2. தி³ட்டி²கதா²

1. அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா

122. இதா³னி ஞாணகதா²னந்தரம் கதி²தாய தி³ட்டி²கதா²ய அனுபுப்³ப³அனுவண்ணனா அனுப்பத்தா. அயஞ்ஹி தி³ட்டி²கதா² ஞாணகதா²ய கதஞாணபரிசயஸ்ஸ ஸமதி⁴க³தஸம்மாதி³ட்டி²ஸ்ஸ மிச்சா²தி³ட்டி²மலவிஸோத⁴னா ஸுகரா ஹோதி, ஸம்மாதி³ட்டி² ச ஸுபரிஸுத்³தா⁴ ஹோதீதி ஞாணகதா²னந்தரம் கதி²தா. தத்த² கா தி³ட்டீ²திஆதி³கா புச்சா². கா தி³ட்டீ²தி அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ தி³ட்டீ²திஆதி³கம் புச்சி²தபுச்சா²ய விஸ்ஸஜ்ஜனம். கத²ம் அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ தி³ட்டீ²திஆதி³கோ விஸ்ஸஜ்ஜிதவிஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ வித்தா²ரனித்³தே³ஸோ, ஸப்³பா³வ தா தி³ட்டி²யோ அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²யோதிஆதி³கா தி³ட்டி²ஸுத்தஸம்ஸந்த³னாதி ஏவமிமே சத்தாரோ பரிச்சே²தா³. தத்த² புச்சா²பரிச்சே²தே³ தாவ கா தி³ட்டீ²தி த⁴ம்மபுச்சா², ஸபா⁴வபுச்சா². கதி தி³ட்டி²ட்டா²னானீதி ஹேதுபுச்சா² பச்சயபுச்சா², கித்தகானி தி³ட்டீ²னம் காரணானீதி அத்தோ². கதி தி³ட்டி²பரியுட்டா²னானீதி ஸமுதா³சாரபுச்சா² விகாரபுச்சா². தி³ட்டி²யோ ஏவ ஹி ஸமுதா³சாரவஸேன சித்தம் பரியோனந்த⁴ந்தியோ உட்ட²ஹந்தீதி தி³ட்டி²பரியுட்டா²னானி நாம ஹோந்தி. கதி தி³ட்டி²யோதி தி³ட்டீ²னம் ஸங்கா²புச்சா² க³ணனாபுச்சா². கதி தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸாதி வத்து²ப்பபே⁴த³வஸேன ஆரம்மணனானத்தவஸேன தி³ட்டி²ப்பபே⁴த³புச்சா². தி³ட்டி²யோ ஏவ ஹி தம் தம் வத்து²ம் தம் தம் ஆரம்மணம் அபி⁴னிவிஸந்தி பராமஸந்தீதி தி³ட்டி²பராமாஸாதி வுச்சந்தி. கதமோ தி³ட்டி²ட்டா²னஸமுக்³கா⁴தோதி தி³ட்டீ²னம் படிபக்க²புச்சா² பஹானூபாயபுச்சா². தி³ட்டி²காரணானி ஹி க²ந்தா⁴தீ³னி தி³ட்டி²ஸமுக்³கா⁴தேன தாஸம் காரணானி ந ஹோந்தீதி தானி ச காரணானி ஸமுக்³கா⁴திதானி நாம ஹோந்தி. தஸ்மா தி³ட்டி²ட்டா²னானி ஸம்மா பு⁴ஸம் ஹஞ்ஞந்தி ஏதேனாதி தி³ட்டி²ட்டா²னஸமுக்³கா⁴தோதி வுச்சதி.

இதா³னி ஏதாஸம் ச²ன்னம் புச்சா²னம் கா தி³ட்டீ²திஆதீ³னி ச² விஸ்ஸஜ்ஜனானி. தத்த² கா தி³ட்டீ²தி விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³ப³புச்சா². அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ தி³ட்டீ²தி விஸ்ஸஜ்ஜனம். ஸா பன அனிச்சாதி³கே வத்து²ஸ்மிம் நிச்சாதி³வஸேன அபி⁴னிவிஸதி பதிட்ட²ஹதி த³ள்ஹம் க³ண்ஹாதீதி அபி⁴னிவேஸோ. அனிச்சாதி³ஆகாரம் அதிக்கமித்வா நிச்சந்திஆதி³வஸேன வத்தமானோ பரதோ ஆமஸதி க³ண்ஹாதீதி பராமாஸோ. அத² வா நிச்சந்திஆதி³கம் பரம் உத்தமம் ஸச்சந்தி ஆமஸதி க³ண்ஹாதீதி பராமாஸோ, அபி⁴னிவேஸோ ச ஸோ பராமாஸோ சாதி அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ. ஏவம்பகாரோ தி³ட்டீ²தி கிச்சதோ தி³ட்டி²ஸபா⁴வம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி. தீணி ஸதந்தி தீணி ஸதானி, வசனவிபல்லாஸோ கதோ. கதமோ தி³ட்டி²ட்டா²னஸமுக்³கா⁴தோதி புச்ச²ம் அனுத்³த⁴ரித்வாவ ஸோதாபத்திமக்³கோ³ தி³ட்டி²ட்டா²னஸமுக்³கா⁴தோதி விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம்.

123. இதா³னி கத²ம் அபி⁴னிவேஸபராமாஸோதிஆதி³ வித்தா²ரனித்³தே³ஸோ. தத்த² ரூபந்தி உபயோக³வசனம். ரூபம் அபி⁴னிவேஸபராமாஸோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ரூபந்தி சேத்த² ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴ கஸிணரூபஞ்ச. ‘‘ஏதம் மமா’’தி அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ தி³ட்டி², ‘‘ஏஸோஹமஸ்மீ’’தி அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ தி³ட்டி², ‘‘ஏஸோ மே அத்தா’’தி அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ தி³ட்டீ²தி பச்சேகம் யோஜேதப்³ப³ம். ஏதந்தி ஸாமஞ்ஞவசனம். தேனேவ ‘‘வேத³னம் ஏதம் மம, ஸங்கா²ரே ஏதம் மமா’’தி நபும்ஸகவசனம் ஏகவசனஞ்ச கதம். ஏஸோதி பன வத்தப்³ப³மபேக்கி²த்வா புல்லிங்கே³கவசனம் கதம். ஏதம் மமாதி தண்ஹாமஞ்ஞனாமூலிகா தி³ட்டி². ஏஸோஹமஸ்மீதி மானமஞ்ஞனாமூலிகா தி³ட்டி². ஏஸோ மே அத்தாதி தி³ட்டி²மஞ்ஞனா ஏவ. கேசி பன ‘‘ஏதம் மமாதி மமம்காரகப்பனா, ஏஸோஹமஸ்மீதி அஹம்காரகப்பனா, ஏஸோ மே அத்தாதி அஹம்காரமமம்காரகப்பிதோ அத்தாபி⁴னிவேஸோதி ச, ததா² யதா²க்கமேனேவ தண்ஹாமூலனிவேஸோ மானபக்³கா³ஹோ, தண்ஹாமூலனிவிட்டோ² மானபக்³க³ஹிதோ, அத்தாபி⁴னிவேஸோதி ச, ஸங்கா²ரானம் து³க்க²லக்க²ணாத³ஸ்ஸனம், ஸங்கா²ரானம் அனிச்சலக்க²ணாத³ஸ்ஸனம், ஸங்கா²ரானம் திலக்க²ணாத³ஸ்ஸனஹேதுகோ அத்தாபி⁴னிவேஸோதி ச, து³க்கே² அஸுபே⁴ ச ஸுக²ம் ஸுப⁴ந்தி விபல்லாஸக³தஸ்ஸ, அனிச்சே நிச்சந்தி விபல்லாஸக³தஸ்ஸ, சதுப்³பி³த⁴விபல்லாஸக³தஸ்ஸ ச அத்தாபி⁴னிவேஸோதி ச, புப்³பே³னிவாஸஞாணஸ்ஸ ஆகாரகப்பனா, தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணஸ்ஸ அனாக³தபடிலாப⁴கப்பனா, புப்³ப³ந்தாபரந்தஇத³ப்பச்சயதாபடிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு கப்பனிஸ்ஸிதஸ்ஸ அத்தாபி⁴னிவேஸோதி ச, நந்தி³யா அதீதமன்வாக³மேதி, நந்தி³யா அனாக³தம் படிகங்க²தி, பச்சுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்ஹீரதி அத்தாபி⁴னிவேஸோதி ச, புப்³ப³ந்தே அஞ்ஞாணஹேதுகா தி³ட்டி², அபரந்தே அஞ்ஞாணஹேதுகா தி³ட்டி², புப்³ப³ந்தாபரந்தே இத³ப்பச்சயதாபடிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு அஞ்ஞாணஹேதுகோ அத்தாபி⁴னிவேஸோ’’தி ச ஏதேஸம் திண்ணம் வசனானம் அத்த²ம் வண்ணயந்தி.

தி³ட்டி²யோ பனேத்த² பட²மம் பஞ்சக்க²ந்த⁴வத்து²கா. ததோ ச²அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிராயதனவிஞ்ஞாண- காயஸம்ப²ஸ்ஸகாயவேத³னாகாயஸஞ்ஞாகாயசேதனாகாயதண்ஹாகாயவிதக்கவிசாரதா⁴துத³ஸகஸிண- த்³வத்திம்ஸாகாரவத்து²கா தி³ட்டி²யோ வுத்தா. த்³வத்திம்ஸாகாரேஸு ச யத்த² விஸும் அபி⁴னிவேஸோ ந யுஜ்ஜதி, தத்த² ஸகலஸரீராபி⁴னிவேஸவஸேனேவ விஸும் அபி⁴னிவேஸோ விய கதோதி வேதி³தப்³ப³ம். ததோ த்³வாத³ஸாயதனஅட்டா²ரஸதா⁴துஏகூனவீஸதிஇந்த்³ரியவஸேன யோஜனா கதா. தீணி ஏகந்தலோகுத்தரிந்த்³ரியானி ந யோஜிதானி. ந ஹி லோகுத்தரவத்து²கா தி³ட்டி²யோ ஹோந்தி. ஸப்³ப³த்தா²பி ச லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸேஸு த⁴ம்மேஸு லோகுத்தரே ட²பேத்வா லோகியா ஏவ க³ஹேதப்³பா³. அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ரூபஞ்ச ந க³ஹேதப்³ப³மேவ. ததோ தேதா⁴துகவஸேன நவவித⁴ப⁴வவஸேன ஜா²னப்³ரஹ்மவிஹாரஸமாபத்திவஸேன படிச்சஸமுப்பாத³ங்க³வஸேன ச யோஜனா கதா. ஜாதிஜராமரணானம் விஸும் க³ஹணே பரிஹாரோ வுத்தனயோ ஏவ. ஸப்³பா³னி சேதானி ரூபாதி³கானி ஜராமரணந்தானி அட்ட²னவுதிஸதம் பதா³னி ப⁴வந்தி.

124. தி³ட்டி²ட்டா²னேஸு க²ந்தா⁴பி தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி வீஸதிவத்து²காயபி ஸக்காயதி³ட்டி²யா பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம்யேவ வத்து²த்தா ‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா அத்தானம் ஸமனுபஸ்ஸமானா ஸமனுபஸ்ஸந்தி, ஸப்³பே³ தே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸுயேவ ஸமனுபஸ்ஸந்தி, ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதர’’ந்தி (ஸம். நி. 3.47) வுத்தத்தா ச பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ தி³ட்டீ²னம் காரணம். அவிஜ்ஜாபி தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி அவிஜ்ஜாய அந்தீ⁴கதானம் தி³ட்டி²உப்பத்திதோ ‘‘யாயம், ப⁴ந்தே, தி³ட்டி² ‘அஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஸு ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴’தி, அயம் நு கோ², ப⁴ந்தே, தி³ட்டி² கிம் படிச்ச பஞ்ஞாயதீதி? மஹதீ கோ² ஏஸா, கச்சான, தா⁴து, யதி³த³ம் அவிஜ்ஜாதா⁴து. ஹீனம், கச்சான, தா⁴தும் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஹீனா ஸஞ்ஞா ஹீனா தி³ட்டீ²’’தி (ஸம். நி. 2.97) வசனதோ ச அவிஜ்ஜா தி³ட்டீ²னம் காரணம். ப²ஸ்ஸோபி தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி தேன ப²ஸ்ஸேன பு²ட்ட²ஸ்ஸ தி³ட்டி²உப்பத்திதோ ‘‘யே தே, பி⁴க்க²வே, ஸமணப்³ராஹ்மணா புப்³ப³ந்தகப்பிகா புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி²னோ புப்³ப³ந்தம் ஆரப்³ப⁴ அனேகவிஹிதானி அதி⁴வுத்திபதா³னி அபி⁴வத³ந்தி, தத³பி ப²ஸ்ஸபச்சயா’’தி (தீ³. நி. 1.123) வசனதோ ச ப²ஸ்ஸோ தி³ட்டீ²னம் காரணம். ஸஞ்ஞாபி தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி ஆகாரமத்தக்³க³ஹணேன அயாதா²வஸபா⁴வகா³ஹஹேதுத்தா ஸஞ்ஞாய –

‘‘யானி ச தீணி யானி ச ஸட்டி², ஸமணப்பவாத³ஸிதானி பூ⁴ரிபஞ்ஞ;

ஸஞ்ஞக்க²ரஸஞ்ஞனிஸ்ஸிதானி, ஓஸரணானி வினேய்ய ஓக⁴தமகா³’’தி. (ஸு. நி. 543) –

வசனதோ ‘‘ஸஞ்ஞானிதா³னா ஹி பபஞ்சஸங்கா²’’தி (ஸு. நி. 880; மஹானி. 109) வசனதோ ச ஸஞ்ஞா தி³ட்டீ²னம் காரணம். விதக்கோபி தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி ஆகாரபரிவிதக்கேன தி³ட்டி²உப்பத்திதோ –

‘‘நஹேவ ஸச்சானி ப³ஹூனி நானா, அஞ்ஞத்ர ஸஞ்ஞாய நிச்சானி லோகே;

தக்கஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு பகப்பயித்வா, ஸச்சம் முஸாதி த்³வயத⁴ம்மமாஹூ’’தி. (ஸு. நி. 892) –

வசனதோ ச விதக்கோ தி³ட்டீ²னம் காரணம். அயோனிஸோமனஸிகாரோபி தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி அயோனிஸோ மனஸிகாரஸ்ஸ அகுஸலானம் அஸாதா⁴ரணஹேதுத்தா ‘‘தஸ்ஸேவம் அயோனிஸோ மனஸிகரோதோ ச²ன்னம் தி³ட்டீ²னம் அஞ்ஞதரா தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதீ’’தி (ம. நி. 1.19) வசனதோ ச அயோனிஸோ மனஸிகாரோ தி³ட்டீ²னம் காரணம். பாபமித்தோபி தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி பாபமித்தஸ்ஸ தி³ட்டா²னுக³திஆபஜ்ஜனேன தி³ட்டி²உப்பத்திதோ ‘‘பா³ஹிரம், பி⁴க்க²வே, அங்க³ந்தி கரித்வா ந அஞ்ஞம் ஏகங்க³ம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி, யம் ஏவம் மஹதோ அனத்தா²ய ஸம்வத்ததி. யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, பாபமித்ததா’’தி (அ. நி. 1.110) வசனதோ ச பாபமித்தோ தி³ட்டீ²னம் காரணம். பரதோபி கோ⁴ஸோ தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி து³ரக்கா²தத⁴ம்மஸ்ஸவனேன தி³ட்டி²உப்பத்திதோ ‘‘த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, ஹேதூ த்³வே பச்சயா மிச்சா²தி³ட்டி²யா உப்பாதா³ய பரதோ ச கோ⁴ஸோ அயோனிஸோ ச மனஸிகாரோ’’தி (அ. நி. 2.126) வசனதோ ச பரதோ கோ⁴ஸோ மிச்சா²தி³ட்டி²கதோ மிச்சா²தி³ட்டி²படிஸஞ்ஞுத்தகதா² தி³ட்டீ²னம் காரணம்.

