(2) யுக³னத்³த⁴வக்³கோ³

1. யுக³னத்³த⁴கதா²

யுக³னத்³த⁴கதா²வண்ணனா

1. இதா³னி மண்ட³பேய்யகு³ணஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ யுக³னத்³த⁴கு³ணம் த³ஸ்ஸேந்தேன கதி²தாய ஸுத்தந்தபுப்³ப³ங்க³மாய யுக³னத்³த⁴கதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா. யஸ்மா பன த⁴ம்மஸேனாபதி த⁴ம்மராஜே த⁴ரமானேயேவ த⁴ம்மராஜஸ்ஸ பரினிப்³பா³னஸம்வச்ச²ரே பரினிப்³பு³தோ, தஸ்மா த⁴ம்மராஜே த⁴ரமானேயேவ த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகேன தே³ஸிதம் இத³ம் ஸுத்தந்தம் தஸ்ஸேவ ஸம்முகா² ஸுத்வா ஏவம் மே ஸுதந்திஆதி³மாஹாதி வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² ஆயஸ்மாதி பியவசனம் க³ருவசனம் ஸகா³ரவஸப்பதிஸ்ஸவசனம், ஆயுமாதி அத்தோ². ஆனந்தோ³தி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ நாமம். ஸோ ஹி ஜாயமானோயேவ குலே ஆனந்த³ம் பு⁴ஸம் துட்டி²ம் அகாஸி. தஸ்மாஸ்ஸ ‘‘ஆனந்தோ³’’தி நாமம் கதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். கோஸம்பி³யந்தி ஏவம்னாமகே நக³ரே. தஸ்ஸ ஹி நக³ரஸ்ஸ ஆராமபோக்க²ரணீஆதீ³ஸு தேஸு தேஸு டா²னேஸு கோஸம்ப³ருக்கா² உஸ்ஸன்னா அஹேஸும், தஸ்மா தம் கோஸம்பீ³தி ஸங்க²ம் அக³மாஸி. ‘‘குஸம்ப³ஸ்ஸ இஸினோ அஸ்ஸமதோ அவிதூ³ரே மாபிதத்தா’’தி ஏகே.

கோ⁴ஸிதாராமேதி கோ⁴ஸிதஸேட்டி²னா காரிதே ஆராமே. கோஸம்பி³யஞ்ஹி தயோ ஸேட்டி²னோ அஹேஸும் கோ⁴ஸிதஸேட்டி² குக்குடஸேட்டி² பாவாரிகஸேட்டீ²தி. தே தயோபி ‘‘லோகே பு³த்³தோ⁴ உப்பன்னோ’’தி ஸுத்வா பஞ்சஹி பஞ்சஹி ஸகடஸதேஹி தா³னூபகரணானி கா³ஹாபேத்வா ஸாவத்தி²ம் க³ந்த்வா ஜேதவனஸமீபே க²ந்தா⁴வாரம் ப³ந்தி⁴த்வா ஸத்து² ஸந்திகம் க³ந்த்வா வந்தி³த்வா படிஸந்தா²ரம் கத்வா நிஸின்னா ஸத்து² த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா ஸோதாபத்திப²லே பதிட்ட²ஹித்வா ஸத்தா²ரம் நிமந்தேத்வா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ அட்³ட⁴மாஸமத்தம் மஹாதா³னம் த³த்வா ப⁴க³வதோ பாத³மூலே நிபஜ்ஜித்வா ஸகஜனபத³க³மனத்த²ம் ப⁴க³வந்தம் யாசித்வா ‘‘ஸுஞ்ஞாகா³ரே கோ² க³ஹபதயோ ததா²க³தா அபி⁴ரமந்தீ’’தி ப⁴க³வதா வுத்தே ‘‘தி³ன்னா நோ ப⁴க³வதா படிஞ்ஞா’’தி ஞத்வா அதிவிய துட்டா² த³ஸப³லம் வந்தி³த்வா நிக்க²ந்தா அந்தராமக்³கே³ யோஜனே யோஜனே ப⁴க³வதோ நிவாஸத்த²ம் விஹாரம் காரேந்தா அனுபுப்³பே³ன கோஸம்பி³ம் பத்வா அத்தனோ அத்தனோ ஆராமே மஹந்தம் த⁴னபரிச்சாக³ம் கத்வா ப⁴க³வதோ விஹாரே காராபயிம்ஸு. தத்த² கோ⁴ஸிதஸேட்டி²னா காரிதோ கோ⁴ஸிதாராமோ நாம அஹோஸி, குக்குடஸேட்டி²னா காரிதோ குக்குடாராமோ நாம, பாவாரிகஸேட்டி²னா அம்ப³வனே காரிதோ பாவாரிகம்ப³வனம் நாம. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘கோ⁴ஸிதஸேட்டி²னா காரிதே ஆராமே’’தி.

ஆவுஸோ பி⁴க்க²வோதி ஏத்த² பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ ஸாவகே ஆலபந்தா ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி ஆலபந்தி. ஸாவகா பன ‘‘பு³த்³தே⁴ஹி ஸதி³ஸா மா ஹோமா’’தி ‘‘ஆவுஸோ’’தி பட²மம் வத்வா பச்சா² ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி வத³ந்தி. பு³த்³தே⁴ஹி ச ஆலபிதே பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி படிவசனம் தே³தி, ஸாவகேஹி ஆலபிதே ‘‘ஆவுஸோ’’தி.

யோ ஹி கோசீதி அனியமவசனம். ஏதேன தாதி³ஸானம் ஸப்³ப³பி⁴க்கூ²னம் பரியாதா³னம். மம ஸந்திகேதி மம ஸமீபே. அரஹத்தப்பத்தந்தி அத்தனா அரஹத்தஸ்ஸ பத்தம். நபும்ஸகே பா⁴வே ஸித்³த⁴வசனம். அரஹத்தம் பத்தந்தி வா பத³ச்சே²தோ³, அத்தனா பத்தம் அரஹத்தந்தி அத்தோ². அரஹத்தப்பத்தம் அத்தானந்தி வா பாட²ஸேஸோ. சதூஹி மக்³கே³ஹீதி உபரி வுச்சமானேஹி சதூஹி படிபதா³மக்³கே³ஹி, ந அரியமக்³கே³ஹி. ‘‘சதூஹி மக்³கே³ஹீ’’தி விஸுஞ்ச வுத்தத்தா கஸ்ஸசி அரஹதோ பட²மஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ த⁴ம்முத்³த⁴ச்சபுப்³ப³ங்க³மோ மக்³கோ³, ஏகஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ ஸமத²புப்³ப³ங்க³மோ, ஏகஸ்ஸ விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மோ, ஏகஸ்ஸ யுக³னத்³த⁴புப்³ப³ங்க³மோதி ஏவம் சத்தாரோபி படிபதா³ மக்³கா³ ஹோந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரேனாதி ஏதேஸம் சதுன்னம் படிபதா³னம் மக்³கா³னம் ஏகேன வா, படிபதா³மக்³கே³ன அரஹத்தப்பத்தம் ப்³யாகரோதீதி அத்தோ². ஸுக்க²விபஸ்ஸகஸ்ஸ ஹி அரஹதோ த⁴ம்முத்³த⁴ச்சபுப்³ப³ங்க³மம் ஸோதாபத்திமக்³க³ம் பத்வா ஸேஸமக்³க³த்தயம்பி ஸுத்³த⁴விபஸ்ஸனாஹியேவ பத்தஸ்ஸ அரஹத்தப்பத்தி த⁴ம்முத்³த⁴ச்சபுப்³ப³ங்க³மமக்³கா³ ஹோதி. த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவிக்³க³ஹம் பத்வா வா அப்பத்வா வா ஸமத²புப்³ப³ங்க³மாதீ³னம் திண்ணம் படிபதா³னம் மக்³கா³னம் ஏகேகஸ்ஸ வஸேன பத்தசதுமக்³க³ஸ்ஸ அரஹதோ அரஹத்தப்பத்தி இதரஏகேகமக்³க³புப்³ப³ங்க³மா ஹோதி. தஸ்மா ஆஹ – ‘‘ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரேனா’’தி.

ஸமத²புப்³ப³ங்க³மம் விபஸ்ஸனம் பா⁴வேதீதி ஸமத²ம் புப்³ப³ங்க³மம் புரேசாரிகம் கத்வா விபஸ்ஸனம் பா⁴வேதி, பட²மம் ஸமாதி⁴ம் உப்பாதே³த்வா பச்சா² விபஸ்ஸனம் பா⁴வேதீதி அத்தோ². மக்³கோ³ ஸஞ்ஜாயதீதி பட²மோ லோகுத்தரமக்³கோ³ நிப்³ப³த்ததி. ஸோ தம் மக்³க³ந்திஆதீ³ஸு ஏகசித்தக்க²ணிகஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ ஆஸேவனாதீ³னி நாம நத்தி², து³தியமக்³கா³த³யோ பன உப்பாதே³ந்தோ தமேவ மக்³க³ம் ‘‘ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதீ’’தி வுச்சதி. ஸஞ்ஞோஜனானி பஹீயந்தி, அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தீதி யாவ அரஹத்தமக்³கா³ கமேன ஸப்³பே³ ஸஞ்ஞோஜனா பஹீயந்தி, அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தி. அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தீதி ச புன அனுப்பத்தியா விக³தந்தா ஹோந்தீதி அத்தோ².

புன சபரந்தி புன ச அபரம் காரணம். விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மம் ஸமத²ம் பா⁴வேதீதி விபஸ்ஸனம் புப்³ப³ங்க³மம் புரேசாரிகம் கத்வா ஸமத²ம் பா⁴வேதி, பட²மம் விபஸ்ஸனம் உப்பாதே³த்வா பச்சா² ஸமாதி⁴ம் பா⁴வேதீதி அத்தோ². யுக³னத்³த⁴ம் பா⁴வேதீதி யுக³னத்³த⁴ம் கத்வா பா⁴வேதி. ஏத்த² தேனேவ சித்தேன ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா தேனேவ ஸங்கா²ரே ஸம்மஸிதும் ந ஸக்கா. அயம் பன யாவதா ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜதி, தாவதா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி. யாவதா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி, தாவதா ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜதி. கத²ம்? பட²மஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி. ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா து³தியஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி. ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா ததியஜ்ஜா²னம்…பே… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி. ஏவம் ஸமத²விபஸ்ஸனம் யுக³னத்³த⁴ம் பா⁴வேதி நாம.

த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவிக்³க³ஹிதம் மானஸம் ஹோதீதி ஏத்த² மந்த³பஞ்ஞானம் விபஸ்ஸகானம் உபக்கிலேஸவத்து²த்தா விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸஸஞ்ஞிதேஸு ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு த³ஸஸு த⁴ம்மேஸு ப⁴ந்ததாவஸேன உத்³த⁴ச்சஸஹக³தசித்துப்பத்தியா விக்கே²பஸங்கா²தம் உத்³த⁴ச்சம் த⁴ம்முத்³த⁴ச்சம், தேன த⁴ம்முத்³த⁴ச்சேன விக்³க³ஹிதம் விரூபக்³க³ஹிதம் விரோத⁴மாபாதி³தம் மானஸம் சித்தம் த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவிக்³க³ஹிதம் மானஸம் ஹோதி, தேன வா த⁴ம்முத்³த⁴ச்சேன காரணபூ⁴தேன தம்மூலகதண்ஹாமானதி³ட்டு²ப்பத்தியா விக்³க³ஹிதம் மானஸம் ஹோதி. த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவிக்³க³ஹிதமானஸந்தி வா பாடோ². ஹோதி ஸோ ஆவுஸோ ஸமயோதி இமினா மக்³கா³மக்³க³வவத்தா²னேன தம் த⁴ம்முத்³த⁴ச்சம் படிபா³ஹித்வா புன விபஸ்ஸனாவீதி²ம் படிபன்னகாலம் த³ஸ்ஸேதி. யம் தம் சித்தந்தி யஸ்மிம் ஸமயே தம் விபஸ்ஸனாவீதி²ம் ஓக்கமித்வா பவத்தம் சித்தம். அஜ்ஜ²த்தமேவ ஸந்திட்ட²தீதி விபஸ்ஸனாவீதி²ம் பச்சோதரித்வா தஸ்மிம் ஸமயே கோ³சரஜ்ஜ²த்தஸங்கா²தே ஆரம்மணே ஸந்திட்ட²தி பதிட்டா²தி. ஸன்னிஸீத³தீதி தத்தே²வ பவத்திவஸேன ஸம்மா நிஸீத³தி. ஏகோதி³ ஹோதீதி ஏகக்³க³ம் ஹோதி. ஸமாதி⁴யதீதி ஸம்மா ஆதி⁴யதி ஸுட்டு² டி²தம் ஹோதீதி.

அயம் ஸுத்தந்தவண்ணனா.

1. ஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா

2. தஸ்ஸ ஸுத்தந்தஸ்ஸ நித்³தே³ஸகதா²ய தத்த² ஜாதே த⁴ம்மேதி தஸ்மிம் ஸமாதி⁴ஸ்மிம் ஜாதே சித்தசேதஸிகே த⁴ம்மே. அனிச்சதோ அனுபஸ்ஸனட்டே²னாதிஆதி³னா விபஸ்ஸனாய பே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதி. ஸம்மாதி³ட்டி² மக்³கோ³தி ஸம்மாதி³ட்டி²ஸங்கா²தோ மக்³கோ³. அட்ட²ஸு மக்³க³ங்கே³ஸு ஏகேகோபி ஹி மக்³கோ³தி வுச்சதி.ஆஸேவதீதி ஸோதாபத்திமக்³க³வஸேன. பா⁴வேதீதி ஸகதா³கா³மிமக்³கு³ப்பாத³னேன. ப³ஹுலீகரோதீதி அனாகா³மிஅரஹத்தமக்³கு³ப்பாத³னேன. இமேஸம் திண்ணம் அவத்தா²பே⁴தே³பி ஸதி ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் ஸாதா⁴ரணத்தா ஸதி³ஸமேவ விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம்.

3. ஆலோகஸஞ்ஞாபடினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனானம் அந்தராபேய்யாலே அவிக்கே²பாதீ³னி ச ஜா²ன ஸமாபத்திகஸிணானுஸ்ஸதிஅஸுபா⁴ ச தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸாதீ³னி ச ஆனந்தரிகஸமாதி⁴ஞாணனித்³தே³ஸே (படி. ம. 1.80-81) நித்³தி³ட்ட²த்தா ஸங்கி²த்தானி. தத்த² ச அவிக்கே²பவஸேனாதி புப்³ப³பா⁴கா³விக்கே²பவஸேன க³ஹேதப்³ப³ம். அனிச்சானுபஸ்ஸீ அஸ்ஸாஸவஸேனாதிஆதி³கே ஸுத்³த⁴விபஸ்ஸனாவஸேன வுத்தசதுக்கே பன தருணவிபஸ்ஸனாகாலே விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தஸமாதி⁴புப்³ப³ங்க³மா ப³லவவிபஸ்ஸனா வேதி³தப்³பா³.

4. விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மவாரே பட²மம் அனிச்சதோதிஆதி³னா ஆரம்மணம் அனியமேத்வா விபஸ்ஸனா வுத்தா, பச்சா² ரூபம் அனிச்சதோதிஆதி³னா ஆரம்மணம் நியமேத்வா வுத்தா. தத்த² ஜாதானந்தி தஸ்ஸா விபஸ்ஸனாய ஜாதானம் சித்தசேதஸிகானம் த⁴ம்மானம். வோஸக்³கா³ரம்மணதாதி ஏத்த² வோஸக்³கோ³ நிப்³பா³னம். நிப்³பா³னஞ்ஹி ஸங்க²தவோஸக்³க³தோ பரிச்சாக³தோ ‘‘வோஸக்³கோ³’’தி வுத்தோ. விபஸ்ஸனா ச தம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மா ச நிப்³பா³னனின்னதாய அஜ்ஜா²ஸயவஸேன நிப்³பா³னே பதிட்டி²தத்தா நிப்³பா³னபதிட்டா² நிப்³பா³னாரம்மணா. பதிட்டா²பி ஹி ஆலம்பீ³யதீதி ஆரம்மணம் நாம ஹோதி, நிப்³பா³னே பதிட்ட²ட்டே²னேவ நிப்³பா³னாரம்மணா. அஞ்ஞத்த² பாளியம்பி ஹி பதிட்டா² ‘‘ஆரம்மண’’ந்தி வுச்சந்தி. யதா²ஹ – ‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, நளாகா³ரம் வா திணாகா³ரம் வா ஸுக்க²ம் கோளாபம் தேரோவஸ்ஸிகம் புரத்தி²மாய சேபி தி³ஸாய புரிஸோ ஆதி³த்தாய திணுக்காய உபஸங்கமேய்ய, லபே⁴த² அக்³கி³ ஓதாரம், லபே⁴த² அக்³கி³ ஆரம்மண’’ந்திஆதி³ (ஸம். நி. 4.243). தஸ்மா தத்த² ஜாதானம் த⁴ம்மானம் வோஸக்³கா³ரம்மணதாய நிப்³பா³னபதிட்டா²பா⁴வேன ஹேதுபூ⁴தேன உப்பாதி³தோ யோ சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தாஸங்கா²தோ உபசாரப்பனாபே⁴தோ³ அவிக்கே²போ, ஸோ ஸமாதீ⁴தி விபஸ்ஸனாதோ பச்சா² உப்பாதி³தோ நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யோ ஸமாதி⁴ நித்³தி³ட்டோ² ஹோதி. தஸ்மாயேவ ஹி இதி பட²மம் விபஸ்ஸனா, பச்சா² ஸமதோ²தி வுத்தம்.

5. யுக³னத்³த⁴னித்³தே³ஸே யஸ்மா ஹேட்டா² ஸுத்தந்தவண்ணனாயம் வுத்தோ யுக³னத்³த⁴க்கமோ புரிமத்³வயனித்³தே³ஸனயேனேவ பாகடோ, மக்³க³க்க²ணே யுக³னத்³த⁴க்கமோ பன ந பாகடோ, தஸ்மா புப்³ப³பா⁴கே³ அனேகந்திகம் யுக³னத்³த⁴பா⁴வனம் அவத்வா மக்³க³க்க²ணே ஏகந்தேன லப்³ப⁴மானயுக³னத்³த⁴பா⁴வனமேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ஸோளஸஹி ஆகாரேஹீதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஆரம்மணட்டே²னாதிஆதீ³ஸு ஸத்தரஸஸு ஆகாரேஸு அந்தே உத்³தி³ட்ட²ம் யுக³னத்³த⁴ம் மூலபதே³ன ஏகட்ட²த்தா தம் விப்பஹாய ஸேஸானம் வஸேன ‘‘ஸோளஸஹீ’’தி வுத்தம். ஆரம்மணட்டே²னாதி ஆலம்ப³னட்டே²ன, ஆரம்மணவஸேனாதி அத்தோ². ஏவம் ஸேஸேஸுபி. கோ³சரட்டே²னாதி ஆரம்மணட்டே²பி ஸதி நிஸ்ஸயிதப்³ப³ட்டா²னட்டே²ன. பஹானட்டே²னாதி பஜஹனட்டே²ன. பரிச்சாக³ட்டே²னாதி பஹானேபி ஸதி புன அனாதி³யனேன பரிச்சாக³ட்டே²ன. வுட்டா²னட்டே²னாதி உக்³க³மனட்டே²ன. விவட்டனட்டே²னாதி உக்³க³மனேபி ஸதி அபுனராவட்டனேன நிவத்தனட்டே²ன. ஸந்தட்டே²னாதி நிப்³பு³தட்டே²ன. பணீதட்டே²னாதி நிப்³பு³தட்டே²பி ஸதி உத்தமட்டே²ன, அதப்பகட்டே²ன வா. விமுத்தட்டே²னாதி ப³ந்த⁴னாபக³தட்டே²ன. அனாஸவட்டே²னாதி ப³ந்த⁴னமோக்கே²பி ஸதி ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தமானாஸவவிரஹிதட்டே²ன. தரணட்டே²னாதி அனோஸீதி³த்வா பிலவனட்டே²ன, அதிக்கமனட்டே²ன வா. அனிமித்தட்டே²னாதி ஸங்கா²ரனிமித்தவிரஹிதட்டே²ன. அப்பணிஹிதட்டே²னாதி பணிதி⁴விரஹிதட்டே²ன. ஸுஞ்ஞதட்டே²னாதி அபி⁴னிவேஸவிரஹிதட்டே²ன. ஏகரஸட்டே²னாதி ஏககிச்சட்டே²ன. அனதிவத்தனட்டே²னாதி அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனதிக்கமனட்டே²ன. யுக³னத்³த⁴ட்டே²னாதி யுக³லகட்டே²ன.

உத்³த⁴ச்சம் பஜஹதோ, அவிஜ்ஜம் பஜஹதோதி யோகி³னோ தஸ்ஸ தஸ்ஸ படிபக்க²ப்பஹானவஸேன வுத்தம். நிரோதோ⁴ சேத்த² நிப்³பா³னமேவ. அஞ்ஞமஞ்ஞம் நாதிவத்தந்தீதி ஸமதோ² சே விபஸ்ஸனம் அதிவத்தேய்ய, லீனபக்கி²கத்தா ஸமத²ஸ்ஸ சித்தம் கோஸஜ்ஜாய ஸம்வத்தேய்ய. விபஸ்ஸனா சே ஸமத²ம் அதிவத்தேய்ய, உத்³த⁴ச்சபக்கி²கத்தா விபஸ்ஸனாய சித்தம் உத்³த⁴ச்சாய ஸம்வத்தேய்ய. தஸ்மா ஸமதோ² ச விபஸ்ஸனம் அனதிவத்தமானோ கோஸஜ்ஜபாதம் ந கரோதி, விபஸ்ஸனா ஸமத²ம் அனதிவத்தமானா உத்³த⁴ச்சபாதம் ந கரோதி. ஸமதோ² ஸமம் பவத்தமானோ விபஸ்ஸனம் உத்³த⁴ச்சபாததோ ரக்க²தி, விபஸ்ஸனா ஸமம் பவத்தமானா ஸமத²ம் கோஸஜ்ஜபாததோ ரக்க²தி. ஏவமிமே உபோ⁴ அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனதிவத்தனகிச்சேன ஏககிச்சா, ஸமா ஹுத்வா பவத்தமானேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனதிவத்தமானா அத்த²ஸித்³தி⁴கரா ஹோந்தி. தேஸம் மக்³க³க்க²ணே யுக³னத்³த⁴த்தம் வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனாக்க²ணே யுக³னத்³த⁴த்தாயேவ ஹோதி. பஹானபரிச்சாக³வுட்டா²னவிவட்டனகரணானம் மக்³க³கிச்சவஸேன வுத்தத்தா ஸகலஸ்ஸ மக்³க³கிச்சஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் உத்³த⁴ச்சஸஹக³தகிலேஸா ச க²ந்தா⁴ ச அவிஜ்ஜாஸஹக³தகிலேஸா ச க²ந்தா⁴ ச நித்³தி³ட்டா². ஸேஸானம் ந ததா² வுத்தத்தா படிபக்க²த⁴ம்மமத்தத³ஸ்ஸனவஸேன உத்³த⁴ச்சாவிஜ்ஜா ஏவ நித்³தி³ட்டா². விவட்டதோதி நிவத்தந்தஸ்ஸ.

