிபி தி³ட்டி²யோ மக்³கா³வரணா, ந ஸக்³கா³வரணா, ஸோதாபத்திமக்³க³வஜ்ஜா².

இதா³னி தம் நித்³தி³ஸந்தோ கத²ம் ரூபந்திஆதி³மாஹ. தத்த² பத²வீகஸிணந்தி பத²வீமண்ட³லம் நிஸ்ஸாய உப்பாதி³தம் படிபா⁴க³னிமித்தஸங்கா²தம் ஸகலப²ரணவஸேன பத²வீகஸிணம். அஹந்தி அத்தானமேவ ஸந்தா⁴ய க³ண்ஹாதி. அத்தந்தி அத்தானம். அத்³வயந்தி ஏகமேவ. தேலப்பதீ³பஸ்ஸாதி தேலயுத்தஸ்ஸ பதீ³பஸ்ஸ. ஜா²யதோதி ஜலதோ. யா அச்சி, ஸோ வண்ணோதிஆதி³ அச்சிம் முஞ்சித்வா வண்ணஸ்ஸ அபா⁴வதோ வுத்தம். யா ச தி³ட்டி² யஞ்ச வத்தூ²தி தது³ப⁴யம் ஏகதோ கத்வா ரூபவத்து²கா அத்தானுதி³ட்டி² வுச்சதீதி அத்தோ².

ஆபோகஸிணாதீ³னி ஆபாதீ³னி நிஸ்ஸாய உப்பாதி³தகஸிணனிமித்தானேவ. பரிச்சி²ன்னாகாஸகஸிணம் பன ரூபஜ்ஜா²னஸ்ஸ ஆரம்மணம் ஹோந்தம்பி ஆகாஸகஸிணந்தி வுச்சமானே அரூபஜ்ஜா²னாரம்மணேன கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸேன ஸம்கிண்ணம் ஹோதீதி ந க³ஹிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ரூபாதி⁴காரத்தா விஞ்ஞாணகஸிணம் ந க³ஹேதப்³ப³மேவாதி. இதே⁴கச்சோ வேத³னம் ஸஞ்ஞம் ஸங்கா²ரே விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி சத்தாரோ க²ந்தே⁴ அபி⁴ந்தி³த்வா ஏகதோ க³ஹணவஸேன வுத்தம். ஸோ ஹி சித்தசேதஸிகானம் விஸும் விஸும் கரணே அஸமத்த²த்தா ஸப்³பே³ ஏகதோ கத்வா ‘‘அத்தா’’தி க³ண்ஹாதி. இமினா ரூபேன ரூபவாதி ஏத்த² ஸரீரரூபம்பி கஸிணரூபம்பி லப்³ப⁴தி. சா²யாஸம்பன்னோதி சா²யாய ஸம்பன்னோ அவிரளோ. தமேனாதி ஏத்த² ஏன-ஸத்³தோ³ நிபாதமத்தம், தமேதந்தி வா அத்தோ². சா²யாவாதி விஜ்ஜமானச்சா²யோ. ரூபம் அத்தாதி அக்³க³ஹிதேபி ரூபம் அமுஞ்சித்வா தி³ட்டி²யா உப்பன்னத்தா ரூபவத்து²காதி வுத்தம்.

அத்தனி ரூபம் ஸமனுபஸ்ஸதீதி ஸரீரரூபஸ்ஸ கஸிணரூபஸ்ஸ ச சித்தனிஸ்ஸிதத்தா தஸ்மிம் அரூபஸமுதா³யே அத்தனி தம் ரூபம் ஸமனுபஸ்ஸதி. அயம் க³ந்தோ⁴தி கா⁴யிதக³ந்த⁴ம் ஆஹ. இமஸ்மிம் புப்பே²தி புப்ப²னிஸ்ஸிதத்தா க³ந்த⁴ஸ்ஸ ஏவமாஹ.

ரூபஸ்மிம் அத்தானம் ஸமனுபஸ்ஸதீதி யத்த² ரூபம் க³ச்ச²தி, தத்த² சித்தம் க³ச்ச²தி. தஸ்மா ரூபனிஸ்ஸிதம் சித்தம் க³ஹேத்வா தம் அரூபஸமுதா³யம் அத்தானம் தஸ்மிம் ரூபே ஸமனுபஸ்ஸதி. ஓளாரிகத்தா ரூபஸ்ஸ ஓளாரிகாதா⁴ரம் கரண்ட³கமாஹ.

132. இதே⁴கச்சோ சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜம் வேத³னந்திஆதீ³ஸு விஸும் விஸும் வேத³னாய தி³ட்டி²க³ஹணே அஸதிபி வேத³னாதி ஏகக்³க³ஹணேன க³ஹிதே ஸப்³பா³ஸம் வேத³னானம் அந்தோக³த⁴த்தா விஸும் விஸும் க³ஹிதா ஏவ ஹோந்தீதி விஸும் விஸும் யோஜனா கதாதி வேதி³தப்³பா³. ஸோ ஹி அனுப⁴வனவஸேன வேத³னாய ஓளாரிகத்தா வேத³னம்யேவ ‘‘அத்தா’’தி க³ண்ஹாதி. ஸஞ்ஞம் ஸங்கா²ரே விஞ்ஞாணம் ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி ஸஞ்ஞாத³யோ அரூபத⁴ம்மே ரூபஞ்ச ஏகதோ கத்வா ‘‘அத்தா’’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. உம்மத்தகோ விய ஹி புது²ஜ்ஜனோ யதா² யதா² உபட்டா²தி, ததா² ததா² க³ண்ஹாதி.

133. சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜம் ஸஞ்ஞந்திஆதீ³ஸு ஸஞ்ஜானனவஸேன ஸஞ்ஞாய பாகடத்தா ஸஞ்ஞம் ‘‘அத்தா’தி க³ண்ஹாதி. ஸேஸம் வேத³னாய வுத்தனயேன வேதி³தப்³ப³ம்.

134. சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜம் சேதனந்திஆதீ³ஸு ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரியாபன்னேஸு த⁴ம்மேஸு சேதனாய பதா⁴னத்தா பாகடத்தா ச சேதனா ஏவ நித்³தி³ட்டா². தாய இதரேபி நித்³தி³ட்டா²வ ஹோந்தி. ஸோ பன சேதஸிகபா⁴வவஸேன பாகடத்தா சேதனம் ‘‘அத்தா’’தி க³ண்ஹாதி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

135. சக்கு²விஞ்ஞாணந்திஆதீ³ஸு விஜானனவஸேன சித்தஸ்ஸ பாகடத்தா சித்தம் ‘‘அத்தா’’தி க³ண்ஹாதி. ஸேஸமேத்தா²பி வுத்தனயமேவ.

அத்தானுதி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.