9. ப³லகதா²

ப³லகதா²வண்ணனா

44. இதா³னி லோகுத்தரகதா²ய அனந்தரம் கதி²தாய லோகுத்தரகதா²வதியா ஸுத்தந்தபுப்³ப³ங்க³மாய ப³லகதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா. தத்த² ஆதி³தோ ஸுத்தந்தவஸேன பஞ்ச ப³லானி த³ஸ்ஸேத்வா தத³ஞ்ஞானிபி ப³லானி த³ஸ்ஸேதுகாமோ அபிச அட்ட²ஸட்டி² ப³லானீதிஆதி³மாஹ. ஸப்³பா³னிபி தம்தம்படிபக்கே²ஹி அகம்பியட்டே²ன ப³லானி நாம ஹோந்தி. ஹிரிப³லந்திஆதீ³ஸு பாபதோ ஹிரீயந்தி ஏதாயாதி ஹிரீ, லஜ்ஜாயேதம் நாமம். பாபதோ ஓத்தப்பந்தி ஏதேனாதி ஓத்தப்பம், பாபதோ உப்³பே³க³ஸ்ஸேதம் நாமம். அஜ்ஜ²த்தஸமுட்டா²னா ஹிரீ, ப³ஹித்³தா⁴ஸமுட்டா²னம் ஓத்தப்பம். அத்தாதி⁴பதி ஹிரீ, லோகாதி⁴பதி ஓத்தப்பம். லஜ்ஜாஸபா⁴வஸண்டி²தா ஹிரீ, ப⁴யஸபா⁴வஸண்டி²தம் ஓத்தப்பம். ஸப்பதிஸ்ஸவலக்க²ணா ஹிரீ, வஜ்ஜபீ⁴ருகப⁴யத³ஸ்ஸாவிலக்க²ணம் ஓத்தப்பம். ஸா ஏவ ஹிரீ அஹிரிகேன ந கம்பதீதி ஹிரிப³லம். ததே³வ ஓத்தப்பம் அனோத்தப்பேன ந கம்பதீதி ஓத்தப்பப³லம். அப்படிஸங்கா²னேன ந கம்பதீதி படிஸங்கா²னப³லம். உபபரிக்க²ணபஞ்ஞாயேதம் நாமம். வீரியஸீஸேன ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பா⁴வேந்தஸ்ஸ உப்பன்னப³லம் பா⁴வனாப³லம். ததா²பவத்தானம் சதுன்னம் க²ந்தா⁴னமேதம் நாமம். பரிஸுத்³தா⁴னி ஸீலாதீ³னி அனவஜ்ஜப³லம். சத்தாரி ஸங்க³ஹவத்தூ²னி ஸங்க³ஹப³லம். ஸங்க³ஹே ப³லந்திபி பாடோ². து³க்க²மானம் அதி⁴வாஸனம் க²ந்திப³லம். த⁴ம்மகதா²ய பரேஸம் தோஸனம் பஞ்ஞத்திப³லம். அதி⁴தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அதி⁴க³மாபனம் நிஜ்ஜ²த்திப³லம். குஸலேஸு ப³ஹுபா⁴வோ இஸ்ஸரியப³லம். குஸலேஸு யதா²ருசி பதிட்டா²னம் அதி⁴ட்டா²னப³லம். ஹிரிப³லாதீ³னம் அத்தோ² மாதிகாபதே³ஸு ப்³யஞ்ஜனவஸேன விஸேஸதோ யுஜ்ஜமானம் க³ஹேத்வா வுத்தோ. ஸமத²ப³லம் விபஸ்ஸனாப³லந்தி ப³லப்பத்தா ஸமத²விபஸ்ஸனா ஏவ.

மாதிகானித்³தே³ஸே அஸ்ஸத்³தி⁴யே ந கம்பதீதி ஸத்³தா⁴ப³லந்தி மூலப³லட்ட²ம் வத்வா தமேவ அபரேஹி நவஹி பரியாயேஹி விஸேஸேத்வா த³ஸ்ஸேஸி. யோ ஹி த⁴ம்மோ அகம்பியோ ப³லப்பத்தோ ஹோதி, ஸோ ஸஹஜாதே உபத்த²ம்பே⁴தி, அத்தனோ படிபக்கே² கிலேஸே பரியாதி³யதி, படிவேத⁴ஸ்ஸ ஆதி³பூ⁴தம் ஸீலம் தி³ட்டி²ஞ்ச விஸோதே⁴தி, சித்தம் ஆரம்மணே பதிட்டா²பேதி, சித்தம் பப⁴ஸ்ஸரம் கரோந்தோ வோதா³பேதி, வஸிம் பாபேந்தோ விஸேஸம் அதி⁴க³மாபேதி, ததோ உத்தரிம் பாபேந்தோ உத்தரிபடிவேத⁴ம் காரேதி, கமேன அரியமக்³க³ம் பாபேத்வா ஸச்சாபி⁴ஸமயம் காரேதி, ப²லப்பத்தியா நிரோதே⁴ பதிட்டா²பேதி. தஸ்மா நவதா⁴ ப³லட்டோ² விஸேஸிதோ. ஏஸ நயோ வீரியப³லாதீ³ஸு சதூஸு.