ஸமாதி⁴ காமாஸவா விமுத்தோ ஹோதீதி ஸமாதி⁴ஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³படிபக்க²த்தா வுத்தம். ராக³விராகா³தி ராக³ஸ்ஸ விராகோ³ ஸமதிக்கமோ ஏதிஸ்ஸா அத்தீ²தி ராக³விராகா³, ‘‘ராக³விராக³தோ’’தி நிஸ்ஸக்கவசனம் வா. ததா² அவிஜ்ஜாவிராகா³. சேதோவிமுத்தீதி மக்³க³ஸம்பயுத்தோ ஸமாதி⁴. பஞ்ஞாவிமுத்தீதி மக்³க³ஸம்பயுத்தா பஞ்ஞா. தரதோதி தரந்தஸ்ஸ. ஸப்³ப³பணிதீ⁴ஹீதி ராக³தோ³ஸமோஹபணிதீ⁴ஹி, ஸப்³ப³பத்த²னாஹி வா. ஏவம் சுத்³த³ஸ ஆகாரே விஸ்ஸஜ்ஜித்வா ஏகரஸட்ட²ஞ்ச அனதிவத்தனட்ட²ஞ்ச அவிப⁴ஜித்வாவ இமேஹி ஸோளஸஹி ஆகாரேஹீதி ஆஹ. கஸ்மா? தேஸம் சுத்³த³ஸன்னம் ஆகாரானம் ஏகேகஸ்ஸ அவஸானே ‘‘ஏகரஸா ஹோந்தி, யுக³னத்³தா⁴ ஹோந்தி, அஞ்ஞமஞ்ஞம் நாதிவத்தந்தீ’’தி நித்³தி³ட்ட²த்தா தே த்³வேபி ஆகாரா நித்³தி³ட்டா²வ ஹோந்தி. தஸ்மா ‘‘ஸோளஸஹீ’’தி ஆஹ. யுக³னத்³த⁴ட்டோ² பன உத்³தே³ஸேபி ந ப⁴ணிதோயேவாதி.

2. த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவாரனித்³தே³ஸவண்ணனா

6. த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவாரே அனிச்சதோ மனஸிகரோதோ ஓபா⁴ஸோ உப்பஜ்ஜதீதி உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாய டி²தஸ்ஸ தீஹி அனுபஸ்ஸனாஹி புனப்புனம் ஸங்கா²ரே விபஸ்ஸந்தஸ்ஸ விபஸ்ஸந்தஸ்ஸ விபஸ்ஸனாஞாணேஸு பரிபாகக³தேஸு தத³ங்க³வஸேன கிலேஸப்பஹானேன பரிஸுத்³த⁴சித்தஸ்ஸ அனிச்சதோ வா து³க்க²தோ வா அனத்ததோ வா மனஸிகாரக்க²ணே விபஸ்ஸனாஞாணானுபா⁴வேன பகதியாவ ஓபா⁴ஸோ உப்பஜ்ஜதீதி பட²மம் தாவ அனிச்சதோ மனஸிகரோதோ ஓபா⁴ஸோ கதி²தோ. அகுஸலோ விபஸ்ஸகோ தஸ்மிம் ஓபா⁴ஸே உப்பன்னே ‘‘ந ச வத மே இதோ புப்³பே³ ஏவரூபோ ஓபா⁴ஸோ உப்பன்னபுப்³போ³, அத்³தா⁴ மக்³க³ம் பத்தோம்ஹி, ப²லம் பத்தோம்ஹீ’’தி அமக்³க³ம்யேவ ‘‘மக்³கோ³’’தி, அப²லமேவ ‘‘ப²ல’’ந்தி க³ண்ஹாதி. தஸ்ஸ அமக்³க³ம் ‘‘மக்³கோ³’’தி, அப²லம் ‘‘ப²ல’’ந்தி க³ண்ஹதோ விபஸ்ஸனாவீதி² உக்கந்தா ஹோதி. ஸோ அத்தனோ விபஸ்ஸனாவீதி²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா விக்கே²பமாபன்னோ வா ஓபா⁴ஸமேவ தண்ஹாதி³ட்டி²மஞ்ஞனாஹி மஞ்ஞமானோ வா நிஸீத³தி. ஸோ கோ² பனாயம் ஓபா⁴ஸோ கஸ்ஸசி பி⁴க்கு²னோ பல்லங்கட்டா²னமத்தமேவ ஓபா⁴ஸேந்தோ உப்பஜ்ஜதி, கஸ்ஸசி அந்தோக³ப்³ப⁴ம், கஸ்ஸசி ப³ஹிக³ப்³ப⁴ம்பி, கஸ்ஸசி ஸகலவிஹாரம், கா³வுதம் அட்³ட⁴யோஜனம் யோஜனம் த்³வியோஜனம்…பே… கஸ்ஸசி பத²விதலதோ யாவ அகனிட்ட²ப்³ரஹ்மலோகா ஏகாலோகம் குருமானோ. ப⁴க³வதோ பன த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் ஓபா⁴ஸேந்தோ உத³பாதி³. அயஞ்ஹி ஓபா⁴ஸோ சதுரங்க³ஸமன்னாக³தேபி அந்த⁴காரே தம் தம் டா²னம் ஓபா⁴ஸேந்தோ உப்பஜ்ஜதி.

ஓபா⁴ஸோ த⁴ம்மோதி ஓபா⁴ஸம் ஆவஜ்ஜதீதி அயம் ஓபா⁴ஸோ மக்³க³த⁴ம்மோ ப²லத⁴ம்மோதி வா தம் தம் ஓபா⁴ஸம் மனஸி கரோதி. ததோ விக்கே²போ உத்³த⁴ச்சந்தி ததோ ஓபா⁴ஸதோ த⁴ம்மோதி ஆவஜ்ஜனகரணதோ வா யோ உப்பஜ்ஜதி விக்கே²போ, ஸோ உத்³த⁴ச்சம் நாமாதி அத்தோ². தேன உத்³த⁴ச்சேன விக்³க³ஹிதமானஸோதி தேன ஏவம் உப்பஜ்ஜமானேன உத்³த⁴ச்சேன விரோதி⁴தசித்தோ, தேன வா உத்³த⁴ச்சேன காரணபூ⁴தேன தம்மூலககிலேஸுப்பத்தியா விரோதி⁴தசித்தோ விபஸ்ஸகோ விபஸ்ஸனாவீதி²ம் ஓக்கமித்வா விக்கே²பம் வா தம்மூலககிலேஸேஸு வா டி²தத்தா அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ உபட்டா²னானி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. ‘‘தேன வுச்சதி த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவிக்³க³ஹிதமானஸோ’’தி ஏவம் இதி-ஸத்³தோ³ யோஜேதப்³போ³. ஹோதி ஸோ ஸமயோதி ஏவம் அஸ்ஸாத³வஸேன உபக்கிலிட்ட²சித்தஸ்ஸாபி யோகி³னோ ஸசே உபபரிக்கா² உப்பஜ்ஜதி, ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘‘விபஸ்ஸனா நாம ஸங்கா²ராரம்மணா, மக்³க³ப²லானி நிப்³பா³னாரம்மணானி, இமானி ச சித்தானி ஸங்கா²ராரம்மணானி, தஸ்மா நாயமோபா⁴ஸோ மக்³கோ³, உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாயேவ நிப்³பா³னஸ்ஸ லோகிகோ மக்³கோ³’’தி மக்³கா³மக்³க³ம் வவத்த²பேத்வா தம் விக்கே²பம் பரிவஜ்ஜயித்வா உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாய ட²த்வா ஸாது⁴கம் ஸங்கா²ரே அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ விபஸ்ஸதி. ஏவம் உபபரிக்க²ந்தஸ்ஸ ஸோ ஸமயோ ஹோதி. ஏவம் அபஸ்ஸந்தோ பன ‘‘மக்³க³ப²லப்பத்தோம்ஹீ’’தி அதி⁴மானிகோ ஹோதி.

யம் தம் சித்தந்தி யம் தம் விபஸ்ஸனாசித்தம். அஜ்ஜ²த்தமேவாதி அனிச்சானுபஸ்ஸனாய ஆரம்மணே கோ³சரஜ்ஜ²த்தேயேவ. ஞாணம் உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ யோகா³வசரஸ்ஸ ரூபாரூபத⁴ம்மே துலயந்தஸ்ஸ தீரயந்தஸ்ஸ விஸ்ஸட்ட²இந்த³வஜிரமிவ அவிஹதவேக³ம் திகி²ணம் ஸூரமதிவிஸத³ம் விபஸ்ஸனாஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. பீதி உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே கு²த்³தி³கா பீதி, க²ணிகா பீதி, ஓக்கந்திகா பீதி, உப்³பே³கா³ பீதி, ப²ரணா பீதீதி அயம் பஞ்சவிதா⁴ விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா பீதி ஸகலஸரீரம் பூரயமானா உப்பஜ்ஜதி. பஸ்ஸத்³தி⁴ உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே காயசித்தானம் நேவ த³ரதோ², ந கா³ரவதா, ந கக்க²ளதா, ந அகம்மஞ்ஞதா, ந கே³லஞ்ஞதா, ந வங்கதா ஹோதி. அத² கோ² பனஸ்ஸ காயசித்தானி பஸ்ஸத்³தா⁴னி லஹூனி முதூ³னி கம்மஞ்ஞானி பகு³ணானி ஸுவிஸதா³னி உஜுகானியேவ ஹோந்தி. ஸோ இமேஹி பஸ்ஸத்³தா⁴தீ³ஹி அனுக்³க³ஹிதகாயசித்தோ தஸ்மிம் ஸமயே அமானுஸிம் நாம ரதிம் அனுப⁴வதி. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் –

‘‘ஸுஞ்ஞாகா³ரம் பவிட்ட²ஸ்ஸ, ஸந்தசித்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ;

அமானுஸீ ரதீ ஹோதி, ஸம்மா த⁴ம்மம் விபஸ்ஸதோ.

‘‘யதோ யதோ ஸம்மஸதி, க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யம்;

லப⁴தீ பீதிபாமோஜ்ஜம், அமதம் தம் விஜானத’’ந்தி. (த⁴. ப. 373-4) –

ஏவமஸ்ஸ இமம் அமானுஸிம் ரதிம் ஸாத⁴யமானா லஹுதாதீ³ஹி ஸஹிதா விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா காயசித்தபஸ்ஸத்³தி⁴ உப்பஜ்ஜதி. ஸுக²ம் உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே ஸகலஸரீரம் அபி⁴ஸந்த³யமானம் விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தம் ஸுக²ம் உப்பஜ்ஜதி. அதி⁴மோக்கோ² உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தசேதஸிகானம் அதிஸயபஸாத³பூ⁴தா விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா ஸத்³தா⁴ உப்பஜ்ஜதி. பக்³க³ஹோ உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே அஸிதி²லமனச்சாரத்³த⁴ம் ஸுபக்³க³ஹிதம் விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தம் வீரியம் உப்பஜ்ஜதி. உபட்டா²னம் உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே ஸூபட்டி²தா ஸுப்பதிட்டி²தா நிகா²தா அசலா பப்³ப³தராஜஸதி³ஸா விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா ஸதி உப்பஜ்ஜதி. ஸோ யம் யம் டா²னம் ஆவஜ்ஜதி ஸமன்னாஹரதி மனஸி கரோதி பச்சவேக்க²தி, தம் தம் டா²னமஸ்ஸ ஓக்கந்தித்வா பக்க²ந்தி³த்வா தி³ப்³ப³சக்கு²னோ பரலோகோ விய ஸதியா உபட்டா²தி (விஸுத்³தி⁴. 2.734).

உபேக்கா²தி விபஸ்ஸனுபேக்கா² சேவ ஆவஜ்ஜனுபேக்கா² ச. தஸ்மிஞ்ஹி ஸமயே ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு மஜ்ஜ²த்தபூ⁴தா விபஸ்ஸனுபேக்கா²பி ப³லவதீ உப்பஜ்ஜதி, மனோத்³வாரே ஆவஜ்ஜனுபேக்கா²பி. ஸா ஹிஸ்ஸ தம் தம் டா²னம் ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ விஸ்ஸட்ட²இந்த³வஜிரமிவ பத்தபுடே பக்க²ந்த³தத்தனாராசோ விய ச ஸூரா திகி²ணா ஹுத்வா வஹதி. ஏவஞ்ஹி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.734) வுத்தம். விபஸ்ஸனுபேக்கா²தி சேத்த² ‘‘விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²’’தி ஆசரியா வத³ந்தி. விபஸ்ஸனாஞாணே ஹி க³ய்ஹமானே ‘‘ஞாணம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி விபஸ்ஸனாஞாணஸ்ஸ ஆக³தத்தா புனருத்திதோ³ஸோ ஹோதி. ததியஜ்ஜா²னவண்ணனாயஞ்ச ‘‘ஸங்கா²ருபேக்கா²விபஸ்ஸனுபேக்கா²னம்பி அத்த²தோ ஏகீபா⁴வோ. பஞ்ஞா ஏவ ஹி ஸா, கிச்சவஸேன த்³விதா⁴ பி⁴ன்னா’’தி வுத்தம். தஸ்மா விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தாய தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²ய வுச்சமானாய புனருத்திதோ³ஸோ ச ந ஹோதி, ததியஜ்ஜா²னவண்ணனாய ச ஸமேதி. யஸ்மா ச பஞ்சஸு இந்த்³ரியேஸு ‘‘ஞாணம் அதி⁴மோக்கோ² பக்³க³ஹோ உபட்டா²ன’’ந்தி பஞ்ஞிந்த்³ரியஸத்³தி⁴ந்த்³ரியவீரியிந்த்³ரியஸதிந்த்³ரியானி நித்³தி³ட்டா²னி, ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் பன அனித்³தி³ட்ட²ம் ஹோதி, யுக³னத்³த⁴வஸேனாபி ச ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் நித்³தி³ஸிதப்³ப³மேவ ஹோதி, தஸ்மா ஸமப்பவத்தோ ஸமாதி⁴ புன ஸமாதா⁴னே ப்³யாபாரப்பஹானகரணேன ‘‘உபேக்கா²’’தி வுத்தோதி வேதி³தப்³ப³ம்.

நிகந்தி உப்பஜ்ஜதீதி ஏவம் ஓபா⁴ஸாதி³படிமண்டி³தாய விபஸ்ஸனாய ஆலயம் குருமானா ஸுகு²மா ஸந்தாகாரா நிகந்தி உப்பஜ்ஜதி, யா கிலேஸோதி பரிக்³க³ஹேதும்பி ந ஸக்கா ஹோதி. யதா² ச ஓபா⁴ஸே, ஏவம் ஏதேஸுபி அஞ்ஞதரஸ்மிம் உப்பன்னே யோகா³வசரோ ‘‘ந ச வத மே இதோ புப்³பே³ ஏவரூபம் ஞாணம் உப்பன்னபுப்³ப³ம், ஏவரூபா பீதி பஸ்ஸத்³தி⁴ ஸுக²ம் அதி⁴மோக்கோ² பக்³க³ஹோ உபட்டா²னம் உபேக்கா² நிகந்தி உப்பன்னபுப்³பா³, அத்³தா⁴ மக்³க³ம் பத்தோம்ஹி, ப²லம் பத்தோம்ஹீ’’தி அமக்³க³மேவ ‘‘மக்³கோ³’’தி, அப²லமேவ ‘‘ப²ல’’ந்தி க³ண்ஹாதி. தஸ்ஸ அமக்³க³ம் ‘‘மக்³கோ³’’தி, அப²லஞ்ச ‘‘ப²ல’’ந்தி க³ண்ஹதோ விபஸ்ஸனாவீதி² உக்கந்தா ஹோதி. ஸோ அத்தனோ மூலகம்மட்டா²னம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா நிகந்திமேவ அஸ்ஸாதே³ந்தோ நிஸீத³தி. ஏத்த² ச ஓபா⁴ஸாத³யோ உபக்கிலேஸவத்து²தாய உபக்கிலேஸாதி வுத்தா, ந அகுஸலத்தா. நிகந்தி பன உபக்கிலேஸோ சேவ உபக்கிலேஸவத்து² ச. வத்து²வஸேனேவ சேதே த³ஸ, கா³ஹவஸேன பன ஸமதிம்ஸ ஹோந்தி. கத²ம்? ‘‘மம ஓபா⁴ஸோ உப்பன்னோ’’தி க³ண்ஹதோ ஹி தி³ட்டி²க்³கா³ஹோ ஹோதி, ‘‘மனாபோ வத ஓபா⁴ஸோ உப்பன்னோ’’தி க³ண்ஹதோ மானக்³கா³ஹோ, ஓபா⁴ஸம் அஸ்ஸாத³யதோ தண்ஹாக்³கா³ஹோ. இதி ஓபா⁴ஸே தி³ட்டி²மானதண்ஹாவஸேன தயோ கா³ஹா. ததா² ஸேஸேஸுபீதி ஏவம் கா³ஹவஸேன ஸமதிம்ஸ உபக்கிலேஸா ஹோந்தி. து³க்க²தோ மனஸிகரோதோ, அனத்ததோ மனஸிகரோதோதி வாரேஸுபி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஏகேகஅனுபஸ்ஸனாவஸேன ஹேத்த² ஏகேகஸ்ஸ விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸுப்பத்தி வேதி³தப்³பா³, ந ஏகஸ்ஸேவ.

தீஸு அனுபஸ்ஸனாஸு. ஏவம் அபே⁴த³தோ விபஸ்ஸனாவஸேன உபக்கிலேஸே த³ஸ்ஸேத்வா புன பே⁴த³வஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ரூபம் அனிச்சதோ மனஸிகரோதோதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஜராமரணம் அனிச்சதோ உபட்டா²னந்தி ஜராமரணஸ்ஸ அனிச்சதோ உபட்டா²னம்.

7. யஸ்மா புப்³பே³ வுத்தானம் ஸமதிம்ஸாய உபக்கிலேஸானம் வஸேன அகுஸலோ அப்³யத்தோ யோகா³வசரோ ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு விகம்பதி, ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு ஏகேகம் ‘‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’தி ஸமனுபஸ்ஸதி, தஸ்மா தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஓபா⁴ஸே சேவ ஞாணே சாதிஆதி³கா³தா²த்³வயமாஹ. தத்த² விகம்பதீதி ஓபா⁴ஸாதி³கே ஆரம்மணே நானாகிலேஸவஸேன விவிதா⁴ கம்பதி வேத⁴தி. யேஹி சித்தம் பவேத⁴தீதி யேஹி பஸ்ஸத்³தி⁴ஸுகே²ஹி சித்தம் நானாகிலேஸவஸேன நானப்பகாரேன வேத⁴தி கம்பதி. தஸ்மா பஸ்ஸத்³தி⁴யா ஸுகே² சேவ யோகா³வசரோ விகம்பதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. உபேக்கா²வஜ்ஜனாய சேவாதி உபேக்கா²ஸங்கா²தாய ஆவஜ்ஜனாய சேவ விகம்பதி, ஆவஜ்ஜனுபேக்கா²ய சேவ விகம்பதீதி அத்தோ². விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.736) பன ‘‘உபேக்கா²வஜ்ஜனாயஞ்சா’’தி வுத்தம். உபேக்கா²ய சாதி ஹேட்டா² வுத்தப்பகாராய உபேக்கா²ய ச விகம்பதி, நிகந்தியா ச விகம்பதீதி அத்தோ². ஏத்த² ச த்³வின்னம் உபேக்கா²னம் நித்³தி³ட்ட²த்தா ஹேட்டா² ‘‘உபேக்கா² உப்பஜ்ஜதீ’’தி வுத்தட்டா²னே ச உப⁴யதா² அத்தோ² வுத்தோ. அனிச்சானுபஸ்ஸனாதீ³ஸு ச ஏகேகிஸ்ஸாயேவ ஆவஜ்ஜனுபேக்கா²ய ஸப்³பா⁴வதோ ஏகேகாயேவ அனுபஸ்ஸனா அனிச்சம் அனிச்சம், து³க்க²ம் து³க்க²ம், அனத்தா அனத்தாதி புனப்புனம் பா⁴வீயதீதி வுத்தம் ஹோதி. யஸ்மா பன குஸலோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ பு³த்³தி⁴ஸம்பன்னோ யோகா³வசரோ ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு உப்பன்னேஸு ‘‘அயம் கோ² மே ஓபா⁴ஸோ உப்பன்னோ, ஸோ கோ² பனாயம் அனிச்சோ ஸங்க²தோ படிச்சஸமுப்பன்னோ க²யத⁴ம்மோ வயத⁴ம்மோ விராக³த⁴ம்மோ நிரோத⁴த⁴ம்மோ’’தி இதி வா நம் பஞ்ஞாய பரிச்சி²ந்த³தி உபபரிக்க²தி. அத² வா பனஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ஸசே ஓபா⁴ஸோ அத்தா ப⁴வேய்ய, ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேதும் வட்டேய்ய. அனத்தாவ பனாயம் ‘‘அத்தா’’தி க³ஹிதோ. தஸ்மாயம் அவஸவத்தனட்டே²ன அனத்தாதி பஸ்ஸந்தோ தி³ட்டி²ம் உக்³கா⁴டேதி. ஸசே ஓபா⁴ஸோ நிச்சோ ப⁴வேய்ய, ‘‘நிச்சோ’’தி க³ஹேதும் வட்டேய்ய. அனிச்சோவ பனாயம் ‘‘நிச்சோ’’தி க³ஹிதோ. தஸ்மாயம் ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²ன அனிச்சோதி பஸ்ஸந்தோ மானம் ஸமுக்³கா⁴டேதி. ஸசே ஓபா⁴ஸோ ஸுகோ² ப⁴வேய்ய, ‘‘ஸுகோ²’’தி க³ஹேதும் வட்டேய்ய. து³க்கோ²வ பனாயம் ‘‘ஸுகோ²’’தி க³ஹிதோ. தஸ்மாயம் உப்பாத³வயபடிபீளனட்டே²ன து³க்கோ²தி பஸ்ஸந்தோ நிகந்திம் பரியாதி³யதி. யதா² ச ஓபா⁴ஸே, ஏவம் ஸேஸேஸுபி.

ஏவம் உபபரிக்கி²த்வா ஓபா⁴ஸம் ‘‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. ஞாணம்…பே… நிகந்திம் ‘‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. ஏவம் ஸமனுபஸ்ஸந்தோ ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு ந கம்பதி ந வேத⁴தி. தஸ்மா தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ இமானி த³ஸ டா²னானீதி கா³த²மாஹ. தத்த² த³ஸ டா²னானீதி ஓபா⁴ஸாதீ³னி. பஞ்ஞா யஸ்ஸ பரிச்சிதாதி யஸ்ஸ உபக்கிலேஸவிமுத்தாய பஞ்ஞாய பரிசிதானி புனப்புனம் பு²ட்டா²னி பரிபா⁴விதானி. த⁴ம்முத்³த⁴ச்சகுஸலோ ஹோதீதி ஸோ பஞ்ஞாய பரிசிதத³ஸட்டா²னோ யோகா³வசரோ புப்³பே³ வுத்தப்பகாரஸ்ஸ த⁴ம்முத்³த⁴ச்சஸ்ஸ யதா²ஸபா⁴வபடிவேதே⁴ன சே²கோ ஹோதி. ந ச ஸம்மோஹ க³ச்ச²தீதி த⁴ம்முத்³த⁴ச்சகுஸலத்தாயேவ தண்ஹாமானதி³ட்டு²க்³கா⁴டவஸேன ஸம்மோஹஞ்ச ந க³ச்ச²தி.

