10. ஸுஞ்ஞகதா²

ஸுஞ்ஞகதா²வண்ணனா

46. இதா³னி லோகுத்தரப³லபரியோஸானாய ப³லகதா²ய அனந்தரம் கதி²தாய லோகுத்தரஸுஞ்ஞதாபரியோஸானாய ஸுத்தந்தபுப்³ப³ங்க³மாய ஸுஞ்ஞதாகதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா. ஸுத்தந்தே தாவ அதா²தி வசனோபாதா³னே நிபாதோ. ஏதேன ஆயஸ்மாதிஆதி³வசனஸ்ஸ உபாதா³னம் கதம் ஹோதி. கோ²தி பத³பூரணத்தே² நிபாதோ. யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமீதி பு⁴ம்மத்தே² கரணவசனம். தஸ்மா யத்த² ப⁴க³வா, தத்த² உபஸங்கமீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. யேன வா காரணேன ப⁴க³வா தே³வமனுஸ்ஸேஹி உபஸங்கமிதப்³போ³, தேனேவ காரணேன உபஸங்கமீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. கேன ச காரணேன ப⁴க³வா உபஸங்கமிதப்³போ³? நானப்பகாரகு³ணவிஸேஸாதி⁴க³மாதி⁴ப்பாயேன, ஸாது³ப²லூபபோ⁴கா³தி⁴ப்பாயேன தி³ஜக³ணேஹி நிச்சப²லிதமஹாருக்கோ² விய, தேன காரணேன உபஸங்கமீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. உபஸங்கமீதி ச க³தோதி வுத்தம் ஹோதி. உபஸங்கமித்வாதி உபஸங்கமனபரியோஸானதீ³பனம். அத² வா ஏவஞ்ச க³தோ ததோ ஆஸன்னதரம் டா²னம் ப⁴க³வதோ ஸமீபஸங்கா²தம் க³ந்த்வாதிபி வுத்தம் ஹோதி.

அபி⁴வாதே³த்வாதி பஞ்சபதிட்டி²தேன வந்தி³த்வா. இதா³னி யேனட்டே²ன லோகே அக்³க³புக்³க³லஸ்ஸ உபட்டா²னம் ஆக³தோ, தம் புச்சி²துகாமோ த³ஸனக²ஸமோதா⁴னஸமுஜ்ஜலம் அஞ்ஜலிம் ஸிரஸி பதிட்ட²பேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தந்தி ச பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ ‘‘விஸமம் சந்தி³மஸூரியா பரிஹரந்தீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.70) விய. தஸ்மா யதா² நிஸின்னோ ஏகமந்தம் நிஸின்னோ ஹோதி, ததா² நிஸீதீ³தி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. பு⁴ம்மத்தே² வா ஏதம் உபயோக³வசனம். நிஸீதீ³தி நிஸஜ்ஜம் கப்பேஸி. பண்டி³தா ஹி தே³வமனுஸ்ஸா க³ருட்டா²னீயம் உபஸங்கமித்வா ஆஸனகுஸலதாய ஏகமந்தம் நிஸீத³ந்தி, அயஞ்ச தே²ரோ தேஸம் அஞ்ஞதரோ, தஸ்மா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

கத²ம் நிஸின்னோ பன ஏகமந்தம் நிஸின்னோ ஹோதீதி? ச² நிஸஜ்ஜதோ³ஸே வஜ்ஜேத்வா. ஸேய்யதி²த³ம் – அதிதூ³ரம் அச்சாஸன்னம் உபரிவாதம் உன்னதப்பதே³ஸம் அதிஸம்முக²ம் அதிபச்சா²தி. அதிதூ³ரே நிஸின்னோ ஹி ஸசே கதே²துகாமோ ஹோதி, உச்சாஸத்³தே³ன கதே²தப்³ப³ம் ஹோதி. அச்சாஸன்னே நிஸின்னோ ஸங்க⁴ட்டனம் கரோதி. உபரிவாதே நிஸின்னோ ஸரீரக³ந்தே⁴ன பா³த⁴தி. உன்னதப்பதே³ஸே நிஸின்னோ அகா³ரவம் பகாஸேதி. அதிஸம்முகா² நிஸின்னோ ஸசே த³ட்டு²காமோ ஹோதி, சக்கு²னா சக்கு²ம் ஆஹச்ச த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஹோதி. அதிபச்சா² நிஸின்னோ ஸசே த³ட்டு²காமோ ஹோதி, கீ³வம் பஸாரேத்வா த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஹோதி. தஸ்மா அயம்பி ஏதே ச² நிஸஜ்ஜதோ³ஸே வஜ்ஜேத்வா நிஸீதி³. தேன வுத்தம் ‘‘ஏகமந்தம் நிஸீதீ³’’தி. ஏதத³வோசாதி ஏதம் அவோச.