இதா³னி தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் விவரந்தோ க²ந்தா⁴ ஹேது க²ந்தா⁴ பச்சயோதிஆதி³மாஹ. க²ந்தா⁴ ஏவ தி³ட்டீ²னம் உபாதா³ய, ஜனகஹேது சேவ உபத்த²ம்ப⁴கபச்சயோ சாதி அத்தோ². ஸமுட்டா²னட்டே²னாதி ஸமுட்ட²ஹந்தி உப்பஜ்ஜந்தி ஏதேனாதி ஸமுட்டா²னம், காரணந்தி அத்தோ². தேன ஸமுட்டா²னட்டே²ன, தி³ட்டி²காரணபா⁴வேனாதி அத்தோ².

125. இதா³னி கிச்சபே⁴தே³ன தி³ட்டி²பே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ கதமானி அட்டா²ரஸ தி³ட்டி²பரியுட்டா²னானீதிஆதி³மாஹ. தத்த² யா தி³ட்டீ²தி இதா³னி வுச்சமானானம் அட்டா²ரஸன்னம் பதா³னம் ஸாதா⁴ரணம் மூலபத³ம். யா தி³ட்டி², ததே³வ தி³ட்டி²க³தம், யா தி³ட்டி², ததே³வ தி³ட்டி²க³ஹனந்தி ஸப்³பே³ஹி ஸம்ப³ந்தோ⁴ காதப்³போ³. அயாதா²வத³ஸ்ஸனட்டே²ன தி³ட்டி², ததே³வ தி³ட்டீ²ஸு க³தம் த³ஸ்ஸனம் த்³வாஸட்டி²தி³ட்டி²அந்தோக³த⁴த்தாதி தி³ட்டி²க³தம். ஹேட்டா²பிஸ்ஸ அத்தோ² வுத்தோயேவ. த்³வின்னம் அந்தானம் ஏகந்தக³தத்தாபி தி³ட்டி²க³தம். ஸா ஏவ தி³ட்டி² து³ரதிக்கமனட்டே²ன தி³ட்டி²க³ஹனம் திணக³ஹனவனக³ஹனபப்³ப³தக³ஹனானி விய. ஸாஸங்கஸப்படிப⁴யட்டே²ன தி³ட்டி²கந்தாரம் சோரகந்தாரவாளகந்தாரனிருத³ககந்தாரது³ப்³பி⁴க்க²கந்தாரா விய. த⁴ம்மஸங்க³ணியம் ‘‘தி³ட்டி²கந்தாரோ’’தி ஸகலிங்கே³னேவ ஆக³தம். ஸம்மாதி³ட்டி²யா வினிவிஜ்ஜ²னட்டே²ன படிலோமட்டே²ன ச தி³ட்டி²விஸூகம். மிச்சா²த³ஸ்ஸனஞ்ஹி உப்பஜ்ஜமானம் ஸம்மாத³ஸ்ஸனம் வினிவிஜ்ஜ²தி சேவ விலோமேதி ச. த⁴ம்மஸங்க³ணியம் (த⁴. ஸ. 392, 1105) ‘‘தி³ட்டி²விஸூகாயிக’’ந்தி ஆக³தம். கதா³சி ஸஸ்ஸதஸ்ஸ, கதா³சி உச்சே²த³ஸ்ஸ க³ஹணதோ தி³ட்டி²யா விரூபம் ப²ந்தி³தந்தி தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தம். தி³ட்டி²க³திகோ ஹி ஏகஸ்மிம் பதிட்டா²தும் ந ஸக்கோதி, கதா³சி ஸஸ்ஸதம் அனுஸ்ஸரதி, கதா³சி உச்சே²த³ம். தி³ட்டி²யேவ அனத்தே² ஸம்யோஜேதீதி தி³ட்டி²ஸஞ்ஞோஜனம். தி³ட்டி²யேவ அந்தோதுத³னட்டே²ன து³ன்னீஹரணீயட்டே²ன ச ஸல்லந்தி தி³ட்டி²ஸல்லம். தி³ட்டி²யேவ பீளாகரணட்டே²ன ஸம்பா³தோ⁴தி தி³ட்டி²ஸம்பா³தோ⁴. தி³ட்டி²யேவ மோக்கா²வரணட்டே²ன பலிபோ³தோ⁴தி தி³ட்டி²பலிபோ³தோ⁴. தி³ட்டி²யேவ து³ம்மோசனீயட்டே²ன ப³ந்த⁴னந்தி தி³ட்டி²ப³ந்த⁴னம். தி³ட்டி²யேவ து³ருத்தரட்டே²ன பபாதோதி தி³ட்டி²பபாதோ. தி³ட்டி²யேவ தா²மக³தட்டே²ன அனுஸயோதி தி³ட்டா²னுஸயோ. தி³ட்டி²யேவ அத்தானம் ஸந்தாபேதீதி தி³ட்டி²ஸந்தாபோ. தி³ட்டி²யேவ அத்தானம் அனுத³ஹதீதி தி³ட்டி²பரிளாஹோ. தி³ட்டி²யேவ கிலேஸகாயம் க³ந்தே²தீதி தி³ட்டி²க³ந்தோ². தி³ட்டி²யேவ பு⁴ஸம் ஆதி³யதீதி தி³ட்டு²பாதா³னம். தி³ட்டி²யேவ ‘‘ஸச்ச’’ந்திஆதி³வஸேன அபி⁴னிவிஸதீதி தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸோ. தி³ட்டி²யேவ இத³ம் பரந்தி ஆமஸதி, பரதோ வா ஆமஸதீதி தி³ட்டி²பராமாஸோ.

126. இதா³னி ராஸிவஸேன ஸோளஸ தி³ட்டி²யோ உத்³தி³ஸந்தோ கதமா ஸோளஸ தி³ட்டி²யோதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸுக²ஸோமனஸ்ஸஸங்கா²தே அஸ்ஸாதே³ தி³ட்டி² அஸ்ஸாத³தி³ட்டி². அத்தானம் அனுக³தா தி³ட்டி² அத்தானுதி³ட்டி². நத்தீ²தி பவத்தத்தா விபரீதா தி³ட்டி² மிச்சா²தி³ட்டி². ஸதி காயே தி³ட்டி², ஸந்தீ வா காயே தி³ட்டி² ஸக்காயதி³ட்டி². காயோதி சேத்த² க²ந்த⁴பஞ்சகம், க²ந்த⁴பஞ்சகஸங்கா²தோ ஸக்காயோ வத்து² பதிட்டா² ஏதிஸ்ஸாதி ஸக்காயவத்து²கா. ஸஸ்ஸதந்தி பவத்தா தி³ட்டி² ஸஸ்ஸததி³ட்டி². உச்சே²தோ³தி பவத்தா தி³ட்டி² உச்சே²த³தி³ட்டி². ஸஸ்ஸதாதி³அந்தம் க³ண்ஹாதீதி அந்தக்³கா³ஹிகா, அந்தக்³கா³ஹோ வா அஸ்ஸா அத்தீ²தி அந்தக்³கா³ஹிகா. அதீதஸங்கா²தம் புப்³ப³ந்தம் அனுக³தா தி³ட்டி² புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி². அனாக³தஸங்கா²தம் அபரந்தம் அனுக³தா தி³ட்டி² அபரந்தானுதி³ட்டி². அனத்தே² ஸம்யோஜேதீதி ஸஞ்ஞோஜனிகா. அஹங்காரவஸேன அஹந்தி உப்பன்னேன மானேன தி³ட்டி²யா மூலபூ⁴தேன வினிப³ந்தா⁴ க⁴டிதா உப்பாதி³தா தி³ட்டி² அஹந்தி மானவினிப³ந்தா⁴ தி³ட்டி². ததா² மமங்காரவஸேன மமந்தி உப்பன்னேன மானேன வினிப³ந்தா⁴ தி³ட்டி² மமந்தி மானவினிப³ந்தா⁴ தி³ட்டி². அத்தனோ வத³னம் கத²னம் அத்தவாதோ³, தேன படிஸஞ்ஞுத்தா ப³த்³தா⁴ தி³ட்டி² அத்தவாத³படிஸம்யுத்தா தி³ட்டி². அத்தானம் லோகோதி வத³னம் கத²னம் லோகவாதோ³, தேன படிஸஞ்ஞுத்தா தி³ட்டி² லோகவாத³படிஸம்யுத்தா தி³ட்டி². ப⁴வோ வுச்சதி ஸஸ்ஸதம், ஸஸ்ஸதவஸேன உப்பஜ்ஜனதி³ட்டி² ப⁴வதி³ட்டி². விப⁴வோ வுச்சதி உச்சே²தோ³, உச்சே²த³வஸேன உப்பஜ்ஜனதி³ட்டி² விப⁴வதி³ட்டி².

127-128. இதா³னி தீணி ஸதம் தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸே நித்³தி³ஸிதுகாமோ கதமே தீணி ஸதம் தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸாதி புச்சி²த்வா தே அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ விஸும் விஸும் அபி⁴னிவேஸவிஸ்ஸஜ்ஜனேனேவ தே விஸ்ஸஜ்ஜேதுகாமோ அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²யா, கதிஹாகாரேஹி அபி⁴னிவேஸோ ஹோதீதிஆதி³னா நயேன ஸோளஸன்னம் தி³ட்டீ²னம் அபி⁴னிவேஸாகாரக³ணனம் புச்சி²த்வா புன அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²யா பஞ்சதிம்ஸாய ஆகாரேஹி அபி⁴னிவேஸோ ஹோதீதி தாஸம் ஸோளஸன்னம் தி³ட்டீ²னம் அபி⁴னிவேஸாகாரக³ணனம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா புன தானி க³ணனானி விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²யா கதமேஹி பஞ்சதிம்ஸாய ஆகாரேஹி அபி⁴னிவேஸோ ஹோதீதிஆதி³மாஹ. தத்த² ரூபம் படிச்சாதி ரூபக்க²ந்த⁴ம் படிச்ச. உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸந்தி ‘‘அயம் மே காயோ ஈதி³ஸோ’’தி ரூபஸம்பத³ம் நிஸ்ஸாய கே³ஹஸிதம் ராக³ஸம்பயுத்தம் ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜதி. ஹேட்டா² வுத்தேனட்டே²ன ஸுக²ஞ்ச ஸோமனஸ்ஸஞ்ச. தம்யேவ ரூபஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³தி ரூபனிஸ்ஸயோ அஸ்ஸாதோ³. தஞ்ஹி ஸுக²ம் தண்ஹாவஸேன அஸ்ஸாதீ³யதி உபபு⁴ஞ்ஜீயதீதி அஸ்ஸாதோ³. அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ தி³ட்டீ²தி ஸோ அஸ்ஸாதோ³ ஸஸ்ஸதோதி வா உச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸதீதி வா ஸஸ்ஸதம் வா உச்சி²ஜ்ஜமானம் வா அத்தானம் ஸுகி²தம் கரோதீதி வா அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ ஹோதி. தஸ்மா யா ச தி³ட்டி² யோ ச அஸ்ஸாதோ³தி அஸ்ஸாத³ஸ்ஸ தி³ட்டி²பா⁴வாபா⁴வேபி அஸ்ஸாத³ம் வினா ஸா தி³ட்டி² ந ஹோதீதி கத்வா உப⁴யம்பி ஸமுச்சிதம். அஸ்ஸாத³தி³ட்டீ²தி அஸ்ஸாதே³ பவத்தா தி³ட்டீ²தி வுத்தம் ஹோதி.

இதா³னி நானாஸுத்தேஹி ஸம்ஸந்தே³த்வா மிச்சா²தி³ட்டி²ம் மிச்சா²தி³ட்டி²கஞ்ச க³ரஹிதுகாமோ அஸ்ஸாத³தி³ட்டி² மிச்சா²தி³ட்டீ²திஆதி³மாஹ. தத்த² தி³ட்டி²விபத்தீதி ஸம்மாதி³ட்டி²வினாஸகமிச்சா²தி³ட்டி²ஸங்கா²ததி³ட்டி²யா விபத்தி. தி³ட்டி²விபன்னோதி விபன்னா வினட்டா² ஸம்மாதி³ட்டி² அஸ்ஸாதி தி³ட்டி²விபன்னோ, விபன்னதி³ட்டீ²தி வுத்தம் ஹோதி. மிச்சா²தி³ட்டி²யா வா விபன்னோ வினட்டோ²தி தி³ட்டி²விபன்னோ. ந ஸேவிதப்³போ³ உபஸங்கமனேன. ந ப⁴ஜிதப்³போ³ சித்தேன. ந பயிருபாஸிதப்³போ³ உபஸங்கமித்வா நிஸீத³னேன. தம் கிஸ்ஸ ஹேதூதி ‘‘தம் ஸேவனாதி³கம் கேன காரணேன ந காதப்³ப³’’ந்தி தஸ்ஸ காரணபுச்சா². தி³ட்டி² ஹிஸ்ஸ பாபிகாதி காரணவிஸ்ஸஜ்ஜனம். யஸ்மா அஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ தி³ட்டி² பாபிகா, தஸ்மா தம் ஸேவனாதி³கம் ந காதப்³ப³ந்தி அத்தோ². தி³ட்டி²யா ராகோ³தி ‘‘ஸுந்த³ரா மே தி³ட்டீ²’’தி தி³ட்டி²ம் ஆரப்³ப⁴ தி³ட்டி²யா உப்பஜ்ஜனராகோ³. தி³ட்டி²ராக³ரத்தோதி தேன தி³ட்டி²ராகே³ன ரங்கே³ன ரத்தம் வத்த²ம் விய ரத்தோ. ந மஹப்ப²லந்தி விபாகப²லேன. ந மஹானிஸம்ஸந்தி நிஸ்ஸந்த³ப²லேன.

புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸாதி புரிஸஸங்கா²தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ. லோகியவோஹாரேன ஹி புரி வுச்சதி ஸரீரம், தஸ்மிம் புரிஸ்மிம் ஸேதி பவத்ததீதி புரிஸோ, பும் வுச்சதி நிரயோ, தம் பும் க³லதி க³ச்ச²தீதி புக்³க³லோ. யேபு⁴ய்யேன ஹி ஸத்தா ஸுக³திதோ சுதா து³க்³க³தியம்யேவ நிப்³ப³த்தந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேதூதி தம் ந மஹப்ப²லத்தம் கேன காரணேன ஹோதி. தி³ட்டி² ஹிஸ்ஸ பாபிகாதி யஸ்மா அஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ தி³ட்டி² பாபிகா, தஸ்மா ந மஹப்ப²லம் ஹோதீதி அத்தோ². த்³வேவ க³தியோதி பஞ்சஸு க³தீஸு த்³வேவ க³தியோ. விபஜ்ஜமானாய தி³ட்டி²யா நிரயோ. ஸம்பஜ்ஜமானாய திரச்சா²னயோனி. யஞ்சேவ காயகம்மந்தி ஸகலிங்க³தா⁴ரணபடிபதா³னுயோக³அபி⁴வாத³னபச்சுட்டா²னஅஞ்ஜலிகம்மாதி³ காயகம்மம். யஞ்ச வசீகம்மந்தி ஸகஸமயபரியாபுணனஸஜ்ஜா²யனதே³ஸனாஸமாத³பனாதி³ வசீகம்மம். யஞ்ச மனோகம்மந்தி இத⁴லோகசிந்தாபடிஸம்யுத்தஞ்ச பரலோகசிந்தாபடிஸம்யுத்தஞ்ச கதாகதசிந்தாபடிஸம்யுத்தஞ்ச மனோகம்மம். திணகட்ட²த⁴ஞ்ஞபீ³ஜேஸு ஸத்ததி³ட்டி²ஸ்ஸ தா³னானுப்பதா³னபடிக்³க³ஹணபரிபோ⁴கே³ஸு ச காயவசீமனோகம்மானி. யதா²தி³ட்டீ²தி யா அயம் தி³ட்டி², தஸ்ஸானுரூபம். ஸமத்தந்தி பரிபுண்ணம். ஸமாதி³ன்னந்தி க³ஹிதம்.

அட்ட²கதா²யம் பன வுத்தம் – ததே³தம் யதா²தி³ட்டி²யம் டி²தகாயகம்மம், தி³ட்டி²ஸஹஜாதகாயகம்மம், தி³ட்டா²னுலோமிககாயகம்மந்தி திவித⁴ம் ஹோதி. தத்த² ‘‘பாணம் ஹனதோ அதி³ன்னம் ஆதி³யதோ மிச்சா²சரதோ நத்தி² ததோனிதா³னம் பாபம், நத்தி² பாபஸ்ஸ ஆக³மோ’’தி யம் ஏவம் தி³ட்டி²கஸ்ஸ ஸதோ பாணாதிபாதஅதி³ன்னாதா³னமிச்சா²சாரஸங்கா²தம் காயகம்மம், இத³ம் யதா²தி³ட்டி²யம் டி²தகாயகம்மம் நாம. ‘‘பாணம் ஹனதோ அதி³ன்னம் ஆதி³யதோ மிச்சா²சரதோ நத்தி² ததோனிதா³னம் பாபம், நத்தி² பாபஸ்ஸ ஆக³மோ’’தி யம் இமாய தி³ட்டி²யா இமினா த³ஸ்ஸனேன ஸஹஜாதம் காயகம்மம், இத³ம் தி³ட்டி²ஸஹஜாதகாயகம்மம் நாம. ததே³வ பன ஸமத்தம் ஸமாதி³ன்னம் க³ஹிதம் பராமட்ட²ம் தி³ட்டா²னுலோமிககாயகம்மம் நாம. வசீகம்மமனோகம்மேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² பன முஸா ப⁴ணதோ பிஸுணம் ப⁴ணதோ ப²ருஸம் ப⁴ணதோ ஸம்ப²ம் பலபதோ அபி⁴ஜ்ஜா²லுனோ ப்³யாபன்னசித்தஸ்ஸ மிச்சா²தி³ட்டி²கஸ்ஸ ஸதோ நத்தி² ததோனிதா³னம் பாபம், நத்தி² பாபஸ்ஸ ஆக³மோதி யோஜனா காதப்³பா³. லிங்க³தா⁴ரணாதி³பரியாபுணனாதி³லோகசிந்தாதி³வஸேன வுத்தனயோ சேத்த² ஸுந்த³ரோ.

சேதனாதீ³ஸு தி³ட்டி²ஸஹஜாதா சேதனா சேதனா நாம. தி³ட்டி²ஸஹஜாதா பத்த²னா பத்த²னா நாம. சேதனாபத்த²னானம் வஸேன சித்தட்ட²பனா பணிதி⁴ நாம. தேஹி பன சேதனாதீ³ஹி ஸம்பயுத்தா ப²ஸ்ஸாத³யோ ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரியாபன்னா த⁴ம்மா ஸங்கா²ரா நாம. அனிட்டா²யாதிஆதீ³ஹி து³க்க²மேவ வுத்தம். து³க்க²ஞ்ஹி ஸுக²காமேஹி ஸத்தேஹி ந ஏஸிதத்தா அனிட்ட²ம். அப்பியத்தா அகந்தம். மனஸ்ஸ அவட்³ட⁴னதோ, மனஸி அவிஸப்பனதோ ச அமனாபம். ஆயதிம் அப⁴த்³த³தாய அஹிதம். பீளனதோ து³க்க²ந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேதூதி தம் ஏவம் ஸம்வத்தனம் கேன காரணேன ஹோதீதி அத்தோ². இதா³னிஸ்ஸ காரணம் தி³ட்டி² ஹிஸ்ஸ பாபிகாதி. யஸ்மா தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ தி³ட்டி² பாபிகா லாமகா, தஸ்மா ஏவம் ஸம்வத்ததீதி அத்தோ². அல்லாய பத²வியா நிக்கி²த்தந்தி உத³கேன திந்தாய பூ⁴மியா ரோபிதம். பத²வீரஸம் ஆபோரஸந்தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் டா²னே பத²வியா ச ஸம்பத³ம் ஆபஸ்ஸ ச ஸம்பத³ம். பீ³ஜனிக்கி²த்தட்டா²னே ஹி ந ஸப்³பா³ பத²வீ ந ஸப்³போ³ ஆபோ ச பீ³ஜம் ப²லம் க³ண்ஹாபேதி. யோ பன தேஸம் பதே³ஸோ பீ³ஜம் பு²ஸதி, ஸோயேவ பீ³ஜம் ப²லம் க³ண்ஹாபேதி. தஸ்மா பீ³ஜபோஸனாய பச்சயபூ⁴தோயேவ ஸோ பதே³ஸோ பத²வீரஸோ ஆபோரஸோதி வேதி³தப்³போ³. ரஸஸத்³த³ஸ்ஸ ஹி ஸம்பத்தி ச அத்தோ². யதா²ஹ ‘‘கிச்சஸம்பத்திஅத்தே²ன ரஸோ நாம பவுச்சதீ’’தி. லோகே ச ‘‘ஸுரஸோ க³ந்த⁴ப்³போ³’’தி வுத்தே ஸுஸம்பன்னோ க³ந்த⁴ப்³போ³தி அத்தோ² ஞாயதி. உபாதி³யதீதி க³ண்ஹாதி. யோ ஹி பதே³ஸோ பச்சயோ ஹோதி, தம் பச்சயம் லப⁴மானம் பீ³ஜம் தம் க³ண்ஹாதி நாம. ஸப்³ப³ம் தந்தி ஸப்³ப³ம் தம் ரஸஜாதம். தித்தகத்தாயாதி ஸோ பத²வீரஸோ ஆபோரஸோ ச அதித்தகோ ஸமானோபி தித்தகம் பீ³ஜம் நிஸ்ஸாய நிம்ப³ருக்கா²தீ³னம் தேஸம் ப²லானஞ்ச தித்தகபா⁴வாய ஸம்வத்ததி. கடுகத்தாயாதி இத³ம் புரிமஸ்ஸேவ வேவசனம்.

‘‘வண்ணக³ந்த⁴ரஸூபேதோ, அம்போ³யம் அஹுவா புரே;

தமேவ பூஜம் லப⁴மானோ, கேனம்போ³ கடுகப்ப²லோ’’தி. (ஜா. 1.2.71) –

ஆக³தட்டா²னே விய ஹி இதா⁴பி தித்தகமேவ அப்பியட்டே²ன கடுகந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அஸாதத்தாயாதி அமது⁴ரபா⁴வாய. அஸாது³த்தாயாதிபி பாடோ², அஸாது³பா⁴வாயாதி அத்தோ². ஸாதூ³தி ஹி மது⁴ரம். பீ³ஜம் ஹிஸ்ஸாதி அஸ்ஸ நிம்பா³தி³கஸ்ஸ பீ³ஜம். ஏவமேவந்தி ஏவம் ஏவம். யஸ்மா ஸுகா² வேத³னா பரமோ அஸ்ஸாதோ³, தஸ்மா மிச்சா²தி³ட்டி²யா து³க்க²வேத³னாவஸேன ஆதீ³னவோ த³ஸ்ஸிதோதி. புன அட்டா²ரஸபே⁴தே³ன தி³ட்டி²யா ஆதீ³னவம் த³ஸ்ஸேதும் அஸ்ஸாத³தி³ட்டி² மிச்சா²தி³ட்டீ²திஆதி³மாஹ. தம் வுத்தத்த²மேவ. இமேஹி அட்டா²ரஸஹி ஆகாரேஹி பரியுட்டி²தசித்தஸ்ஸ ஸஞ்ஞோகோ³தி தி³ட்டி²யா ஏவ ஸம்ஸாரே ப³ந்த⁴னம் த³ஸ்ஸேதி.

129. யஸ்மா பன தி³ட்டி²பூ⁴தானிபி ஸஞ்ஞோஜனானி அத்தி² அதி³ட்டி²பூ⁴தானிபி, தஸ்மா தம் பபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ அத்தி² ஸஞ்ஞோஜனானி சேவாதிஆதி³மாஹ. தத்த² யஸ்மா காமராக³ஸஞ்ஞோஜனஸ்ஸேவ அனுனயஸஞ்ஞோஜனந்தி ஆக³தட்டா²னம்பி அத்தி², தஸ்மா அனுனயஸஞ்ஞோஜனந்தி வுத்தம். காமராக³பா⁴வம் அப்பத்வா பவத்தம் லோப⁴ம் ஸந்தா⁴ய ஏதம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸேஸக²ந்தா⁴யதனாதி³மூலகேஸுபி வாரேஸு இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. வேத³னாபரமத்தா ச அஸ்ஸாத³ஸ்ஸ வேத³னாபரியோஸானா ஏவ தே³ஸனா கதா. ஸஞ்ஞாத³யோ ந க³ஹிதா. இமேஹி பஞ்சதிம்ஸாய ஆகாரேஹீதி பஞ்சக்க²ந்தா⁴ அஜ்ஜ²த்திகாயதனாதீ³னி பஞ்ச ச²க்கானி சாதி இமானி பஞ்சதிம்ஸ வத்தூ²னி நிஸ்ஸாய உப்பன்னஅஸ்ஸாதா³ரம்மணவஸேன பஞ்சதிம்ஸாய ஆகாரேஹி.

அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. அத்தானுதி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா

130. அத்தானுதி³ட்டி²யம் அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோதி ஆக³மாதி⁴க³மாபா⁴வா ஞேய்யோ அஸ்ஸுதவா இதி. யஸ்ஸ ஹி க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனஸச்சபச்சயாகாரஸதிபட்டா²னாதீ³ஸு உக்³க³ஹபரிபுச்சா²வினிச்ச²யவிரஹிதத்தா அத்தானுதி³ட்டி²படிஸேத⁴கரோ நேவ ஆக³மோ, படிபத்தியா அதி⁴க³ந்தப்³ப³ஸ்ஸ அனதி⁴க³தத்தா ந ச அதி⁴க³மோ அத்தி², ஸோ ஆக³மாதி⁴க³மானம் அபா⁴வா ஞேய்யோ அஸ்ஸுதவா இதி. ஸுதந்தி ஹி பு³த்³த⁴வசனாக³மோ ச ஸுதப²லத்தா ஹேதுவோஹாரவஸேன அதி⁴க³மோ ச, தம் ஸுதம் அஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸுதவா, ந ஸுதவா அஸ்ஸுதவா. ஸ்வாயம் –

புதூ²னம் ஜனனாதீ³ஹி, காரணேஹி புது²ஜ்ஜனோ;

புது²ஜ்ஜனந்தோக³த⁴த்தா, புது²வாயம் ஜனோ இதி.

ஸோ ஹி புதூ²னம் நானப்பகாரானம் கிலேஸாதீ³னம் ஜனனாதீ³ஹி காரணேஹி புது²ஜ்ஜனோ. யதா²ஹ – ‘‘புது² கிலேஸே ஜனேந்தீதி புது²ஜ்ஜனா, புது² அவிஹதஸக்காயதி³ட்டி²காதி புது²ஜ்ஜனா, புது² ஸத்தா²ரானம் முகு²ல்லோகிகாதி புது²ஜ்ஜனா, புது² ஸப்³ப³க³தீஹி அவுட்டி²தாதி புது²ஜ்ஜனா, புது² நானாபி⁴ஸங்கா²ரே அபி⁴ஸங்க²ரோந்தீதி புது²ஜ்ஜனா, புது² நானாஓகே⁴ஹி வுய்ஹந்தீதி புது²ஜ்ஜனா, புது² நானாஸந்தாபேஹி ஸந்தப்பேந்தீதி புது²ஜ்ஜனா, புது² நானாபரிளாஹேஹி பரித³ய்ஹந்தீதி புது²ஜ்ஜனா, புது² பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு ரத்தா கி³த்³தா⁴ க³தி⁴தா முச்சி²தா அஜ்ஜோ²ஸன்னா லக்³கா³ லக்³கி³தா பலிபு³த்³தா⁴தி புது²ஜ்ஜனா, புது² பஞ்சஹி நீவரணேஹி ஆவுதா நிவுதா ஓவுதா பிஹிதா படிச்ச²ன்னா படிகுஜ்ஜிதாதி புது²ஜ்ஜனா’’தி (மஹானி. 94). புதூ²னம் வா க³ணனபத²மதீதானம் அரியத⁴ம்மபரம்முகா²னம் நீசத⁴ம்மஸமுதா³சாரானம் ஜனானம் அந்தோக³த⁴த்தாபி புது²ஜ்ஜனா, புது² வா அயம், விஸும்யேவ ஸங்க²ம் க³தோ விஸம்ஸட்டோ² ஸீலஸுதாதி³கு³ணயுத்தேஹி அரியேஹி ஜனோதிபி புது²ஜ்ஜனோ. ஏவமேதேஹி ‘‘அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ’’தி த்³வீஹி பதே³ஹி யே தே –

‘‘து³வே புது²ஜ்ஜனா வுத்தா, பு³த்³தே⁴னாதி³ச்சப³ந்து⁴னா;

அந்தோ⁴ புது²ஜ்ஜனோ ஏகோ, கல்யாணேகோ புது²ஜ்ஜனோ’’தி. –

த்³வே புது²ஜ்ஜனா வுத்தா, தேஸு அந்த⁴புது²ஜ்ஜனோ வுத்தோ ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³.

அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீதிஆதீ³ஸு அரியாதி ஆரகத்தா கிலேஸேஹி, அனயே ந இரியனதோ, அயே ச இரியனதோ, ஸதே³வகேன ச லோகேன அரணீயதோ பு³த்³தா⁴ ச பச்சேகபு³த்³தா⁴ ச பு³த்³த⁴ஸாவகா ச வுச்சந்தி, பு³த்³தா⁴ ஏவ வா இத⁴ அரியா. யதா²ஹ – ‘‘ஸதே³வகே, பி⁴க்க²வே, லோகே…பே… ததா²க³தோ அரியோதி வுச்சதீ’’தி (ஸம். நி. 5.1098).