இதா³னி புப்³பே³ வுத்தமேவ விதி⁴ம் அபரேன பரியாயேன விபா⁴வேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ விக்கி²பதி சேவ கிலிஸ்ஸதி சாதிஆதி³கா³த²மாஹ. தத்த² மந்த³பஞ்ஞோ யோகா³வசரோ ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு விக்கே²பஞ்ச அவஸேஸகிலேஸுப்பத்திஞ்ச பாபுணாதி. மஜ்ஜி²மபஞ்ஞோ விக்கே²பமேவ பாபுணாதி, நாவஸேஸகிலேஸுப்பத்திம், ஸோ அதி⁴மானிகோ ஹோதி. திக்க²பஞ்ஞோ விக்கே²பம் பாபுணித்வாபி தம் அதி⁴மானம் பஹாய விபஸ்ஸனம் ஆரப⁴தி. அதிதிக்க²பஞ்ஞோ ந விக்கே²பம் பாபுணாதி, ந சாவஸேஸகிலேஸுப்பத்திம். விக்கி²ப்பதி சேவாதி தேஸு மந்த³பஞ்ஞோ த⁴ம்முத்³த⁴ச்சஸங்கா²தம் விக்கே²பஞ்சேவ பாபுணீயதி. கிலிஸ்ஸதி சாதி தண்ஹாமானதி³ட்டி²கிலேஸேஹி கிலேஸீயதி ச, உபதாபீயதி விபா³தீ⁴யதீதி அத்தோ². சவதி சித்தபா⁴வனாதி தஸ்ஸ மந்த³பஞ்ஞஸ்ஸ விபஸ்ஸனாசித்தபா⁴வனா கிலேஸேஸுயேவ டா²னதோ படிபக்கா²விஹதத்தா சவதி, பரிபததீதி அத்தோ². விக்கி²பதி ந கிலிஸ்ஸதீதி மஜ்ஜி²மபஞ்ஞோ விக்கே²பேன விக்கி²பதி, கிலேஸேஹி ந கிலிஸ்ஸதி. பா⁴வனா பரிஹாயதீதி தஸ்ஸ மஜ்ஜி²மபஞ்ஞஸ்ஸ அதி⁴மானிகத்தா விபஸ்ஸனாரம்பா⁴பா⁴வேன விபஸ்ஸனா பரிஹாயதி, நப்பவத்ததீதி அத்தோ². விக்கி²பதி ந கிலிஸ்ஸதீதி திக்க²பஞ்ஞோபி விக்கே²பேன விக்கி²பதி, கிலேஸேஹி ந கிலிஸ்ஸதி. பா⁴வனா ந பரிஹாயதீதி தஸ்ஸ திக்க²பஞ்ஞஸ்ஸ ஸந்தேபி விக்கே²பே தம் அதி⁴மானவிக்கே²பம் பஹாய விபஸ்ஸனாரம்ப⁴ஸப்³பா⁴வேன விபஸ்ஸனாபா⁴வனா ந பரிஹாயதி, பவத்ததீதி அத்தோ². ந ச விக்கி²பதே சித்தம் ந கிலிஸ்ஸதீதி அதிதிக்க²பஞ்ஞஸ்ஸ சித்தம் ந விக்கே²பேன விக்கி²பதி, ந ச கிலேஸேஹி கிலிஸ்ஸதி. ந சவதி சித்தபா⁴வனாதி தஸ்ஸ விபஸ்ஸனாசித்தபா⁴வனா ந சவதி, விக்கே²பகிலேஸாபா⁴வேன யதா²டா²னே திட்ட²தீதி அத்தோ².

இமேஹி சதூஹி டா²னேஹீதிஆதீ³ஸு இதா³னி வுத்தேஹி இமேஹி சதூஹி டா²னேஹி ஹேதுபூ⁴தேஹி, கரணபூ⁴தேஹி வா ஓபா⁴ஸாதி³கே த³ஸ டா²னே சித்தஸ்ஸ ஸங்கே²பேன ச விக்கே²பேன ச விக்³க³ஹிதம் மானஸம் விக்கே²பகிலேஸுப்பத்திவிரஹிதோ சதுத்தோ² குஸலோ மஹாபஞ்ஞோ யோகா³வசரோ மந்த³பஞ்ஞாதீ³னம் திண்ணம் யோகா³வசரானம் மானஸம் ஏவஞ்ச ஏவஞ்ச ஹோதீதி நானப்பகாரதோ ஜானாதீதி ஸம்ப³ந்த⁴தோ அத்த²வண்ணனா வேதி³தப்³பா³. ஸங்கே²போதி சேத்த² விக்கே²பஸ்ஸ சேவ கிலேஸானஞ்ச உப்பத்திவஸேன சித்தஸ்ஸ லீனபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. விக்கே²போதி ‘‘விக்கி²பதி ந கிலிஸ்ஸதீ’’தி த்³வீஸு டா²னேஸு வுத்தவிக்கே²பவஸேன சித்தஸ்ஸ உத்³த⁴தபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³தி.

யுக³னத்³த⁴கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ஸச்சகதா²

ஸச்சகதா²வண்ணனா

8. இதா³னி யுக³னத்³த⁴கு³ணஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ வஸேன ஸச்சட்ட²ம் ஸச்சபடிவேத⁴விஸேஸம் ஸச்சலக்க²ணாதி³விதா⁴னஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தேன கதி²தாய ஸுத்தந்தபுப்³ப³ங்க³மாய ஸச்சகதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா. தத்த² ஸுத்தந்தே தாவ ததா²னீதி யதா²ஸபா⁴வவஸேன தச்சா²னி. யதா²ஸபா⁴வபூ⁴தானேவ ஹி த⁴ம்மஜாதானி ஸச்சட்டே²ன ஸச்சானி. ஸச்சட்டோ² பட²மஞாணனித்³தே³ஸவண்ணனாயம் வுத்தோ. அவிததா²னீதி வுத்தஸபா⁴வே விபரியாயவிரஹிதானி. ந ஹி ஸச்சானி அஸச்சானி நாம ஹோந்தி. அனஞ்ஞதா²னீதி அஞ்ஞஸபா⁴வவிரஹிதானி. ந ஹி அஸச்சானி ஸச்சானி நாம ஹோந்தி. இத³ம் து³க்க²ந்தி, பி⁴க்க²வே, தத²மேதந்தி பி⁴க்க²வே, இத³ம் து³க்க²ந்தி யம் வுச்சதி, ஏதம் யதா²ஸபா⁴வத்தா தத²ம். து³க்க²மேவ ஹி து³க்க²ம். வுத்தஸபா⁴வே விபரியாயாபா⁴வதோ அவிதத²ம். ந ஹி து³க்க²ம் அது³க்க²ம் நாம ஹோதி. அஞ்ஞஸபா⁴வவிரஹிதத்தா அனஞ்ஞத²ம். ந ஹி து³க்க²ம் ஸமுத³யாதி³ஸபா⁴வம் ஹோதி. ஸமுத³யாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

1. பட²மஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா

தத²ட்டே²னாதி யதா²ஸபா⁴வட்டே²ன. பீளனட்டா²த³யோ ஞாணகதா²யம் வுத்தத்தா²யேவ.

9. ஏகப்படிவேதா⁴னீதி ஏகேன மக்³க³ஞாணேன படிவேதோ⁴, ஏகதோ வா படிவேதோ⁴ ஏதேஸந்தி ஏகப்படிவேதா⁴னி. அனத்தட்டே²னாதி சதுன்னம்பி ஸச்சானம் அத்தவிரஹிதத்தா அனத்தட்டே²ன. வுத்தஞ்ஹேதம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.567) – பரமத்த²தோ ஹி ஸப்³பா³னேவ ஸச்சானி வேத³ககாரகனிப்³பு³தக³மகாபா⁴வதோ ஸுஞ்ஞானீதி வேதி³தப்³பா³னி. தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘து³க்க²மேவ ஹி, ந கோசி து³க்கி²தோ, காரகோ ந, கிரியாவ விஜ்ஜதி;

அத்தி² நிப்³பு³தி, ந நிப்³பு³தோ புமா, மக்³க³மத்தி², க³மகோ ந விஜ்ஜதீ’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 2.567);

அத² வா –

‘‘து⁴வஸுப⁴ஸுக²த்தஸுஞ்ஞம், புரிமத்³வயமத்தஸுஞ்ஞமமதபத³ம்;

து⁴வஸுக²அத்தவிரஹிதோ, மக்³கோ³ இதி ஸுஞ்ஞதா தேஸூ’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 2.567);

ஸச்சட்டே²னாதி அவிஸம்வாத³கட்டே²ன. படிவேத⁴ட்டே²னாதி மக்³க³க்க²ணே படிவிஜ்ஜி²தப்³ப³ட்டே²ன. ஏகஸங்க³ஹிதானீதி தத²ட்டா²தி³னா ஏகேகேனேவ அத்தே²ன ஸங்க³ஹிதானி, ஏகக³ணனம் க³தானீதி அத்தோ². யம் ஏகஸங்க³ஹிதம், தம் ஏகத்தந்தி யஸ்மா ஏகேன ஸங்க³ஹிதம், தஸ்மா ஏகத்தந்தி அத்தோ². ஸச்சானம் ப³ஹுத்தேபி ஏகத்தமபேக்கி²த்வா ஏகவசனம் கதம். ஏகத்தம் ஏகேன ஞாணேன படிவிஜ்ஜ²தீதி புப்³ப³பா⁴கே³ சதுன்னம் ஸச்சானம் நானத்தேகத்தம் ஸ்வாவத்தி²தம் வவத்த²பேத்வா டி²தோ மக்³க³க்க²ணே ஏகேன மக்³க³ஞாணேன தத²ட்டா²தி³தம்தம்ஏகத்தம் படிவிஜ்ஜ²தி. கத²ம்? நிரோத⁴ஸச்சஸ்ஸ தத²ட்டா²தி³கே ஏகத்தே படிவித்³தே⁴ ஸேஸஸச்சானம்பி தத²ட்டா²தி³கம் ஏகத்தம் படிவித்³த⁴மேவ ஹோதி. யதா² புப்³ப³பா⁴கே³ பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் நானத்தேகத்தம் ஸ்வாவத்தி²தம் வவத்த²பேத்வா டி²தஸ்ஸ மக்³க³வுட்டா²னகாலே அனிச்சதோ வா து³க்க²தோ வா அனத்ததோ வா வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ ஏகஸ்மிம்பி க²ந்தே⁴ அனிச்சாதி³தோ தி³ட்டே² ஸேஸக²ந்தா⁴பி அனிச்சாதி³தோ தி³ட்டா²வ ஹோந்தி, ஏவமித³ந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். து³க்க²ஸ்ஸ து³க்க²ட்டோ² தத²ட்டோ²தி து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ பீளனட்டா²தி³கோ சதுப்³பி³தோ⁴ அத்தோ² ஸபா⁴வட்டே²ன தத²ட்டோ². ஸேஸஸச்சேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸோயேவ சதுப்³பி³தோ⁴ அத்தோ² அத்தாபா⁴வதோ அனத்தட்டோ². வுத்தஸபா⁴வே அவிஸம்வாத³கதோ ஸச்சட்டோ². மக்³க³க்க²ணே படிவிஜ்ஜி²தப்³ப³தோ படிவேத⁴ட்டோ² வுத்தோதி வேதி³தப்³ப³ம்.

10. யம் அனிச்சந்திஆதி³ ஸாமஞ்ஞலக்க²ணபுப்³ப³ங்க³மம் கத்வா த³ஸ்ஸிதம். தத்த² யம் அனிச்சம், தம் து³க்க²ம். யம் து³க்க²ம், தம் அனிச்சந்தி து³க்க²ஸமுத³யமக்³கா³ க³ஹிதா. தானி ஹி தீணி ஸச்சானி அனிச்சானி சேவ அனிச்சத்தா து³க்கா²னி ச. யம் அனிச்சஞ்ச து³க்க²ஞ்ச, தம் அனத்தாதி தானியேவ தீணி க³ஹிதானி. யம் அனிச்சஞ்ச து³க்க²ஞ்ச அனத்தா சாதி தேஹி தீஹி ஸஹ நிரோத⁴ஸச்சஞ்ச ஸங்க³ஹிதம். சத்தாரிபி ஹி அனத்தாயேவ. தம் தத²ந்தி தம் ஸச்சசதுக்கம் ஸபா⁴வபூ⁴தம். தம் ஸச்சந்தி ததே³வ ஸச்சசதுக்கம் யதா²ஸபா⁴வே அவிஸம்வாத³கம். நவஹாகாரேஹீதிஆதீ³ஸு ‘‘ஸப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, அபி⁴ஞ்ஞேய்ய’’ந்தி (படி. ம. 1.3; ஸம். நி. 4.46) வசனதோ அபி⁴ஞ்ஞட்டே²ன, து³க்க²ஸ்ஸ பரிஞ்ஞட்டே², ஸமுத³யஸ்ஸ பஹானட்டே², மக்³க³ஸ்ஸ பா⁴வனட்டே², நிரோத⁴ஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியட்டே² ஆவேனிகேபி இத⁴ சதூஸுபி ஸச்சேஸு ஞாதபரிஞ்ஞாஸப்³பா⁴வதோ பரிஞ்ஞட்டே²ன, சதுஸச்சத³ஸ்ஸனேன பஹானஸப்³பா⁴வதோ பஹானட்டே²ன, சதுஸச்சபா⁴வனாஸப்³பா⁴வதோ பா⁴வனட்டே²ன, சதுன்னம் ஸச்சானம் ஸச்சி²கிரியஸப்³பா⁴வதோ ஸச்சி²கிரியட்டே²னாதி நித்³தி³ட்ட²ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். நவஹாகாரேஹி தத²ட்டே²னாதிஆதீ³ஸு பட²மம் வுத்தனயேனேவ யோஜனா காதப்³பா³.

11. த்³வாத³ஸஹி ஆகாரேஹீதிஆதீ³ஸு தத²ட்டா²த³யோ ஞாணகதா²யம் வுத்தத்தா². ஏதேஸம் நித்³தே³ஸேபி வுத்தனயேனேவ யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

12. ஸச்சானம் கதி லக்க²ணானீதிஆதீ³ஸு உபரி வத்தப்³பா³னி ச² லக்க²ணானி ஸங்க²தாஸங்க²தவஸேன த்³விதா⁴ பி⁴ந்தி³த்வா த்³வே லக்க²ணானீதி ஆஹ. தத்த² ஸங்க²தலக்க²ணஞ்ச அஸங்க²தலக்க²ணஞ்சாதி ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸங்க²தஸ்ஸ ஸங்க²தலக்க²ணானி உப்பாதோ³ பஞ்ஞாயதி, வயோ பஞ்ஞாயதி, டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம் பஞ்ஞாயதி. தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, அஸங்க²தஸ்ஸ அஸங்க²தலக்க²ணானி ந உப்பாதோ³ பஞ்ஞாயதி, ந வயோ பஞ்ஞாயதி, ந டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம் பஞ்ஞாயதீ’’தி (அ. நி. 3.47-48) ஏவம் வுத்தம் ஸங்க²தஸ்ஸ ஸங்க²தமிதி லக்க²ணஞ்ச அஸங்க²தஸ்ஸ அஸங்க²தமிதி லக்க²ணஞ்ச. ஸங்க²தம் பன ந லக்க²ணம், லக்க²ணம் ந ஸங்க²தம். ந ச ஸங்க²தம் வினா லக்க²ணம் பஞ்ஞாபேதும் ஸக்கா, நபி லக்க²ணம் வினா ஸங்க²தம். லக்க²ணேன பன ஸங்க²தம் பாகடம் ஹோதி.

புன ததே³வ லக்க²ணத்³வயம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ச² லக்க²ணானீதி ஆஹ. ஸங்க²தானம் ஸச்சானந்தி து³க்க²ஸமுத³யமக்³க³ஸச்சானம். தானி ஹி பச்சயேஹி ஸங்க³ம்ம கதத்தா ஸங்க²தானி. உப்பாதோ³தி ஜாதி. பஞ்ஞாயதீதி ஜானீயதி. வயோதி ப⁴ங்கோ³. டி²தானம் அஞ்ஞத²த்தந்தி டி²திப்பத்தானம் அஞ்ஞதா²பா⁴வோ ஜரா. திண்ணம் ஸங்க²தஸச்சானம் நிப்ப²ன்னத்தா உப்பாத³வயஞ்ஞத²த்தம் வுத்தம், தேஸம்யேவ பன உப்பாத³ஸ்ஸ, ஜராய ப⁴ங்க³ஸ்ஸ ச அனிப்ப²ன்னத்தா உப்பாத³வயஞ்ஞத²த்தம் ந வத்தப்³ப³ம். ஸங்க²தனிஸ்ஸிதத்தா உப்பாத³வயஞ்ஞத²த்தம் ந பஞ்ஞாயதீதி ந வத்தப்³ப³ம். ஸங்க²தவிகாரத்தா பன ஸங்க²தந்தி வத்தப்³ப³ம். து³க்க²ஸமுத³யானம் உப்பாத³ஜராப⁴ங்கா³ ஸச்சபரியாபன்னா, மக்³க³ஸச்சஸ்ஸ உப்பாத³ஜராப⁴ங்கா³ ந ஸச்சபரியாபன்னாதி வத³ந்தி. தத்த² ‘‘ஸங்க²தானம் உப்பாத³க்க²ணே ஸங்க²தாபி உப்பாத³லக்க²ணம்பி காலஸங்கா²தோ தஸ்ஸ க²ணோபி பஞ்ஞாயதி, உப்பாதே³ வீதிவத்தே ஸங்க²தாபி ஜராலக்க²ணம்பி காலஸங்கா²தோ தஸ்ஸ க²ணோபி பஞ்ஞாயதி, ப⁴ங்க³க்க²ணே ஸங்க²தாபி ஜராபி ப⁴ங்க³லக்க²ணம்பி காலஸங்கா²தோ தஸ்ஸ க²ணோபி பஞ்ஞாயதீ’’தி க²ந்த⁴கவக்³க³ட்ட²கதா²யம் (ஸம். நி. அட்ட². 2.3.37-38) வுத்தம். அஸங்க²தஸ்ஸ ஸச்சஸ்ஸாதி நிரோத⁴ஸச்சஸ்ஸ. தஞ்ஹி பச்சயேஹி ஸமாக³ம்ம அகதத்தா ஸயமேவ நிப்ப²ன்னந்தி அஸங்க²தம். டி²தஸ்ஸாதி நிச்சத்தா டி²தஸ்ஸ, ந டா²னப்பத்தத்தா. புன ததே³வ லக்க²ணத்³வயம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேந்தோ த்³வாத³ஸ லக்க²ணானீதி ஆஹ.

சதுன்னம் ஸச்சானம் கதி குஸலாதிஆதீ³ஸு அப்³யாகதந்தி விபாகாப்³யாகதம் கிரியாப்³யாகதம் ரூபாப்³யாகதம் நிப்³பா³னாப்³யாகதந்தி சதூஸு அப்³யாகதேஸு நிப்³பா³னாப்³யாகதம். சத்தாரிபி ஹி குஸலாகுஸலலக்க²ணேன ந ப்³யாகதத்தா அப்³யாகதானி. ஸியா குஸலந்தி காமாவசரரூபாவசராரூபாவசரகுஸலானம் வஸேன குஸலம்பி ப⁴வேய்ய. ஸியா அகுஸலந்தி தண்ஹம் ட²பேத்வா ஸேஸாகுஸலவஸேன. ஸியா அப்³யாகதந்தி காமாவசரரூபாவசராரூபாவசரவிபாககிரியானம் ரூபானஞ்ச வஸேன. ஸியா தீணி ஸச்சானீதிஆதீ³ஸு ஸங்க³ஹிதானீதி க³ணிதானி. வத்து²வஸேனாதி அகுஸலகுஸலாப்³யாகதது³க்க²ஸமுத³யனிரோத⁴மக்³க³ஸங்கா²தவத்து²வஸேன. யம் து³க்க²ஸச்சம் அகுஸலந்தி ட²பேத்வா தண்ஹம் அவஸேஸம் அகுஸலம். அகுஸலட்டே²ன த்³வே ஸச்சானி ஏகஸச்சேன ஸங்க³ஹிதானீதி இமானி த்³வே து³க்க²ஸமுத³யஸச்சானி அகுஸலட்டே²ன ஏகஸச்சேன ஸங்க³ஹிதானி, அகுஸலஸச்சம் நாம ஹோதீதி அத்தோ². ஏகஸச்சம் த்³வீஹி ஸச்சேஹி ஸங்க³ஹிதந்தி ஏகம் அகுஸலஸச்சம் த்³வீஹி து³க்க²ஸமுத³யஸச்சேஹி ஸங்க³ஹிதம். யம் து³க்க²ஸச்சம் குஸலந்தி தேபூ⁴மகம் குஸலம். இமானி த்³வே து³க்க²மக்³க³ஸச்சானி குஸலட்டே²ன ஏகஸச்சேன ஸங்க³ஹிதானி, குஸலஸச்சம் நாம ஹோதி. ஏகம் குஸலஸச்சம் த்³வீஹி து³க்க²மக்³க³ஸச்சேஹி ஸங்க³ஹிதம். யம் து³க்க²ஸச்சம் அப்³யாகதந்தி தேபூ⁴மகவிபாககிரியா ரூபஞ்ச. இமானி த்³வே து³க்க²னிரோத⁴ஸச்சானி அப்³யாகதட்டே²ன ஏகஸச்சேன ஸங்க³ஹிதானி, ஏகம் அப்³யாகதஸச்சம் நாம ஹோதி. ஏகம் அப்³யாகதஸச்சம் த்³வீஹி து³க்க²னிரோத⁴ஸச்சேஹி ஸங்க³ஹிதம். தீணி ஸச்சானி ஏகஸச்சேன ஸங்க³ஹிதானீதி ஸமுத³யமக்³க³னிரோத⁴ஸச்சானி ஏகேன அகுஸலகுஸலாப்³யாகதபூ⁴தேன து³க்க²ஸச்சேன ஸங்க³ஹிதானி. ஏகம் ஸச்சம் தீஹி ஸச்சேஹி ஸங்க³ஹிதந்தி ஏகம் து³க்க²ஸச்சம் விஸும் அகுஸலகுஸலஅப்³யாகதபூ⁴தேஹி ஸமுத³யமக்³க³னிரோத⁴ஸச்சேஹி ஸங்க³ஹிதம். கேசி பன ‘‘து³க்க²ஸமுத³யஸச்சானி அகுஸலட்டே²ன ஸமுத³யஸச்சேன ஸங்க³ஹிதானி, து³க்க²மக்³க³ஸச்சானி குஸலட்டே²ன மக்³க³ஸச்சேன ஸங்க³ஹிதானி, ந த³ஸ்ஸனட்டே²ன. து³க்க²னிரோத⁴ஸச்சானி அப்³யாகதட்டே²ன நிரோத⁴ஸச்சேன ஸங்க³ஹிதானி, ந அஸங்க²தட்டே²னா’’தி வண்ணயந்தி.

2. து³தியஸுத்தந்தபாளிவண்ணனா

13. புன அஞ்ஞஸ்ஸ ஸுத்தந்தஸ்ஸ அத்த²வஸேன ஸச்சப்படிவேத⁴ம் நித்³தி³ஸிதுகாமோ புப்³பே³ மே, பி⁴க்க²வேதிஆதி³கம் ஸுத்தந்தம் ஆஹரித்வா த³ஸ்ஸேஸி. தத்த² புப்³பே³ மே, பி⁴க்க²வே, ஸம்போ³தா⁴தி பி⁴க்க²வே, மம ஸம்போ³தி⁴தோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணதோ புப்³பே³. அனபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸாதி ஸப்³ப³த⁴ம்மே அப்படிவித்³த⁴ஸ்ஸ. போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸேவ ஸதோதி போ³தி⁴ஸத்தபூ⁴தஸ்ஸேவ. ஏதத³ஹோஸீதி போ³தி⁴பல்லங்கே நிஸின்னஸ்ஸ ஏதம் பரிவிதக்கிதம் அஹோஸி. அஸ்ஸாதோ³தி அஸ்ஸாதீ³யதீதி அஸ்ஸாதோ³. ஆதீ³னவோதி தோ³ஸோ. நிஸ்ஸரணந்தி அபக³மனம். ஸுக²ந்தி ஸுக²யதீதி ஸுக²ம், யஸ்ஸுப்பஜ்ஜதி, தம் ஸுகி²தம் கரோதீதி அத்தோ². ஸோமனஸ்ஸந்தி பீதிஸோமனஸ்ஸயோக³தோ ஸோப⁴னம் மனோ அஸ்ஸாதி ஸுமனோ, ஸுமனஸ்ஸ பா⁴வோ ஸோமனஸ்ஸம், ஸுக²மேவ பீதியோக³தோ விஸேஸிதம். அனிச்சந்தி அத்³து⁴வம். து³க்க²ந்தி து³க்க²வத்து²த்தா ஸங்கா²ரது³க்க²த்தா ச து³க்க²ம். விபரிணாமத⁴ம்மந்தி அவஸீ ஹுத்வா ஜராப⁴ங்க³வஸேன பரிவத்தனபகதிகம். ஏதேன அனத்தபா⁴வோ வுத்தோ ஹோதி. ச²ந்த³ராக³வினயோதி ச²ந்த³ஸங்கா²தஸ்ஸ ராக³ஸ்ஸ ஸம்வரணம், ந வண்ணராக³ஸ்ஸ. ச²ந்த³ராக³ப்பஹானந்தி தஸ்ஸேவ ச²ந்த³ராக³ஸ்ஸ பஜஹனம்.