ஸுஞ்ஞோ லோகோ ஸுஞ்ஞோ லோகோதி, ப⁴ந்தே, வுச்சதீதி இமஸ்மிம் ஸாஸனே படிபன்னேஹி தேஹி தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ‘‘ஸுஞ்ஞோ லோகோ ஸுஞ்ஞோ லோகோ’’தி கதீ²யதீதி அத்தோ². தஹிம் தஹிம் தாதி³ஸானம் வசனானம் ப³ஹுகத்தா தேஸம் ஸப்³பே³ஸம் ஸங்க³ண்ஹனத்த²ம் ஆமேடி³தவசனம் கதம். ஏவஞ்ஹி வுத்தே ஸப்³பா³னி தானி வசனானி ஸங்க³ஹிதானி ஹோந்தி. கித்தாவதாதி கித்தகேன பரிமாணேன. நு-இதி ஸம்ஸயத்தே² நிபாதோ. ஸுஞ்ஞம் அத்தேன வா அத்தனியேன வாதி ‘‘காரகோ வேத³கோ ஸயம்வஸீ’’தி ஏவம் லோகபரிகப்பிதேன அத்தனா ச அத்தாபா⁴வதோயேவ அத்தனோ ஸந்தகேன பரிக்கா²ரேன ச ஸுஞ்ஞம். ஸப்³ப³ம் சக்கா²தி³ லோகியம் த⁴ம்மஜாதம், தம்யேவ லுஜ்ஜனபலுஜ்ஜனட்டே²ன லோகோ நாம. யஸ்மா ச அத்தா ச ஏத்த² நத்தி², அத்தனியஞ்ச ஏத்த² நத்தி², தஸ்மா ஸுஞ்ஞோ லோகோதி வுச்சதீதி அத்தோ². லோகுத்தரோபி ச த⁴ம்மோ அத்தத்தனியேஹி ஸுஞ்ஞோ ஏவ, புச்சா²னுரூபேன பன லோகியோவ த⁴ம்மோ வுத்தோ. ஸுஞ்ஞோதி ச த⁴ம்மோ நத்தீ²தி வுத்தம் ந ஹோதி, தஸ்மிம் த⁴ம்மே அத்தத்தனியஸாரஸ்ஸ நத்தி²பா⁴வோ வுத்தோ ஹோதி. லோகே ச ‘‘ஸுஞ்ஞம் க⁴ரம், ஸுஞ்ஞோ க⁴டோ’’தி வுத்தே க⁴ரஸ்ஸ க⁴டஸ்ஸ ச நத்தி²பா⁴வோ வுத்தோ ந ஹோதி, தஸ்மிம் க⁴ரே க⁴டே ச அஞ்ஞஸ்ஸ நத்தி²பா⁴வோ வுத்தோ ஹோதி. ப⁴க³வதா ச ‘‘இதி யஞ்ஹி கோ² தத்த² ந ஹோதி, தேன தம் ஸுஞ்ஞம் ஸமனுபஸ்ஸதி. யம் பன தத்த² அவஸிட்ட²ம் ஹோதி, தம் ஸந்தம் இத³மத்தீ²தி பஜானாதீ’’தி அயமேவ அத்தோ² வுத்தோ. ததா² ஞாயக³ந்தே² ச ஸத்³த³க³ந்தே² ச அயமேவ அத்தோ². இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தந்தே அனத்தலக்க²ணமேவ கதி²தம்.