காமச்ச²ந்த³ம் ஹிரீயதீதி நேக்க²ம்மயுத்தோ யோகீ³ நேக்க²ம்மேன காமச்ச²ந்த³தோ ஹிரீயதி. ஓத்தப்பேபி ஏஸேவ நயோ. ஏதேஹி ஸப்³பா³குஸலேஹிபி ஹிரீயனா ஓத்தப்பனா வுத்தாயேவ ஹோந்தி. ப்³யாபாத³ந்திஆதீ³னம்பி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. படிஸங்கா²தீதி அஸம்மோஹவஸேன ஆதீ³னவதோ உபபரிக்க²தி. பா⁴வேதீதி வட்³டே⁴தி. வஜ்ஜந்தி ராகா³தி³வஜ்ஜம். ஸங்க³ண்ஹாதீதி ப³ந்த⁴தி. க²மதீதி தஸ்ஸ யோகி³ஸ்ஸ க²மதி ருச்சதி. பஞ்ஞாபேதீதி தோஸேதி. நிஜ்ஜா²பேதீதி சிந்தாபேதி. வஸம் வத்தேதீதி சித்தே பஹு ஹுத்வா சித்தம் அத்தனோ வஸம் கத்வா பவத்தேதி. அதி⁴ட்டா²தீதி வித³ஹதி. பா⁴வனாப³லாதீ³னி ஸப்³பா³னிபி நேக்க²ம்மாதீ³னியேவ. மாதிகாவண்ணனாய அஞ்ஞதா² வுத்தோ, அத்தோ² பன ப்³யஞ்ஜனவஸேனேவ பாகடத்தா இத⁴ ந வுத்தோதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸமத²ப³லம் விபஸ்ஸனாப³லஞ்ச வித்தா²ரதோ நித்³தி³ஸித்வா அவஸானே உத்³த⁴ச்சஸஹக³தகிலேஸே ச க²ந்தே⁴ ச ந கம்பதீதிஆதி³ ச அவிஜ்ஜாஸஹக³தகிலேஸே ச க²ந்தே⁴ ச ந கம்பதீதிஆதி³ ச ஸமத²ப³லவிபஸ்ஸனாப³லானம் லக்க²ணத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம்.

ஸேகா²ஸேக²ப³லேஸு ஸம்மாதி³ட்டி²ம் ஸிக்க²தீதி ஸேக²ப³லந்தி ஸேக²புக்³க³லோ ஸம்மாதி³ட்டி²ம் ஸிக்க²தீதி ஸேகோ², ஸா ஸம்மாதி³ட்டி² தஸ்ஸ ஸேக²ஸ்ஸ ப³லந்தி ஸேக²ப³லந்தி அத்தோ². தத்த² ஸிக்கி²தத்தா அஸேக²ப³லந்தி அஸேக²புக்³க³லோ தத்த² ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஸிக்கி²தத்தா ந ஸிக்க²தீதி அஸேகோ², ஸாயேவ ஸம்மாதி³ட்டி² தஸ்ஸ அஸேக²ஸ்ஸ ப³லந்தி அஸேக²ப³லம். ஏஸேவ நயோ ஸம்மாஸங்கப்பாதீ³ஸு. ஸம்மாஞாணந்தி பச்சவேக்க²ணஞாணம். தம்பி ஹி லோகிகம்பி ஹோந்தம் ஸேக²ஸ்ஸ பவத்தத்தா ஸேக²ப³லம், அஸேக²ஸ்ஸ பவத்தத்தா அஸேக²ப³லந்தி வுத்தம். ஸம்மாவிமுத்தீதி அட்ட² மக்³க³ங்கா³னி ட²பேத்வா ஸேஸா ப²லஸம்பயுத்தா த⁴ம்மா. கேசி பன ‘‘ட²பேத்வா லோகுத்தரவிமுத்திம் அவஸேஸா விமுத்தியோ ஸம்மாவிமுத்தீ’’தி வத³ந்தி. தஸ்ஸ ஸேகா²ஸேக²ப³லத்தம் வுத்தனயமேவ.

கீ²ணாஸவப³லேஸு ஸப்³பா³னிபி ஞாணப³லானி. கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோதி கரணத்தே² ஸாமிவசனம், கீ²ணாஸவேன பி⁴க்கு²னாதி அத்தோ². அனிச்சதோதி ஹுத்வா அபா⁴வாகாரேன அனிச்சதோ. யதா²பூ⁴தந்தி யதா²ஸபா⁴வதோ. பஞ்ஞாயாதி ஸஹவிபஸ்ஸனாய மக்³க³பஞ்ஞாய. அனிச்சதோ ஸுதி³ட்டா² து³க்க²தோ அனத்ததோ ஸுதி³ட்டா² ஹோந்தி தம்மூலகத்தா. யந்தி பா⁴வனபும்ஸகவசனம், யேன காரணேனாதி வா அத்தோ². ஆக³ம்மாதி படிச்ச. படிஜானாதீதி ஸம்படிச்ச²தி படிஞ்ஞம் கரோதி. அங்கா³ரகாஸூபமாதி மஹாபி⁴தாபட்டே²ன அங்கா³ரகாஸுயா உபமிதா. காமாதி வத்து²காமா ச கிலேஸகாமா ச.