யாவகீவஞ்சாதிஆதீ³ஸு யாவ இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம்…பே… யதா²பூ⁴தம் நாப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம் ந அதி⁴கேன ஞாணேன படிவிஜ்ஜி²ம், தாவ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அனுத்தரம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுபா⁴வம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ அபி⁴ஸமேதாவீ அரஹந்தி நேவாஹம் பச்சஞ்ஞாஸிம் நேவ படிஞ்ஞம் அகாஸிந்தி ஸம்ப³ந்த⁴தோ அத்தோ². கீவஞ்சாதி நிபாதமத்தம். யதோதி யஸ்மா, யதா³ வா. அதா²தி அனந்தரம். ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனம் உத³பாதீ³தி த³ஸ்ஸனகிச்சகரணேன த³ஸ்ஸனஸங்கா²தம் பச்சவேக்க²ணஞாணஞ்ச மே உப்பஜ்ஜி. அகுப்பாதி கோபேதும் சாலேதும் அஸக்குணேய்யா. விமுத்தீதி அரஹத்தப²லவிமுத்தி. ஏதாய ஏவ ப²லபச்சவேக்க²ணாய மக்³க³னிப்³பா³னபச்சவேக்க²ணாபி வுத்தாவ ஹோந்தி. அயமந்திமா ஜாதீதி அயம் பச்சி²மா க²ந்த⁴ப்பவத்தி. நத்தி²தா³னி புனப்³ப⁴வோதி இதா³னி புன உப்பத்தி நத்தி². ஏதேன பஹீனகிலேஸபச்சவேக்க²ணா வுத்தா. அரஹதோ ஹி அவஸிட்ட²கிலேஸபச்சவேக்க²ணா ந ஹோதி.

3. து³தியஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா

14. ஸச்சப்படிவேத⁴ஞாணயோஜனக்கமே ச அயம் ரூபஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³தி பஹானப்படிவேதோ⁴தி புப்³ப³பா⁴கே³ ‘‘அயம் தண்ஹாஸம்பயுத்தோ ரூபஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³’’தி ஞத்வா மக்³க³க்க²ணே ஸமுத³யப்பஹானஸங்கா²தோ ஸமுத³யஸச்சப்படிவேதோ⁴. ஸமுத³யஸச்சந்தி ஸமுத³யஸச்சப்படிவேத⁴ஞாணம். அரியஸச்சாரம்மணஞாணம்பி ஹி ‘‘யே கேசி குஸலா த⁴ம்மா, ஸப்³பே³ தே சதூஸு அரியஸச்சேஸு ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.300) விய ‘‘ஸச்ச’’ந்தி வுச்சதி. அயம் ரூபஸ்ஸ ஆதீ³னவோதி பரிஞ்ஞாபடிவேதோ⁴தி புப்³ப³பா⁴கே³ ‘‘அயம் ரூபஸ்ஸ ஆதீ³னவோ’’தி ஞத்வா மக்³க³க்க²ணே து³க்க²பரிஞ்ஞாஸங்கா²தோ து³க்க²ஸச்சப்படிவேதோ⁴. து³க்க²ஸச்சந்தி து³க்க²ஸச்சப்படிவேத⁴ஞாணம். இத³ம் ரூபஸ்ஸ நிஸ்ஸரணந்தி ஸச்சி²கிரியாபடிவேதோ⁴தி புப்³ப³பா⁴கே³ ‘‘இத³ம் ரூபஸ்ஸ நிஸ்ஸரண’’ந்தி ஞத்வா மக்³க³க்க²ணே நிரோத⁴ஸச்சி²கிரியாஸங்கா²தோ நிரோத⁴ஸச்சப்படிவேதோ⁴. நிரோத⁴ஸச்சந்தி நிரோத⁴ஸச்சாரம்மணம் நிரோத⁴ஸச்சப்படிவேத⁴ஞாணம். யா இமேஸு தீஸு டா²னேஸூதி இமேஸு யதா²வுத்தேஸு தீஸு ஸமுத³யது³க்க²னிரோதே⁴ஸு படிவேத⁴வஸேன பவத்தா யா தி³ட்டி² யோ ஸங்கப்போதி யோஜனா. பா⁴வனாபடிவேதோ⁴தி அயம் மக்³க³பா⁴வனாஸங்கா²தோ மக்³க³ஸச்சப்படிவேதோ⁴. மக்³க³ஸச்சந்தி மக்³க³ஸச்சப்படிவேத⁴ஞாணம்.

15. புன அபரேன பரியாயேன ஸச்சானி ச ஸச்சப்படிவேத⁴ஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தோ ஸச்சந்தி கதிஹாகாரேஹி ஸச்சந்திஆதி³மாஹ. தத்த² யஸ்மா ஸப்³பே³பி ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தா போ³தி⁴பல்லங்கே நிஸின்னா ஜராமரணாதி³கஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ ஜாதிஆதி³கம் ஸமுத³யஸச்சம் ‘‘கிம் நு கோ²’’தி ஏஸந்தி, ததா² ஏஸந்தா ச ஜராமரணாதி³கஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ ஜாதிஆதி³கம் ஸமுத³யஸச்சம் ‘‘பச்சயோ’’தி வவத்த²பேந்தோ பரிக்³க³ண்ஹந்தி, தஸ்மா ஸா ச ஏஸனா ஸோ ச பரிக்³க³ஹோ ஸச்சானம் ஏஸனத்தா பரிக்³க³ஹத்தா ச ‘‘ஸச்ச’’ந்தி கத்வா ஏஸனட்டே²ன பரிக்³க³ஹட்டே²னாதி வுத்தம். அயஞ்ச விதி⁴ பச்சேகபு³த்³தா⁴னம்பி பச்சயபரிக்³க³ஹே லப்³ப⁴தியேவ, ஸாவகானம் பன அனுஸ்ஸவவஸேன பச்சயபரிக்³க³ஹே லப்³ப⁴தி. படிவேத⁴ட்டே²னாதி புப்³ப³பா⁴கே³ ததா² ஏஸிதானம் பரிக்³க³ஹிதானஞ்ச மக்³க³க்க²ணே ஏகபடிவேத⁴ட்டே²ன.

கிம்னிதா³னந்திஆதீ³ஸு நிதா³னாதீ³னி ஸப்³பா³னி காரணவேவசனானி. காரணஞ்ஹி யஸ்மா ப²லம் நிதே³தி ‘‘ஹந்த³ நம் க³ண்ஹதா²’’தி அப்பேதி விய, தஸ்மா ‘‘நிதா³ன’’ந்தி வுச்சதி. யஸ்மா ப²லம் ததோ ஸமுதே³தி, ஜாயதி, பப⁴வதி; தஸ்மா ஸமுத³யோ, ஜாதி, பப⁴வோதி வுச்சதி. அயம் பனேத்த² அத்தோ² – கிம் நிதா³னம் ஏதஸ்ஸாதி கிம்னிதா³னம். கோ ஸமுத³யோ ஏதஸ்ஸாதி கிம்ஸமுத³யம். கா ஜாதி ஏதஸ்ஸாதி கிம்ஜாதிகம். கோ பப⁴வோ ஏதஸ்ஸாதி கிம்பப⁴வம். யஸ்மா பன தஸ்ஸ ஜாதி யதா²வுத்தேன அத்தே²ன நிதா³னஞ்சேவ ஸமுத³யோ ச ஜாதி ச பப⁴வோ ச, தஸ்மா ஜாதினிதா³னந்திஆதி³மாஹ. ஜராமரணந்தி து³க்க²ஸச்சம். ஜராமரணஸமுத³யந்தி தஸ்ஸ பச்சயம் ஸமுத³யஸச்சம். ஜராமரணனிரோத⁴ந்தி நிரோத⁴ஸச்சம். ஜராமரணனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ந்தி மக்³க³ஸச்சம். இமினாவ நயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

16. நிரோத⁴ப்பஜானனாதி ஆரம்மணகரணேன நிரோத⁴ஸ்ஸ பஜானனா. ஜாதி ஸியா து³க்க²ஸச்சம், ஸியா ஸமுத³யஸச்சந்தி ப⁴வபச்சயா பஞ்ஞாயனட்டே²ன து³க்க²ஸச்சம், ஜராமரணஸ்ஸ பச்சயட்டே²ன ஸமுத³யஸச்சம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. அவிஜ்ஜா ஸியா து³க்க²ஸச்சந்தி பன ஆஸவஸமுத³யா அவிஜ்ஜாஸமுத³யட்டே²னாதி.

ஸச்சகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. போ³ஜ்ஜ²ங்க³கதா²

போ³ஜ்ஜ²ங்க³கதா²வண்ணனா

17. இதா³னி ஸச்சப்படிவேத⁴ஸித்³த⁴ம் போ³ஜ்ஜ²ங்க³விஸேஸம் த³ஸ்ஸேந்தேன கதி²தாய ஸுத்தந்தபுப்³ப³ங்க³மாய போ³ஜ்ஜ²ங்க³கதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா. தத்த² ஸுத்தந்தே தாவ போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி போ³தி⁴யா, போ³தி⁴ஸ்ஸ வா அங்கா³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³. கிம் வுத்தம் ஹோதி (ஸம். நி. அட்ட². 3.5.182) – யா ஹி அயம் த⁴ம்மஸாமக்³கீ³, யாய லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே உப்பஜ்ஜமானாய லீனுத்³த⁴ச்சபதிட்டா²னாயூஹனகாமஸுக²த்தகிலமதா²னுயோக³உச்சே²த³ஸஸ்ஸதாபி⁴னிவேஸாதீ³னம் அனேகேஸம் உபத்³த³வானம் படிபக்க²பூ⁴தாய ஸதித⁴ம்மவிசயவீரியபீதிபஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஸங்கா²தாய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யா அரியஸாவகோ பு³ஜ்ஜ²தீதி கத்வா போ³தீ⁴தி வுச்சதி, பு³ஜ்ஜ²தீதி கிலேஸஸந்தானனித்³தா³ய வுட்ட²ஹதி, சத்தாரி வா அரியஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தி, நிப்³பா³னமேவ வா ஸச்சி²கரோதீதி வுத்தம் ஹோதி. யதா²ஹ – ‘‘ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பா⁴வேத்வா அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி (ஸம். நி. 5.378; தீ³. நி. 3.143). தஸ்ஸா த⁴ம்மஸாமக்³கீ³ஸங்கா²தாய போ³தி⁴யா அங்கா³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஜா²னங்க³மக்³க³ங்கா³த³யோ விய. யோபேஸ யதா²வுத்தப்பகாராய ஏதாய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யா பு³ஜ்ஜ²தீதி கத்வா அரியஸாவகோ போ³தீ⁴தி வுச்சதி, தஸ்ஸ போ³தி⁴ஸ்ஸ அங்கா³திபி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஸேனங்க³ரத²ங்கா³த³யோ விய. தேனாஹு அட்ட²கதா²சரியா ‘‘பு³ஜ்ஜ²னகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அங்கா³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³’’தி. ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தீ³னம் அத்தோ² அபி⁴ஞ்ஞேய்யனித்³தே³ஸே வுத்தோ.

போ³ஜ்ஜ²ங்க³த்த²னித்³தே³ஸே போ³தா⁴ய ஸம்வத்தந்தீதி பு³ஜ்ஜ²னத்தா²ய ஸம்வத்தந்தி. கஸ்ஸ பு³ஜ்ஜ²னத்தா²ய? மக்³க³ப²லேஹி நிப்³பா³னஸ்ஸ பச்சவேக்க²ணாய கதகிச்சஸ்ஸ பு³ஜ்ஜ²னத்தா²ய, மக்³கே³ன வா கிலேஸனித்³தா³தோ பபு³ஜ்ஜ²னத்தா²ய ப²லேன பபு³த்³த⁴பா⁴வத்தா²யாபீதி வுத்தம் ஹோதி. ப³லவவிபஸ்ஸனாயபி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ போ³தா⁴ய ஸம்வத்தந்தி. தஸ்மா அயம் விபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் ஸாதா⁴ரணத்தோ². தீஸுபி ஹி டா²னேஸு போ³தா⁴ய நிப்³பா³னபடிவேதா⁴ய ஸம்வத்தந்தி. ஏதேன போ³தி⁴யா அங்கா³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி வுத்தம் ஹோதி. பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³திஆதீ³ஹி பஞ்சஹி சதுக்கேஹி வுத்தானம் போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் உப்பத்திட்டா²னம் அபி⁴ஞ்ஞேய்யனித்³தே³ஸே வுத்தம். அபி ச பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் ஸகிச்சகரணே ஸமத்த²பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் கத்துனித்³தே³ஸோ. பு³ஜ்ஜ²னட்டே²னாதி ஸகிச்சகரணஸமத்த²த்தேபி ஸதி கத்துனோ அபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் பா⁴வனித்³தே³ஸோ. போ³தே⁴ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வனாய பு³ஜ்ஜ²ந்தானம் யோகீ³னம் பயோஜகத்தா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் ஹேதுகத்துனித்³தே³ஸோ. போ³த⁴னட்டே²னாதி பட²மம் வுத்தனயேனேவ பயோஜகஹேதுகத்துனா பா⁴வனித்³தே³ஸோ. ஏதேஹி போ³தி⁴யா அங்கா³ போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி வுத்தம் ஹோதி. போ³தி⁴பக்கி²யட்டே²னாதி பு³ஜ்ஜ²னட்டே²ன போ³தீ⁴தி லத்³த⁴னாமஸ்ஸ யோகி³ஸ்ஸ பக்கே² ப⁴வத்தா. அயமேதேஸம் யோகி³னோ உபகாரகத்தனித்³தே³ஸோ. ஏதேஹி போ³தி⁴ஸ்ஸ அங்கா³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி வுத்தம் ஹோதி. பு³த்³தி⁴லப⁴னட்டே²னாதிஆதி³கே ச²க்கே பு³த்³தி⁴லப⁴னட்டே²னாதி யோகா³வசரேன பு³த்³தி⁴யா பாபுணனட்டே²ன. ரோபனட்டே²னாதி ஸத்தானம் பதிட்டா²பனட்டே²ன. பாபனட்டே²னாதி பதிட்டா²பிதாய நிட்டா²பனட்டே²ன. இமே விபஸ்ஸனாபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பதி-அபி⁴-ஸம்-இதி தீஹி உபஸக்³கே³ஹி விஸேஸிதா மக்³க³ப²லபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி வத³ந்தி. ஸப்³பே³ஸம்பி த⁴ம்மவோஹாரேன நித்³தி³ட்டா²னம் போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் போ³தி⁴யா அங்கா³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி வுத்தம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

மூலமூலகாதி³த³ஸகவண்ணனா

18. மூலட்டே²னாதிஆதி³கே மூலமூலகே த³ஸகே மூலட்டே²னாதி விபஸ்ஸனாதீ³ஸு புரிமா புரிமா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பச்சி²மானம் பச்சி²மானம் போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னஞ்ச ஸஹஜாதத⁴ம்மானஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞஞ்ச மூலட்டே²ன. மூலசரியட்டே²னாதி மூலம் ஹுத்வா சரியா பவத்தி மூலசரியா. தேன மூலசரியட்டே²ன, மூலம் ஹுத்வா பவத்தனட்டே²னாதி அத்தோ². மூலபரிக்³க³ஹட்டே²னாதி தே ஏவ போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஆதி³தோ பபு⁴தி உப்பாத³னத்தா²ய பரிக³ய்ஹமானத்தா பரிக்³க³ஹா, மூலானியேவ பரிக்³க³ஹா மூலபரிக்³க³ஹா. தேன மூலபரிக்³க³ஹட்டே²ன. தே ஏவ அஞ்ஞமஞ்ஞம் பரிவாரவஸேன பரிவாரட்டே²ன. பா⁴வனாபாரிபூரிவஸேன பரிபூரணட்டே²ன. நிட்ட²ம் பாபுணனவஸேன பரிபாகட்டே²ன. தே ஏவ மூலானி ச ச²ப்³பி³தா⁴ பபே⁴த³பி⁴ன்னத்தா படிஸம்பி⁴தா³ சாதி மூலபடிஸம்பி⁴தா³. தேன மூலபடிஸம்பி⁴த³ட்டே²ன. மூலபடிஸம்பி⁴தா³பாபனட்டே²னாதி போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வனானுயுத்தஸ்ஸ யோகி³னோ தம் மூலபடிஸம்பி⁴த³ம் பாபனட்டே²ன. தஸ்ஸேவ யோகி³னோ தஸ்ஸா மூலபடிஸம்பி⁴தா³ய வஸீபா⁴வட்டே²ன. ஸேஸேஸுபி ஈதி³ஸேஸு புக்³க³லவோஹாரேஸு போ³தி⁴ஸ்ஸ அங்கா³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி வுத்தம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். மூலபடிஸம்பி⁴தா³ய வஸீபா⁴வப்பத்தானம்பீதி ஈதி³ஸேஸுபி நிட்டா²வசனேஸு ப²லபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி வேதி³தப்³ப³ம். வஸீபா⁴வம் பத்தானந்திபி பாடோ².

மூலமூலகத³ஸகம் நிட்டி²தம்.

ஸேஸேஸுபி ஹேதுமூலகாதீ³ஸு நவஸு த³ஸகேஸு இமினாவ நயேன ஸாதா⁴ரணவசனானம் அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அஸாதா⁴ரணேஸு பன யதா²வுத்தா ஏவ போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ யதா²வுத்தானம் த⁴ம்மானம் ஜனகத்தா ஹேதூ நாம ஹோந்தி. உபத்த²ம்ப⁴கத்தா பச்சயா நாம. தே ஏவ தத³ங்க³ஸமுச்சே²த³படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விஸுத்³தி⁴பூ⁴தத்தா விஸுத்³தி⁴ நாம. வஜ்ஜவிரஹிதத்தா அனவஜ்ஜா நாம. ‘‘ஸப்³பே³பி குஸலா த⁴ம்மா நேக்க²ம்ம’’ந்தி வசனதோ நேக்க²ம்மம் நாம. கிலேஸேஹி விமுத்தத்தா தத³ங்க³விமுத்திஆதி³வஸேன விமுத்தி நாம. மக்³க³ப²லபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³ விஸயீபூ⁴தேஹி ஆஸவேஹி விரஹிதத்தா அனாஸவா. திவிதா⁴பி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கிலேஸேஹி ஸுஞ்ஞத்தா தத³ங்க³விவேகாதி³வஸேன விவேகா. விபஸ்ஸனாமக்³க³போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பரிச்சாக³வோஸக்³க³த்தா பக்க²ந்த³னவோஸக்³க³த்தா ச வோஸக்³கா³. ப²லபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பக்க²ந்த³னவோஸக்³க³த்தா வோஸக்³கா³.

19. மூலட்ட²ம் பு³ஜ்ஜ²ந்தீதிஆத³யோ ஏகேகபத³வஸேன நித்³தி³ட்டா² நவ த³ஸகா வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. வஸீபா⁴வப்பத்தானந்தி பத³ம் பன வத்தமானவசனாபா⁴வேன ந யோஜிதம். பரிக்³க³ஹட்டா²த³யோ அபி⁴ஞ்ஞேய்யனித்³தே³ஸே வுத்தத்தா².

20. புன தே²ரோ அத்தனா தே³ஸிதம் ஸுத்தந்தம் உத்³தி³ஸித்வா தஸ்ஸ நித்³தே³ஸவஸேன போ³ஜ்ஜ²ங்க³விதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதுகாமோ ஏகம் ஸமயந்திஆதி³கம் நிதா³னம் வத்வா ஸுத்தந்தம் தாவ உத்³தி³ஸி. அத்தனா தே³ஸிதஸுத்தத்தா ஏவ சேத்த² ஏவம் மே ஸுதந்தி ந வுத்தம். ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோதி பனேத்த² தே³ஸகப்³யத்திபா⁴வத்த²ம் அத்தானம் பரம் விய கத்வா வுத்தம். ஈதி³ஸஞ்ஹி வசனம் லோகே க³ந்தே²ஸு பயுஜ்ஜந்தி. புப்³ப³ண்ஹஸமயந்தி ஸகலம் புப்³ப³ண்ஹஸமயம். அச்சந்தஸம்யோக³த்தே² உபயோக³வசனம். ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ இதி சே மே ஹோதீதி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி ஏவஞ்சே மய்ஹம் ஹோதி. அப்பமாணோதி மே ஹோதீதி அப்பமாணோதி ஏவம் மே ஹோதி. ஸுஸமாரத்³தோ⁴தி மே ஹோதீதி ஸுட்டு² பரிபுண்ணோதி ஏவம் மே ஹோதி. திட்ட²ந்தந்தி நிப்³பா³னாரம்மணே பவத்திவஸேன திட்ட²ந்தம். சவதீதி நிப்³பா³னாரம்மணதோ அபக³ச்ச²தி. ஸேஸபோ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ராஜமஹாமத்தஸ்ஸாதி ரஞ்ஞோ மஹாஅமச்சஸ்ஸ, மஹதியா வா போ⁴க³மத்தாய போ⁴க³ப்பமாணேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ. நானாரத்தானந்தி நானாரங்க³ரத்தானம், பூரணத்தே² ஸாமிவசனம், நானாரத்தேஹீதி அத்தோ². து³ஸ்ஸகரண்ட³கோதி து³ஸ்ஸபேளா. து³ஸ்ஸயுக³ந்தி வத்த²யுக³லம். பாருபிதுந்தி அச்சா²தே³தும். இமஸ்மிம் ஸுத்தந்தே தே²ரஸ்ஸ ப²லபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கதி²தா. யதா³ ஹி தே²ரோ ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ஸீஸம் கத்வா ப²லஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததா³ இதரே தத³ன்வயா ஹோந்தி. யதா³ த⁴ம்மவிசயாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம், ததா³ ஸேஸாபி தத³ன்வயா ஹோந்தீதி ஏவம் ப²லஸமாபத்தியா அத்தனோ சிண்ணவஸீபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ தே²ரோ இமம் ஸுத்தந்தம் கதே²ஸீதி.

ஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா

21. கத²ம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ இதி சே ஹோதீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் ஸீஸம் கத்வா ப²லஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜந்தஸ்ஸ அஞ்ஞேஸு போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு விஜ்ஜமானேஸு ஏவம் அயம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ ஹோதீதி இதி சே பவத்தஸ்ஸ கத²ம் ஸோ ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ ஹோதீதி அத்தோ². யாவதா நிரோதூ⁴பட்டா²தீதி யத்தகேன காலேன நிரோதோ⁴ உபட்டா²தி, யத்தகே காலே ஆரம்மணதோ நிப்³பா³னம் உபட்டா²தீதி அத்தோ². யாவதா அச்சீதி யத்தகேன பரிமாணேன ஜாலா. கத²ம் அப்பமாணோ இதி சே ஹோதீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி ந அப்பமாணேபி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ விஜ்ஜமானே ஏவம் அயம் அப்பமாணோ ஹோதீதி இதி சே பவத்தஸ்ஸ ஸோ அப்பமாணோ ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ கத²ம் ஹோதீதி அத்தோ². பமாணப³த்³தா⁴தி கிலேஸா ச பரியுட்டா²னா ச போனோப⁴விகஸங்கா²ரா ச பமாணப³த்³தா⁴ நாம ஹோந்தி. ‘‘ராகோ³பமாணகரணோ, தோ³ஸோ பமாணகரணோ, மோஹோ பமாணகரணோ’’தி (ம. நி. 1.459) வசனதோ ராகா³த³யோ யஸ்ஸ உப்பஜ்ஜந்தி, ‘‘அயம் ஏத்தகோ’’தி தஸ்ஸ பமாணகரணதோ பமாணம் நாம. தஸ்மிம் பமாணே ப³த்³தா⁴ படிப³த்³தா⁴ ஆயத்தாதி கிலேஸாத³யோ பமாணப³த்³தா⁴ நாம ஹோந்தி. கிலேஸாதி அனுஸயபூ⁴தா, பரியுட்டா²னாதி ஸமுதா³சாரப்பத்தகிலேஸா. ஸங்கா²ரா போனோப⁴விகாதி புனப்புனம் ப⁴வகரணம் புனப⁴வோ, புனப⁴வோ ஸீலமேதேஸந்தி போனப⁴விகா, போனப⁴விகா ஏவ போனோப⁴விகா. குஸலாகுஸலகம்மஸங்கா²தா ஸங்கா²ரா. அப்பமாணோதி வுத்தப்பகாரஸ்ஸ பமாணஸ்ஸ அபா⁴வேன அப்பமாணோ. மக்³க³ப²லானம்பி அப்பமாணத்தா ததோ விஸேஸனத்த²ம் அசலட்டே²ன அஸங்க²தட்டே²னாதி வுத்தம். ப⁴ங்கா³பா⁴வதோ அசலோ, பச்சயாபா⁴வதோ அஸங்க²தோ. யோ ஹி அசலோ அஸங்க²தோ ச, ஸோ அதிவிய பமாணவிரஹிதோ ஹோதி.