47. ஸுத்தந்தனித்³தே³ஸே ஸுஞ்ஞஸுஞ்ஞந்திஆதீ³னி பஞ்சவீஸதி மாதிகாபதா³னி ஸுஞ்ஞஸம்ப³ந்தே⁴ன உத்³தி³ஸித்வா தேஸம் நித்³தே³ஸோ கதோ. தத்த² மாதிகாய தாவ ஸுஞ்ஞஸங்கா²தம் ஸுஞ்ஞம், ந அஞ்ஞேன உபபதே³ன விஸேஸிதந்தி ஸுஞ்ஞஸுஞ்ஞம். அஸுகந்தி அனித்³தி³ட்ட²த்தா சேத்த² ஸுஞ்ஞத்தமேவ வா அபேக்கி²த்வா நபும்ஸகவசனம் கதம். ஏவம் ஸேஸேஸுபி. ஸங்கா²ரோயேவ ஸேஸஸங்கா²ரேஹி ஸுஞ்ஞோதி ஸங்கா²ரஸுஞ்ஞம். ஜராப⁴ங்க³வஸேன விரூபோ பரிணாமோ விபரிணாமோ, தேன விபரிணாமேன ஸுஞ்ஞம் விபரிணாமஸுஞ்ஞம். அக்³க³ஞ்ச தம் அத்தத்தனியேஹி, ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஹி வா ஸுஞ்ஞஞ்சாதி அக்³க³ஸுஞ்ஞம். லக்க²ணமேவ ஸேஸலக்க²ணேஹி ஸுஞ்ஞந்தி லக்க²ணஸுஞ்ஞம். நேக்க²ம்மாதி³னா விக்க²ம்ப⁴னேன ஸுஞ்ஞம். விக்க²ம்ப⁴னஸுஞ்ஞம். தத³ங்க³ஸுஞ்ஞாதீ³ஸுபி சதூஸு ஏஸேவ நயோ. அஜ்ஜ²த்தஞ்ச தம் அத்தத்தனியாதீ³ஹி ஸுஞ்ஞஞ்சாதி அஜ்ஜ²த்தஸுஞ்ஞம். ப³ஹித்³தா⁴ ச தம் அத்தத்தனியாதீ³ஹி ஸுஞ்ஞஞ்சாதி ப³ஹித்³தா⁴ஸுஞ்ஞம். தது³ப⁴யம் அத்தத்தனியாதீ³ஹி ஸுஞ்ஞந்தி து³ப⁴தோஸுஞ்ஞம். ஸமானோ பா⁴கோ³ ஏதஸ்ஸாதி ஸபா⁴க³ம், ஸபா⁴க³ஞ்ச தம் அத்தத்தனியாதீ³ஹி ஸுஞ்ஞஞ்சாதி ஸபா⁴க³ஸுஞ்ஞம், ஸதி³ஸஸுஞ்ஞந்தி அத்தோ². விக³தம் ஸபா⁴க³ம் விஸபா⁴க³ம், விஸபா⁴க³ஞ்ச தம் அத்தத்தனியாதீ³ஹி ஸுஞ்ஞஞ்சாதி விஸபா⁴க³ஸுஞ்ஞம், விஸதி³ஸஸுஞ்ஞந்தி அத்தோ². கேஸுசி போத்த²கேஸு ஸபா⁴க³ஸுஞ்ஞம் விஸபா⁴க³ஸுஞ்ஞம் நிஸ்ஸரணஸுஞ்ஞானந்தரம் லிகி²தம். நேக்க²ம்மாதி³ஏஸனா காமச்ச²ந்தா³தி³னா ஸுஞ்ஞாதி ஏஸனாஸுஞ்ஞம். பரிக்³க³ஹஸுஞ்ஞாதீ³ஸு தீஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏகாரம்மணே பதிட்டி²தத்தா நானாரம்மணவிக்கே²பாபா⁴வதோ ஏகத்தஞ்ச தம் நானத்தேன ஸுஞ்ஞஞ்சாதி ஏகத்தஸுஞ்ஞம். தப்³பி³பரீதேன நானத்தஞ்ச தம் ஏகத்தேன ஸுஞ்ஞஞ்சாதி நானத்தஸுஞ்ஞம். நேக்க²ம்மாதி³க²ந்தி காமச்ச²ந்தா³தி³னா ஸுஞ்ஞாதி க²ந்திஸுஞ்ஞம். அதி⁴ட்டா²னஸுஞ்ஞே பரியோகா³ஹனஸுஞ்ஞே ச ஏஸேவ நயோ. பரியோக³ஹனஸுஞ்ஞந்திபி பாடோ². ஸம்பஜானஸ்ஸாதி ஸம்பஜஞ்ஞேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பரினிப்³பா³யந்தஸ்ஸ அரஹதோ. பவத்தபரியாதா³னந்தி அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம். ஸப்³ப³ஸுஞ்ஞதானந்தி ஸப்³ப³ஸுஞ்ஞானம். பரமத்த²ஸுஞ்ஞந்தி ஸப்³ப³ஸங்கா²ராபா⁴வதோ உத்தமத்த²பூ⁴தம் ஸுஞ்ஞம்.