ஸப்புரிஸாதி ஏத்த² பன பச்சேகபு³த்³தா⁴ ததா²க³தஸாவகா ச ‘‘ஸப்புரிஸா’’தி வேதி³தப்³பா³. தே ஹி லோகுத்தரகு³ணயோகே³ன ஸோப⁴னா புரிஸாதி ஸப்புரிஸா. ஸப்³பே³யேவ வா ஏதே த்³வேதா⁴பி வுத்தா. பு³த்³தா⁴பி ஹி அரியா ச ஸப்புரிஸா ச பச்சேகபு³த்³தா⁴ பு³த்³த⁴ஸாவகாபி. யதா²ஹ –

‘‘யோ வே கதஞ்ஞூ கதவேதி³ தீ⁴ரோ, கல்யாணமித்தோ த³ள்ஹப⁴த்தி ச ஹோதி;

து³கி²தஸ்ஸ ஸக்கச்ச கரோதி கிச்சம், ததா²வித⁴ம் ஸப்புரிஸம் வத³ந்தீ’’தி. (ஜா. 2.17.78);

ஏத்த² ஹி ‘‘கதஞ்ஞூ கதவேதி³ தீ⁴ரோ’’தி பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ வுத்தோ, ‘‘கல்யாணமித்தோ த³ள்ஹப⁴த்தி சா’’தி பு³த்³த⁴ஸாவகோ, ‘‘து³கி²தஸ்ஸ ஸக்கச்ச கரோதி கிச்ச’’ந்தி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴தி. இதா³னி யோ தேஸம் அரியானம் அத³ஸ்ஸனஸீலோ, ந ச த³ஸ்ஸனே ஸாது⁴காரீ, ஸோ ‘‘அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ’’தி வேதி³தப்³போ³. ஸோ ச சக்கு²னா அத³ஸ்ஸாவீ ஞாணேன அத³ஸ்ஸாவீதி து³விதோ⁴. தேஸு ஞாணேன அத³ஸ்ஸாவீ இதா⁴தி⁴ப்பேதோ. மம்ஸசக்கு²னா ஹி தி³ப்³ப³சக்கு²னா வா அரியா தி³ட்டா²பி அதி³ட்டா²வ ஹோந்தி தேஸம் சக்கூ²னம் வண்ணமத்தக³ஹணதோ ந அரியபா⁴வகோ³சரதோ. ஸோணஸிங்கா³லாத³யோபி ஹி சக்கு²னா அரியே பஸ்ஸந்தி, ந ச தே அரியானம் த³ஸ்ஸாவினோ, தஸ்மா சக்கு²னா த³ஸ்ஸனம் ந த³ஸ்ஸனம், ஞாணேன த³ஸ்ஸனமேவ த³ஸ்ஸனம். யதா²ஹ – ‘‘கிம் தே, வக்கலி, இமினா பூதிகாயேன தி³ட்டே²ன, யோ கோ², வக்கலி, த⁴ம்மம் பஸ்ஸதி, ஸோ மம் பஸ்ஸதீ’’தி (ஸம். நி. 3.87). தஸ்மா சக்கு²னா பஸ்ஸந்தோபி ஞாணேன அரியேஹி தி³ட்ட²ம் அனிச்சாதி³லக்க²ணம் அபஸ்ஸந்தோ அரியாதி⁴க³தஞ்ச த⁴ம்மம் அனதி⁴க³ச்ச²ந்தோ அரியகரத⁴ம்மானம் அரியபா⁴வஸ்ஸ ச அதி³ட்ட²த்தா ‘‘அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ’’தி வேதி³தப்³போ³.

அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³தி ஸதிபட்டா²னாதி³பே⁴தே³ அரியத⁴ம்மே அகுஸலோ. அரியத⁴ம்மே அவினீதோதி ஏத்த² பன –

து³விதோ⁴ வினயோ நாம, ஏகமேகேத்த² பஞ்சதா⁴;

அபா⁴வதோ தஸ்ஸ அயம், ‘‘அவினீதோ’’தி வுச்சதி.

அயஞ்ஹி ஸம்வரவினயோ பஹானவினயோதி து³விதோ⁴ வினயோ. ஏத்த² ச து³விதே⁴பி வினயே ஏகமேகோ வினயோ பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதி. ஸம்வரவினயோபி ஹி ஸீலஸம்வரோ, ஸதிஸம்வரோ, ஞாணஸம்வரோ, க²ந்திஸம்வரோ, வீரியஸம்வரோதி பஞ்சவிதோ⁴. பஹானவினயோபி தத³ங்க³ப்பஹானம், விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம், ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம், படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம், நிஸ்ஸரணப்பஹானந்தி பஞ்சவிதோ⁴.

தத்த² ‘‘இமினா பாதிமோக்க²ஸம்வரேன உபேதோ ஹோதி ஸமுபேதோ’’தி (விப⁴. 511) அயம் ஸீலஸம்வரோ. ‘‘ரக்க²தி சக்கு²ந்த்³ரியம் சக்கு²ந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி (தீ³. நி. 1.213; ம. நி. 1.295; ஸம். நி. 4.239; அ. நி. 3.16) அயம் ஸதிஸம்வரோ.

‘‘யானி ஸோதானி லோகஸ்மிம், (அஜிதாதி ப⁴க³வா)

ஸதி தேஸம் நிவாரணம்;

ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூமி, பஞ்ஞாயேதே பிதீ⁴யரே’’தி. (ஸு. நி. 1041; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 4) –

அயம் ஞாணஸம்வரோ. ‘‘க²மோ ஹோதி ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸா’’தி (ம. நி. 1.24; அ. நி. 4.114; 6.58) அயம் க²ந்திஸம்வரோ. ‘‘உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதீ’’தி (ம. நி. 1.26; அ. நி. 4.114; 6.58) அயம் வீரியஸம்வரோ. ஸப்³போ³பி சாயம் ஸம்வரோ யதா²ஸகம் ஸம்வரிதப்³பா³னம் வினேதப்³பா³னஞ்ச காயது³ச்சரிதாதீ³னம் ஸம்வரணதோ ‘‘ஸம்வரோ’’, வினயனதோ ‘‘வினயோ’’தி வுச்சதி. ஏவம் தாவ ஸம்வரவினயோ பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³போ³.

ததா² யம் நாமரூபபரிச்சே²தா³தீ³ஸு விபஸ்ஸனாஞாணேஸு படிபக்க²பா⁴வதோ தீ³பாலோகேன விய தமஸ்ஸ தேன தேன விபஸ்ஸனாஞாணேன தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனத்த²ஸ்ஸ பஹானம், ஸேய்யதி²த³ம் – நாமரூபவவத்தா²னேன ஸக்காயதி³ட்டி²யா, பச்சயபரிக்³க³ஹேன அஹேதுவிஸமஹேதுதி³ட்டீ²னம், கங்கா²விதரணேன கத²ம்கதீ²பா⁴வஸ்ஸ, கலாபஸம்மஸனேன ‘‘அஹம் மமா’’தி கா³ஹஸ்ஸ, மக்³கா³மக்³க³வவத்தா²னேன அமக்³கே³ மக்³க³ஸஞ்ஞாய, உத³யத³ஸ்ஸனேன உச்சே²த³தி³ட்டி²யா, வயத³ஸ்ஸனேன ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா, ப⁴யத³ஸ்ஸனேன ஸப⁴யே அப⁴யஸஞ்ஞாய, ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன அஸ்ஸாத³ஸஞ்ஞாய, நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனேன அபி⁴ரதிஸஞ்ஞாய, முஞ்சிதுகம்யதாஞாணேன அமுஞ்சிதுகம்யதாய, உபேக்கா²ஞாணேன அனுபேக்கா²ய, அனுலோமஞாணேன த⁴ம்மட்டி²தியம் நிப்³பா³னே ச படிலோமபா⁴வஸ்ஸ, கோ³த்ரபு⁴னா ஸங்கா²ரனிமித்தகா³ஹஸ்ஸ பஹானம், ஏதம் தத³ங்க³ப்பஹானம் நாம.

யம் பன உபசாரப்பனாபே⁴தே³ன ஸமாதி⁴னா பவத்திபா⁴வனிவாரணதோ க⁴டப்பஹாரேன விய உத³கபிட்டே² ஸேவாலஸ்ஸ தேஸம் தேஸம் நீவரணாதி³த⁴ம்மானம் பஹானம், இத³ம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம் நாம. யம் சதுன்னம் அரியமக்³கா³னம் பா⁴விதத்தா தம்தம்மக்³க³வதோ அத்தனோ ஸந்தானே ‘‘தி³ட்டி²க³தானம் பஹானாயா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 277; விப⁴. 628) நயேன வுத்தஸ்ஸ ஸமுத³யபக்கி²கஸ்ஸ கிலேஸக்³க³ணஸ்ஸ அச்சந்தஅப்பவத்திபா⁴வேன பஹானம், இத³ம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம் நாம. யம் பன ப²லக்க²ணே படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தம் கிலேஸானம், இத³ம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம் நாம. யம் ஸப்³ப³ஸங்க²தனிஸ்ஸடத்தா பஹீனஸப்³ப³ஸங்க²தம் நிப்³பா³னம், இத³ம் நிஸ்ஸரணப்பஹானம் நாம. ஸப்³ப³ம்பி சேதம் பஹானம் யஸ்மா சாக³ட்டே²ன பஹானம், வினயனட்டே²ன வினயோ, தஸ்மா ‘‘பஹானவினயோ’’தி வுச்சதி, தம்தம்பஹானவதோ வா தஸ்ஸ தஸ்ஸ வினயஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோபேதம் ‘‘பஹானவினயோ’’தி வுச்சதி. ஏவம் பஹானவினயோபி பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³போ³.

ஏவமயம் ஸங்கே²பதோ து³விதோ⁴, பபே⁴த³தோ ச த³ஸவிதோ⁴ வினயோ பி⁴ன்னஸம்வரத்தா பஹாதப்³ப³ஸ்ஸ ச அப்பஹீனத்தா யஸ்மா ஏதஸ்ஸ அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ நத்தி², தஸ்மா அபா⁴வதோ தஸ்ஸ அயம் ‘‘அவினீதோ’’தி வுச்சதீதி. ஏஸ நயோ ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோதி ஏத்தா²பி. நின்னானாகாரணஞ்ஹி ஏதம் அத்த²தோ. யதா²ஹ – ‘‘யேவ தே அரியா, தேவ தே ஸப்புரிஸா. யேவ தே ஸப்புரிஸா, தேவ தே அரியா. யோவ ஸோ அரியானம் த⁴ம்மோ, ஸோவ ஸோ ஸப்புரிஸானம் த⁴ம்மோ. யோவ ஸோ ஸப்புரிஸானம் த⁴ம்மோ, ஸோவ ஸோ அரியானம் த⁴ம்மோ. யேவ தே அரியவினயா, தேவ தே ஸப்புரிஸவினயா. யேவ தே ஸப்புரிஸவினயா, தேவ தே அரியவினயா. அரியேதி வா ஸப்புரிஸேதி வா, அரியத⁴ம்மேதி வா ஸப்புரிஸத⁴ம்மேதி வா, அரியவினயேதி வா ஸப்புரிஸவினயேதி வா ஏஸேஸே ஏகே ஏகட்டே² ஸமே ஸமபா⁴கே³ தஜ்ஜாதே தஞ்ஞேவா’’தி.

கஸ்மா பன தே²ரோ அத்தானுதி³ட்டி²யா கதமேஹி வீஸதியா ஆகாரேஹி அபி⁴னிவேஸோ ஹோதீதி புச்சி²த்வா தம் அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ ‘‘இத⁴ அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ’’தி ஏவம் புது²ஜ்ஜனம் நித்³தி³ஸீதி? புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாய தே³ஸனாய தம் அத்த²ம் ஆவிகாதும் பட²மம் புது²ஜ்ஜனம் நித்³தி³ஸீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

131. ஏவம் புது²ஜ்ஜனம் நித்³தி³ஸித்வா இதா³னி அபி⁴னிவேஸுத்³தே³ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதிஆதி³மாஹ. தத்த² ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி ரூபக்க²ந்த⁴ம் கஸிணரூபஞ்ச ‘‘அத்தா’’தி தி³ட்டி²பஸ்ஸனாய ஸமனுபஸ்ஸதி. நித்³தே³ஸே பனஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தே⁴ அபி⁴னிவேஸோ பஞ்சக்க²ந்தா⁴தி⁴காரத்தா பாகடோதி தம் அவத்வா கஸிணரூபமேவ ‘‘ரூப’’ந்தி ஸாமஞ்ஞவஸேன வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ரூபவந்தம் வா அத்தானந்தி அரூபம் ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேத்வா தம் அத்தானம் ரூபவந்தம் ஸமனுபஸ்ஸதி. அத்தனி வா ரூபந்தி அரூபமேவ ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேத்வா தஸ்மிம் அத்தனி ரூபம் ஸமனுபஸ்ஸதி. ரூபஸ்மிம் வா அத்தானந்தி அரூபமேவ ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேத்வா தம் அத்தானம் ரூபஸ்மிம் ஸமனுபஸ்ஸதி.

தத்த² ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி ஸுத்³த⁴ரூபமேவ ‘‘அத்தா’’தி கதி²தம். ரூபவந்தம் வா அத்தானம், அத்தனி வா ரூபம், ரூபஸ்மிம் வா அத்தானம், வேத³னம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ஸஞ்ஞம், ஸங்கா²ரே, விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி இமேஸு ஸத்தஸு டா²னேஸு அரூபம் ‘‘அத்தா’’தி கதி²தம். வேத³னாவந்தம் வா அத்தானம், அத்தனி வா வேத³னம், வேத³னாய வா அத்தானந்தி ஏவம் சதூஸு க²ந்தே⁴ஸு திண்ணம் திண்ணம் வஸேன த்³வாத³ஸஸு டா²னேஸு ரூபாரூபமிஸ்ஸகோ அத்தா கதி²தோ. தா பன வீஸதிபி தி³ட்டி²யோ மக்³கா³வரணா, ந ஸக்³கா³வரணா, ஸோதாபத்திமக்³க³வஜ்ஜா².

இதா³னி தம் நித்³தி³ஸந்தோ கத²ம் ரூபந்திஆதி³மாஹ. தத்த² பத²வீகஸிணந்தி பத²வீமண்ட³லம் நிஸ்ஸாய உப்பாதி³தம் படிபா⁴க³னிமித்தஸங்கா²தம் ஸகலப²ரணவஸேன பத²வீகஸிணம். அஹந்தி அத்தானமேவ ஸந்தா⁴ய க³ண்ஹாதி. அத்தந்தி அத்தானம். அத்³வயந்தி ஏகமேவ. தேலப்பதீ³பஸ்ஸாதி தேலயுத்தஸ்ஸ பதீ³பஸ்ஸ. ஜா²யதோதி ஜலதோ. யா அச்சி, ஸோ வண்ணோதிஆதி³ அச்சிம் முஞ்சித்வா வண்ணஸ்ஸ அபா⁴வதோ வுத்தம். யா ச தி³ட்டி² யஞ்ச வத்தூ²தி தது³ப⁴யம் ஏகதோ கத்வா ரூபவத்து²கா அத்தானுதி³ட்டி² வுச்சதீதி அத்தோ².