விவேகனின்னந்தி ப²லஸமாபத்திவஸேன உபதி⁴விவேகஸங்கா²தனிப்³பா³னனின்னம். தயோ ஹி விவேகா – காயவிவேகோ சித்தவிவேகோ உபதி⁴விவேகோதி. காயவிவேகோ ச விவேகட்ட²காயானம் நேக்க²ம்மாபி⁴ரதானம். சித்தவிவேகோ ச அதி⁴சித்தமனுயுத்தானம். உபதி⁴விவேகோ ச நிருபதீ⁴னம் புக்³க³லானம் விஸங்கா²ரக³தானம், நிஸ்ஸரணவிவேகஸங்கா²தனிப்³பா³னனின்னம் வா. பஞ்ச ஹி விவேகா – விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ தத³ங்க³விவேகோ ஸமுச்சே²த³விவேகோ படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விவேகோ நிஸ்ஸரணவிவேகோதி. விவேகனின்னந்தி விவேகே நின்னம். விவேகபோணந்தி விவேகே நதம். விவேகபப்³பா⁴ரந்தி விவேகஸீஸபா⁴ரம். த்³வேபி புரிமஸ்ஸேவ வேவசனானி. விவேகட்ட²ந்தி கிலேஸேஹி வஜ்ஜிதம், தூ³ரீபூ⁴தம் வா. நேக்க²ம்மாபி⁴ரதந்தி நிப்³பா³னே அபி⁴ரதம், பப்³ப³ஜ்ஜாய அபி⁴ரதம் வா. ப்³யந்தீபூ⁴தந்தி விக³தந்தீபூ⁴தம், ஏகதே³ஸேனாபி அனல்லீனம் விப்பமுத்தம் விஸம்ஸட்ட²ம். ஸப்³ப³ஸோதி ஸப்³ப³தா². ஆஸவட்டா²னியேஹி த⁴ம்மேஹீதி ஸம்யோக³வஸேன ஆஸவானம் காரணபூ⁴தேஹி கிலேஸத⁴ம்மேஹீதி அத்தோ². அத² வா ப்³யந்தீபூ⁴தந்தி விக³தனிகந்திபூ⁴தம், நித்தண்ஹந்தி அத்தோ². குதோ? ஸப்³ப³ஸோ ஆஸவட்டா²னியேஹி த⁴ம்மேஹி ஸப்³பே³ஹி தேபூ⁴மகத⁴ம்மேஹீதி அத்தோ². இத⁴ த³ஸஹி கீ²ணாஸவப³லேஹி கீ²ணாஸவஸ்ஸ லோகியலோகுத்தரோ மக்³கோ³ கதி²தோ. ‘‘அனிச்சதோ ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா’’தி து³க்க²பரிஞ்ஞாப³லம், ‘‘அங்கா³ரகாஸூபமா காமா’’தி ஸமுத³யபஹானப³லம், ‘‘விவேகனின்னம் சித்தம் ஹோதீ’’தி நிரோத⁴ஸச்சி²கிரியாப³லம், ‘‘சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’திஆதி³ ஸத்தவித⁴ம் மக்³க³பா⁴வனாப³லந்திபி வத³ந்தி. த³ஸ இத்³தி⁴ப³லானி இத்³தி⁴கதா²ய ஆவி ப⁴விஸ்ஸந்தி.

ததா²க³தப³லனித்³தே³ஸே ததா²க³தப³லானீதி அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணானி ததா²க³தஸ்ஸேவ ப³லானி. யதா² வா புப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் ப³லானி புஞ்ஞுஸ்ஸயஸம்பத்தியா ஆக³தானி, ததா² ஆக³தப³லானீதிபி அத்தோ². தத்த² து³வித⁴ம் ததா²க³தப³லம் – காயப³லம் ஞாணப³லஞ்ச. தேஸு காயப³லம் ஹத்தி²குலானுஸாரேன வேதி³தப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹேதம் போராணேஹி –

‘‘காளாவகஞ்ச க³ங்கே³ய்யம், பண்ட³ரம் தம்ப³பிங்க³லம்;

க³ந்த⁴மங்க³லஹேமஞ்ச, உபோஸத²ச²த்³த³ந்திமே த³ஸா’’தி. (விப⁴. அட்ட². 760; ம. நி. அட்ட². 1.148; ஸம். நி. அட்ட². 2.2.22);

இமானி த³ஸ ஹத்தி²குலானி. தத்த² காளாவகந்தி பகதிஹத்தி²குலம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். யம் த³ஸன்னம் புரிஸானம் காயப³லம், தம் ஏகஸ்ஸ காளாவகஸ்ஸ ஹத்தி²னோ ப³லம். யம் த³ஸன்னம் காளாவகானம் ப³லம், தம் ஏகஸ்ஸ க³ங்கே³ய்யஸ்ஸ ப³லம். யம் த³ஸன்னம் க³ங்கே³ய்யானம், தம் ஏகஸ்ஸ பண்ட³ரஸ்ஸ. யம் த³ஸன்னம் பண்ட³ரானம், தம் ஏகஸ்ஸ தம்ப³ஸ்ஸ. யம் த³ஸன்னம் தம்பா³னம், தம் ஏகஸ்ஸ பிங்க³லஸ்ஸ. யம் த³ஸன்னம் பிங்க³லானம், தம் ஏகஸ்ஸ க³ந்த⁴ஹத்தி²னோ. யம் த³ஸன்னம் க³ந்த⁴ஹத்தீ²னம், தம் ஏகஸ்ஸ மங்க³லஹத்தி²னோ. யம் த³ஸன்னம் மங்க³லஹத்தீ²னம், தம் ஏகஸ்ஸ ஹேமவதஸ்ஸ. யம் த³ஸன்னம் ஹேமவதானம், தம் ஏகஸ்ஸ உபோஸத²ஸ்ஸ. யம் த³ஸன்னம் உபோஸதா²னம், தம் ஏகஸ்ஸ ச²த்³த³ந்தஸ்ஸ. யம் த³ஸன்னம் ச²த்³த³ந்தானம், தம் ஏகஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ ப³லம். நாராயனஸங்கா⁴தப³லந்திபி இத³மேவ வுச்சதி. ததே³தம் பகதிஹத்தி²னோ க³ணனாய ஹத்தீ²னம் கோடிஸஹஸ்ஸஸ்ஸ, புரிஸக³ணனாய த³ஸன்னம் புரிஸகோடிஸஹஸ்ஸானம் ப³லம் ஹோதி. இத³ம் தாவ ததா²க³தஸ்ஸ காயப³லம்.