48. மாதிகானித்³தே³ஸே நிச்சேன வாதி ப⁴ங்க³ம் அதிக்கமித்வா பவத்தமானஸ்ஸ கஸ்ஸசி நிச்சஸ்ஸ அபா⁴வதோ நிச்சேன ச ஸுஞ்ஞம். து⁴வேன வாதி விஜ்ஜமானகாலேபி பச்சயாயத்தவுத்திதாய தி²ரஸ்ஸ கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ து⁴வேன ச ஸுஞ்ஞம். ஸஸ்ஸதேன வாதி அப்³போ³ச்சி²ன்னஸ்ஸ ஸப்³ப³காலே விஜ்ஜமானஸ்ஸ கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ ஸஸ்ஸதேன ச ஸுஞ்ஞம். அவிபரிணாமத⁴ம்மேன வாதி ஜராப⁴ங்க³வஸேன அவிபரிணாமபகதிகஸ்ஸ கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மேன ச ஸுஞ்ஞம். ஸுத்தந்தே அத்தஸுஞ்ஞதாய ஏவ வுத்தாயபி நிச்சஸுஞ்ஞதஞ்ச ஸுக²ஸுஞ்ஞதஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் இத⁴ நிச்சேன வாதிஆதீ³னிபி வுத்தானி. அனிச்சஸ்ஸேவ ஹி பீளாயோகே³ன து³க்க²த்தா நிச்சஸுஞ்ஞதாய வுத்தாய ஸுக²ஸுஞ்ஞதாபி வுத்தாவ ஹோதி. ரூபாத³யோ பனேத்த² ச² விஸயா, சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி ச² விஞ்ஞாணானி, சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாத³யோ ச² ப²ஸ்ஸா, சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜா வேத³னாத³யோ ச² வேத³னா ச² ஸங்கி²த்தாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோதிஆதீ³ஸு புனாதி அத்தனோ காரகம், பூரேதி சஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயம், புஜ்ஜஞ்ச ப⁴வம் நிப்³ப³த்தேதீதி புஞ்ஞம், அபி⁴ஸங்க²ரோதி விபாகம் கடத்தாரூபஞ்சாதி அபி⁴ஸங்கா²ரோ, புஞ்ஞம் அபி⁴ஸங்கா²ரோ புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ. புஞ்ஞபடிபக்க²தோ அபுஞ்ஞம் அபி⁴ஸங்கா²ரோ அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ. ந இஞ்ஜம் அனேஞ்ஜம், அனேஞ்ஜம் ப⁴வம் அபி⁴ஸங்க²ரோதீதி ஆனேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரோ. புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ தா³னஸீலபா⁴வனாவஸேன பவத்தா அட்ட² காமாவசரகுஸலசேதனா, பா⁴வனாவஸேனேவ பவத்தா பஞ்ச ரூபாவசரகுஸலசேதனாதி தேரஸ சேதனா ஹோந்தி, அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ பாணாதிபாதாதி³வஸேன பவத்தா த்³வாத³ஸ அகுஸலசேதனா, ஆனேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரோ பா⁴வனாவஸேனேவ பவத்தா சதஸ்ஸோ அரூபாவசரசேதனாதி தயோபி ஸங்கா²ரா ஏகூனதிம்ஸ சேதனா ஹோந்தி. காயஸங்கா²ரோதிஆதீ³ஸு காயதோ வா பவத்தோ, காயஸ்ஸ வா ஸங்கா²ரோதி காயஸங்கா²ரோ. வசீஸங்கா²ரசித்தஸங்கா²ரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் திகோ கம்மாயூஹனக்க²ணே புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ராதீ³னம் த்³வாரதோ பவத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தோ. காயவிஞ்ஞத்திம் ஸமுட்டா²பேத்வா ஹி காயத்³வாரதோ பவத்தா அட்ட² காமாவசரகுஸலசேதனா, த்³வாத³ஸ அகுஸலசேதனா, அபி⁴ஞ்ஞாசேதனா சாதி ஏகவீஸதி சேதனா காயஸங்கா²ரோ நாம, தா ஏவ ச வசீவிஞ்ஞத்திம் ஸமுட்டா²பேத்வா வசீத்³வாரதோ பவத்தா வசீஸங்கா²ரோ நாம, மனோத்³வாரே பவத்தா பன ஸப்³பா³பி ஏகூனதிம்ஸ சேதனா சித்தஸங்கா²ரோ நாம. அதீதா ஸங்கா²ராதிஆதீ³ஸு ஸப்³பே³பி ஸங்க²தத⁴ம்மா ஸகக்க²ணம் பத்வா நிருத்³தா⁴ அதீதா ஸங்கா²ரா, ஸகக்க²ணம் அப்பத்தா அனாக³தா ஸங்கா²ரா, ஸகக்க²ணம் பத்தா பச்சுப்பன்னா ஸங்கா²ராதி.