ஆபோகஸிணாதீ³னி ஆபாதீ³னி நிஸ்ஸாய உப்பாதி³தகஸிணனிமித்தானேவ. பரிச்சி²ன்னாகாஸகஸிணம் பன ரூபஜ்ஜா²னஸ்ஸ ஆரம்மணம் ஹோந்தம்பி ஆகாஸகஸிணந்தி வுச்சமானே அரூபஜ்ஜா²னாரம்மணேன கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸேன ஸம்கிண்ணம் ஹோதீதி ந க³ஹிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ரூபாதி⁴காரத்தா விஞ்ஞாணகஸிணம் ந க³ஹேதப்³ப³மேவாதி. இதே⁴கச்சோ வேத³னம் ஸஞ்ஞம் ஸங்கா²ரே விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி சத்தாரோ க²ந்தே⁴ அபி⁴ந்தி³த்வா ஏகதோ க³ஹணவஸேன வுத்தம். ஸோ ஹி சித்தசேதஸிகானம் விஸும் விஸும் கரணே அஸமத்த²த்தா ஸப்³பே³ ஏகதோ கத்வா ‘‘அத்தா’’தி க³ண்ஹாதி. இமினா ரூபேன ரூபவாதி ஏத்த² ஸரீரரூபம்பி கஸிணரூபம்பி லப்³ப⁴தி. சா²யாஸம்பன்னோதி சா²யாய ஸம்பன்னோ அவிரளோ. தமேனாதி ஏத்த² ஏன-ஸத்³தோ³ நிபாதமத்தம், தமேதந்தி வா அத்தோ². சா²யாவாதி விஜ்ஜமானச்சா²யோ. ரூபம் அத்தாதி அக்³க³ஹிதேபி ரூபம் அமுஞ்சித்வா தி³ட்டி²யா உப்பன்னத்தா ரூபவத்து²காதி வுத்தம்.

அத்தனி ரூபம் ஸமனுபஸ்ஸதீதி ஸரீரரூபஸ்ஸ கஸிணரூபஸ்ஸ ச சித்தனிஸ்ஸிதத்தா தஸ்மிம் அரூபஸமுதா³யே அத்தனி தம் ரூபம் ஸமனுபஸ்ஸதி. அயம் க³ந்தோ⁴தி கா⁴யிதக³ந்த⁴ம் ஆஹ. இமஸ்மிம் புப்பே²தி புப்ப²னிஸ்ஸிதத்தா க³ந்த⁴ஸ்ஸ ஏவமாஹ.

ரூபஸ்மிம் அத்தானம் ஸமனுபஸ்ஸதீதி யத்த² ரூபம் க³ச்ச²தி, தத்த² சித்தம் க³ச்ச²தி. தஸ்மா ரூபனிஸ்ஸிதம் சித்தம் க³ஹேத்வா தம் அரூபஸமுதா³யம் அத்தானம் தஸ்மிம் ரூபே ஸமனுபஸ்ஸதி. ஓளாரிகத்தா ரூபஸ்ஸ ஓளாரிகாதா⁴ரம் கரண்ட³கமாஹ.

132. இதே⁴கச்சோ சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜம் வேத³னந்திஆதீ³ஸு விஸும் விஸும் வேத³னாய தி³ட்டி²க³ஹணே அஸதிபி வேத³னாதி ஏகக்³க³ஹணேன க³ஹிதே ஸப்³பா³ஸம் வேத³னானம் அந்தோக³த⁴த்தா விஸும் விஸும் க³ஹிதா ஏவ ஹோந்தீதி விஸும் விஸும் யோஜனா கதாதி வேதி³தப்³பா³. ஸோ ஹி அனுப⁴வனவஸேன வேத³னாய ஓளாரிகத்தா வேத³னம்யேவ ‘‘அத்தா’’தி க³ண்ஹாதி. ஸஞ்ஞம் ஸங்கா²ரே விஞ்ஞாணம் ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி ஸஞ்ஞாத³யோ அரூபத⁴ம்மே ரூபஞ்ச ஏகதோ கத்வா ‘‘அத்தா’’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. உம்மத்தகோ விய ஹி புது²ஜ்ஜனோ யதா² யதா² உபட்டா²தி, ததா² ததா² க³ண்ஹாதி.

133. சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜம் ஸஞ்ஞந்திஆதீ³ஸு ஸஞ்ஜானனவஸேன ஸஞ்ஞாய பாகடத்தா ஸஞ்ஞம் ‘‘அத்தா’தி க³ண்ஹாதி. ஸேஸம் வேத³னாய வுத்தனயேன வேதி³தப்³ப³ம்.

134. சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜம் சேதனந்திஆதீ³ஸு ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரியாபன்னேஸு த⁴ம்மேஸு சேதனாய பதா⁴னத்தா பாகடத்தா ச சேதனா ஏவ நித்³தி³ட்டா². தாய இதரேபி நித்³தி³ட்டா²வ ஹோந்தி. ஸோ பன சேதஸிகபா⁴வவஸேன பாகடத்தா சேதனம் ‘‘அத்தா’’தி க³ண்ஹாதி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

135. சக்கு²விஞ்ஞாணந்திஆதீ³ஸு விஜானனவஸேன சித்தஸ்ஸ பாகடத்தா சித்தம் ‘‘அத்தா’’தி க³ண்ஹாதி. ஸேஸமேத்தா²பி வுத்தனயமேவ.

அத்தானுதி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. மிச்சா²தி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா

136. மிச்சா²தி³ட்டி² ஹேட்டா² வுத்தத்தா²யேவ. அயம் பன அபரோ நயோ – நத்தி² தி³ன்னந்தி உச்சே²த³தி³ட்டி²கத்தா தா³னப²லம் படிக்கி²பதி. நத்தி² யிட்ட²ந்தி ஏத்த² யிட்ட²ந்தி கு²த்³த³கயஞ்ஞோ. ஹுதந்தி மஹாயஞ்ஞோ. த்³வின்னம்பி ப²லம் படிக்கி²பதி. நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோதி தா³னப²லஸ்ஸ படிக்கி²த்தத்தா ஸீலாதீ³னம் புஞ்ஞகம்மானம், பாணாதிபாதாதீ³னம் பாபகம்மானம் ப²லம் படிக்கி²பதி. நத்தி² அயம் லோகோதி புரே கதேன கம்முனா. நத்தி² பரோ லோகோதி இத⁴ கதேன கம்முனா. நத்தி² மாதா, நத்தி² பிதாதி தேஸு கதகம்மானம் ப²லம் படிக்கி²பதி. நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகாதி கம்மஹேதுகம் உபபத்திம் படிக்கி²பதி. நத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா…பே… பவேதே³ந்தீதி இத⁴லோகபரலோகே பஸ்ஸிதும் அபி⁴ஞ்ஞாபடிலாபா⁴ய படிபத³ம் படிக்கி²பதி. இத⁴ பாளியம் பன நத்தி² தி³ன்னந்தி வத்தூ²தி நத்தி² தி³ன்னந்தி வுச்சமானம் தா³னம், தஸ்ஸா தி³ட்டி²யா வத்தூ²தி அத்தோ². ஏவம்வாதோ³ மிச்சா²தி ஏவம் நத்தி² தி³ன்னந்தி வாதோ³ வசனம் மிச்சா² விபரீதோதி அத்தோ².

மிச்சா²தி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. ஸக்காயதி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா

137. ஸக்காயதி³ட்டி² பன அத்தானுதி³ட்டி²யேவ, அஞ்ஞத்த² ஆக³தபரியாயவசனத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³.

ஸக்காயதி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. ஸஸ்ஸததி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா

138. ஸக்காயவத்து²காய ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யாதி கம்மதா⁴ரயஸமாஸோ. ரூபவந்தம் வா அத்தானந்திஆதீ³னம் பன்னரஸன்னம் வசனானம் அந்தே ஸமனுபஸ்ஸதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴ காதப்³போ³, பாடோ² வா. அஞ்ஞதா² ஹி ந க⁴டீயதீதி. ஏவம் ‘‘ரூபவந்தம் வா அத்தானம் ஸமனுபஸ்ஸதீ’’தி ஏகமேவ த³ஸ்ஸேத்வா ஸேஸா சுத்³த³ஸ ஸம்கி²த்தா.

ஸஸ்ஸததி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. உச்சே²த³தி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா

139. ஸக்காயவத்து²காய உச்சே²த³தி³ட்டி²யா ஏவம் ‘‘ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’தி ஏகமேவ த³ஸ்ஸேத்வா ஸேஸா சதஸ்ஸோ ஸம்கி²த்தா.

உச்சே²த³தி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. அந்தக்³கா³ஹிகாதி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா

140. அந்தக்³கா³ஹிகாய தி³ட்டி²யா பட²மவாரே ஆகாரபுச்சா². து³தியே ஆகாரக³ஹணம். ததியே ஆகாரவிஸ்ஸஜ்ஜனம். தத்த² லோகோதி அத்தா. ஸோ அந்தோதி அஞ்ஞமஞ்ஞபடிபக்கே²ஸு ஸஸ்ஸதுச்சே²த³ந்தேஸு ஸஸ்ஸதக்³கா³ஹே ஸஸ்ஸதந்தோ, அஸஸ்ஸதக்³கா³ஹே உச்சே²த³ந்தோ. பரித்தம் ஓகாஸந்தி ஸுப்பமத்தம் வா ஸராவமத்தம் வா கு²த்³த³கம் டா²னம். நீலகதோ ப²ரதீதி நீலந்தி ஆரம்மணம் கரோதி. அயம் லோகோதி அத்தானம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பரிவடுமோதி ஸமந்ததோ பரிச்சே²த³வா. அந்தஸஞ்ஞீதி அந்தவாதிஸஞ்ஞீ. அந்தோ அஸ்ஸ அத்தீ²தி அந்தோதி க³ஹேதப்³ப³ம். யம் ப²ரதீதி யம் கஸிணரூபம் ப²ரதி. தம் வத்து² சேவ லோகோ சாதி தம் கஸிணரூபம் ஆரம்மணஞ்சேவ ஆலோகியட்டே²ன லோகோ ச. யேன ப²ரதீதி யேன சித்தேன ப²ரதி. ஸோ அத்தா சேவ லோகோ சாதி அத்தானமபேக்கி²த்வா புல்லிங்க³ம் கதம், தம் சித்தம் அத்தா சேவ ஆலோகனட்டே²ன லோகோ சாதி வுத்தம் ஹோதி. அந்தவாதி அந்தோ. ஓகாஸகதோ ப²ரதீதி ஆலோககஸிணவஸேன தேஜோகஸிணவஸேன ஓதா³தகஸிணவஸேன வா ஓபா⁴ஸோதி ப²ரதி. நீலாதீ³னம் பஞ்சன்னம் பப⁴ஸ்ஸரகஸிணானம்யேவ க³ஹிதத்தா பத²வீஆபோவாயோகஸிணவஸேன அத்தாபி⁴னிவேஸோ ந ஹோதீதி க³ஹேதப்³ப³ம்.

விபுலம் ஓகாஸந்தி க²லமண்ட³லமத்தாதி³வஸேன மஹந்தம் டா²னம். அனந்தவாதி வுத்³த⁴அனந்தவா. அபரியந்தோதி வுத்³த⁴அபரியந்தோ. அனந்தஸஞ்ஞீதி அனந்தோதிஸஞ்ஞீ. தம் ஜீவந்தி ஸோ ஜீவோ. லிங்க³விபல்லாஸோ கதோ. ஜீவோதி ச அத்தா ஏவ. ரூபாதீ³னி பஞ்சபி பரிவடுமட்டே²ன ஸரீரம். ஜீவம் ந ஸரீரந்தி அத்தஸங்கா²தோ ஜீவோ ரூபஸங்கா²தம் ஸரீரம் ந ஹோதி. ஏஸ நயோ வேத³னாதீ³ஸு. ததா²க³தோதி ஸத்தோ. அரஹந்தி ஏகே. பரம் மரணாதி மரணதோ உத்³த⁴ம், பரலோகேதி அத்தோ². ரூபம் இதே⁴வ மரணத⁴ம்மந்தி அத்தனோ பாகடக்க²ந்த⁴ஸீஸேன பஞ்சக்க²ந்த⁴க்³க³ஹணம், தம் இமஸ்மிம்யேவ லோகே நஸ்ஸனபகதிகந்தி அத்தோ². ஸேஸக்க²ந்தே⁴ஸுபி ஏஸேவ நயோ. காயஸ்ஸ பே⁴தா³தி க²ந்த⁴பஞ்சகஸங்கா²தஸ்ஸ காயஸ்ஸ பே⁴த³தோ பரம். இமினா வசனேன ‘‘பரம் மரணா’’தி ஏதஸ்ஸ உத்³தே³ஸஸ்ஸ அத்தோ² வுத்தோ. ஹோதிபீதிஆதீ³ஸு ஹோதீதி மூலபத³ம். சதூஸுபி அபி-ஸத்³தோ³ ஸமுச்சயத்தோ². திட்ட²தீதி ஸஸ்ஸதத்தா திட்ட²தி, ந சவதீதி அத்தோ². ‘‘ஹோதீ’’தி பத³ஸ்ஸ வா அத்த²விஸேஸனத்த²ம் ‘‘திட்ட²தீ’’தி பத³ம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். உப்பஜ்ஜதீதி அண்ட³ஜஜலாபு³ஜயோனிபவேஸவஸேன உப்பஜ்ஜதி நாம, நிப்³ப³த்ததீதி ஸம்ஸேத³ஜஓபபாதிகயோனிபவேஸவஸேன நிப்³ப³த்ததி நாமாதி அத்த²யோஜனா வேதி³தப்³பா³. உச்சி²ஜ்ஜதீதி பப³ந்தா⁴பா⁴வவஸேன. வினஸ்ஸதீதி ப⁴ங்க³வஸேன. ந ஹோதி பரம் மரணாதி புரிமபதா³னம் அத்த²விவரணம், சுதிதோ உத்³த⁴ம் ந விஜ்ஜதீதி அத்தோ². ஹோதி ச ந ச ஹோதீதி ஏகச்சஸஸ்ஸதிகானம் தி³ட்டி², ஏகேன பரியாயேன ஹோதி, ஏகேன பரியாயேன ந ஹோதீதி அத்தோ². ஜீவபா⁴வேன ஹோதி, புப்³ப³ஜீவஸ்ஸ அபா⁴வேன ந ஹோதீதி வுத்தம் ஹோதி. நேவ ஹோதி ந ந ஹோதீதி அமராவிக்கே²பிகானம் தி³ட்டி², ஹோதீதி ச நேவ ஹோதி, ந ஹோதீதி ச ந ஹோதீதி அத்தோ². அனுவாத³ப⁴யா முஸாவாத³ப⁴யா ச மந்த³த்தா மோமூஹத்தா ச புப்³ப³வுத்தனயஸ்ஸ படிக்கே²பமத்தம் கரோதி. இமேஹி பஞ்ஞாஸாய ஆகாரேஹீதி யதா²வுத்தானம் த³ஸன்னம் பஞ்சகானம் வஸேன பஞ்ஞாஸாய ஆகாரேஹீதி.