கத²ம் ஸுஸமாரத்³தோ⁴ இதி சே ஹோதீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி அனந்தரம் வுத்தனயேன யோஜேதப்³ப³ம். விஸமாதி ஸயஞ்ச விஸமத்தா, விஸமஸ்ஸ ச பா⁴வஸ்ஸ ஹேதுத்தா விஸமா. ஸமத⁴ம்மோதி ஸந்தட்டே²ன பணீதட்டே²ன ஸமோ த⁴ம்மோ. பமாணாபா⁴வதோ ஸந்தோ. ‘‘யாவதா, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸங்க²தா வா அஸங்க²தா வா, விராகோ³ தேஸம் த⁴ம்மானம் அக்³க³மக்கா²யதீ’’தி (அ. நி. 4.34; இதிவு. 90) வசனதோ ஸப்³ப³த⁴ம்முத்தமட்டே²ன பணீதோ. தஸ்மிம் ஸமத⁴ம்மோதி வுத்தே ஸுஸமே ஆரத்³தோ⁴ ஸுஸமாரத்³தோ⁴. ஆவஜ்ஜிதத்தாதி ப²லஸமாபத்தியா பவத்தகாலம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அனுப்பாதா³தி³ஸங்கா²தே நிப்³பா³னே மனோத்³வாராவஜ்ஜனஸ்ஸ உப்பன்னத்தாதி வுத்தம் ஹோதி. திட்ட²தீதி பவத்ததி. உப்பாதா³தீ³னி ஹேட்டா² வுத்தத்தா²னி. ஸேஸபோ³ஜ்ஜ²ங்க³மூலகேஸுபி வாரேஸு ஏஸேவ நயோ.

போ³ஜ்ஜ²ங்க³கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. மேத்தாகதா²

மேத்தாகதா²வண்ணனா

22. இதா³னி போ³ஜ்ஜ²ங்க³கதா²னந்தரம் கதி²தாய போ³ஜ்ஜ²ங்க³கதா²க³தியா ஸுத்தந்தபுப்³ப³ங்க³மாய மேத்தாகதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா. தத்த² ஸுத்தந்தே தாவ ஆஸேவிதாயாதி ஆத³ரேன ஸேவிதாய. பா⁴விதாயாதி வட்³டி⁴தாய. ப³ஹுலீகதாயாதி புனப்புனம் கதாய. யானீகதாயாதி யுத்தயானஸதி³ஸாய கதாய. வத்து²கதாயாதி பதிட்டா²னட்டே²ன வத்து² விய கதாய. அனுட்டி²தாயாதி பச்சுபட்டி²தாய. பரிசிதாயாதி ஸமந்ததோ சிதாய உபசிதாய. ஸுஸமாரத்³தா⁴யாதி ஸுட்டு² ஸமாரத்³தா⁴ய ஸுகதாய. ஆனிஸம்ஸாதி கு³ணா. பாடிகங்கா²தி படிகங்கி²தப்³பா³ இச்சி²தப்³பா³. ஸுக²ம் ஸுபதீதி யதா² ஸேஸஜனா ஸம்பரிவத்தமானா காகச்ச²மானா து³க்க²ம் ஸுபந்தி, ஏவம் அஸுபித்வா ஸுக²ம் ஸுபதி. நித்³த³ம் ஓக்கந்தோபி ஸமாபத்திம் ஸமாபன்னோ விய ஹோதி. ஸுக²ம் படிபு³ஜ்ஜ²தீதி யதா² அஞ்ஞே நித்து²னந்தா விஜம்ப⁴ந்தா ஸம்பரிவத்தந்தா து³க்க²ம் படிபு³ஜ்ஜ²ந்தி, ஏவம் அபடிபு³ஜ்ஜி²த்வா விகஸமானமிவ பது³மம் ஸுக²ம் நிப்³பி³காரம் படிபு³ஜ்ஜ²தி. ந பாபகம் ஸுபினம் பஸ்ஸதீதி ஸுபினம் பஸ்ஸந்தோபி ப⁴த்³த³கமேவ ஸுபினம் பஸ்ஸதி. சேதியம் வந்த³ந்தோ விய பூஜம் கரோந்தோ விய த⁴ம்மம் ஸுணந்தோ விய ச ஹோதி. யதா² பனஞ்ஞே அத்தானம் சோரேஹி பரிவாரிதம் விய வாளேஹி உபத்³து³தம் விய பபாதே பதந்தம் விய ச பஸ்ஸந்தி, ந ஏவம் பாபகம் ஸுபினம் பஸ்ஸதி. மனுஸ்ஸானம் பியோ ஹோதீதி உரே ஆமுத்தமுத்தாஹாரோ விய ஸீஸே பிளந்த⁴மாலா விய ச மனுஸ்ஸானம் பியோ ஹோதி மனாபோ. அமனுஸ்ஸானம் பியோ ஹோதீதி யதே²வ ச மனுஸ்ஸானம், ஏவம் அமனுஸ்ஸானம்பி பியோ ஹோதி. தே³வதா ரக்க²ந்தீதி புத்தமிவ மாதாபிதரோ தே³வதா ரக்க²ந்தி. நாஸ்ஸ அக்³கி³ வா விஸம் வா ஸத்த²ம் வா கமதீதி மேத்தாவிஹாரிஸ்ஸ காயே அக்³கி³ வா விஸம் வா ஸத்த²ம் வா ந கமதி ந பவிஸதி, நாஸ்ஸ காயம் விகோபேதீதி வுத்தம் ஹோதி. துவடம் சித்தம் ஸமாதி⁴யதீதி மேத்தாவிஹாரினோ கி²ப்பமேவ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி, நத்தி² தஸ்ஸ த³ந்தா⁴யிதத்தம். முக²வண்ணோ விப்பஸீத³தீதி ப³ந்த⁴னா பமுத்ததாலபக்கம் விய சஸ்ஸ விப்பஸன்னவண்ணம் முக²ம் ஹோதி. அஸம்மூள்ஹோ காலம் கரோதீதி மேத்தாவிஹாரினோ ஸம்மோஹமரணம் நாம நத்தி², அஸம்மூள்ஹோ நித்³த³ம் ஓக்கமந்தோ விய காலம் கரோதி. உத்தரி அப்படிவிஜ்ஜ²ந்தோதி மேத்தாஸமாபத்திதோ உத்தரிம் அரஹத்தம் அதி⁴க³ந்தும் அஸக்கோந்தோ இதோ சவித்வா ஸுத்தப்பபு³த்³தோ⁴ விய ப்³ரஹ்மலோகூபகோ³ ஹோதீதி ப்³ரஹ்மலோகம் உபபஜ்ஜதீதி அத்தோ².

மேத்தானித்³தே³ஸே அனோதி⁴ஸோ ப²ரணாதி ஓதி⁴ மரியாதா³, ந ஓதி⁴ அனோதி⁴. ததோ அனோதி⁴ஸோ, அனோதி⁴தோதி அத்தோ², நிப்பதே³ஸதோ பு²ஸனாதி வுத்தம் ஹோதி. ஓதி⁴ஸோதி பதே³ஸவஸேன. தி³ஸாப²ரணாதி தி³ஸாஸு ப²ரணா. ஸப்³பே³தி அனவஸேஸபரியாதா³னம். ஸத்தாதிபத³ஸ்ஸ அத்தோ² ஞாணகதா²மாதிகாவண்ணனாயம் வுத்தோ, ருள்ஹீஸத்³தே³ன பன வீதராகே³ஸுபி அயம் வோஹாரோ வத்ததி விலீவமயேபி பீ³ஜனிவிஸேஸே தாலவண்டவோஹாரோ விய. அவேராதி வேரரஹிதா. அப்³யாபஜ்ஜாதி ப்³யாபாத³ரஹிதா. அனீகா⁴தி நித்³து³க்கா². அனிக்³கா⁴திபி பாடோ². ஸுகீ² அத்தானம்பரிஹரந்தூதி ஸுகி²தா ஹுத்வா அத்தபா⁴வம் வத்தயந்து. ‘‘அவேரா’’தி ச ஸகஸந்தானே ச பரே படிச்ச, பரஸந்தானே ச இதரே படிச்ச வேராபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ, ‘‘அப்³யாபஜ்ஜா’’திஆதீ³ஸு வேராபா⁴வா தம்மூலகப்³யாபாதா³பா⁴வோ, ‘‘அனீகா⁴’’தி ப்³யாபாதா³பா⁴வா தம்மூலகது³க்கா²பா⁴வோ, ‘‘ஸுகீ² அத்தானம் பரிஹரந்தூ’’தி து³க்கா²பா⁴வாஸுகே²ன அத்தபா⁴வபரிஹரணம் த³ஸ்ஸிதந்தி ஏவமேத்த² வசனஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³தி. இமேஸு ச ‘‘அவேரா ஹோந்தூ’’திஆதீ³ஸு சதூஸுபி வசனேஸு யம் யம் பாகடம் ஹோதி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ வஸேன மேத்தாய ப²ரதி.

பாணாதிஆதீ³ஸு பாணனதாய பாணா, அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸாயத்தவுத்திதாயாதி அத்தோ². பூ⁴தத்தா பூ⁴தா, அபி⁴னிப்³ப³த்தாதி அத்தோ². பும் வுச்சதி நிரயோ, தம் பும் க³லந்தி க³ச்ச²ந்தீதி புக்³க³லா. அத்தபா⁴வோ வுச்சதி ஸரீரம், க²ந்த⁴பஞ்சகமேவ வா, தம் உபாதா³ய பஞ்ஞத்திமத்தஸப்³பா⁴வதோ, தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே பரியாபன்னா பரிச்சி²ன்னா அந்தோக³தா⁴தி அத்தபா⁴வபரியாபன்னா. யதா² ச ஸத்தாதி வசனம், ஏவம் ஸேஸானிபி ருள்ஹீவஸேன ஆரோபேத்வா ஸப்³பா³னேதானி ஸப்³ப³ஸத்தவேவசனானீதி வேதி³தப்³பா³னி. காமஞ்ச அஞ்ஞானிபி ‘‘ஸப்³பே³ ஜந்தூ ஸப்³பே³ ஜீவா’’திஆதீ³னி ஸப்³ப³ஸத்தவேவசனானி அத்தி², பாகடவஸேன பன இமானேவ பஞ்ச க³ஹேத்வா ‘‘பஞ்சஹாகாரேஹி அனோதி⁴ஸோ ப²ரணா மேத்தாசேதோவிமுத்தீ’’தி வுச்சதி. யே பன ‘‘ஸத்தா பாணா’’திஆதீ³னம் ந கேவலம் வசனமத்ததோவ, அத² கோ² அத்த²தோபி நானத்தமேவ இச்சே²ய்யும், தேஸம் அனோதி⁴ஸோ ப²ரணா விருஜ்ஜ²தி. தஸ்மா ததா² அத்த²ம் அக்³க³ஹேத்வா இமேஸு பஞ்சஸு ஆகாரேஸு அஞ்ஞதரவஸேன அனோதி⁴ஸோ மேத்தாய ப²ரதி.

ஓதி⁴ஸோ ப²ரணே பன இத்தி²யோ புரிஸாதி லிங்க³வஸேன வுத்தம், அரியா அனரியாதி அரியபுது²ஜ்ஜனவஸேன, தே³வாமனுஸ்ஸா வினிபாதிகாதி உபபத்திவஸேன. தி³ஸாப²ரணேபி தி³ஸாவிபா⁴க³ம் அகத்வா ஸப்³ப³தி³ஸாஸு ‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா’’திஆதி³னா நயேன ப²ரணதோ அனோதி⁴ஸோ ப²ரணா ஹோதி, ஸப்³ப³தி³ஸாஸு ‘‘ஸப்³பா³ இத்தி²யோ’’திஆதி³னா நயேன ப²ரணதோ ஓதி⁴ஸோ ப²ரணா.

யஸ்மா பன அயம் திவிதா⁴பி மேத்தாப²ரணா அப்பனாபத்தசித்தஸ்ஸ வஸேன வுத்தா, தஸ்மா தீஸு வாரேஸு அப்பனா க³ஹேதப்³பா³. அனோதி⁴ஸோ ப²ரணே தாவ ‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா அவேரா ஹோந்தூ’’தி ஏகா, ‘‘அப்³யாபஜ்ஜா ஹோந்தூ’’தி ஏகா ‘‘அனீகா⁴ ஹோந்தூ’’தி ஏகா, ‘‘ஸுகீ² அத்தானம் பரிஹரந்தூ’’தி ஏகா. தானிபி ஹி சத்தாரி ஹிதோபஸம்ஹாரவஸேனேவ வுத்தானி. ஹிதோபஸம்ஹாரலக்க²ணா ஹி மேத்தா. இதி ‘‘ஸத்தா’’திஆதீ³ஸு பஞ்சஸு ஆகாரேஸு சதஸ்ஸன்னம் சதஸ்ஸன்னம் அப்பனானம் வஸேன வீஸதி அப்பனா ஹோந்தி, ஓதி⁴ஸோ ப²ரணே ‘‘ஸப்³பா³ இத்தி²யோ’’திஆதீ³ஸு ஸத்தஸு ஆகாரேஸு சதஸ்ஸன்னம் சதஸ்ஸன்னம் வஸேன அட்ட²வீஸதி அப்பனா. தி³ஸாப²ரணே பன ‘‘ஸப்³பே³ புரத்தி²மாய தி³ஸாய ஸத்தா’’திஆதி³னா நயேன ஏகமேகிஸ்ஸா தி³ஸாய வீஸதி வீஸதி கத்வா த்³வே ஸதானி, ‘‘ஸப்³பா³ புரத்தி²மாய தி³ஸாய இத்தி²யோ’’திஆதி³னா நயேன ஏகமேகிஸ்ஸா தி³ஸாய அட்ட²வீஸதி அட்ட²வீஸதி கத்வா அஸீதி த்³வே ஸதானீதி சத்தாரி ஸதானி அஸீதி ச அப்பனா. இதி ஸப்³பா³னிபி இத⁴ வுத்தானி அட்ட²வீஸாதி⁴கானி பஞ்ச அப்பனாஸதானி ஹோந்தி. யதா² ச மேத்தாய திவிதே⁴ன ப²ரணா வுத்தா, ததா² கருணாமுதி³தாஉபேக்கா²னம்பி வுத்தாவ ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

1. இந்த்³ரியவாரவண்ணனா

23. அத² மேத்தூபஸம்ஹாராகாரம் இந்த்³ரியாதி³பரிபா⁴வனஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ஸப்³பே³ஸம் ஸத்தானம் பீளனம் வஜ்ஜேத்வாதிஆதி³மாஹ. தத்த² பீளனந்தி அப்³ப⁴ந்தரதோ ஸரீரபீளனம். உபகா⁴தந்தி பா³ஹிரதோ ஸரீரோபகா⁴தம். ஸந்தாபந்தி யதா² ததா² வா சித்தஸந்தாபனம். பரியாதா³னந்தி பகதியா ஜீவிதாதி³பரிக்க²யம். விஹேஸந்தி பரதோ ஜீவிதவிஹேட²னம். வஜ்ஜேத்வாதி பீளனாதீ³ஸு ஏகேகம் அத்தனோ சித்தேனேவ அபனேத்வா. இமானி பீளனாதீ³னி பஞ்ச பதா³னி மேத்தோபஸம்ஹாரஸ்ஸ படிபக்க²விவஜ்ஜனவஸேன வுத்தானி, அபீளனாயாதிஆதீ³னி மேத்தோபஸம்ஹாரவஸேன. அபீளனாயாதி அபீளனாகாரேன, ஸப்³பே³ ஸத்தே மேத்தாயதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏவம் ஸேஸேஸுபி. மா வேரினோ மா து³க்கி²னோ மா து³க்கி²தத்தாதி இமானிபி தீணி மேத்தோபஸம்ஹாரஸ்ஸ படிபக்க²படிக்கே²பவசனானி. மா-வசனஸ்ஸ மா ஹோந்தூதி அத்தோ². அவேரினோ ஸுகி²னோ ஸுகி²தத்தாதி இமானி தீணி மேத்தோபஸம்ஹாரவசனானி. ‘‘அப்³யாபஜ்ஜா அனீகா⁴’’தி இத³ம் த்³வயம் ‘‘ஸுகி²னோ’’தி வசனேன ஸங்க³ஹிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸுகி²தத்தாதி தஸ்ஸேவ ஸுக²ஸ்ஸ நிச்சப்பவத்தித³ஸ்ஸனம். ‘‘ஸுகி²தத்தா’’தி ச ‘‘ஸுகீ² அத்தானம் பரிஹரந்தூ’’தி ச அத்த²தோ ஏகம். ‘‘அபீளனாயா’’திஆதீ³ஹி வா அப்³யாபஜ்ஜானீக⁴வசனானி ஸங்க³ஹிதானி. அட்ட²ஹாகாரேஹீதி ‘‘அபீளனாயா’’திஆத³யோ பஞ்ச மேத்தோபஸம்ஹாராகாரா ‘‘அவேரினோ ஹோந்தூ’’திஆத³யோ தயோ மேத்தோபஸம்ஹாராகாராதி இமேஹி அட்ட²ஹாகாரேஹி. மேத்தாயதீதி ஸினிய்ஹதி. தம் த⁴ம்மம் சேதயதீதி தம் ஹிதோபஸம்ஹாரம் சேதயதி அபி⁴ஸந்த³ஹதி, பவத்தேதீதி அத்தோ². ஸப்³ப³ப்³யாபாத³பரியுட்டா²னேஹி விமுச்சதீதி மேத்தாய படிபக்க²பூ⁴தேஹி ஸப்³பே³ஹி ப்³யாபாத³ஸமுதா³சாரேஹி விக்க²ம்ப⁴னதோ விமுச்சதி. மேத்தா ச சேதோ ச விமுத்தி சாதி ஏகாயேவ மேத்தா திதா⁴ வண்ணிதா.

அவேரினோ கே²மினோ ஸுகி²னோதி இமானி தீணி பதா³னி புப்³பே³ வுத்தே ஆகாரே ஸங்கே²பேன ஸங்க³ஹேத்வா வுத்தானி. ஸத்³தா⁴ய அதி⁴முச்சதீதிஆதி³னா நயேன வுத்தானி பஞ்சிந்த்³ரியானி மேத்தாய ஸம்பயுத்தானியேவ. ஆஸேவனாதிஆதீ³ஸு ச²ஸு வாரேஸு ஆஸேவீயதி ஏதேஹி மேத்தாதி ஆஸேவனா. ததா² பா⁴வனா ப³ஹுலீகம்மம். அலங்காராதி விபூ⁴ஸனா. ஸ்வாலங்கதாதி ஸுட்டு² அலங்கதா பூ⁴ஸிதா. பரிக்கா²ராதி ஸம்பா⁴ரா. ஸுபரிக்க²தாதி ஸுட்டு² ஸம்ப⁴தா. பரிவாராதி ரக்க²னட்டே²ன. புன ஆஸேவனாதீ³னி அட்ட²வீஸதி பதா³னி மேத்தாய வண்ணப⁴ணனத்த²ம் வுத்தானி. தத்த² பாரிபூரீதி பரிபுண்ணபா⁴வா. ஸஹக³தாதி மேத்தாய ஸஹக³தா. ததா² ஸஹஜாதாத³யோ. பக்க²ந்த³னாதி மேத்தாய பவிஸனா, பக்க²ந்த³தி ஏதேஹி மேத்தாதி வா பக்க²ந்த³னா. ததா² ஸம்ஸீத³னாத³யோ. ஏதம் ஸந்தந்தி ப²ஸ்ஸனாதி ஏஸா மேத்தா ஸந்தாதி ஏதேஹி ப²ஸ்ஸனா ஹோதீதி ஏதம் ஸந்தந்தி ப²ஸ்ஸனா ‘‘ஏதத³க்³க³’’ந்திஆதீ³ஸு (அ. நி. 1.188 ஆத³யோ) விய நபும்ஸகவசனம். ஸ்வாதி⁴ட்டி²தாதி ஸுட்டு² பதிட்டி²தா. ஸுஸமுக்³க³தாதி ஸுட்டு² ஸமுஸ்ஸிதா. ஸுவிமுத்தாதி அத்தனோ அத்தனோ பச்சனீகேஹி ஸுட்டு² விமுத்தா. நிப்³ப³த்தேந்தீதி மேத்தாஸம்பயுத்தா ஹுத்வா மேத்தம் நிப்³ப³த்தேந்தி. ஜோதேந்தீதி பாகடம் கரோந்தி. பதாபேந்தீதி விரோசேந்தி.

2-4. ப³லாதி³வாரத்தயவண்ணனா

24-27. இந்த்³ரியவாரே வுத்தனயேனேவ ப³லவாரோபி வேதி³தப்³போ³. போ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்க³வாரா பரியாயேன வுத்தா, ந யதா²லக்க²ணவஸேன. மக்³க³ங்க³வாரே ஸம்மாவாசாகம்மந்தாஜீவா மேத்தாய புப்³ப³பா⁴க³வஸேன வுத்தா, ந அப்பனாவஸேன. ந ஹி ஏதே மேத்தாய ஸஹ ப⁴வந்தி. ஸப்³பே³ஸம் பாணானந்திஆதீ³னம் ஸேஸவாரானம்பி ஸத்தவாரே வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. மேத்தாபா⁴வனாவிதா⁴னம் பன விஸுத்³தி⁴மக்³க³தோ (விஸுத்³தி⁴. 1.240 ஆத³யோ) க³ஹேதப்³ப³ந்தி.

மேத்தாகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. விராக³கதா²

விராக³கதா²வண்ணனா

28. இதா³னி மக்³க³பயோஜனபரியோஸானாய மேத்தாகதா²ய அனந்தரம் கதி²தாய விராக³ஸங்கா²தமக்³க³புப்³ப³ங்க³மாய விராக³கதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா. தத்த² பட²மம் தாவ ‘‘நிப்³பி³ந்த³ம் விரஜ்ஜதி விராகா³ விமுச்சதீ’’தி (மஹாவ 23) வுத்தானம் த்³வின்னம் ஸுத்தந்தபதா³னம் அத்த²ம் நித்³தி³ஸிதுகாமேன விராகோ³ மக்³கோ³, விமுத்தி ப²லந்தி உத்³தே³ஸோ ட²பிதோ. தத்த² பட²மம் வசனத்த²ம் தாவ நித்³தி³ஸிதுகாமோ கத²ம் விராகோ³ மக்³கோ³திஆதி³மாஹ. தத்த² விரஜ்ஜதீதி விரத்தா ஹோதி. ஸேஸானி மக்³க³ஞாணனித்³தே³ஸே வுத்தத்தா²னி. விராகோ³தி யஸ்மா ஸம்மாதி³ட்டி² விரஜ்ஜதி, தஸ்மா விராகோ³ நாமாதி அத்தோ². ஸோ ச விராகோ³ யஸ்மா விராகா³ரம்மணோ…பே… விராகே³ பதிட்டி²தோ, தஸ்மா ச விராகோ³தி ஏவம் ‘‘விராகா³ரம்மணோ’’திஆதீ³னம் பஞ்சன்னம் வசனானம் ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. தத்த² விராகா³ரம்மணோதி நிப்³பா³னாரம்மணோ. விராக³கோ³சரோதி நிப்³பா³னவிஸயோ. விராகே³ ஸமுதா³க³தோதி நிப்³பா³னே ஸமுப்பன்னோ. விராகே³ டி²தோதி பவத்திவஸேன நிப்³பா³னே டி²தோ. விராகே³ பதிட்டி²தோதி அனிவத்தனவஸேன நிப்³பா³னே பதிட்டி²தோ.