ஞாணப³லம் பன இத⁴ தாவ அஞ்ஞத்த² ச பாளியம் ஆக³தமேவ த³ஸப³லஞாணம், மஜ்ஜி²மே (ம. நி. 1.150) ஆக³தம் சதுவேஸாரஜ்ஜஞாணம், அட்ட²ஸு பரிஸாஸு அகம்பனஞாணம், சதுயோனிபரிச்சே²த³கஞாணம், பஞ்சக³திபரிச்சே²த³கஞாணம், ஸம்யுத்தகே (ஸம். நி. 2.33-34) ஆக³தானி தேஸத்ததி ஞாணானி, ஸத்தஸத்ததி ஞாணானீதி ஏவமஞ்ஞானிபி அனேகானி ஞாணஸஹஸ்ஸானி. ஏதம் ஞாணப³லம் நாம. இதா⁴பி ஞாணப³லமேவ அதி⁴ப்பேதம். ஞாணஞ்ஹி அகம்பியட்டே²ன உபத்த²ம்ப⁴னட்டே²ன ச ப³லந்தி வுத்தம்.

டா²னஞ்ச டா²னதோதி காரணஞ்ச காரணதோ. காரணஞ்ஹி யஸ்மா தத்த² ப²லம் திட்ட²தி ததா³யத்தவுத்திதாய உப்பஜ்ஜதி சேவ பவத்ததி ச, தஸ்மா டா²னந்தி வுச்சதி. தம் ப⁴க³வா யே யே த⁴ம்மா யேஸம் யேஸம் த⁴ம்மானம் ஹேதூ பச்சயா உப்பாதா³ய, தம் தம் டா²னந்தி, யே யே த⁴ம்மா யேஸம் யேஸம் த⁴ம்மானம் ந ஹேதூ ந பச்சயா உப்பாதா³ய, தம் தம் அட்டா²னந்தி பஜானந்தோ டா²னஞ்ச டா²னதோ அட்டா²னஞ்ச அட்டா²னதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யம்பீதி யேன ஞாணேன. இத³ம்பீதி இத³ம்பி டா²னாட்டா²னஞாணம், ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் நாம ஹோதீதி அத்தோ². ஏவம் ஸேஸபதே³ஸுபி யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

ஆஸப⁴ம் டா²னந்தி ஸேட்ட²ட்டா²னம் உத்தமட்டா²னம், ஆஸபா⁴ வா புப்³ப³பு³த்³தா⁴, தேஸம் டா²னந்தி அத்தோ². அபிச க³வஸதஜேட்ட²கோ உஸபோ⁴, க³வஸஹஸ்ஸஜேட்ட²கோ வஸபோ⁴, வஜஸதஜேட்ட²கோ வா உஸபோ⁴, வஜஸஹஸ்ஸஜேட்ட²கோ வஸபோ⁴, ஸப்³ப³க³வஸேட்டோ² ஸப்³ப³பரிஸ்ஸயஸஹோ ஸேதோ பாஸாதி³கோ மஹாபா⁴ரவஹோ அஸனிஸதஸத்³தே³ஹிபி அஸந்தஸனீயோ நிஸபோ⁴, ஸோ இத⁴ உஸபோ⁴தி அதி⁴ப்பேதோ. இத³ம்பி ஹி தஸ்ஸ பரியாயவசனம். உஸப⁴ஸ்ஸ இத³ந்தி ஆஸப⁴ம். டா²னந்தி சதூஹி பாதே³ஹி பத²விம் உப்பீளேத்வா அவட்டா²னம். இத³ம் பன ஆஸப⁴ம் வியாதி ஆஸப⁴ம் யதே²வ ஹி நிஸப⁴ஸங்கா²தோ உஸபோ⁴ உஸப⁴ப³லேன ஸமன்னாக³தோ சதூஹி பாதே³ஹி பத²விம் உப்பீளேத்வா அசலட்டா²னேன திட்ட²தி, ஏவம் ததா²க³தோபி த³ஸஹி ததா²க³தப³லேஹி ஸமன்னாக³தோ சதூஹி வேஸாரஜ்ஜபாதே³ஹி அட்ட²பரிஸபத²விம் உப்பீளேத்வா ஸதே³வகே லோகே கேனசி பச்சத்தி²கேன பச்சாமித்தேன அகம்பியோ அசலட்டா²னேன திட்ட²தி, ஏவம் திட்ட²மானோ ச தம் ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி உபக³ச்ச²தி ந பச்சக்கா²தி, அத்தனி ஆரோபேதி. தேன வுத்தம் – ‘‘ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதீ’’தி (ஸம். நி. அட்ட². 2.2.22; ம. நி. அட்ட². 1.148).