அந்தக்³கா³ஹிகாதி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா

141. புப்³ப³ந்தாபரந்தானுதி³ட்டீ²ஸு ஸஸ்ஸதம் வத³ந்தீதி ஸஸ்ஸதவாதா³. அத² வா வத³ந்தி ஏதேனாதி வாதோ³, தி³ட்டி²க³தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஸஸ்ஸதந்தி வாதோ³பி ஸஸ்ஸதயோகே³ன ஸஸ்ஸதோ, ஸஸ்ஸதோ வாதோ³ ஏதேஸந்தி ஸஸ்ஸதவாதா³. ததா² ஏகச்சம் ஸஸ்ஸதந்தி வாதோ³ ஏகச்சஸஸ்ஸதோ, ஸோ ஏதேஸம் அத்தீ²தி ஏகச்சஸஸ்ஸதிகா. ததா² அந்தவா, அனந்தவா, அந்தவா ச அனந்தவா ச, நேவந்தவா நானந்தவாதி பவத்தோ வாதோ³ அந்தானந்தோ, ஸோ ஏதேஸம் அத்தீ²தி அந்தானந்திகா. ந மரதீதி அமரா. கா ஸா? ‘‘ஏவம்பி மே நோ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.62-63) நயேன பரியந்தரஹிதஸ்ஸ தி³ட்டி²க³திகஸ்ஸ தி³ட்டி² சேவ வாசா ச. விவிதோ⁴ கே²போ விக்கே²போ, அமராய தி³ட்டி²யா, வாசாய வா விக்கே²போ அமராவிக்கே²போ, ஸோ ஏதேஸம் அத்தீ²தி அமராவிக்கே²பிகா. அபரோ நயோ – அமரா நாம மச்ச²ஜாதி, ஸா உம்முஜ்ஜனனிமுஜ்ஜனாதி³வஸேன உத³கே ஸந்தா⁴வமானா க³ஹேதும் ந ஸக்கா ஹோதி, ஏவமேவம் அயம்பி வாதோ³ இதோ சிதோ ச ஸந்தா⁴வதி, கா³ஹம் ந உபக³ச்ச²தீதி அமராவிக்கே²போதி வுச்சதி, ஸோ ஏதேஸம் அத்தீ²தி அமராவிக்கே²பிகா. அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னோதி அகாரணஸமுப்பன்னோ அத்தா ச லோகோ சாதி த³ஸ்ஸனம் அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னம், தம் ஏதேஸம் அத்தீ²தி அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னிகா.

புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. அபரந்தானுதி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா

142. ஸஞ்ஞிம் வத³ந்தீதி ஸஞ்ஞீவாதா³. அஸஞ்ஞிம் வத³ந்தீதி அஸஞ்ஞீவாதா³. நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞிம் வத³ந்தீதி நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீவாதா³. அத² வா ஸஞ்ஞீதி பவத்தோ வாதோ³ ஸஞ்ஞீவாதோ³, ஸோ யேஸம் அத்தீ²தி தே ஸஞ்ஞீவாதா³, ததா² அஸஞ்ஞீவாதா³, நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீவாதா³ ச. உச்சே²த³ம் வத³ந்தீதி உச்சே²த³வாதா³. தி³ட்ட²த⁴ம்மோதி பச்சக்க²த⁴ம்மோ, தத்த² தத்த² படிலத்³த⁴அத்தபா⁴வஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். தி³ட்ட²த⁴ம்மே நிப்³பா³னம் தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னம், இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே து³க்க²வூபஸமோதி அத்தோ², தம் வத³ந்தீதி தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னவாதா³. இமஸ்மிம் பனத்தே² வித்தா²ரியமானே ஸாட்ட²கத²ம் ஸகலம் ப்³ரஹ்மஜாலஸுத்தம் வத்தப்³ப³ம் ஹோதி. ஏவஞ்ச ஸதி அதிபபஞ்சோ ஹோதீதி ந வித்தா²ரிதோ. தத³த்தி²கேஹி தம் அபேக்கி²த்வா க³ஹேதப்³போ³.

அபரந்தானுதி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

10-12. ஸஞ்ஞோஜனிகாதி³தி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா

143. யஸ்மா ஸஞ்ஞோஜனிகா தி³ட்டி² ஸப்³ப³தி³ட்டி²ஸாதா⁴ரணா, தஸ்மா தஸ்ஸா ஸப்³ப³தி³ட்டி²ஸஞ்ஞோஜனத்தா ஸப்³ப³தி³ட்டி²ஸாதா⁴ரணோ அத்தோ² நித்³தி³ட்டோ². ஸோ ஹேட்டா² வுத்ததி³ட்டி²பரியுட்டா²னானேவ.

144. மானவினிப³ந்த⁴தி³ட்டீ²ஸு சக்கு² அஹந்தி அபி⁴னிவேஸபராமாஸோதி மானபுப்³ப³கோ அபி⁴னிவேஸபராமாஸோ. ந ஹி தி³ட்டி² மானஸம்பயுத்தா ஹோதி. தேனேவ ச மானவினிப³ந்தா⁴தி வுத்தம், மானபடிப³ந்தா⁴ மானமூலகாதி அத்தோ².

145. சக்கு² மமந்தி அபி⁴னிவேஸபராமாஸோதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² பன ‘‘மமா’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘மம’’ந்தி அனுனாஸிகாக³மோ வேதி³தப்³போ³. ‘‘அஹ’’ந்தி மானவினிப³ந்தா⁴ய ரூபாதீ³னிபி அஜ்ஜ²த்திகானேவ. ந ஹி கஸிணரூபம் வினா பா³ஹிரானி ‘‘அஹ’’ந்தி க³ண்ஹாதி. ‘‘மம’’ந்தி மானவினிப³ந்தா⁴ய பன பா³ஹிரானிபி லப்³ப⁴ந்தி. பா³ஹிரானிபி ஹி ‘‘மம’’ந்தி க³ண்ஹாதி. யஸ்மா பன து³க்கா² வேத³னா அனிட்ட²த்தா மானவத்து² ந ஹோதி, தஸ்மா ச² வேத³னா தாஸம் மூலபச்சயா ச² ப²ஸ்ஸா ச ந க³ஹிதா. ஸஞ்ஞாத³யோ பன இத⁴ பச்சி²ன்னத்தா ந க³ஹிதாதி வேதி³தப்³பா³.

ஸம்யோஜனிகாதி³தி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

13. அத்தவாத³படிஸம்யுத்ததி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா

146. அத்தவாத³படிஸம்யுத்தா தி³ட்டி² அத்தானுதி³ட்டி²யேவ. அத்தாதி வாதே³ன படிஸம்யுத்தத்தா புன ஏவம் வுத்தா.

அத்தவாத³படிஸம்யுத்ததி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

14. லோகவாத³படிஸம்யுத்ததி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா

147. அத்தா ச லோகோ சாதி ஸோ ஏவ அத்தா ச ஆலோகனட்டே²ன லோகோ சாதி அத்தோ². ஸஸ்ஸதோதி ஸஸ்ஸதவாதா³னம் தி³ட்டி². அஸஸ்ஸதோதி உச்சே²த³வாதா³னம். ஸஸ்ஸதோ ச அஸஸ்ஸதோ சாதி ஏகச்சஸஸ்ஸதிகானம். நேவ ஸஸ்ஸதோ நாஸஸ்ஸதோதி அமராவிக்கே²பிகானம். அந்தவாதி பரித்தகஸிணலாபீ⁴னம் தக்கிகானஞ்ச நிக³ண்டா²ஜீவிகானஞ்ச. அத² வா உச்சே²த³வாதி³னோ ‘‘ஸத்தோ ஜாதியா புப்³ப³ந்தவா, மரணேன அபரந்தவா’’தி வத³ந்தி. அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னிகா ‘‘ஸத்தோ ஜாதியா புப்³ப³ந்தவா’’தி வத³ந்தி. அனந்தவாதி அப்பமாணகஸிணலாபீ⁴னம். ஸஸ்ஸதவாதி³னோ பன ‘‘புப்³ப³ந்தாபரந்தா நத்தி², தேன அனந்தவா’’தி வத³ந்தி. அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னிகா ‘‘அபரந்தேன அனந்தவா’’தி வத³ந்தி.

அந்தவா ச அனந்தவா சாதி உத்³த⁴மதோ⁴ அவட்³டி⁴த்வா திரியம் வட்³டி⁴தகஸிணானம். நேவ அந்தவா ந அனந்தவாதி அமராவிக்கே²பிகானம்.

லோகவாத³படிஸம்யுத்ததி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

15-16. ப⁴வவிப⁴வதி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா

148. ப⁴வவிப⁴வதி³ட்டீ²னம் யதா²வுத்ததி³ட்டி²தோ விஸும் அபி⁴னிவேஸாபா⁴வதோ விஸும் நித்³தே³ஸம் அகத்வா யதா²வுத்ததி³ட்டீ²னம்யேவ வஸேன ‘‘ஓலீயனம் அதிதா⁴வன’’ந்தி ஏகேகம் ஆகாரம் நித்³தி³ஸிதும் புச்ச²ம் அகத்வா ச ஓலீயனாபி⁴னிவேஸோ ப⁴வதி³ட்டி², அதிதா⁴வனாபி⁴னிவேஸோ விப⁴வதி³ட்டீ²தி ஆஹ. தத்த² ‘‘ப⁴வனிரோதா⁴ய த⁴ம்மே தே³ஸியமானே சித்தம் ந பக்க²ந்த³தீ’’தி (இதிவு. 49) வுத்தஓலீயனாபி⁴னிவேஸோ, ஸஸ்ஸதஸஞ்ஞாய நிப்³பா³னதோ ஸங்கோசனாபி⁴னிவேஸோதி அத்தோ². ‘‘ப⁴வேனேவ கோ² பனேகே அட்டீயமானா ஹராயமானா ஜிகு³ச்ச²மானா விப⁴வம் அபி⁴னந்த³ந்தீ’’தி வுத்தஅதிதா⁴வனாபி⁴னிவேஸோ, உச்சே²த³ஸஞ்ஞாய நிரோத⁴கா³மினிபடிபதா³திக்கமனாபி⁴னிவேஸோதி அத்தோ².

இதா³னி தாவ ப⁴வவிப⁴வதி³ட்டி²யோ ஸப்³ப³தி³ட்டீ²ஸு யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²யாதிஆதி³மாஹ. தத்த² யஸ்மா அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²கா ஸஸ்ஸதம் வா உச்சே²த³ம் வா நிஸ்ஸாய ‘‘நத்தி² காமேஸு தோ³ஸோ’’தி க³ண்ஹந்தி, தஸ்மா பஞ்சதிம்ஸாகாராபி அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²யோ ஸியா ப⁴வதி³ட்டி²யோ, ஸியா விப⁴வதி³ட்டி²யோதி வுத்தா. தத்த² யஸ்மா ஏகேகாபி தி³ட்டி²யோ ஸஸ்ஸதக்³கா³ஹவஸேன ப⁴வதி³ட்டி²யோ ப⁴வேய்யும், உச்சே²த³க்³கா³ஹவஸேன விப⁴வதி³ட்டி²யோ ப⁴வேய்யுந்தி அத்தோ². அத்தானுதி³ட்டி²யா ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, வேத³னம்… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி பஞ்சஸு ரூபாதி³தோ அத்தனோ அனஞ்ஞத்தா தேஸு உச்சி²ன்னேஸு அத்தா உச்சி²ன்னோதி க³ஹணதோ பஞ்ச விப⁴வதி³ட்டி²யோதி வுத்தம். ஸேஸேஸு பஞ்சத³ஸஸு டா²னேஸு ரூபாதி³தோ அத்தனோ அஞ்ஞத்தா தேஸு உச்சி²ன்னேஸுபி ‘‘அத்தா ஸஸ்ஸதோதி க³ஹணதோ பன்னரஸ ப⁴வதி³ட்டி²யோதி வுத்தம்.

மிச்சா²தி³ட்டி²யா ‘‘ஸப்³பா³வ தா விப⁴வதி³ட்டி²யோ’’தி உச்சே²த³வஸேன பவத்தத்தா அந்தவானந்தவாதி³ட்டீ²ஸு பரித்தாரம்மணஅப்பமாணாரம்மணஜா²னலாபி⁴னோ தி³ப்³ப³சக்கு²னா ரூபதா⁴துயா சவித்வா ஸத்தே அஞ்ஞத்த² உபபன்னே பஸ்ஸித்வா ப⁴வதி³ட்டி²ம் அபஸ்ஸித்வா விப⁴வதி³ட்டி²ம் க³ண்ஹந்தி. தஸ்மா தத்த² ஸியா ப⁴வதி³ட்டி²யோ, ஸியாவிப⁴வதி³ட்டி²யோதி வுத்தம். ஹோதி ச ந ச ஹோதீதி ஏத்த² ஹோதி சாதி ப⁴வதி³ட்டி², ந ச ஹோதீதி விப⁴வதி³ட்டி². நேவ ஹோதி ந ந ஹோதீதி ஏத்த² நேவ ஹோதீதி விப⁴வதி³ட்டி², ந ந ஹோதீதி ப⁴வதி³ட்டி². தஸ்மா தத்த² ‘‘ஸியா’’தி வுத்தம்.

புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி²யா ஏகச்சஸஸ்ஸதிகா ஸஸ்ஸதஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி, அஸஸ்ஸதஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி. தஸ்மா ஸா ப⁴வதி³ட்டி² ச விப⁴வதி³ட்டி² ச ஹோதி. சத்தாரோ அந்தானந்திகா அந்தானந்தம் அத்தானம் பஞ்ஞபேந்தி. தஸ்மா ஸா அத்தானுதி³ட்டி²ஸதி³ஸா ப⁴வதி³ட்டி² ச விப⁴வதி³ட்டி² ச. சத்தாரோ அமராவிக்கே²பிகா ப⁴வதி³ட்டி²ம் வா விப⁴வதி³ட்டி²ம் வா நிஸ்ஸாய வாசாவிக்கே²பம் ஆபஜ்ஜந்தி, அவஸேஸா பன ப⁴வதி³ட்டி²யோவ. தஸ்மா தே தே ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸியா’’தி வுத்தம். அபரந்தானுதி³ட்டி²யா ஸத்த உச்சே²த³வாதா³ விப⁴வதி³ட்டி²யோ, அவஸேஸா ப⁴வதி³ட்டி²யோ. தஸ்மா தே தே ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸியா’’தி வுத்தம். ஸஞ்ஞோஜனிகதி³ட்டி²யா ஸப்³ப³தி³ட்டீ²னம் வஸேன ‘‘ஸியா’’தி வுத்தம். அஹந்தி மானவினிப³ந்தா⁴ய தி³ட்டி²யா சக்கா²தீ³னம் அஹந்தி க³ஹிதத்தா தேஸம் வினாஸே அத்தா வினட்டோ² ஹோதீதி ஸப்³பா³வ தா விப⁴வதி³ட்டி²யோதி வுத்தம். அத்தானுதி³ட்டி²யோ விய மமந்தி மானவினிப³ந்தா⁴ய தி³ட்டி²யா சக்கா²தி³தோ அத்தனோ அஞ்ஞத்தா தேஸம் வினாஸேபி அத்தா ந வினஸ்ஸதீதி ஸப்³பா³வ தா ப⁴வதி³ட்டி²யோதி வுத்தம். லோகவாத³படிஸம்யுத்தாய தி³ட்டி²யா ‘‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சா’’திஆதி³னா (படி. ம. 1.147) நயேன வுத்தத்தா ப⁴வவிப⁴வதி³ட்டி² பாகடாயேவ. ஏத்தாவதா அஸ்ஸாத³தி³ட்டா²தி³கா விப⁴வதி³ட்டி²பரியோஸானா ஸோளஸ தி³ட்டி²யோ தீணிஸதஞ்ச தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸா நித்³தி³ட்டா² ஹோந்தி. அத்தானுதி³ட்டி² ச ஸக்காயதி³ட்டி² ச அத்தவாத³படிஸஞ்ஞுத்தா தி³ட்டி² ச அத்த²தோ ஏகா பரியாயேன திவிதா⁴ வுத்தா. ஸஞ்ஞோஜனிகா பன தி³ட்டி² அவத்தா²பே⁴தே³ன ஸப்³பா³பி தி³ட்டி²யோ ஹோந்தி.