நிப்³பா³னஞ்ச விராகோ³தி நிப்³பா³னம் விராக³ஹேதுத்தா விராகோ³. நிப்³பா³னாரம்மணதாஜாதாதி நிப்³பா³னாரம்மணே ஜாதா, நிப்³பா³னாரம்மணபா⁴வேன வா ஜாதா. தே மக்³க³ஸம்பயுத்தா ஸப்³பே³வ ப²ஸ்ஸாத³யோ த⁴ம்மா விரஜ்ஜனட்டே²ன விராகா³ ஹோந்தீதி விராகா³ நாம ஹோந்தி. ஸஹஜாதானீதி ஸம்மாதி³ட்டி²ஸஹஜாதானி ஸம்மாஸங்கப்பாதீ³னி ஸத்த மக்³க³ங்கா³னி. விராக³ம் க³ச்ச²ந்தீதி விராகோ³ மக்³கோ³தி விராக³ம் நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வா க³ச்ச²ந்தீதி விராகா³ரம்மணத்தா விராகோ³ நாம, மக்³க³னட்டே²ன மக்³கோ³ நாம ஹோதீதி அத்தோ². ஏகேகம்பி மக்³க³ங்க³ம் மக்³கோ³தி நாமம் லப⁴தி. இதி ஏகேகஸ்ஸ அங்க³ஸ்ஸ மக்³க³த்தே வுத்தே ஸம்மாதி³ட்டி²யாபி மக்³க³த்தம் வுத்தமேவ ஹோதி. தஸ்மாயேவ ச ஏதேன மக்³கே³னாதி அட்ட² மக்³க³ங்கா³னி க³ஹேத்வா வுத்தம். பு³த்³தா⁴ சாதி பச்சேகபு³த்³தா⁴பி ஸங்க³ஹிதா. தேபி ஹி ‘‘த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, பு³த்³தா⁴ ததா²க³தோ ச அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ பச்சேகபு³த்³தோ⁴ சா’’தி (அ. நி. 2.57) வுத்தத்தா பு³த்³தா⁴யேவ. அக³தந்தி அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரே அக³தபுப்³ப³ம். தி³ஸந்தி ஸகலாயபடிபத்தியா தி³ஸ்ஸதி அபதி³ஸ்ஸதி அபி⁴ஸந்த³ஹீயதீதி தி³ஸா, ஸப்³ப³பு³த்³தே⁴ஹி வா பரமம் ஸுக²ந்தி தி³ஸ்ஸதி அபதி³ஸ்ஸதி கதீ²யதீதி தி³ஸா, ஸப்³ப³து³க்க²ம் வா தி³ஸ்ஸந்தி விஸ்ஸஜ்ஜேந்தி உஜ்ஜ²ந்தி ஏதாயாதி தி³ஸா. தம் தி³ஸம். அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³தி கிம் வுத்தம் ஹோதி? யோ ஸோ அட்ட²ங்கி³கோ த⁴ம்மஸமூஹோ, ஸோ ஏதேன நிப்³பா³னம் க³ச்ச²ந்தீதி க³மனட்டே²ன மக்³கோ³ நாமாதி வுத்தம் ஹோதி. புது²ஸமணப்³ராஹ்மணானம் பரப்பவாதா³னந்தி விஸும் விஸும் ஸமணானம் ப்³ராஹ்மணானஞ்ச இதோ அஞ்ஞலத்³தி⁴கானம். அக்³கோ³தி தேஸம் ஸேஸமக்³கா³னம் விஸிட்டோ². ஸேட்டோ²தி ஸேஸமக்³க³தோ அதிவிய பஸம்ஸனீயோ. மோக்கோ²தி முகே² ஸாது⁴, ஸேஸமக்³கா³னம் அபி⁴முகே² அயமேவ ஸாதூ⁴தி அத்தோ². உத்தமோதி ஸேஸமக்³கே³ அதிவிய உத்திண்ணோ. பவரோதி ஸேஸமக்³க³தோ நானப்பகாரேஹி ஸம்ப⁴ஜனீயோ. இதீதி காரணத்தே² நிபாதோ. தஸ்மா ப⁴க³வதா ‘‘மக்³கா³னம் அட்ட²ங்கி³கோ ஸேட்டோ²’’தி வுத்தோதி அதி⁴ப்பாயோ. வுத்தஞ்ஹி ப⁴க³வதா –

‘‘மக்³கா³னட்ட²ங்கி³கோ ஸேட்டோ², ஸச்சானம் சதுரோ பதா³;

விராகோ³ ஸேட்டோ² த⁴ம்மானம், த்³விபதா³னஞ்ச சக்கு²மா’’தி. (த⁴. ப. 273);

தம் இத⁴ விச்சி²ந்தி³த்வா ‘‘மக்³கா³னம் அட்ட²ங்கி³கோ ஸேட்டோ²’’தி வுத்தம். ஸேஸவாரேஸுபி இமினா ச நயேன ஹேட்டா² வுத்தனயேன ச அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

த³ஸ்ஸனவிராகோ³திஆதீ³ஸு த³ஸ்ஸனஸங்கா²தோ விராகோ³ த³ஸ்ஸனவிராகோ³. இந்த்³ரியட்ட²தோ ப³லஸ்ஸ விஸிட்ட²த்தா இத⁴ இந்த்³ரியதோ ப³லம் பட²மம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஆதி⁴பதேய்யட்டே²ன இந்த்³ரியானீதிஆதி³ இந்த்³ரியாதீ³னம் அத்த²விபா⁴வனா, ந விராக³ஸ்ஸ. தத²ட்டே²ன ஸச்சாதி ஸச்சஞாணம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸீலவிஸுத்³தீ⁴தி ஸம்மாவாசாகம்மந்தாஜீவா. சித்தவிஸுத்³தீ⁴தி ஸம்மாஸமாதி⁴. தி³ட்டி²விஸுத்³தீ⁴தி ஸம்மாதி³ட்டி²ஸங்கப்பா. விமுத்தட்டே²னாதி தம்தம்மக்³க³வஜ்ஜ²கிலேஸேஹி முத்தட்டே²ன. விஜ்ஜாதி ஸம்மாதி³ட்டி². விமுத்தீதி ஸமுச்சே²த³விமுத்தி. அமதோக³த⁴ம் நிப்³பா³னம் பரியோஸானட்டே²ன மக்³கோ³தி மக்³க³ப²லபச்சவேக்க²ணாஹி மக்³கீ³யதீதி மக்³கோ³.

இமஸ்மிம் விராக³னித்³தே³ஸே வுத்தா த⁴ம்மா ஸப்³பே³பி மக்³க³க்க²ணேயேவ. விமுத்தினித்³தே³ஸே ப²லக்க²ணே. தஸ்மா ச²ந்த³மனஸிகாராபி மக்³க³ப²லஸம்பயுத்தா.

29. விராக³னித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ விமுத்தினித்³தே³ஸேபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ப²லம் பனேத்த² படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விமுத்தத்தா விமுத்தி, நிப்³பா³னம் நிஸ்ஸரணவிமுத்தத்தா விமுத்தி. ‘‘ஸஹஜாதானி ஸத்தங்கா³னீ’’திஆதீ³னி வசனானி இத⁴ ந லப்³ப⁴ந்தீதி ந வுத்தானி. ஸயம் ப²லவிமுத்தத்தா பரிச்சாக³ட்டே²ன விமுத்தீதி ஏத்தகமேவ வுத்தம். ஸேஸம் வுத்தனயமேவாதி.

விராக³கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

6. படிஸம்பி⁴தா³கதா²

1. த⁴ம்மசக்கபவத்தனவாரவண்ணனா

30. இதா³னி விராக³ஸங்கா²தமக்³க³வஸேன ஸித்³த⁴ம் படிஸம்பி⁴தா³பபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேந்தேன கதி²தாய த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸுத்தந்தபுப்³ப³ங்க³மாய படிஸம்பி⁴தா³கதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா. ஸுத்தந்தே தாவ பா³ராணஸியந்தி பா³ராணஸா நாம நதீ³, பா³ராணஸாய அவிதூ³ரே ப⁴வா நக³ரீ பா³ராணஸீ. தஸ்ஸம் பா³ராணஸியம். இஸிபதனே மிக³தா³யேதி இஸீனம் பதனுப்பதனவஸேன ஏவம்லத்³த⁴னாமே மிகா³னம் அப⁴யதா³னதி³ன்னட்டா²னத்தா மிக³தா³யஸங்கா²தே ஆராமே. தத்த² ஹி உப்பன்னுப்பன்னா ஸப்³ப³ஞ்ஞுஇஸயோ பதந்தி, த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனத்த²ம் நிஸீத³ந்தீதி அத்தோ². நந்த³மூலகபப்³பா⁴ரதோ ஸத்தாஹச்சயேன நிரோத⁴ஸமாபத்திதோ வுட்டி²தா அனோதத்தத³ஹே கதமுக²தோ⁴வனகிச்சா ஆகாஸேன ஆக³ந்த்வா பச்சேகபு³த்³த⁴இஸயோபேத்த² ஸமோஸரணவஸேன பதந்தி, உபோஸத²த்த²ஞ்ச அனுபோஸத²த்த²ஞ்ச ஸன்னிபதந்தி, க³ந்த⁴மாத³னம் படிக³ச்ச²ந்தா ச ததோ ச உப்பதந்தீதிபி இமினா இஸீனம் பதனுப்பதனவஸேன தம் ‘‘இஸிபதன’’ந்தி வுச்சதி. ‘‘இஸிபத³ன’’ந்திபி பாடோ². பஞ்சவக்³கி³யேதி –

‘‘கோண்ட³ஞ்ஞோ ப⁴த்³தி³யோ வப்போ, மஹானாமோ ச அஸ்ஸஜி;

ஏதே பஞ்ச மஹாதே²ரா, பஞ்சவக்³கா³தி வுச்சரே’’தி. –

ஏவம் வுத்தானம் பஞ்சன்னம் பி⁴க்கூ²னம் வக்³கோ³ பஞ்சவக்³கோ³. தஸ்மிம் பஞ்சவக்³கே³ ப⁴வா தம்பரியாபன்னத்தாதி பஞ்சவக்³கி³யா, தே பஞ்சவக்³கி³யே. பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸீதி தீ³பங்கரத³ஸப³லஸ்ஸ பாத³மூலே கதாபி⁴னீஹாரதோ பட்டா²ய பாரமியோ பூரேந்தோ அனுபுப்³பே³ன பச்சி²மப⁴வம் பத்வா பச்சி²மப⁴வே ச கதாபி⁴னிக்க²மனோ அனுபுப்³பே³ன போ³தி⁴மண்ட³ம் பத்வா தத்த² அபராஜிதபல்லங்கே நிஸின்னோ மாரப³லம் பி⁴ந்தி³த்வா பட²மயாமே புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரித்வா மஜ்ஜி²மயாமே தி³ப்³ப³சக்கு²ம் விஸோதே⁴த்வா பச்சி²மயாமாவஸானே த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் உன்னாதே³ந்தோ ஸம்பகம்பேந்தோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பத்வா ஸத்த ஸத்தாஹானி போ³தி⁴மண்டே³ வீதினாமேத்வா மஹாப்³ரஹ்முனா ஆயாசிதத⁴ம்மதே³ஸனா பு³த்³த⁴சக்கு²னா லோகம் வோலோகேத்வா லோகானுக்³க³ஹேன பா³ராணஸிம் க³ந்த்வா பஞ்சவக்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஸஞ்ஞாபேத்வா த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேதுகாமோ ஆமந்தேஸி.

த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, அந்தாதி த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, கோட்டா²ஸா. இமஸ்ஸ பன வசனஸ்ஸ ஸமுதா³ஹாரேன ஸமுதா³ஹாரனிக்³கோ⁴ஸோ ஹேட்டா² அவீசிம் உபரி ப⁴வக்³க³ம் பத்வா த³ஸஸஹஸ்ஸிம் லோகதா⁴தும் பத்த²ரித்வா அட்டா²ஸி, தஸ்மிம்யேவ ஸமயே அட்டா²ரஸகோடிஸங்கா² ப்³ரஹ்மானோ ஸமாக³ச்சி²ம்ஸு. பச்சி²மதி³ஸாய ஸூரியோ அத்த²ங்க³மேதி, புரத்தி²மாய தி³ஸாய உத்தராஸாள்ஹனக்க²த்தேன யுத்தோ புண்ணசந்தோ³ உக்³க³ச்ச²தி. தஸ்மிம் ஸமயே ப⁴க³வா த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸுத்தந்தம் ஆரப⁴ந்தோ ‘‘த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, அந்தா’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² பப்³ப³ஜிதேனாதி கி³ஹிஸம்யோஜனம் வத்து²காமம் சே²த்வா பப்³ப³ஜிதேன. ந ஸேவிதப்³பா³தி ந வலஞ்ஜேதப்³பா³. பப்³ப³ஜிதானம்யேவ விஸேஸதோ படிபத்தியா பா⁴ஜனபூ⁴தத்தா ‘‘பப்³ப³ஜிதேன ந ஸேவிதப்³பா³’’தி வுத்தம். யோ சாயம் காமேஸு காமஸுக²ல்லிகானுயோகோ³தி யோ ச அயம் வத்து²காமேஸு கிலேஸகாமஸுக²ஸ்ஸ, கிலேஸகாமஸுக²னிஸ்ஸயஸ்ஸ வா அனுயோகோ³. ஹீனோதி லாமகோ. க³ம்மோதி கா³மவாஸீனம் ஸந்தகோ. போது²ஜ்ஜனிகோதி புது²ஜ்ஜனேன அந்த⁴பா³லஜனேன ஆசிண்ணோ. அனரியோதி ந அரியோ. அத² வா ந விஸுத்³தா⁴னம் உத்தமானம் அரியானம் ஸந்தகோ. அனத்த²ஸம்ஹிதோதி ந அத்த²ஸம்ஹிதோ, ஸுகா²வஹகாரணம் அனிஸ்ஸிதோதி அத்தோ². அத்தகிலமதா²னுயோகோ³தி அத்தனோ கிலமத²ஸ்ஸ அனுயோகோ³, அத்தனோ து³க்க²கரணந்தி அத்தோ². து³க்கோ²தி கண்டகாபஸ்ஸயஸேய்யாதீ³ஹி அத்தமாரணேஹி து³க்கா²வஹோ. தபஸ்ஸீஹி ‘‘உத்தமம் தபோ’’தி க³ஹிதத்தா தேஸம் சித்தானுரக்க²னத்த²ம் இத⁴ ‘‘ஹீனோ’’தி ந வுத்தம், பப்³ப³ஜிதானம் த⁴ம்மத்தா ‘‘க³ம்மோ’’தி ச, கி³ஹீஹி அஸாதா⁴ரணத்தா ‘‘போது²ஜ்ஜனிகோ’’தி ச ந வுத்தம். தத்த² பன கேஹிசி பப்³ப³ஜிதபடிஞ்ஞேஹி தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னவாதே³ஹி ‘‘யதோ கோ², போ⁴, அயம் அத்தா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதோ ஸமங்கி³பூ⁴தோ பரிசாரேதி, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னப்பத்தோ ஹோதீ’’தி (தீ³. நி. 1.94) க³ஹிதத்தா தேஸம் சித்தானுரக்க²னத்த²ஞ்ச பச்சுப்பன்னே ஸுக²த்தா ச தஸ்ஸ த⁴ம்மஸமாதா³னஸ்ஸ ‘‘து³க்கோ²’’தி ந வுத்தம். காமஸுக²ல்லிகானுயோகோ³ பச்சுப்பன்னே தண்ஹாதி³ட்டி²ஸம்கிலிட்ட²ஸுக²த்தா ஆயதிஞ்ச து³க்க²விபாகத்தா தத³னுயுத்தானம் தண்ஹாதி³ட்டி²ப³ந்த⁴னப³த்³த⁴த்தா ச ந ஸேவிதப்³போ³, அத்தகிலமதா²னுயோகோ³ பச்சுப்பன்னே தி³ட்டி²ஸம்கிலிட்ட²து³க்க²த்தா ஆயதிஞ்ச து³க்க²விபாகத்தா தத³னுயுத்தானம் தி³ட்டி²ப³ந்த⁴னப³த்³த⁴த்தா ச ந ஸேவிதப்³போ³, ஏதே கோ²தி தே ஏதே. அனுபக³ம்மாதி ந உபக³ந்த்வா. மஜ்ஜி²மாதி ஸம்கிலிட்ட²ஸுக²து³க்கா²னம் அபா⁴வா மஜ்ஜே² ப⁴வாதி மஜ்ஜி²மா. ஸா ஏவ நிப்³பா³னம் படிபஜ்ஜந்தி ஏதாயாதி படிபதா³. அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴தி படிவித்³தா⁴. சக்கு²கரணீதிஆதீ³ஸு பஞ்ஞாசக்கு²ம் கரோதீதி சக்கு²கரணீ. ஞாணகரணீதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். உபஸமாயாதி கிலேஸூபஸமாய. அபி⁴ஞ்ஞாயாதி சதுன்னம் ஸச்சானம் அபி⁴ஜானனத்தா²ய. ஸம்போ³தா⁴யாதி தேஸம்யேவ ஸம்பு³ஜ்ஜ²னத்தா²ய. நிப்³பா³னாயாதி நிப்³பா³னஸச்சி²கிரியத்தா²ய. அத² வா த³ஸ்ஸனமக்³க³ஞாணம் கரோதீதி சக்கு²கரணீ. பா⁴வனாமக்³க³ஞாணம் கரோதீதி ஞாணகரணீ. ஸப்³ப³கிலேஸானம் உபஸமாய. ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் அபி⁴ஞ்ஞாய. அரஹத்தப²லஸம்போ³தா⁴ய. கிலேஸானஞ்ச க²ந்தா⁴னஞ்ச நிப்³பா³னாய. ஸச்சகதா² அபி⁴ஞ்ஞேய்யனித்³தே³ஸே வுத்தா.

ஏவம் ப⁴க³வா ஸச்சானி பகாஸேத்வா அத்தனி கதப³ஹுமானானம் தேஸம் அத்தனோ படிவேத⁴க்கமம் ஸுத்வா படிபத்தியா ப³ஹுமானாரோபனேன படிபத்தியம் ட²த்வா ஸச்சப்படிவேத⁴ம் பஸ்ஸந்தோ இத³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சந்தி மே, பி⁴க்க²வேதிஆதி³னா அத்தனோ படிவேத⁴க்கமம் த³ஸ்ஸேஸி. தத்த² அனனுஸ்ஸுதேஸூதி ந அனுஸ்ஸுதேஸு, பரம் அனுக³ந்த்வா அஸ்ஸுதேஸூதி அத்தோ². சக்கூ²திஆதீ³னம் அத்தோ² பரதோ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. இத³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம், இத³ம் து³க்க²ஸமுத³யம், இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம், இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சந்தி சதுன்னம் ஸச்சானம் த³ஸ்ஸனபடிவேதோ⁴ ஸேக²பூ⁴மியம். பரிஞ்ஞேய்யம் பஹாதப்³ப³ம் ஸச்சி²காதப்³ப³ம் பா⁴வேதப்³ப³ந்தி சதுன்னம் ஸச்சானம் பா⁴வனாபடிவேதோ⁴ ஸேக²பூ⁴மியம்யேவ. பரிஞ்ஞாதம் பஹீனம் ஸச்சி²கதம் பா⁴விதந்தி சதுன்னம் ஸச்சானம் பச்சவேக்க²ணா அஸேக²பூ⁴மியம்.

திபரிவட்டந்தி ஸச்சஞாணகிச்சஞாணகதஞாணஸங்கா²தானம் திண்ணம் பரிவட்டானம் வஸேன தயோ பரிவட்டா அஸ்ஸாதி திபரிவட்டம். ஏத்த² ஹி ‘‘இத³ம் து³க்க²ம், இத³ம் து³க்க²ஸமுத³யம், இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴ம், இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்ச’’ந்தி ஏவம் சதூஸு ஸச்சேஸு யதா²பூ⁴தஞாணம் ஸச்சஞாணம் நாம. தேஸுயேவ ‘‘பரிஞ்ஞேய்யம் பஹாதப்³ப³ம் ஸச்சி²காதப்³ப³ம் பா⁴வேதப்³ப³’’ந்தி ஏவம் கத்தப்³ப³கிச்சஜானனஞாணம் கிச்சஞாணம் நாம. ‘‘பரிஞ்ஞாதம் பஹீனம் ஸச்சி²கதம் பா⁴வித’’ந்தி ஏவம் தஸ்ஸ கிச்சஸ்ஸ கதபா⁴வஜானனஞாணம் கதஞாணம் நாம. த்³வாத³ஸாகாரந்தி தேஸம்யேவ ஏகேகஸ்மிம் ஸச்சே திண்ணம் திண்ணம் ஆகாரானம் வஸேன த்³வாத³ஸ ஆகாரா அஸ்ஸாதி த்³வாத³ஸாகாரம். ஞாணத³ஸ்ஸனந்தி ஏதேஸம் திபரிவட்டானம் த்³வாத³ஸன்னம் ஆகாரானம் வஸேன உப்பன்னம் ஞாணஸங்கா²தம் த³ஸ்ஸனம். அத்தமனாதி ஸகமனா. ஸத்தானஞ்ஹி ஸுக²காமத்தா து³க்க²படிகூலத்தா பீதிஸோமனஸ்ஸயுத்தமனோ ஸகமனோ நாம, பீதிஸோமனஸ்ஸேஹி அத்தமனா க³ஹிதமனா ப்³யாபிதமனாதி வா அத்தோ². அபி⁴னந்து³ந்தி அபி⁴முகா² ஹுத்வா நந்தி³ம்ஸு. வேய்யாகரணேதி ஸுத்தந்தே. நிக்³கா³த²கோ ஹி ஸுத்தந்தோ கேவலம் அத்த²ஸ்ஸ ப்³யாகரணதோ வேய்யாகரணம் நாம. ப⁴ஞ்ஞமானேதி கதி²யமானே. வத்தமானஸமீபே வத்தமானவசனம் கதம், ப⁴ணிதேதி அத்தோ². விரஜந்தி விக³தராகா³தி³ரஜம். வீதமலந்தி விக³தராகா³தி³மலம். ராகா³த³யோ ஹி அஜ்ஜோ²த்த²ரணட்டே²ன ரஜோ நாம, தூ³ஸனட்டே²ன மலம் நாம. த⁴ம்மசக்கு²ந்தி கத்த²சி பட²மமக்³க³ஞாணம், கத்த²சி ஆதீ³னி தீணி மக்³க³ஞாணானி, கத்த²சி சதுத்த²மக்³க³ஞாணம்பி. இத⁴ பன பட²மமக்³க³ஞாணமேவ. யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம், ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்மந்தி விபஸ்ஸனாவஸேன ஏவம் பவத்தஸ்ஸ த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதீ³தி அத்தோ².

த⁴ம்மசக்கேதி படிவேத⁴ஞாணே ச தே³ஸனாஞாணே ச. போ³தி⁴பல்லங்கே நிஸின்னஸ்ஸ ஹி ப⁴க³வதோ சதூஸு ஸச்சேஸு த்³வாத³ஸாகாரம் படிவேத⁴ஞாணம்பி இஸிபதனே நிஸின்னஸ்ஸ த்³வாத³ஸாகாரமேவ ஸச்சதே³ஸனாய பவத்தகதே³ஸனாஞாணம்பி த⁴ம்மசக்கம் நாம. உப⁴யம்பி ஹேதம் த³ஸப³லஸ்ஸ பவத்தஞாணமேவ. தம் இமாய தே³ஸனாய பகாஸேந்தேன ப⁴க³வதா த⁴ம்மசக்கம் பவத்திதம் நாம. தம் பனேதம் த⁴ம்மசக்கம் யாவ அஞ்ஞாதகோண்ட³ஞ்ஞத்தே²ரோ அட்டா²ரஸஹி ப்³ரஹ்மகோடீஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸோதாபத்திப²லே ந பதிட்டா²தி, தாவ ப⁴க³வா பவத்தேதி நாம, பதிட்டி²தே பன பவத்திதம் நாம. தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘பவத்திதே ச ப⁴க³வதா த⁴ம்மசக்கே’’தி வுத்தம்.