பரிஸாஸூதி க²த்தியப்³ராஹ்மணக³ஹபதிஸமணசாதுமஹாராஜிகதாவதிம்ஸமாரப்³ரஹ்மானம் வஸேன அட்ட²ஸு பரிஸாஸு. ஸீஹனாத³ம் நத³தீதி ஸேட்ட²னாத³ம் அச²ம்பி⁴தனாத³ம் நத³தி, ஸீஹனாத³ஸதி³ஸம் வா நாத³ம் நத³தி. அயமத்தோ² ஸீஹனாத³ஸுத்தேன (ம. நி. 1.146 ஆத³யோ; தீ³. நி. 1.381 ஆத³யோ) தீ³பேதப்³போ³. யதா² வா ஸீஹோ ஸஹனதோ ஹனனதோ ச ஸீஹோதி வுச்சதி, ஏவம் ததா²க³தோ லோகத⁴ம்மானம் ஸஹனதோ பரப்பவாதா³னம் ஹனனதோ ஸீஹோதி வுச்சதி. ஏவம் வுத்தஸ்ஸ ஸீஹஸ்ஸ நாத³ம் ஸீஹனாத³ம். தத்த² யதா² ஸீஹோ ஸீஹப³லேன ஸமன்னாக³தோ ஸப்³ப³த்த² விஸாரதோ³ விக³தலோமஹம்ஸோ ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ஏவம் ததா²க³தஸீஹோபி ததா²க³தப³லேஹி ஸமன்னாக³தோ அட்ட²ஸு பரிஸாஸு விஸாரதோ³ விக³தலோமஹம்ஸோ ‘‘இதி ரூப’’ந்திஆதி³னா (ஸம். நி. 3.78) நயேன நானாவித⁴தே³ஸனாவிலாஸஸம்பன்னம் ஸீஹனாத³ம் நத³தி. தேன வுத்தம் – ‘‘பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தீ’’தி.

ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதீதி ஏத்த² ப்³ரஹ்மந்தி ஸேட்ட²ம் உத்தமம் விஸுத்³த⁴ம். சக்கஸத்³தோ³ பனாயம் –

ஸம்பத்தியம் லக்க²ணே ச, ரத²ங்கே³ இரியாபதே²;

தா³னே ரதனத⁴ம்மூர, சக்காதீ³ஸு ச தி³ஸ்ஸதி;

த⁴ம்மசக்கே இத⁴ மதோ, தம்பி த்³வேதா⁴ விபா⁴வயே.

‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, சக்கானி, யேஹி ஸமன்னாக³தானம் தே³வமனுஸ்ஸான’’ந்திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.31) ஹி அயம் ஸம்பத்தியம் தி³ஸ்ஸதி. ‘‘ஹேட்டா² பாத³தலேஸு சக்கானி ஜாதானி ஹோந்தீ’’தி (தீ³. நி. 2.35) ஏத்த² லக்க²ணே. ‘‘சக்கம்வ வஹதோ பத³’’ந்தி (த⁴. ப. 1) ஏத்த² ரத²ங்கே³. ‘‘சதுசக்கம் நவத்³வார’’ந்தி (ஸம். நி. 1.29) ஏத்த² இரியாபதே². ‘‘த³த³ம் பு⁴ஞ்ஜ மா ச பமாதோ³, சக்கம் வத்தய கோஸலாதி⁴பா’’தி (ஜா. 1.7.149) ஏத்த² தா³னே. ‘‘தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் பாதுரஹோஸீ’’தி (தீ³. நி. 2.243) ஏத்த² ரதனசக்கே. ‘‘மயா பவத்திதம் சக்க’’ந்தி (ஸு. நி. 562) ஏத்த² த⁴ம்மசக்கே. ‘‘இச்சா²ஹதஸ்ஸ போஸஸ்ஸ, சக்கம் ப⁴மதி மத்த²கே’’தி (ஜா. 1.1.104; 1.5.103) ஏத்த² உரசக்கே. ‘‘கு²ரபரியந்தேன சேபி சக்கேனா’’தி (தீ³. நி. 1.166) ஏத்த² பஹரணசக்கே. ‘‘அஸனிவிசக்க’’ந்தி (தீ³. நி. 3.61; ஸம். நி. 2.162) ஏத்த² அஸனிமண்ட³லே. இத⁴ பனாயம் த⁴ம்மசக்கே மதோ.

தம் பனேதம் த⁴ம்மசக்கம் து³வித⁴ம் ஹோதி படிவேத⁴ஞாணஞ்ச தே³ஸனாஞாணஞ்ச. தத்த² பஞ்ஞாபபா⁴விதம் அத்தனோ அரியப²லாவஹம் படிவேத⁴ஞாணம், கருணாபபா⁴விதம் ஸாவகானம் அரியப²லாவஹம் தே³ஸனாஞாணம். தத்த² படிவேத⁴ஞாணம் உப்பஜ்ஜமானம் உப்பன்னந்தி து³வித⁴ம். தஞ்ஹி அபி⁴னிக்க²மனதோ யாவ அரஹத்தமக்³கா³ உப்பஜ்ஜமானம் நாம, ப²லக்க²ணே உப்பன்னம் நாம. துஸிதப⁴வனதோ வா யாவ போ³தி⁴பல்லங்கே அரஹத்தமக்³கா³ உப்பஜ்ஜமானம் நாம, ப²லக்க²ணே உப்பன்னம் நாம. தீ³பங்கரத³ஸப³லதோ வா பட்டா²ய யாவ அரஹத்தமக்³கா³ உப்பஜ்ஜமானம் நாம, ப²லக்க²ணே உப்பன்னம் நாம. தே³ஸனாஞாணம்பி பவத்தமானம் பவத்தந்தி து³வித⁴ம். தஞ்ஹி யாவ அஞ்ஞாதகோண்ட³ஞ்ஞத்தே²ரஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கா³ பவத்தமானம் நாம, ப²லக்க²ணே பவத்தம் நாம. தத்த² படிவேத⁴ஞாணம் லோகுத்தரம், தே³ஸனாஞாணம் லோகியம். உப⁴யம்பி பனேதம் அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணம், பு³த்³தா⁴னம்யேவ ஓரஸஞாணம். தேன வுத்தம் – ‘‘ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதீ’’தி.