இதா³னி ஸப்³பா³வ தா தி³ட்டி²யோ அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²யோதிஆதி³ அஞ்ஞேன பரியாயேன யதா²யோக³ம் தி³ட்டி²ஸம்ஸந்த³னா. தத்த² ஸப்³பா³வ தா தி³ட்டி²யோதி யதா²வுத்தா அனவஸேஸா தி³ட்டி²யோ. தி³ட்டி²ராக³ரத்தத்தா தண்ஹாஸ்ஸாத³னிஸ்ஸிதத்தா ச அஸ்ஸாத³தி³ட்டி²யோ, அத்தஸினேஹானுக³தத்தா அத்தானுதி³ட்டி²யோ, விபரீதத³ஸ்ஸனத்தா மிச்சா²தி³ட்டி²யோ, க²ந்த⁴வத்து²கத்தா ஸக்காயதி³ட்டி²யோ, ஏகேகஸ்ஸ அந்தஸ்ஸ க³ஹிதத்தா அந்தக்³கா³ஹிகா தி³ட்டி²யோ, அனத்த²ஸம்யோஜனிகத்தா ஸஞ்ஞோஜனிகா தி³ட்டி²யோ, அத்தவாதே³ன யுத்தத்தா அத்தவாத³படிஸம்யுத்தா தி³ட்டி²யோதி இமா ஸத்த தி³ட்டி²யோ ஸப்³ப³தி³ட்டி²ஸங்கா³ஹிகா, ஸேஸா பன நவ தி³ட்டி²யோ ந ஸப்³ப³தி³ட்டி²ஸங்கா³ஹிகா.

இதா³னி வித்தா²ரதோ வுத்தா ஸப்³பா³வ தா தி³ட்டி²யோ த்³வீஸுயேவ தி³ட்டீ²ஸு ஸங்கி²பித்வா ஸத்தானம் தி³ட்டி²த்³வயனிஸ்ஸயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴வஞ்ச தி³ட்டி²ந்திகா³த²மாஹ. ஸப்³பா³பி ஹி தா தி³ட்டி²யோ ப⁴வதி³ட்டீ² வா ஹோந்தி விப⁴வதி³ட்டீ² வா. ப⁴வஞ்ச தி³ட்டி²ம் விப⁴வஞ்ச தி³ட்டி²ந்தி ஏத்த² பன ச-ஸத்³தோ³ தி³ட்டி²மேவ ஸமுச்சினோதி, ந நிஸ்ஸயம். ந ஹி ஏகோ ப⁴வவிப⁴வதி³ட்டி²த்³வயம் நிஸ்ஸயதி. யதா²ஹ – ‘‘இதி ப⁴வதி³ட்டி²ஸன்னிஸ்ஸிதா வா ஸத்தா ஹோந்தி விப⁴வதி³ட்டி²ஸன்னிஸ்ஸிதா வா’’தி (படி. ம. 1.113). தக்கிகாதி தக்கேன வத³ந்தீதி தக்கிகா. தே ஹி தி³ட்டி²க³திகா ஸபா⁴வபடிவேத⁴பஞ்ஞாய அபா⁴வா கேவலம் தக்கேன வத்தந்தி. யேபி ச ஜா²னலாபி⁴னோ அபி⁴ஞ்ஞாலாபி⁴னோ வா தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹந்தி, தேபி தக்கேத்வா க³ஹணதோ தக்கிகா ஏவ. நிஸ்ஸிதாஸேதி நிஸ்ஸிதாதி அத்தோ². ஏகமேவ பத³ம், ‘‘ஸே’’தி நிபாதமத்தம் வா. தேஸம் நிரோத⁴ம்ஹி ந ஹத்தி² ஞாணந்தி தி³ட்டி²னிஸ்ஸயஸ்ஸ காரணவசனமேதம். ஸக்காயதி³ட்டி²னிரோதே⁴ நிப்³பா³னே யஸ்மா தேஸம் ஞாணம் நத்தி², தஸ்மா ஏதம் தி³ட்டி²த்³வயம் நிஸ்ஸிதாதி அத்தோ². ‘‘ந ஹி அத்தி² ஞாண’’ந்தி ஏத்த² ஹி-காரோ காரணோபதே³ஸே நிபாதோ. யத்தா²யம் லோகோ விபரீதஸஞ்ஞீதி யத்த² ஸுகே² நிரோத⁴ம்ஹி அயம் ஸதே³வகோ லோகோ ‘‘து³க்க²’’மிதி விபரீதஸஞ்ஞீ ஹோதி, தஸ்மிம் நிரோத⁴ம்ஹி ந ஹத்தி² ஞாணந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. து³க்க²மிதி விபரீதஸஞ்ஞிதாய இத³ம் ஸுத்தம் –

‘‘ரூபா ஸத்³தா³ ரஸா க³ந்தா⁴, ப²ஸ்ஸா த⁴ம்மா ச கேவலா;

இட்டா² கந்தா மனாபா ச, யாவதத்தீ²தி வுச்சதி.

‘‘ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ, ஏதே வோ ஸுக²ஸம்மதா;

யத்த² சேதே நிருஜ்ஜ²ந்தி, தம் நேஸம் து³க்க²ஸம்மதம்.

‘‘ஸுக²ந்தி தி³ட்ட²மரியேஹி, ஸக்காயஸ்ஸுபரோத⁴னம்;

பச்சனீகமித³ம் ஹோதி, ஸப்³ப³லோகேன பஸ்ஸதம்.

‘‘யம் பரே ஸுக²தோ ஆஹு, தத³ரியா ஆஹு து³க்க²தோ;

யம் பரே து³க்க²தோ ஆஹு, தத³ரியா ஸுக²தோ விதூ³.

‘‘பஸ்ஸ த⁴ம்மம் து³ராஜானம், ஸம்பமூள்ஹேத்த²வித்³த³ஸு;

நிவுதானம் தமோ ஹோதி, அந்த⁴காரோ அபஸ்ஸதம்.

‘‘ஸதஞ்ச விவடம் ஹோதி, ஆலோகோ பஸ்ஸதாமிவ;

ஸந்திகே ந விஜானந்தி, மகா³ த⁴ம்மஸ்ஸகோவிதா³.

‘‘ப⁴வராக³பரேதேஹி, ப⁴வஸோதானுஸாரிபி⁴;

மாரதே⁴ய்யானுபன்னேஹி, நாயம் த⁴ம்மோ ஸுஸம்பு³தோ⁴.

‘‘கோ நு அஞ்ஞத்ர அரியேபி⁴, பத³ம் ஸம்பு³த்³து⁴மரஹதி;

யம் பத³ம் ஸம்மத³ஞ்ஞாய, பரினிப்³ப³ந்தி அனாஸவா’’தி. (ஸு. நி. 764-771);

149. இதா³னி ஸப்³பா³ஸம் தி³ட்டீ²னம் தி³ட்டி²த்³வயபா⁴வம் தி³ட்டி²ஸமுக்³கா⁴தகஞ்ச ஸம்மாதி³ட்டி²ம் ஸுத்ததோ த³ஸ்ஸேதுகாமோ, த்³வீஹி பி⁴க்க²வேதி ஸுத்தம் ஆஹரி. தத்த² தே³வாதி ப்³ரஹ்மானோபி வுச்சந்தி. ஓலீயந்தீதி ஸங்குசந்தி. அதிதா⁴வந்தீதி அதிக்கமித்வா க³ச்ச²ந்தி. சக்கு²மந்தோதி பஞ்ஞவந்தோ. ச-ஸத்³தோ³ அதிரேகத்தோ². ப⁴வாராமாதி ப⁴வோ ஆராமோ அபி⁴ரமட்டா²னம் ஏதேஸந்தி ப⁴வாராமா. ப⁴வரதாதி ப⁴வே அபி⁴ரதா. ப⁴வஸம்முதி³தாதி ப⁴வேன ஸந்துட்டா². தே³ஸியமானேதி ததா²க³தேன வா ததா²க³தஸாவகேன வா தே³ஸியமானே. ந பக்க²ந்த³தீதி த⁴ம்மதே³ஸனம் வா ப⁴வனிரோத⁴ம் வா ந பவிஸதி. ந பஸீத³தீதி தத்த² பஸாத³ம் ந பாபுணாதி. ந ஸந்திட்ட²தீதி தத்த² ந பதிட்டா²தி. நாதி⁴முச்சதீதி தத்த² க⁴னபா⁴வம் ந பாபுணாதி. ஏத்தாவதா ஸஸ்ஸததி³ட்டி² வுத்தா.

அட்டீயமானாதி து³க்க²ம் பாபுணமானா. ஹராயமானாதி லஜ்ஜம் பாபுணமானா. ஜிகு³ச்ச²மானாதி ஜிகு³ச்ச²ம் பாபுணமானா. விப⁴வம் அபி⁴னந்த³ந்தீதி உச்சே²த³ம் படிச்ச துஸ்ஸந்தி, உச்சே²த³ம் பத்த²யந்தீதி வா அத்தோ². கிராதி அனுஸ்ஸவனத்தே² நிபாதோ. போ⁴தி ஆலபனமேதம். ஸந்தந்தி நிப்³பு³தம். பணீதந்தி து³க்கா²பா⁴வதோ பணீதம், பதா⁴னபா⁴வம் நீதந்தி வா பணீதம். யாதா²வந்தி யதா²ஸபா⁴வம். ஏத்தாவதா உச்சே²த³தி³ட்டி² வுத்தா.

இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸாஸனே. பூ⁴தந்தி ஹேதுதோ ஸஞ்ஜாதம் க²ந்த⁴பஞ்சகஸங்கா²தம் து³க்க²ம். பூ⁴ததோ பஸ்ஸதீதி இத³ம் பூ⁴தம் து³க்க²ந்தி பஸ்ஸதி. நிப்³பி³தா³யாதி விபஸ்ஸனத்தா²ய. விராகா³யாதி அரியமக்³க³த்தா²ய. நிரோதா⁴யாதி நிப்³பா³னத்தா²ய. படிபன்னோ ஹோதீதி தத³னுரூபம் படிபத³ம் படிபன்னோ ஹோதி. ஏவம் பஸ்ஸந்தீதி இமினா பகாரேன புப்³ப³பா⁴கே³ லோகியஞாணேன, படிவேத⁴காலே லோகுத்தரஞாணேன பஸ்ஸந்தி. ஏத்தாவதா ஸம்மாதி³ட்டி² வுத்தா.

இதா³னி த்³வீஹி கா³தா²ஹி தஸ்ஸா ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஆனிஸம்ஸம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² யோ பூ⁴தம் பூ⁴ததோ தி³ஸ்வாதி து³க்க²ம் பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயேன அபி⁴ஸமேத்வாதி அத்தோ². பூ⁴தஸ்ஸ ச அதிக்கமந்தி நிரோத⁴ம் ஸச்சி²கிரியாபி⁴ஸமயேன அபி⁴ஸமேத்வாதி அத்தோ². யதா²பூ⁴தேதி⁴முச்சதீதி மக்³க³பா⁴வனாபி⁴ஸமயவஸேன யதா²ஸபா⁴வே நிரோதே⁴ ‘‘ஏதம் ஸந்தம், ஏதம் பணீத’’ந்தி அதி⁴முச்சதி. ப⁴வதண்ஹா பரிக்க²யாதி ஸமுத³யஸ்ஸ பஹானேனாதி அத்தோ². அஸதிபி சேத்த² ஸச்சானம் நானாபி⁴ஸமயத்தே ‘‘தி³ஸ்வா’’தி புப்³ப³காலிகவசனம் ஸத்³தி⁴ம் புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³ய வோஹாரவஸேன வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ந ஹி புப்³ப³ம் பஸ்ஸித்வா பச்சா² அதி⁴முச்சதி. சதுஸச்சாபி⁴ஸமயோ ஸமானகாலமேவ ஹோதி. ஸமானகாலேபி வா புப்³ப³காலிகானி பதா³னி ப⁴வந்தீதி ந தோ³ஸோ. ஸ வேதி ஏகம்ஸேன ஸோ அரஹம். பூ⁴தபரிஞ்ஞாதோதி து³க்க²ம் பரிஞ்ஞாதவா. வீததண்ஹோதி விக³ததண்ஹோ. ப⁴வாப⁴வேதி கு²த்³த³கே ச மஹந்தே ச ப⁴வே. வுத்³தி⁴அத்தே²பி ஹி அ-காரஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோ அப⁴வோதி மஹாப⁴வோ. ஸோ பன கு²த்³த³கமஹந்தபா⁴வோ உபாதா³யுபாதா³ய வேதி³தப்³போ³. அத² வா ப⁴வேதி ஸஸ்ஸதே. அப⁴வேதி உச்சே²தே³. தது³ப⁴யேபி தி³ட்டி²ராகா³பா⁴வேன வீததண்ஹோ. பூ⁴தஸ்ஸ விப⁴வாதி வட்டது³க்க²ஸ்ஸ ஸமுச்சே²தா³. நாக³ச்ச²தி புனப்³ப⁴வந்தி அரஹதோ பரினிப்³பா³னம் வுத்தம்.

150. தயோ புக்³க³லாதிஆதி³ மிச்சா²தி³ட்டி²கக³ரஹணத்த²ம் ஸம்மாதி³ட்டி²கபஸம்ஸனத்த²ம் வுத்தம். தத்த² விரூபபா⁴வம் பன்னா க³தா தி³ட்டி² ஏதேஸந்தி விபன்னதி³ட்டீ². ஸுந்த³ரபா⁴வம் பன்னா க³தா தி³ட்டி² ஏதேஸந்தி ஸம்பன்னதி³ட்டீ². தித்தி²யோதி தித்த²ம் வுச்சதி தி³ட்டி², தம் படிபன்னத்தா தித்தே² ஸாது⁴, தித்த²ம் யஸ்ஸ அத்தீ²தி வா தித்தி²யோ. இதோ ப³ஹித்³தா⁴ பப்³ப³ஜ்ஜூபக³தோ. தித்தி²யஸாவகோதி தேஸம் தி³ட்டா²னுக³திமாபன்னோ க³ஹட்டோ². யோ ச மிச்சா²தி³ட்டி²கோதி தது³ப⁴யபா⁴வம் அனுபக³ந்த்வா யாய காயசி தி³ட்டி²யா மிச்சா²தி³ட்டி²கோ.