பு⁴ம்மா தே³வாதி பூ⁴மட்ட²கா தே³வா. ஸத்³த³மனுஸ்ஸாவேஸுந்தி ஏகப்பஹாரேனேவ ஸாது⁴காரம் த³த்வா ஏதம் ப⁴க³வதாதிஆதீ³னி வத³ந்தா ஸத்³த³ம் அனுஸ்ஸாவயிம்ஸு. அப்படிவத்தியந்தி ‘‘நயித³ம் ததா²’’தி படிலோமம் வத்தேதும் அஸக்குணேய்யம். ஸன்னிபதிதா சேத்த² தே³வப்³ரஹ்மானோ தே³ஸனாபரியோஸானே ஏகப்பஹாரேனேவ ஸாது⁴காரம் அத³ம்ஸு, ஸன்னிபாதம் அனாக³தா பன பு⁴ம்மதே³வாத³யோ தேஸம் தேஸம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஸாது⁴காரமத³ம்ஸூதி வேதி³தப்³ப³ம். தேஸு பன பப்³ப³தருக்கா²தீ³ஸு நிப்³ப³த்தா பு⁴ம்மதே³வா. தே சாதுமஹாராஜிகபரியாபன்னா ஹோந்தாபி இத⁴ விஸும் கத்வா வுத்தா. சாதுமஹாராஜிகாதி ச த⁴தரட்ட²விரூள்ஹகவிரூபக்க²குவேரஸங்கா²தா சதுமஹாராஜா தே³வதா ஏதேஸந்தி சாதுமஹாராஜிகா. தே ஸினேருவேமஜ்ஜே² ஹோந்தி. தேஸு பப்³ப³தட்ட²காபி அத்தி² ஆகாஸட்ட²காபி. தேஸம் பரம்பரா சக்கவாளபப்³ப³தம் பத்தா. கி²ட்³டா³பதோ³ஸிகா மனோபதோ³ஸிகா ஸீதவலாஹகா உண்ஹவலாஹகா சந்தி³மா தே³வபுத்தோ ஸூரியோ தே³வபுத்தோதி ஏதே ஸப்³பே³பி சாதுமஹாராஜிகதே³வலோகட்டா² ஏவ. தேத்திம்ஸ ஜனா தத்த² உப்பன்னாதி தாவதிம்ஸா. அபிச ‘‘தாவதிம்ஸா’’தி தேஸம் தே³வானம் நாமமேவாதிபி வுத்தம். தேபி அத்தி² பப்³ப³தட்ட²கா அத்தி² ஆகாஸட்ட²கா. தேஸம் பரம்பரா சக்கவாளபப்³ப³தம் பத்தா, ததா² யாமாதீ³னம். ஏகதே³வலோகேபி ஹி தே³வானம் பரம்பரா சக்கவாளபப்³ப³தம் அப்பத்தா நாம நத்தி². தி³ப்³ப³ம் ஸுக²ம் யாதா பயாதா ஸம்பத்தாதி யாமா. துட்டா² பஹட்டா²தி துஸிதா. பகதிபடியத்தாரம்மணதோ அதிரேகேன ரமிதுகாமகாலே யதா²ருசிதே போ⁴கே³ நிம்மினித்வா நிம்மினித்வா ரமந்தீதி நிம்மானரதீ. சித்தாசாரம் ஞத்வா பரனிம்மிதேஸு போ⁴கே³ஸு வஸம் வத்தேந்தீதி பரனிம்மிதவஸவத்தீ. ப்³ரஹ்மகாயே ப்³ரஹ்மக⁴டாய நியுத்தாதி ப்³ரஹ்மகாயிகா. ஸப்³பே³பி பஞ்சவோகாரப்³ரஹ்மானோ க³ஹிதா.

தேன க²ணேனாதி வசனம் விஸேஸேத்வா தேன முஹுத்தேனாதி வுத்தம். முஹுத்தஸங்கா²தேன க²ணேன, ந பரமத்த²க²ணேனாதி வுத்தம் ஹோதி. யாவ ப்³ரஹ்மலோகாதி ப்³ரஹ்மலோகம் அந்தோகத்வா. ஸத்³தோ³தி ஸாது⁴காரஸத்³தோ³. த³ஸஸஹஸ்ஸீதி த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளவதீ. ஸங்கம்பீதி உத்³த⁴ம் உக்³க³ச்ச²ந்தீ ஸுட்டு² கம்பி. ஸம்பகம்பீதி உத்³த⁴ம் உக்³க³ச்ச²ந்தீ அதோ⁴ ஓக்கமந்தீ ஸுட்டு² பகம்பி. ஸம்பவேதீ⁴தி சதுதி³ஸா க³ச்ச²ந்தீ ஸுட்டு² பவேதி⁴. ஸம்பு³த்³த⁴பா⁴வாய மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமந்தே ச போ³தி⁴ஸத்தே ததோ நிக்க²மந்தே ச மஹாபத²வீ புஞ்ஞதேஜேன அகம்பித்த², அபி⁴ஸம்போ³தி⁴யம் படிவேத⁴ஞாணதேஜேன. த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனே தே³ஸனாஞாணதேஜேன ஸாது⁴காரம் தா³துகாமா விய பத²வீ தே³வதானுபா⁴வேன அகம்பித்த², ஆயுஸங்கா²ரோஸ்ஸஜ்ஜனே மஹாபரினிப்³பா³னே ச காருஞ்ஞேன சித்தஸங்கோ²ப⁴ம் அஸஹமானா விய பத²வீ தே³வதானுபா⁴வேன அகம்பித்த². அப்பமாணோதி வுத்³த⁴ப்பமாணோ. உளாரோதி ஏத்த² ‘‘உளாரானி உளாரானி கா²த³னீயானி கா²த³ந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.366) மது⁴ரம் உளாரந்தி வுத்தம். ‘‘உளாராய வத்த²போ⁴கா³ய சித்தம் ந நமதீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 9.20) பணீதம் உளாரந்தி வுத்தம். ‘‘உளாராய க²லு ப⁴வம் வச்சா²யனோ ஸமணம் கோ³தமம் பஸம்ஸாய பஸம்ஸதீ’’திஆதீ³ஸு ஸேட்ட²ம் உளாரந்தி வுத்தம். இத⁴ பன ‘‘விபுலோ உளாரோ’’தி வுத்தோ. ஓபா⁴ஸோதி தே³ஸனாஞாணானுபா⁴வேன ச தே³வதானுபா⁴வேன ச ஜாதஓபா⁴ஸோ. லோகேதி சக்கவாளஸ்ஸ த³ஸஸஹஸ்ஸியம்யேவ. அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வந்தி தே³வானம் அயமானுபா⁴வோ – நிவத்த²வத்த²ப்பபா⁴ த்³வாத³ஸ யோஜனானி ப²ரதி, ததா² ஸரீரஸ்ஸ அலங்காரஸ்ஸ விமானஸ்ஸ ச. தம் தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம் அதிக்கமித்வாயேவாதி அத்தோ². உதா³னந்தி ஸோமனஸ்ஸஞாணமயிகம் உதா³ஹாரம். உதா³னேஸீதி உதா³ஹரி. அஞ்ஞாஸி வத, போ⁴ கோண்ட³ஞ்ஞோதி இமஸ்ஸபி உதா³னஸ்ஸ உதா³ஹரணகோ⁴ஸோ த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் ப²ரித்வா அட்டா²ஸி. அஞ்ஞாஸிகோண்ட³ஞ்ஞோதி பு⁴ஸம் ஞாதகோண்ட³ஞ்ஞோதி அத்தோ².

சக்கு²ஆதீ³னம் நித்³தே³ஸே த³ஸ்ஸனட்டே²னாதிஆதீ³ஸு ஏகமேவ ஞாணம் யதா²வுத்தஸ்ஸ நேய்யஸ்ஸ சக்கு² விய த³ஸ்ஸனகிச்சகரணேன சக்கு². ஞாணகிச்சகரணேன ஞாணம். நானப்பகாரதோ ஜானனகிச்சகரணேன பஞ்ஞா. அனவஸேஸபடிவேத⁴கரணேன விஜ்ஜா. ஸப்³ப³தா² ஓபா⁴ஸகிச்சகரணேன ஆலோகோ நாமாதி அத்தோ². சக்கு²ம் த⁴ம்மோதிஆதீ³ஸுபி ஏகம்யேவ ஞாணம் கிச்சனானத்தேன பஞ்சதா⁴ வண்ணிதம். ஆரம்மணாதி உபத்த²ம்ப⁴னட்டே²ன. கோ³சராதி விஸயட்டே²ன. த³ஸ்ஸனட்டே²னாதிஆதீ³ஸு ஞாணகிச்சம் பஞ்சதா⁴ வுத்தம். இமினா நயேன தீஸு வாரேஸு ஏகேகஸ்மிம் பஞ்ச பஞ்ச கத்வா பன்னரஸ த⁴ம்மா, பன்னரஸ அத்தா², த்³வீஸு பன்னரஸகேஸு திம்ஸ நிருத்தியோ, பன்னரஸஸு த⁴ம்மேஸு பன்னரஸஸு அத்தே²ஸு திம்ஸாய நிருத்தீஸூதி ஸட்டி² ஞாணானி வேதி³தப்³பா³னி. ஸேஸஅரியஸச்சேஸுபி ஏஸேவ நயோ. சதூஸு அரியஸச்சேஸு ஏகேகஸ்மிம் அரியஸச்சே பன்னரஸன்னம் பன்னரஸன்னம் த⁴ம்மானம் அத்தா²னஞ்ச வஸேன ஸட்டி² த⁴ம்மா, ஸட்டி² அத்தா², ஸட்டி²யா த⁴ம்மேஸு ஸட்டி²யா அத்தே²ஸு ச வீஸஸதம் நிருத்தியோ, வீஸாதி⁴கம் ஸதந்தி அத்தோ². ஸட்டி²யா த⁴ம்மேஸு ஸட்டி²யா அத்தே²ஸு வீஸுத்தரஸதே நிருத்தீஸூதி ஏவம் சத்தாரீஸஞ்ச த்³வே ச ஞாணஸதானி.

2-3. ஸதிபட்டா²னவாராதி³வண்ணனா

31-32. ஸதிபட்டா²னஸுத்தந்தபுப்³ப³ங்க³மே இத்³தி⁴பாத³ஸுத்தந்தபுப்³ப³ங்க³மே ச படிஸம்பி⁴தா³னித்³தே³ஸே இமினாவ நயேன அத்தோ² ச க³ணனா ச வேதி³தப்³பா³.

4-8. ஸத்தபோ³தி⁴ஸத்தவாராதி³வண்ணனா

33-37. ஸத்தன்னம் போ³தி⁴ஸத்தானம் ஸுத்தந்தேஸு ஏகேகஸ்மிம்யேவ ஸமுத³யே சக்கா²த³யோ பஞ்ச, நிரோதே⁴ பஞ்சாதி த³ஸ த⁴ம்மா, ஸமுத³யே த³ஸ்ஸனட்டா²த³யோ பஞ்ச, நிரோதே⁴ பஞ்சாதி த³ஸ அத்தா², தேஸம் வஸேன வீஸதி நிருத்தியோ சத்தாரீஸம் ஞாணானி. ஸத்த ஏகதோ கத்வா வுத்தக³ணனா ஸுவிஞ்ஞேய்யா ஏவ. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணவஸேன வுத்தபடிஸம்பி⁴தா³னித்³தே³ஸே ஏகேகமூலகேஸு ‘‘ஞாதோ தி³ட்டோ² விதி³தோ ஸச்சி²கதோ ப²ஸ்ஸிதோ பஞ்ஞாயா’’தி (படி. ம. 1.121) இமேஸு பஞ்சஸு வசனேஸு ஏகேகஸ்மிம்யேவ சக்கா²த³யோ பஞ்ச, த³ஸ்ஸனட்டா²த³யோ பஞ்சாதி பஞ்சபஞ்சகானம் வஸேன பஞ்சவீஸதி த⁴ம்மா, பஞ்சவீஸதி அத்தா², தத்³தி³கு³ணா நிருத்தியோ, தத்³தி³கு³ணானி ஞாணானி ஞேய்யானி. பஞ்ச ஏகதோ கத்வா வுத்தவாரேபி பஞ்சக்க²த்தும் பஞ்ச பஞ்சவீஸதி கத்வா பஞ்சவீஸஸதம் த⁴ம்மா, பஞ்சவீஸஸதம் அத்தா², தத்³தி³கு³ணா நிருத்தியோ, தத்³தி³கு³ணானி ஞாணானி ஞேய்யானி. அட்³ட⁴தேய்யானீதி சேத்த² த்³வே ஸதானி ச பஞ்ஞாஸஞ்ச. க²ந்தா⁴தீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இமினாவ நயேன ஸச்சவாரபடிஸம்பி⁴தா³வாரே ச த⁴ம்மாதி³க³ணனா வேதி³தப்³பா³.

9. ச²பு³த்³த⁴த⁴ம்மவாரவண்ணனா

38. பு³த்³த⁴த⁴ம்மவாரே தி³யட்³ட⁴ஸதந்தி ச²க்க²த்தும் பஞ்சவீஸதி ஸதஞ்ச பஞ்ஞாஸஞ்ச ஹோந்தி, தத்³தி³கு³ணா நிருத்தியோ தத்³தி³கு³ணானி ஞாணானி. படிஸம்பி⁴தா³தி⁴கரணேதி படிஸம்பி⁴தா³தி⁴காரே. அட்³ட⁴னவத⁴ம்மஸதானீதி பட²மம் வுத்தேஸு சதூஸு ஸச்சேஸு ஸட்டி², சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸட்டி², சதூஸு ஸம்மப்பதா⁴னேஸு ஸட்டி², ஸத்தபோ³தி⁴ஸத்தவேய்யாகரணேஸு ஸத்ததி, அபி⁴ஞ்ஞட்டா²தீ³ஸு பஞ்சஸு பஞ்சவீஸஸதம், க²ந்த⁴ட்டா²தீ³ஸு பஞ்சஸு பஞ்சவீஸஸதம், புன சதூஸு அரியஸச்சேஸு ஸதம், சதூஸு படிஸம்பி⁴தா³ஸு ஸதம், ச²ஸு பு³த்³த⁴த⁴ம்மேஸு தி³யட்³ட⁴ஸதந்தி ஏவம் அட்ட²ஸதானி ச பஞ்ஞாஸஞ்ச த⁴ம்மா ஹோந்தி. ஏவம் அத்தா²பி தத்தகா ஏவ ஹோந்தி. ஏவமேவ ஸச்சாதீ³ஸு தீஸு டா²னேஸு வீஸஸதம் நிருத்தியோ, ஸத்தஸு வேய்யாகரணேஸு சத்தாரீஸஸதம் நிருத்தியோ, அபி⁴ஞ்ஞட்டா²தீ³ஸு க²ந்த⁴ட்டா²தீ³ஸு ச அட்³ட⁴தேய்யானி அட்³ட⁴தேய்யானி நிருத்திஸதானி, அரியஸச்சேஸு படிஸம்பி⁴தா³ஸு ச த்³வே த்³வே நிருத்திஸதானி, பு³த்³த⁴த⁴ம்மேஸு தீணி நிருத்திஸதானீதி ஏவம் நிருத்திஸஹஸ்ஸஞ்ச ஸத்தனிருத்திஸதானி ச ஹோந்தி. ஏவமேவ ஸச்சாதீ³ஸு தீஸு டா²னேஸு சத்தாரீஸாதி⁴கானி த்³வே த்³வே ஞாணஸதானி, ஸத்தஸு வேய்யாகரணேஸு அஸீதிஅதி⁴கானி த்³வே ஞாணஸதானி, அபி⁴ஞ்ஞட்டா²தீ³ஸு க²ந்த⁴ட்டா²தீ³ஸு ச பஞ்சபஞ்சஞாணஸதானி, ஸச்சேஸு படிஸம்பி⁴தா³ஸு ச சத்தாரி சத்தாரி ஞாணஸதானி, பு³த்³த⁴த⁴ம்மேஸு ச² ஞாணஸதானீதி ஏவம் தீணி ச ஞாணஸஹஸ்ஸானி சத்தாரி ச ஞாணஸதானி ஹோந்தீதி.

படிஸம்பி⁴தா³கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

7. த⁴ம்மசக்ககதா²

1. ஸச்சவாரவண்ணனா

39. புன த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸுத்தந்தமேவ புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா கதி²தாய த⁴ம்மசக்ககதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா. தத்த² து³க்க²வத்து²காதி ஏகாபி⁴ஸமயவஸேன து³க்க²ம் வத்து² ஏதேஸந்தி து³க்க²வத்து²கா. ததே³வ து³க்க²ம் விஸேஸேத்வா ஸச்சவத்து²காதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸச்சம் ஆரம்மணம் உபத்த²ம்போ⁴ ஏதேஸந்தி ஸச்சாரம்மணா. ஸச்சம் கோ³சரோ விஸயோ ஏதேஸந்தி ஸச்சகோ³சரா. ஸச்சஸங்க³ஹிதாதி மக்³க³ஸச்சேன ஸங்க³ஹிதா. ஸச்சபரியாபன்னாதி மக்³க³ஸச்சாயத்தா. ஸச்சே ஸமுதா³க³தாதி து³க்க²பரிஜானனேன து³க்க²ஸச்சே ஸமுப்பன்னா. ததா² தத்தே²வ டி²தா பதிட்டி²தா ச.

40. இதா³னி ‘‘பவத்திதே ச ப⁴க³வதா த⁴ம்மசக்கே’’தி வுத்தம் த⁴ம்மசக்கம் நித்³தி³ஸிதுகாமோ த⁴ம்மசக்கந்திஆதி³மாஹ. தத்த² து³வித⁴ம் த⁴ம்மசக்கம் படிவேத⁴த⁴ம்மசக்கம் தே³ஸனாத⁴ம்மசக்கஞ்ச. படிவேத⁴த⁴ம்மசக்கம் போ³தி⁴பல்லங்கே, தே³ஸனாத⁴ம்மசக்கம் இஸிபதனே. த⁴ம்மஞ்ச பவத்தேதி சக்கஞ்சாதி படிவேத⁴த⁴ம்மசக்கம் வுத்தம், சக்கஞ்ச பவத்தேதி த⁴ம்மஞ்சாதி தே³ஸனாத⁴ம்மசக்கம். கத²ம்? ப⁴க³வா ஹி போ³தி⁴பல்லங்கே நிஸின்னோ மக்³க³க்க²ணே இந்த்³ரியப³லபோ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்கா³தி³பே⁴த³ம் த⁴ம்மஞ்ச பவத்தேதி, ஸோயேவ ச த⁴ம்மோ கிலேஸஸத்துகா⁴தாய பவத்தனதோ பஹரணசக்கம் வியாதி சக்கஞ்ச. த⁴ம்மம் பவத்தேந்தோயேவ ப⁴க³வா தம் சக்கம் பவத்தேதி நாம. ஏதேன த⁴ம்மோயேவ சக்கந்தி கம்மதா⁴ரயஸமாஸதா வுத்தா ஹோதி. இஸிபதனே நிஸின்னோ ப⁴க³வா த⁴ம்மதே³ஸனக்க²ணே வேனேய்யஸந்தானே கிலேஸஸத்துகா⁴தாய பவத்தனதோ பஹரணசக்கஸதி³ஸம் தே³ஸனாசக்கஞ்ச பவத்தேதி, வேனேய்யஸந்தானே இந்த்³ரியப³லபோ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்கா³தி³பே⁴த³ம் த⁴ம்மசக்கஞ்ச பவத்தேதி. ஏதேன த⁴ம்மோ ச சக்கஞ்ச த⁴ம்மசக்கந்தி த்³வந்த³ஸமாஸதா வுத்தா ஹோதி. யஸ்மா பன பவத்தகே ஸதி பவத்தனா நாம ஹோதி, தஸ்மா ஸப்³ப³த்தா²பி ‘‘பவத்தேதீ’’தி வுத்தம், பவத்தனட்டே²ன பன ‘‘சக்க’’ந்தி வுத்தம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். த⁴ம்மேன பவத்தேதீதி த⁴ம்மசக்கந்திஆதீ³னி தே³ஸனாத⁴ம்மசக்கமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தானீதி வேதி³தப்³பா³னி.

தத்த² த⁴ம்மேன பவத்தேதீதி யதா²ஸபா⁴வத்தா த⁴ம்மேன பவத்தம் சக்கந்தி த⁴ம்மசக்கந்தி வுத்தம் ஹோதி. த⁴ம்மசரியாய பவத்தேதீதி வேனேய்யஸந்தானே த⁴ம்மத்தா²ய பவத்தம் சக்கந்தி த⁴ம்மசக்கந்தி வுத்தம் ஹோதி. த⁴ம்மே டி²தோதிஆதீ³ஹி ப⁴க³வதோ த⁴ம்மபூ⁴ததா த⁴ம்மஸ்ஸாமிதா ச வுத்தா ஹோதி. யதா²ஹ – ‘‘ஸோ ஹாவுஸோ, ப⁴க³வா ஜானம் ஜானாதி பஸ்ஸம் பஸ்ஸதி சக்கு²பூ⁴தோ ஞாணபூ⁴தோ த⁴ம்மபூ⁴தோ ப்³ரஹ்மபூ⁴தோ வத்தா பவத்தா அத்த²ஸ்ஸ நின்னேதா அமதஸ்ஸ தா³தா த⁴ம்மஸ்ஸாமீ ததா²க³தோ’’தி (ம. நி. 1.203). தஸ்மா தேஹி த⁴ம்மஸ்ஸ சக்கந்தி த⁴ம்மசக்கந்தி வுத்தம் ஹோதி. டி²தோதி விஸயீபா⁴வேன டி²தோ. பதிட்டி²தோதி அசலபா⁴வேன பதிட்டி²தோ. வஸிப்பத்தோதி இஸ்ஸரபா⁴வம் பத்தோ. பாரமிப்பத்தோதி கோடிப்பத்தோ. வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோதி விஸாரத³பா⁴வம் பத்தோ. த⁴ம்மே பதிட்டா²பேந்தோதிஆதீ³ஹி வேனேய்யஸந்தானமபேக்கி²த்வா வுத்தேஹி பன வசனேஹி த⁴ம்மஸ்ஸாமிதாய ச த⁴ம்மத்தா²ய சக்கந்தி வுத்தம் ஹோதி. த⁴ம்மம் ஸக்கரோந்தோதிஹஆதீ³ஹி த⁴ம்மத்தா²ய சக்கந்தி வுத்தம் ஹோதி. யோ ஹி த⁴ம்மம் ஸக்காராதி³வஸேன பவத்தேதி, ஸோ த⁴ம்மத்த²ம் பவத்தேதி. த⁴ம்மம் ஸக்கரோந்தோதி யதா² கதோ ஸோ த⁴ம்மோ ஸுகதோ ஹோதி, ஏவமேவ நம் கரோந்தோ. த⁴ம்மம் க³ரும் கரோந்தோதி தஸ்மிம் கா³ரவுப்பத்தியா தம் க³ரும் கரோந்தோ. த⁴ம்மம் மானேந்தோதி த⁴ம்மம் பியஞ்ச பா⁴வனீயஞ்ச கத்வா விஹரந்தோ. த⁴ம்மம் பூஜேந்தோதி தம் அபதி³ஸித்வா தே³ஸனாபடிபத்திபூஜாய பூஜம் கரோந்தோ. த⁴ம்மம் அபசாயமானோதி தஸ்ஸேவ த⁴ம்மஸ்ஸ ஸக்காரக³ருகாரேஹி நீசவுத்திதம் கரோந்தோ. த⁴ம்மத்³த⁴ஜோ த⁴ம்மகேதூதி தம் த⁴ம்மம் த⁴ஜமிவ புரக்க²த்வா கேதுமிவ ச உக்கி²பித்வா பவத்தியா த⁴ம்மத்³த⁴ஜோ த⁴ம்மகேது ச ஹுத்வாதி அத்தோ². த⁴ம்மாதி⁴பதேய்யோதி த⁴ம்மாதி⁴பதிதோ ஆக³தோ பா⁴வனாத⁴ம்மவஸேனேவ ச ஸப்³ப³கிரியானம் கரணேன த⁴ம்மாதி⁴பதேய்யோ ஹுத்வா. தம் கோ² பன த⁴ம்மசக்கம் அப்படிவத்தியந்தி கேனசி நிவத்தேதும் அஸக்குணேய்யதாய அப்படிஹதபவத்திதா வுத்தா. தஸ்மா ஸோ த⁴ம்மோ பவத்தனட்டே²ன சக்கந்தி வுத்தம் ஹோதி.

ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் த⁴ம்மோ, தம் த⁴ம்மம் பவத்தேதீதி வேனேய்யஸந்தானே மக்³க³ஸம்பயுத்தஸத்³தி⁴ந்த்³ரியுப்பாத³னேன தம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் த⁴ம்மம் பவத்தேதீதி அத்தோ². ஏஸேவ நயோ ஸேஸேஸுபி. ஸச்சாதி ஸச்சஞாணானி. விபஸ்ஸனா ச விஜ்ஜா ச மக்³க³ஞாணமேவ. அனுப்பாதே³ ஞாணந்தி அரஹத்தப²லே ஞாணம். தம்பி வேனேய்யஸந்தானே பவத்தேதியேவ, நிப்³பா³னஞ்ச படிவேத⁴ம் கரோந்தோ பவத்தேதியேவ நாம.

ஸமுத³யவாராதீ³ஸு ஸமுத³யவத்து²கா நிரோத⁴வத்து²கா மக்³க³வத்து²காதி விஸேஸபத³ம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸங்கி²த்தா. ஏத்தா²பி வுத்தஸதி³ஸம் பட²மம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

2-3. ஸதிபட்டா²னவாராதி³வண்ணனா

41-42. ஸதிபட்டா²னஇத்³தி⁴பாத³புப்³ப³ங்க³மவாராபி மக்³க³க்க²ணவஸேன வுத்தா. தேபி தத்த² தத்த² விஸேஸபத³ம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸங்கி²த்தாதி.

த⁴ம்மசக்ககதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

8. லோகுத்தரகதா²

லோகுத்தரகதா²வண்ணனா

43. இதா³னி லோகுத்தரத⁴ம்மவதியா த⁴ம்மசக்ககதா²ய அனந்தரம் கதி²தாய லோகுத்தரகதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா. தத்த² லோகுத்தரபத³ஸ்ஸ அத்தோ² நித்³தே³ஸவாரே ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னாதிஆத³யோ ஸத்ததிம்ஸ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா யதா²யோக³ம் மக்³க³ப²லஸம்பயுத்தா. தே பு³ஜ்ஜ²னட்டே²ன போ³தீ⁴தி ஏவம்லத்³த⁴னாமஸ்ஸ அரியஸ்ஸ பக்கே² ப⁴வத்தா போ³தி⁴பக்கி²யா நாம. பக்கே² ப⁴வத்தாதி உபகாரபா⁴வே டி²தத்தா. தேஸு ஆரம்மணேஸு ஓக்கந்தித்வா பக்க²ந்தி³த்வா உபட்டா²னதோ உபட்டா²னம், ஸதியேவ உபட்டா²னம் ஸதிபட்டா²னம். காயவேத³னாசித்தத⁴ம்மேஸு பனஸ்ஸ அஸுப⁴து³க்கா²னிச்சானத்தாகாரக³ஹணவஸேன ஸுப⁴ஸுக²னிச்சஅத்தஸஞ்ஞாபஹானகிச்சஸாத⁴னவஸேன ச பவத்திதோ சதுதா⁴ பே⁴தோ³ ஹோதி. தஸ்மா சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னாதி வுச்சதி. பத³ஹந்தி ஏதேனாதி பதா⁴னம், ஸோப⁴னம் பதா⁴னம் ஸம்மப்பதா⁴னம், ஸம்மா வா பத³ஹந்தி ஏதேனாதி ஸம்மப்பதா⁴னம், ஸோப⁴னம் வா தம் கிலேஸவிரூபபவத்தவிரஹிததோ பதா⁴னஞ்ச ஹிதஸுக²னிப்பா²த³கட்டே²ன ஸேட்ட²பா⁴வாவஹனதோ பதா⁴னபா⁴வகரணதோ வாதி ஸம்மப்பதா⁴னம். வீரியஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். தயித³ம் உப்பன்னானுப்பன்னானம் அகுஸலானம் பஹானானுப்பத்திகிச்சம், அனுப்பன்னுப்பன்னானஞ்ச குஸலானம் உப்பத்திட்டி²திகிச்சம் ஸாத⁴யதீதி சதுப்³பி³த⁴ம் ஹோதி. தஸ்மா சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னாதி வுச்சதி. நிப்ப²த்திபரியாயேன இஜ்ஜ²னட்டே²ன, இஜ்ஜ²ந்தி ஏதாய ஸத்தா இத்³தா⁴ வுத்³தா⁴ உக்கம்ஸக³தா ஹோந்தீதி இமினா வா பரியாயேன இத்³தி⁴, தஸ்ஸா ஸம்பயுத்தாய புப்³ப³ங்க³மட்டே²ன ப²லபூ⁴தாய புப்³ப³பா⁴க³காரணட்டே²ன ச இத்³தி⁴யா பாதோ³தி இத்³தி⁴பாதோ³. ஸோ ச²ந்த³வீரியசித்தவீமம்ஸாவஸேன சதுப்³பி³தோ⁴வ ஹோதி. தஸ்மா சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³தி வுச்சதி. அஸ்ஸத்³தி⁴யகோஸஜ்ஜபமாத³விக்கே²பஸம்மோஹானம் அபி⁴ப⁴வனதோ அபி⁴ப⁴வனஸங்கா²தேன அதி⁴பதியட்டே²ன இந்த்³ரியம். அஸ்ஸத்³தி⁴யாதீ³ஹி அனபி⁴ப⁴வனீயதோ அகம்பியட்டே²ன ப³லம். தது³ப⁴யம்பி ஸத்³தா⁴வீரியஸதிஸமாதி⁴பஞ்ஞாவஸேன பஞ்சவித⁴ம் ஹோதி. தஸ்மா பஞ்சிந்த்³ரியானி பஞ்ச ப³லானீதி வுச்சந்தி. பு³ஜ்ஜ²னகஸத்தஸ்ஸ பன அங்க³பா⁴வேன ஸதிஆத³யோ ஸத்த த⁴ம்மா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, நிய்யானட்டே²ன ச ஸம்மாதி³ட்டி²ஆத³யோ அட்ட² மக்³க³ங்கா³ ஹோந்தி. தேன வுச்சதி ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³தி.

இதி இமே ஸத்ததிம்ஸ போ³தி⁴பக்கி²யா த⁴ம்மா புப்³ப³பா⁴கே³ லோகியவிபஸ்ஸனாய வத்தமானாய சுத்³த³ஸவிதே⁴ன காயம் பரிக்³க³ண்ஹதோ ச காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னம், நவவிதே⁴ன வேத³னம் பரிக்³க³ண்ஹதோ ச வேத³னானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னம், ஸோளஸவிதே⁴ன சித்தம் பரிக்³க³ண்ஹதோ ச சித்தானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னம், பஞ்சவிதே⁴ன த⁴ம்மே பரிக்³க³ண்ஹதோ ச த⁴ம்மானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னம். இதி இமஸ்மிம் அத்தபா⁴வே அனுப்பன்னபுப்³ப³ம் பரஸ்ஸ உப்பன்னம் அகுஸலம் தி³ஸ்வா ‘‘யதா² படிபன்னஸ்ஸ தஸ்ஸ தம் உப்பன்னம், ந ததா² படிபஜ்ஜிஸ்ஸாமி, ஏவம் மே ஏதம் நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி தஸ்ஸ அனுப்பாதா³ய வாயமனகாலே பட²மம் ஸம்மப்பதா⁴னம், அத்தனோ ஸமுதா³சாரப்பத்தமகுஸலம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ பஹானாய வாயமனகாலே து³தியம், இமஸ்மிம் அத்தபா⁴வே அனுப்பன்னபுப்³ப³ம் ஜா²னம் வா விபஸ்ஸனம் வா உப்பாதே³தும் வாயமந்தஸ்ஸ ததியம், உப்பன்னம் யதா² ந பரிஹாயதி, ஏவம் புனப்புனம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ சதுத்த²ம் ஸம்மப்பதா⁴னம். ச²ந்த³ம் து⁴ரம் கத்வா குஸலுப்பாத³னகாலே ச²ந்தி³த்³தி⁴பாதோ³, வீரியம், சித்தம், வீமம்ஸம் து⁴ரம் கத்வா குஸலுப்பாத³னகாலே வீமம்ஸித்³தி⁴பாதோ³. மிச்சா²வாசாய விரமணகாலே ஸம்மாவாசா, மிச்சா²கம்மந்தா, மிச்சா²ஜீவா விரமணகாலே ஸம்மாஜீவோதி ஏவம் நானாசித்தேஸு லப்³ப⁴ந்தி. சதுமக்³க³க்க²ணே பன ஏகசித்தே லப்³ப⁴ந்தி, ப²லக்க²ணே ட²பேத்வா சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னே அவஸேஸா தேத்திம்ஸ லப்³ப⁴ந்தி. ஏவம் ஏகசித்தே லப்³ப⁴மானேஸு சேதேஸு ஏகாவ நிப்³பா³னாரம்மணா ஸதி காயாதீ³ஸு ஸுப⁴ஸஞ்ஞாதி³பஹானகிச்சஸாத⁴னவஸேன ‘‘சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’தி வுச்சதி. ஏகமேவ ச வீரியம் அனுப்பன்னுப்பன்னானம் அனுப்பாதா³தி³கிச்சஸாத⁴னவஸேன ‘‘சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா’’தி வுச்சதி. ஸேஸேஸு ஹாபனவட்³ட⁴னம் நத்தி².

அபிச தேஸு –

நவ ஏகவிதா⁴ ஏகோ, த்³வேதா⁴த² சதுபஞ்சதா⁴;

அட்ட²தா⁴ நவதா⁴ சேவ, இதி ச²த்³தா⁴ ப⁴வந்தி தே.

நவ ஏகவிதா⁴தி ச²ந்தோ³ சித்தம் பீதி பஸ்ஸத்³தி⁴ உபேக்கா² ஸங்கப்போ வாசா கம்மந்தோ ஆஜீவோதி இமே நவ ச²ந்தி³த்³தி⁴பாதா³தி³வஸேன ஏகவிதா⁴வ ஹோந்தி, அஞ்ஞகோட்டா²ஸம் ந ப⁴ஜந்தி. ஏகோ த்³வேதா⁴தி ஸத்³தா⁴ இந்த்³ரியப³லவஸேன த்³வேதா⁴ டி²தா. அத² சதுபஞ்சதா⁴தி அத²ஞ்ஞோ ஏகோ சதுதா⁴, அஞ்ஞோ பஞ்சதா⁴ டி²தோதி அத்தோ². தத்த² ஸமாதி⁴ ஏகோ இந்த்³ரியப³லபோ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்க³வஸேன சதுதா⁴ டி²தோ, பஞ்ஞா தேஸம் சதுன்னம் இத்³தி⁴பாத³கோட்டா²ஸஸ்ஸ ச வஸேன பஞ்சதா⁴. அட்ட²தா⁴ நவதா⁴ சேவாதி அபரோ ஏகோ அட்ட²தா⁴, ஏகோ நவதா⁴ டி²தோதி அத்தோ². சதுஸதிபட்டா²னஇந்த்³ரியப³லபோ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்க³வஸேன ஸதி அட்ட²தா⁴ டி²தா, சதுஸம்மப்பதா⁴னஇத்³தி⁴பாத³இந்த்³ரியப³லபோ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்க³வஸேன வீரியம் நவதா⁴தி. ஏவம் –

சுத்³த³ஸேவ அஸம்பி⁴ன்னா, ஹோந்தேதே போ³தி⁴பக்கி²யா;

கோட்டா²ஸதோ ஸத்தவிதா⁴, ஸத்ததிம்ஸ பபே⁴த³தோ.

ஸகிச்சனிப்பா²த³னதோ, ஸரூபேன ச வுத்திதோ;

ஸப்³பே³வ அரியமக்³க³ஸ்ஸ, ஸம்ப⁴வே ஸம்ப⁴வந்தி தே.

ஏவம் மக்³க³ப²லஸம்பயுத்தே ஸத்ததிம்ஸ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மே த³ஸ்ஸேத்வா புன தே மக்³க³ப²லேஸு ஸங்கி²பித்வா சத்தாரோ அரியமக்³கா³ சத்தாரி ச ஸாமஞ்ஞப²லானீதி ஆஹ. ஸமணபா⁴வோ ஸாமஞ்ஞம், சதுன்னம் அரியமக்³கா³னமேதம் நாமம். ஸாமஞ்ஞானம் ப²லானி ஸாமஞ்ஞப²லானி. நிப்³பா³னம் பன ஸப்³பே³ஹி அஸம்மிஸ்ஸமேவ. இதி வித்தா²ரதோ ஸத்ததிம்ஸபோ³தி⁴பக்கி²யசதுமக்³க³சதுப²லனிப்³பா³னானம் வஸேன ச²சத்தாலீஸ லோகுத்தரத⁴ம்மா, ததோ ஸங்கே²பேன சதுமக்³க³சதுப²லனிப்³பா³னானம் வஸேன நவ லோகுத்தரத⁴ம்மா, ததோபி ஸங்கே²பேன மக்³க³ப²லனிப்³பா³னானம் வஸேன தயோ லோகுத்தரத⁴ம்மாதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸதிபட்டா²னாதீ³னம் மக்³க³ப²லானஞ்ச லோகுத்தரத்தே வுத்தே தம்ஸம்பயுத்தானம் ப²ஸ்ஸாதீ³னம்பி லோகுத்தரத்தம் வுத்தமேவ ஹோதி. பதா⁴னத⁴ம்மவஸேன பன ஸதிபட்டா²னாத³யோவ வுத்தா. அபி⁴த⁴ம்மே (த⁴. ஸ. 277 ஆத³யோ, 505 ஆத³யோ) ச லோகுத்தரத⁴ம்மனித்³தே³ஸே மக்³க³ப²லஸம்பயுத்தானம் ப²ஸ்ஸாதீ³னம் லோகுத்தரத்தம் வுத்தமேவாதி.

லோகம் தரந்தீதி லோகம் அதிக்கமந்தி. ஸப்³ப³மித⁴ ஈதி³ஸம் வத்தமானகாலவசனம் சத்தாரோ அரியமக்³கே³ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸோதாபத்திமக்³கோ³ ஹி அபாயலோகம் தரதி, ஸகதா³கா³மிமக்³கோ³ காமாவசரலோகேகதே³ஸம் தரதி, அனாகா³மிமக்³கோ³ காமாவசரலோகம் தரதி, அரஹத்தமக்³கோ³ ரூபாரூபாவசரலோகம் தரதி. லோகா உத்தரந்தீதி லோகா உக்³க³ச்ச²ந்தி. லோகதோதி ச லோகம்ஹாதி ச ததே³வ நிஸ்ஸக்கவசனம் விஸேஸேத்வா த³ஸ்ஸிதம். லோகம் ஸமதிக்கமந்தீதி பட²மம் வுத்தத்த²மேவ. தத்த² உபஸக்³க³த்த²ம் அனபேக்கி²த்வா வுத்தம், இத⁴ ஸஹ உபஸக்³க³த்தே²ன வுத்தம். லோகம் ஸமதிக்கந்தாதி யதா²வுத்தம் லோகம் ஸம்மா அதிக்கந்தா. ஸப்³ப³மித⁴ ஈதி³ஸம் அதீதகாலவசனம் ப²லனிப்³பா³னானி ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ஸோதாபத்திப²லாதீ³னி ஹி யதா²வுத்தம் லோகம் அதிக்கமித்வா டி²தானி, ஸதா³ நிப்³பா³னம் ஸப்³ப³லோகம் அதிக்கமித்வா டி²தம். லோகேன அதிரேகாதி லோகதோ அதி⁴கபூ⁴தா. இத³ம் ஸப்³பே³பி லோகுத்தரத⁴ம்மே ஸந்தா⁴ய வுத்தம். நிஸ்ஸரந்தீதி நிக்³க³ச்ச²ந்தி. நிஸ்ஸடாதி நிக்³க³தா. லோகே ந திட்ட²ந்தீதிஆதீ³னி அட்டா²ரஸ வசனானி ஸப்³ப³லோகுத்தரேஸுபி யுஜ்ஜந்தி. ந திட்ட²ந்தீதி லோகே அபரியாபன்னத்தா வுத்தம். லோகே ந லிம்பந்தீதி க²ந்த⁴ஸந்தானே வத்தமானாபி தஸ்மிம் ந லிம்பந்தீதி அத்தோ². லோகேன ந லிம்பந்தீதி அகதபடிவேதா⁴னம் கேனசி சித்தேன, கதபடிவேதா⁴னம் அகுஸலேன அப்பமத்தேனபி சித்தேன ந லிம்பந்தீதி அத்தோ². அஸம்லித்தா அனுபலித்தாதி உபஸக்³கே³ன விஸேஸிதம்.

விப்பமுத்தாதி அலித்தத்தமேவ நானாப்³யஞ்ஜனேன விஸேஸிதம். யே கேசி ஹி யத்த² யேன வா அலித்தா, தே தத்த² தேன வா விப்பமுத்தா ஹோந்தி. லோகா விப்பமுத்தாதிஆதீ³னி தீணி நிஸ்ஸக்கவஸேன வுத்தானி. விஸஞ்ஞுத்தாதி விப்பமுத்தத்தவிஸேஸனம். யே கேசி ஹி யத்த² யேன யதோ விப்பமுத்தா, தே தத்த² தேன ததோ விஸஞ்ஞுத்தா நாம ஹோந்தி. லோகா ஸுஜ்ஜ²ந்தீதி லோகமலம் தோ⁴வித்வா லோகா ஸுஜ்ஜ²ந்தி. விஸுஜ்ஜ²ந்தீதி ததே³வ உபஸக்³கே³ன விஸேஸிதம். வுட்ட²ஹந்தீதி உட்டி²தா ஹோந்தி. விவட்டந்தீதி நிவட்டந்தி. ந ஸஜ்ஜந்தீதி ந லக்³க³ந்தி. ந க³ய்ஹந்தீதி ந க³ண்ஹீயந்தி. ந ப³ஜ்ஜ²ந்தீதி ந பா³தீ⁴யந்தி. ஸமுச்சி²ந்த³ந்தீதி அப்பவத்திம் கரோந்தி. யதா² ச லோகம் ஸமுச்சி²ன்னத்தாதி, ததே²வ ‘‘லோகா விஸுத்³த⁴த்தா’’திஆதி³ வுத்தமேவ ஹோதி. படிப்பஸ்ஸம்பே⁴ந்தீதி நிரோதே⁴ந்தி. அபதா²திஆதீ³னி சத்தாரி ஸப்³பே³ஸுபி லோகுத்தரேஸு யுஜ்ஜந்தி. அபதா²தி அமக்³கா³. அக³தீதி அப்பதிட்டா². அவிஸயாதி அனாயத்தா. அஸாதா⁴ரணாதி அஸமானா. வமந்தீதி உக்³கி³லந்தி. ந பச்சாவமந்தீதி வுத்தபடிபக்க²னயேன வுத்தம், வந்தம் புன ந அத³ந்தீதி அத்தோ². ஏதேன வந்தஸ்ஸ ஸுவந்தபா⁴வோ வுத்தோ ஹோதி. அனந்தரது³கத்தயேபி ஏஸேவ நயோ. விஸீனேந்தீதி விகிரந்தி விமுச்சந்தி, ந ப³ந்த⁴ந்தீதி அத்தோ². ந உஸ்ஸீனேந்தீதி ந விகிரந்தி ந விமுச்சந்தி. ‘‘விஸினேந்தீ’’தி ‘‘ந உஸ்ஸினேந்தீ’’தி ரஸ்ஸம் கத்வா பாடோ² ஸுந்த³ரோ. விதூ⁴பேந்தீதி நிப்³பா³பேந்தி. ந ஸம்தூ⁴பேந்தீதி ந உஜ்ஜலந்தி. லோகம் ஸமதிக்கம்ம அபி⁴பு⁴ய்ய திட்ட²ந்தீதி ஸப்³பே³பி லோகுத்தரா த⁴ம்மா லோகம் ஸம்மா அதிக்கமித்வா அபி⁴ப⁴வித்வா ச திட்ட²ந்தீதி லோகுத்தரா. ஸப்³பே³ஹிபி இமேஹி யதா²வுத்தேஹி பகாரேஹி லோகுத்தரானம் லோகதோ உத்தரபா⁴வோ அதி⁴கபா⁴வோ ச வுத்தோ ஹோதீதி.

லோகுத்தரகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

9. ப³லகதா²

ப³லகதா²வண்ணனா

44. இதா³னி லோகுத்தரகதா²ய அனந்தரம் கதி²தாய லோகுத்தரகதா²வதியா ஸுத்தந்தபுப்³ப³ங்க³மாய ப³லகதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா. தத்த² ஆதி³தோ ஸுத்தந்தவஸேன பஞ்ச ப³லானி த³ஸ்ஸேத்வா தத³ஞ்ஞானிபி ப³லானி த³ஸ்ஸேதுகாமோ அபிச அட்ட²ஸட்டி² ப³லானீதிஆதி³மாஹ. ஸப்³பா³னிபி தம்தம்படிபக்கே²ஹி அகம்பியட்டே²ன ப³லானி நாம ஹோந்தி. ஹிரிப³லந்திஆதீ³ஸு பாபதோ ஹிரீயந்தி ஏதாயாதி ஹிரீ, லஜ்ஜாயேதம் நாமம். பாபதோ ஓத்தப்பந்தி ஏதேனாதி ஓத்தப்பம், பாபதோ உப்³பே³க³ஸ்ஸேதம் நாமம். அஜ்ஜ²த்தஸமுட்டா²னா ஹிரீ, ப³ஹித்³தா⁴ஸமுட்டா²னம் ஓத்தப்பம். அத்தாதி⁴பதி ஹிரீ, லோகாதி⁴பதி ஓத்தப்பம். லஜ்ஜாஸபா⁴வஸண்டி²தா ஹிரீ, ப⁴யஸபா⁴வஸண்டி²தம் ஓத்தப்பம். ஸப்பதிஸ்ஸவலக்க²ணா ஹிரீ, வஜ்ஜபீ⁴ருகப⁴யத³ஸ்ஸாவிலக்க²ணம் ஓத்தப்பம். ஸா ஏவ ஹிரீ அஹிரிகேன ந கம்பதீதி ஹிரிப³லம். ததே³வ ஓத்தப்பம் அனோத்தப்பேன ந கம்பதீதி ஓத்தப்பப³லம். அப்படிஸங்கா²னேன ந கம்பதீதி படிஸங்கா²னப³லம். உபபரிக்க²ணபஞ்ஞாயேதம் நாமம். வீரியஸீஸேன ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பா⁴வேந்தஸ்ஸ உப்பன்னப³லம் பா⁴வனாப³லம். ததா²பவத்தானம் சதுன்னம் க²ந்தா⁴னமேதம் நாமம். பரிஸுத்³தா⁴னி ஸீலாதீ³னி அனவஜ்ஜப³லம். சத்தாரி ஸங்க³ஹவத்தூ²னி ஸங்க³ஹப³லம். ஸங்க³ஹே ப³லந்திபி பாடோ². து³க்க²மானம் அதி⁴வாஸனம் க²ந்திப³லம். த⁴ம்மகதா²ய பரேஸம் தோஸனம் பஞ்ஞத்திப³லம். அதி⁴தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அதி⁴க³மாபனம் நிஜ்ஜ²த்திப³லம். குஸலேஸு ப³ஹுபா⁴வோ இஸ்ஸரியப³லம். குஸலேஸு யதா²ருசி பதிட்டா²னம் அதி⁴ட்டா²னப³லம். ஹிரிப³லாதீ³னம் அத்தோ² மாதிகாபதே³ஸு ப்³யஞ்ஜனவஸேன விஸேஸதோ யுஜ்ஜமானம் க³ஹேத்வா வுத்தோ. ஸமத²ப³லம் விபஸ்ஸனாப³லந்தி ப³லப்பத்தா ஸமத²விபஸ்ஸனா ஏவ.