கம்மஸமாதா³னானந்தி ஸமாதி³யித்வா கதானம் குஸலாகுஸலகம்மானம், கம்மமேவ வா கம்மஸமாதா³னம். டா²னஸோ ஹேதுஸோதி பச்சயதோ சேவ ஹேதுதோ ச. தத்த² க³திஉபதி⁴காலபயோகா³ விபாகஸ்ஸ டா²னம். கம்மம் ஹேது.

ஸப்³ப³த்த²கா³மினிந்தி ஸப்³ப³க³திகா³மினிஞ்ச அக³திகா³மினிஞ்ச. படிபத³ந்தி மக்³க³ம். யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீதி ப³ஹூஸுபி மனுஸ்ஸேஸு ஏகமேவ பாணம் கா⁴தேந்தேஸு இமஸ்ஸ சேதனா நிரயகா³மினீ ப⁴விஸ்ஸதி, இமஸ்ஸ திரச்சா²னயோனிகா³மினீதி இமினா நயேன ஏகவத்து²ஸ்மிம்பி குஸலாகுஸலசேதனாஸங்கா²தானம் படிபத்தீனம் அவிபரீததோ ஸபா⁴வம் ஜானாதி.

அனேகதா⁴துந்தி சக்கு²தா⁴துஆதீ³ஹி, காமதா⁴துஆதீ³ஹி வா தா⁴தூஹி ப³ஹுதா⁴தும். நானாதா⁴துந்தி தாஸம்யேவ தா⁴தூனம் விலக்க²ணத்தா நானப்பகாரதா⁴தும். லோகந்தி க²ந்தா⁴யதனதா⁴துலோகம். யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீதி தாஸம் தாஸம் தா⁴தூனம் அவிபரீததோ ஸபா⁴வம் படிவிஜ்ஜ²தி.

நானாதி⁴முத்திகதந்தி ஹீனபணீதாதி³அதி⁴முத்தீஹி நானாதி⁴முத்திகபா⁴வம்.

பரஸத்தானந்தி பதா⁴னஸத்தானம். பரபுக்³க³லானந்தி ததோ பரேஸம் ஹீனஸத்தானம். ஏகத்த²மேவ வா ஏதம் பத³த்³வயம் வேனேய்யவஸேன ப⁴க³வதா த்³வேதா⁴ வுத்தம். இதா⁴பி ப⁴க³வதா வுத்தனயேனேவ வுத்தம். இந்த்³ரியபரோபரியத்தந்தி ஸத்³தா⁴தீ³னம் இந்த்³ரியானம் பரபா⁴வஞ்ச அபரபா⁴வஞ்ச, வுத்³தி⁴ஞ்ச ஹானிஞ்சாதி அத்தோ².

ஜா²னவிமோக்க²ஸமாதி⁴ஸமாபத்தீனந்தி பட²மாதீ³னம் சதுன்னம் ஜா²னானம், ‘‘ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதீ’’திஆதீ³னம் (படி. ம. 1.209) அட்ட²ன்னம் விமோக்கா²னம், ஸவிதக்கஸவிசாராதீ³னம் திண்ணம் ஸமாதீ⁴னம், பட²மஜ்ஜா²னஸமாபத்திஆதீ³னஞ்ச நவன்னம் அனுபுப்³ப³ஸமாபத்தீனம். ஸம்கிலேஸந்தி ஹானபா⁴கி³யத⁴ம்மம். வோதா³னந்தி விஸேஸபா⁴கி³யத⁴ம்மம். வுட்டா²னந்தி யேன காரணேன ஜா²னாதீ³ஹி வுட்ட²ஹந்தி, தம் காரணம். தம் பன ‘‘வோதா³னம்பி வுட்டா²னம், தம்ஹா தம்ஹா ஸமாதி⁴ம்ஹா வுட்டா²னம்பி வுட்டா²ன’’ந்தி (விப⁴. 828) ஏவம் வுத்தம் பகு³ணஜ்ஜா²னஞ்சேவ ப⁴வங்க³ப²லஸமாபத்தியோ ச. ஹேட்டி²மம் ஹேட்டி²மஞ்ஹி பகு³ணஜ்ஜா²னம் உபரிமஸ்ஸ உபரிமஸ்ஸ பத³ட்டா²னம் ஹோதி, தஸ்மா ‘‘வோதா³னம்பி வுட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம். ப⁴வங்கே³ன பன ஸப்³ப³ஜ்ஜா²னேஹி வுட்டா²னம் ஹோதி, நிரோத⁴ஸமாபத்திதோ ப²லஸமாபத்தியா வுட்டா²னம் ஹோதி. தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘தம்ஹா தம்ஹா ஸமாதி⁴ம்ஹா வுட்டா²னம்பி வுட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம்.

புப்³பே³னிவாஸதி³ப்³ப³சக்கு²ஆஸவக்க²யஞாணானி ஹேட்டா² பகாஸிதானேவ.