ததா²க³தோதி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴. பச்சேகபு³த்³தோ⁴பி ஏத்தே²வ ஸங்க³ஹிதோ. ததா²க³தஸாவகோதி மக்³க³ப்பத்தோ ப²லப்பத்தோ ச. யோ ச ஸம்மாதி³ட்டி²கோதி தது³ப⁴யவினிமுத்தோ லோகியஸம்மாதி³ட்டி²யா ஸம்மாதி³ட்டி²கோ.

கா³தா²ஸு கோத⁴னோதி யோ அபி⁴ண்ஹம் குஜ்ஜ²தி, ஸோ. உபனாஹீதி தமேவ கோத⁴ம் வட்³டே⁴த்வா உபனந்த⁴னஸீலோ. பாபமக்கீ²தி லாமகபூ⁴தமக்க²வா. மாயாவீதி கதபாபபடிச்சா²த³னவா. வஸலோதி ஹீனஜச்சோ. விஸுத்³தோ⁴தி ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴யா விஸுத்³தோ⁴. ஸுத்³த⁴தம் க³தோதி மக்³க³ப²லஸங்கா²தம் ஸுத்³த⁴பா⁴வம் க³தோ. மேதா⁴வீதி பஞ்ஞவா. இமாய கா³தா²ய லோகுத்தரஸம்மாதி³ட்டி²ஸம்பன்னோ ஏவ தோ²மிதோ.

விபன்னதி³ட்டி²யோ ஸம்பன்னதி³ட்டி²யோதி புக்³க³லவோஹாரம் பஹாய த⁴ம்மமேவ க³ரஹந்தோ தோ²மேந்தோ ச ஆஹ. ஏதம் மமாதி தண்ஹாமஞ்ஞனவஸேன தி³ட்டி². ஏஸோஹமஸ்மீதி மானமஞ்ஞனமூலிகா தி³ட்டி². ஏஸோ மே அத்தாதி தி³ட்டி²மஞ்ஞனமேவ.

ஏதம் மமாதி கா தி³ட்டீ²திஆதீ³ஹி திஸ்ஸன்னம் விபன்னதி³ட்டீ²னம் விபா⁴க³ஞ்ச க³ணனஞ்ச காலஸங்க³ஹஞ்ச புச்சி²த்வா விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம். தத்த² கா தி³ட்டீ²தி அனேகாஸு தி³ட்டீ²ஸு கதமா தி³ட்டீ²தி அத்தோ². கதமந்தானுக்³க³ஹிதாதி புப்³ப³ந்தாபரந்தஸங்கா²தகாலத்³வயே கதமேன காலேன அனுக்³க³ஹிதா, அனுப³த்³தா⁴தி அத்தோ². யஸ்மா ‘‘ஏதம் மமா’’தி பராமஸந்தோ ‘‘ஏதம் மம அஹோஸி, ஏவம் மம அஹோஸி, ஏத்தகம் மம அஹோஸீ’’தி அதீதம் வத்து²ம் அபதி³ஸித்வா பராமஸதி, தஸ்மா புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி² ஹோதி. புப்³ப³ந்தானுக்³க³ஹிதா ச தா தி³ட்டி²யோ ஹோந்தி. யஸ்மா ‘‘ஏஸோஹமஸ்மீ’’தி பராமஸந்தோ ‘‘இமினாஹம் ஸீலேன வா வதேன வா தபேன வா ப்³ரஹ்மசரியேன வா ஏஸோஸ்மி விஸுஜ்ஜி²ஸ்ஸாமீ’’தி அனாக³தப²லம் உபாதா³ய பராமஸதி, தஸ்மா அபரந்தானுதி³ட்டி² ஹோதி. அபரந்தானுக்³க³ஹிதா ச தா தி³ட்டி²யோ ஹோந்தி. யஸ்மா ‘‘ஏஸோ மே அத்தா’’தி பராமஸந்தோ அதீதானாக³தம் உபாதி³ன்னஸந்ததிம் உபாதா³ய ‘‘ஏஸோ மே அத்தா’’தி பராமஸதி, ஸக்காயதி³ட்டி²வஸேன ச பராமஸதி, தஸ்மா ஸக்காயதி³ட்டி² ஹோதி. புப்³ப³ந்தாபரந்தானுக்³க³ஹிதா ச தா தி³ட்டி²யோ ஹோந்தி. யஸ்மா பன ஸக்காயதி³ட்டி²ப்பமுகா²யேவ த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ ஹோந்தி, ஸக்காயதி³ட்டி²ஸமுக்³கா⁴தேனேவ ச த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ ஸமுக்³கா⁴தம் க³ச்ச²ந்தி, தஸ்மா ஸக்காயதி³ட்டி²ப்பமுகே²ன த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானீதி வுத்தா, ஸக்காயதி³ட்டி²ப்பமுகே²ன ஸக்காயதி³ட்டி²த்³வாரேன த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானி ஹோந்தீதி அத்தோ². ஸக்காயதி³ட்டி²ப்பமுகா²னீதி பாடோ² ஸுந்த³ரதரோ. ஸக்காயதி³ட்டி² பமுகா² ஆதி³ ஏதேஸந்தி ஸக்காயதி³ட்டி²ப்பமுகா²னி. கானி தானி? த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானி.

‘‘கா தி³ட்டீ²’’தி புச்சா²ய வீஸதிவத்து²கா அத்தானுதி³ட்டி², வீஸதிவத்து²கா ஸக்காயதி³ட்டீ²தி விஸ்ஸஜ்ஜனம். ‘‘கதி தி³ட்டி²யோ’’தி புச்சா²ய ஸக்காயதி³ட்டி²ப்பமுகா²னி த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானீதி விஸ்ஸஜ்ஜனம். ஸாயேவ பன ஸக்காயதி³ட்டி² ‘‘ஏஸோ மே அத்தா’’தி வசனஸாமஞ்ஞேன அத்தானுதி³ட்டீ²தி வுத்தா. தஸ்ஸா வுத்தாய அத்தவாத³படிஸஞ்ஞுத்தா தி³ட்டி²பி வுத்தாயேவ ஹோதி.

151. யே கேசி, பி⁴க்க²வேதிஆதி³ஸுத்தாஹரணம் ஸம்பன்னதி³ட்டி²புக்³க³லஸம்ப³ந்தே⁴ன ஸம்பன்னதி³ட்டி²புக்³க³லவிபா⁴க³த³ஸ்ஸனத்த²ம் கதம். தத்த² நிட்ட²ம் க³தாதி மக்³க³ஞாணவஸேன ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வாதி நிச்ச²யம் க³தா, நிப்³பே³மதிகாதி அத்தோ². நிட்டா²க³தாதி பாடோ² ஸமாஸபத³ம் ஹோதி, அத்தோ² பன ஸோயேவ. தி³ட்டி²ஸம்பன்னாதி தி³ட்டி²யா ஸுந்த³ரபா⁴வம் க³தா. இத⁴ நிட்டா²தி இமிஸ்ஸா காமதா⁴துயா பரினிப்³பா³னம். இத⁴ விஹாய நிட்டா²தி இமம் காமப⁴வம் விஜஹித்வா ஸுத்³தா⁴வாஸப்³ரஹ்மலோகே பரினிப்³பா³னம். ஸத்தக்க²த்துபரமஸ்ஸாதி ஸத்தக்க²த்தும்பரமா ஸத்தவாரபரமா ப⁴வூபபத்தி அத்தபா⁴வக்³க³ஹணம் அஸ்ஸ, ததோ பரம் அட்ட²மம் ப⁴வம் நாதி³யதீதி ஸத்தக்க²த்துபரமோ. தஸ்ஸ ஸத்தக்க²த்துபரமஸ்ஸ ஸோதாபன்னஸ்ஸ. கோலம்கோலஸ்ஸாதி குலதோ குலம் க³ச்ச²தீதி கோலம்கோலோ. ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியதோ ஹி பட்டா²ய நீசே குலே உபபத்தி நாம நத்தி², மஹாபோ⁴க³குலேஸுயேவ நிப்³ப³த்ததீதி அத்தோ². தஸ்ஸ கோலம்கோலஸ்ஸ ஸோதாபன்னஸ்ஸ. ஏகபீ³ஜிஸ்ஸாதி க²ந்த⁴பீ³ஜம் நாம கதி²தம். யஸ்ஸ ஹி ஸோதாபன்னஸ்ஸ ஏகம்யேவ க²ந்த⁴பீ³ஜம் அத்தி², ஏகம் அத்தபா⁴வக்³க³ஹணம், ஸோ ஏகபீ³ஜீ நாம. தஸ்ஸ ஏகபீ³ஜிஸ்ஸ ஸோதாபன்னஸ்ஸ. ப⁴க³வதா க³ஹிதனாமவஸேனேவேதானி ஏதேஸம் நாமானி. ஏத்தகஞ்ஹி டா²னம் க³தோ ஸத்தக்க²த்துபரமோ நாம ஹோதி, ஏத்தகம் கோலம்கோலோ, ஏத்தகம் ஏகபீ³ஜீதி ப⁴க³வதா ஏதேஸம் நாமம் க³ஹிதம். ப⁴க³வா ஹி ‘‘அயம் ஏத்தகம் டா²னம் க³மிஸ்ஸதி, அயம் ஏத்தகம் டா²னம் க³மிஸ்ஸதீ’’தி ஞத்வா தேஸம் தானி தானி நாமானி அக்³க³ஹேஸி. முது³பஞ்ஞோ ஹி ஸோதாபன்னோ ஸத்த ப⁴வே நிப்³ப³த்தேந்தோ ஸத்தக்க²த்துபரமோ நாம, மஜ்ஜி²மபஞ்ஞோ பரம் ச²ட்ட²ம் ப⁴வம் நிப்³ப³த்தேந்தோ கோலம்கோலோ நாம, திக்க²பஞ்ஞோ ஏகம் ப⁴வம் நிப்³ப³த்தேந்தோ ஏகபீ³ஜீ நாம. தம் பனேதம் தேஸம் முது³மஜ்ஜி²மதிக்க²பஞ்ஞதம் புப்³ப³ஹேது நியமேதி. இமே தயோபி ஸோதாபன்னா காமப⁴வவஸேன வுத்தா, ரூபாரூபப⁴வே பன ப³ஹுகாபி படிஸந்தி⁴யோ க³ண்ஹந்தி. ஸகதா³கா³மிஸ்ஸாதி படிஸந்தி⁴வஸேன ஸகிம் காமப⁴வம் ஆக³ச்ச²தீதி ஸகதா³கா³மீ. தஸ்ஸ ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ. தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அரஹாதி இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே அரஹா. அரஹந்திபி பாடோ². இத⁴ நிட்டா²தி காமப⁴வம் ஸம்ஸரந்தேயேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ரூபாரூபப⁴வே உப்பன்னா பன அரியா காமப⁴வே ந உப்பஜ்ஜந்தி, தத்தே²வ பரினிப்³பா³யந்தி.

அந்தராபரினிப்³பா³யிஸ்ஸாதி ஆயுவேமஜ்ஜ²ஸ்ஸ அந்தராயேவ கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யனதோ அந்தராபரினிப்³பா³யீ. ஸோ பன உப்பன்னஸமனந்தரா பரினிப்³பா³யீ, ஆயுவேமஜ்ஜ²ம் அப்பத்வா பரினிப்³பா³யீ, ஆயுவேமஜ்ஜ²ம் பத்வா பரினிப்³பா³யீதி திவிதோ⁴ ஹோதி. தஸ்ஸ அந்தராபரினிப்³பா³யிஸ்ஸ அனாகா³மினோ. உபஹச்சபரினிப்³பா³யிஸ்ஸாதி ஆயுவேமஜ்ஜ²ம் அதிக்கமித்வா வா காலகிரியம் உபக³ந்த்வா வா கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யந்தஸ்ஸ அனாகா³மினோ. அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யிஸ்ஸாதி அஸங்கா²ரேன அப்பயோகே³ன அதி⁴மத்தப்பயோக³ம் அகத்வாவ கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யனத⁴ம்மஸ்ஸ அனாகா³மினோ. ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யிஸ்ஸாதி ஸஸங்கா²ரேன து³க்கே²ன கஸிரேன அதி⁴மத்தப்பயோக³ம் கத்வாவ கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யனத⁴ம்மஸ்ஸ அனாகா³மினோ. உத்³த⁴ம்ஸோதஸ்ஸ அகனிட்ட²கா³மினோதி உத்³த⁴ம்வாஹிபா⁴வேன உத்³த⁴மஸ்ஸ தண்ஹாஸோதம் வட்டஸோதம் வாதி உத்³த⁴ம்ஸோதோ, உத்³த⁴ம் வா க³ந்த்வா படிலபி⁴தப்³ப³தோ உத்³த⁴மஸ்ஸ மக்³க³ஸோதந்தி உத்³த⁴ம்ஸோதோ, அகனிட்ட²ம் க³ச்ச²தீதி அகனிட்ட²கா³மீ. தஸ்ஸ உத்³த⁴ம்ஸோதஸ்ஸ அகனிட்ட²கா³மினோ அனாகா³மிஸ்ஸ. அயம் பன அனாகா³மீ சதுப்பபே⁴தோ³ – யோ அவிஹதோ பட்டா²ய சத்தாரோ ப்³ரஹ்மலோகே ஸோதே⁴த்வா அகனிட்ட²ம் க³ந்த்வா பரினிப்³பா³யதி, அயம் உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீ நாம. யோ ஹேட்டா² தயோ ப்³ரஹ்மலோகே ஸோதே⁴த்வா ஸுத³ஸ்ஸீப்³ரஹ்மலோகே ட²த்வா பரினிப்³பா³யதி, அயம் உத்³த⁴ம்ஸோதோ ந அகனிட்ட²கா³மீ நாம. யோ இதோ அகனிட்ட²மேவ க³ந்த்வா பரினிப்³பா³யதி, அயம் ந உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீ நாம. யோ ஹேட்டா² சதூஸு ப்³ரஹ்மலோகேஸு தத்த² தத்தே²வ பரினிப்³பா³யதி, அயம் ந உத்³த⁴ம்ஸோதோ ந அகனிட்ட²கா³மீ நாமாதி. இமே பஞ்ச அனாகா³மினோ ஸுத்³தா⁴வாஸம் க³ஹேத்வா வுத்தா. அனாகா³மினோ பன ரூபராகா³ரூபராகா³னம் அப்பஹீனத்தா ஆகங்க²மானா ஸேஸரூபாரூபப⁴வேஸுபி நிப்³ப³த்தந்தி. ஸுத்³தா⁴வாஸே நிப்³ப³த்தா பன அஞ்ஞத்த² ந நிப்³ப³த்தந்தி. அவேச்சப்பஸன்னாதி அரியமக்³க³வஸேன ஜானித்வா பு³ஜ்ஜி²த்வா அசலப்பஸாதே³ன பஸன்னா. ஸோதாபன்னாதி அரியமக்³க³ஸோதம் ஆபன்னா. இமினா ஸப்³பே³பி அரியப²லட்டா² புக்³க³லா க³ஹிதாதி.

ப⁴வவிப⁴வதி³ட்டி²னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸத்³த⁴ம்மப்பகாஸினியா படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³ட்ட²கதா²ய

தி³ட்டி²கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.