தத்த² ஆஸவானம் க²யாதி அரஹத்தமக்³கே³ன ஸப்³ப³கிலேஸானம் க²யா. அனாஸவந்தி ஆஸவவிரஹிதம். சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திந்தி ஏத்த² சேதோவசனேன அரஹத்தப²லஸம்பயுத்தோ ஸமாதி⁴, பஞ்ஞாவசனேன தம்ஸம்பயுத்தா ச பஞ்ஞா வுத்தா. தத்த² ச ஸமாதி⁴ ராக³தோ விமுத்தத்தா சேதோவிமுத்தி, பஞ்ஞா அவிஜ்ஜாய விமுத்தத்தா பஞ்ஞாவிமுத்தீதி வேதி³தப்³பா³. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா – ‘‘யோ ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ஸமாதி⁴, தத³ஸ்ஸ ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம். யா ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பஞ்ஞா, தத³ஸ்ஸ பஞ்ஞிந்த்³ரியம். இதி கோ², பி⁴க்க²வே, ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தி அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தீ’’தி (ஸம். நி. 5.516; 520). அபிசேத்த² ஸமத²ப³லம் சேதோவிமுத்தி, விபஸ்ஸனாப³லம் பஞ்ஞாவிமுத்தீதி வேதி³தப்³ப³ம். தி³ட்டே²வ த⁴ம்மேதி இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே. ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வாதி அதி⁴காய பஞ்ஞாய அத்தனாயேவ பச்சக்க²ம் கத்வா, அபரப்பச்சயேன ஞத்வாதி அத்தோ². உபஸம்பஜ்ஜாதி அதி⁴க³ந்த்வா, நிப்பா²தே³த்வா வா. இமேஸம் பன த³ஸன்னம் த³ஸப³லஞாணானம் வித்தா²ரோ அபி⁴த⁴ம்மே (விப⁴. 809 ஆத³யோ) வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³.

தத்த² பரவாதி³கதா² ஹோதி – த³ஸப³லஞாணம் நாம பாடியேக்கம் ஞாணம் நத்தி², ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸேவாயம் பபே⁴தோ³தி. ந தம் ததா² த³ட்ட²ப்³ப³ம். அஞ்ஞமேவ ஹி த³ஸப³லஞாணம், அஞ்ஞம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம். த³ஸப³லஞாணஞ்ஹி ஸகஸககிச்சமேவ ஜானாதி, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் தம்பி, ததோ அவஸேஸம்பி ஜானாதி. த³ஸப³லஞாணேஸு ஹி பட²மம் காரணாகாரணமேவ ஜானாதி, து³தியம் கம்மந்தரவிபாகந்தரமேவ, ததியம் கம்மபரிச்சே²த³மேவ, சதுத்த²ம் தா⁴துனானத்தகாரணமேவ, பஞ்சமம் ஸத்தானம் அஜ்ஜா²ஸயாதி⁴முத்திமேவ, ச²ட்ட²ம் இந்த்³ரியானம் திக்க²முது³பா⁴வமேவ, ஸத்தமம் ஜா²னாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் தேஸம் ஸம்கிலேஸாதி³மேவ, அட்ட²மம் புப்³பே³னிவுத்த²க²ந்த⁴ஸந்ததிமேவ, நவமம் ஸத்தானம் சுதிபடிஸந்தி⁴மேவ, த³ஸமம் ஸச்சபரிச்சே²த³மேவ. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் பன ஏதேஹி ஜானிதப்³ப³ஞ்ச, ததோ உத்தரிஞ்ச பஜானாதி. ஏதேஸம் பன கிச்சம் ந ஸப்³ப³ம் கரோதி. தஞ்ஹி ஜா²னம் ஹுத்வா அப்பேதும் ந ஸக்கோதி, இத்³தி⁴ ஹுத்வா விகுப்³பி³தும் ந ஸக்கோதி, மக்³கோ³ ஹுத்வா கிலேஸே கே²பேதும் ந ஸக்கோதி.

அபிச பரவாதீ³ ஏவம் புச்சி²தப்³போ³ ‘‘த³ஸப³லஞாணம் நாமேதம் ஸவிதக்கஸவிசாரம் அவிதக்கவிசாரமத்தம் அவிதக்காவிசாரம் காமாவசரம் ரூபாவசரம் அரூபாவசரம் லோகியம் லோகுத்தர’’ந்தி. ஜானந்தோ ‘‘படிபாடியா ஸத்த ஞாணானி ஸவிதக்கஸவிசாரானீ’’தி வக்க²தி. ‘‘ததோ பரானி த்³வே அவிதக்கஅவிசாரானீ’’தி வக்க²தி. ‘‘ஆஸவக்க²யஞாணம் ஸியா ஸவிதக்கஸவிசாரம், ஸியா அவிதக்கவிசாரமத்தம், ஸியா அவிதக்கஅவிசார’’ந்தி வக்க²தி. ததா² ‘‘படிபாடியா ஸத்த காமாவசரானி, ததோ பரானி த்³வே ரூபாவசரானி, ததோ அவஸானே ஏகம் லோகுத்தர’’ந்தி வக்க²தி. ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் பன ஸவிதக்கஸவிசாரமேவ காமாவசரமேவ லோகியமேவா’’தி வக்க²தி.

ஏவமேத்த² அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனம் ஞத்வா இதா³னி யஸ்மா ததா²க³தோ பட²மம்யேவ டா²னாட்டா²னஞாணேன வேனேய்யஸத்தானம் ஆஸவக்க²யாதி⁴க³மஸ்ஸ சேவ அனதி⁴க³மஸ்ஸ ச டா²னாட்டா²னபூ⁴தம் கிலேஸாவரணாபா⁴வம் பஸ்ஸதி லோகியஸம்மாதி³ட்டி²ட்டா²னத³ஸ்ஸனதோ நியதமிச்சா²தி³ட்டி²ட்டா²னாபா⁴வத³ஸ்ஸனதோ ச. அத² நேஸம் கம்மவிபாகஞாணேன விபாகாவரணாபா⁴வம் பஸ்ஸதி திஹேதுகபடிஸந்தி⁴த³ஸ்ஸனதோ. ஸப்³ப³த்த²கா³மினிபடிபதா³ஞாணேன கம்மாவரணாபா⁴வம் பஸ்ஸதி ஆனந்தரிககம்மாபா⁴வத³ஸ்ஸனதோ. ஏவம் அனாவரணானம் அனேகதா⁴துனானாதா⁴துஞாணேன அனுகூலத⁴ம்மதே³ஸனத்த²ம் சரியாவிஸேஸம் பஸ்ஸதி தா⁴துவேமத்தத³ஸ்ஸனதோ. அத² நேஸம் நானாதி⁴முத்திகதாஞாணேன அதி⁴முத்திம் பஸ்ஸதி பயோக³ம் அனாதி³யித்வாபி அதி⁴முத்திவஸேன த⁴ம்மதே³ஸனத்த²ம். அதே²வம் தி³ட்ட²அதி⁴முத்தீனம் யதா²ஸத்தி யதா²ப³லம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதும் இந்த்³ரியபரோபரியத்தஞாணேன இந்த்³ரியபரோபரியத்தம் பஸ்ஸதி ஸத்³தா⁴தீ³னம் திக்க²முது³பா⁴வத³ஸ்ஸனதோ. ஏவம் பரிஞ்ஞாதிந்த்³ரியபரோபரியத்தாபி பனேதே ஸசே தூ³ரே ஹோந்தி, அத² ஜா²னாதி³ஞாணேன ஜா²னாதீ³ஸு வஸீபூ⁴தத்தா இத்³தி⁴விஸேஸேன கி²ப்பம் உபக³ச்ச²தி. உபக³ந்த்வா ச நேஸம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணேன புப்³ப³ஜாதிவிபா⁴வனம் தி³ப்³ப³சக்கா²னுபா⁴வதோ பத்தப்³பே³ன சேதோபரியஞாணேன ஸம்பதி சித்தவிஸேஸம் பஸ்ஸந்தோ ஆஸவக்க²யஞாணானுபா⁴வேன ஆஸவக்க²யகா³மினியா படிபதா³ய விக³தஸம்மோஹத்தா ஆஸவக்க²யாய த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. தஸ்மா இமினானுக்கமேன இமானி த³ஸ ப³லானி வுத்தானீதி வேதி³தப்³பா³னீதி.

45. இதா³னி ஸப்³ப³ப³லானி லக்க²ணதோ நித்³தி³ஸிதுகாமோ கேனட்டே²ன ஸத்³தா⁴ப³லந்திஆதி³னா நயேன புச்ச²ம் கத்வா அஸ்ஸத்³தி⁴யே அகம்பியட்டே²னாதிஆதி³னா நயேன விஸ்ஸஜ்ஜனம் அகாஸி. தத்த² ஹிரீயதீதிஆதி³ புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னா தே³ஸனா. பா⁴வனாப³லாதீ³ஸு அதி⁴ட்டா²னப³லபரியந்தேஸு ‘‘தத்தா²’’தி ச, ‘‘தேனா’’தி ச, ‘‘த’’ந்தி ச நேக்க²ம்மாதி³கமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தேன சித்தம் ஏகக்³க³ந்தி தேன ஸமாதி⁴னா சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதீதி வுத்தம் ஹோதி. தத்த² ஜாதேதி தத்த² ஸமதே² ஸம்பயோக³வஸேன ஜாதே, தஸ்மிம் வா விபஸ்ஸனாரம்மணம் ஹுத்வா ஜாதே. தத்த² ஸிக்க²தீதி தத்த² ஸேக²ப³லே ஸேகோ² ஸிக்க²தீதி ஸேக²ப³லந்தி அத்தோ². தத்த² ஸிக்கி²தத்தாதி தத்த² அஸேக²ப³லே அஸேக²ஸ்ஸ ஸிக்கி²தத்தா அஸேக²ப³லம். தேன ஆஸவா கீ²ணாதி தேன லோகியலோகுத்தரேன ஞாணேன ஆஸவா கீ²ணாதி தம் ஞாணம் கீ²ணாஸவப³லம். லோகியேனாபி ஹி ஞாணேன ஆஸவா கீ²ணா நாம விபஸ்ஸனாய அபா⁴வே லோகுத்தரமக்³கா³பா⁴வதோ. ஏவம் கீ²ணாஸவஸ்ஸ ப³லந்தி கீ²ணாஸவப³லம். தஸ்ஸ இஜ்ஜ²தீதி இத்³தி⁴ப³லந்தி தஸ்ஸ இத்³தி⁴மதோ இஜ்ஜ²தீதி இத்³தி⁴யேவ ப³லம் இத்³தி⁴ப³லம். அப்பமேய்யட்டே²னாதி யஸ்மா ஸாவகா டா²னாட்டா²னாதீ³னி ஏகதே³ஸேன ஜானந்தி, ஸப்³பா³காரேன பஜானனம்யேவ ஸந்தா⁴ய ‘‘யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீ’’தி வுத்தம். கிஞ்சாபி தீஸு விஜ்ஜாஸு ‘‘யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீ’’தி ந வுத்தம், அஞ்ஞத்த² பன வுத்தத்தா தாஸுபி வுத்தமேவ ஹோதி. அஞ்ஞத்தா²தி ஸேஸேஸு ஸத்தஸு ஞாணப³லேஸு ச அபி⁴த⁴ம்மே (விப⁴. 760) ச த³ஸஸுபி ப³லேஸு. இந்த்³ரியபரோபரியத்தஞாணம் பன ஸப்³ப³தா²பி ஸாவகேஹி அஸாதா⁴ரணமேவ. தஸ்மா த³ஸபி ப³லானி ஸாவகேஹி அஸாதா⁴ரணானீதி. அதி⁴மத்தட்டே²ன அதுலியட்டே²ன அப்பமேய்யானி, தஸ்மாயேவ ச ‘‘அப்பமேய்யட்டே²ன ததா²க³தப³ல’’ந்தி வுத்தந்தி.

ப³லகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.