விபரிணாமஸுஞ்ஞே பச்சுப்பன்னம் த³ஸ்ஸேத்வா தஸ்ஸ தஸ்ஸ விபரிணாமோ ஸுகே²ன வத்தும் ஸக்காதி பட²மம் பச்சுப்பன்னத⁴ம்மா த³ஸ்ஸிதா. தத்த² ஜாதம் ரூபந்தி பச்சுப்பன்னம் ரூபம். ஸபா⁴வேன ஸுஞ்ஞந்தி ஏத்த² ஸயம் பா⁴வோ ஸபா⁴வோ, ஸயமேவ உப்பாதோ³தி அத்தோ². ஸதோ வா பா⁴வோ ஸபா⁴வோ, அத்ததோயேவ உப்பாதோ³தி அத்தோ². பச்சயாயத்தவுத்தித்தா பச்சயம் வினா ஸயமேவ பா⁴வோ, அத்ததோ ஏவ வா பா⁴வோ ஏதஸ்மிம் நத்தீ²தி ஸபா⁴வேன ஸுஞ்ஞம், ஸயமேவ பா⁴வேன, அத்ததோ ஏவ வா பா⁴வேன ஸுஞ்ஞந்தி வுத்தம் ஹோதி. அத² வா ஸகஸ்ஸ பா⁴வோ ஸபா⁴வோ. பத²வீதா⁴துஆதீ³ஸு ஹி அனேகேஸு ரூபாரூபத⁴ம்மேஸு ஏகேகோ த⁴ம்மோ பரம் உபாதா³ய ஸகோ நாம. பா⁴வோதி ச த⁴ம்மபரியாயவசனமேதம். ஏகஸ்ஸ ச த⁴ம்மஸ்ஸ அஞ்ஞோ பா⁴வஸங்கா²தோ த⁴ம்மோ நத்தி², தஸ்மா ஸகஸ்ஸ அஞ்ஞேன பா⁴வேன ஸுஞ்ஞம், ஸகோ அஞ்ஞேன பா⁴வேன ஸுஞ்ஞோதி அத்தோ². தேன ஏகஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஏகஸபா⁴வதா வுத்தா ஹோதி. அத² வா ஸபா⁴வேன ஸுஞ்ஞந்தி ஸுஞ்ஞஸபா⁴வேனேவ ஸுஞ்ஞம். கிம் வுத்தம் ஹோதி? ஸுஞ்ஞஸுஞ்ஞதாய ஏவ ஸுஞ்ஞம், ந அஞ்ஞாஹி பரியாயஸுஞ்ஞதாஹி ஸுஞ்ஞந்தி வுத்தம் ஹோதி.

ஸசே பன கேசி வதே³ய்யும் ‘‘ஸகோ பா⁴வோ ஸபா⁴வோ, தேன ஸபா⁴வேன ஸுஞ்ஞ’’ந்தி. கிம் வுத்தம் ஹோதி? பா⁴வோதி த⁴ம்மோ, ஸோ பரம் உபாதா³ய ஸபதே³ன விஸேஸிதோ ஸபா⁴வோ நாம ஹோதி. த⁴ம்மஸ்ஸ கஸ்ஸசி அவிஜ்ஜமானத்தா ‘‘ஜாதம் ரூபம் ஸபா⁴வேன ஸுஞ்ஞ’’ந்தி ரூபஸ்ஸ அவிஜ்ஜமானதா வுத்தா ஹோதீதி. ஏவம் ஸதி ‘‘ஜாதம் ரூப’’ந்திவசனேன விருஜ்ஜ²தி. ந ஹி உப்பாத³ரஹிதம் ஜாதம் நாம ஹோதி. நிப்³பா³னஞ்ஹி உப்பாத³ரஹிதம், தம் ஜாதம் நாம ந ஹோதி, ஜாதிஜராமரணானி ச உப்பாத³ரஹிதானி ஜாதானி நாம ந ஹோந்தி. தேனேவேத்த² ‘‘ஜாதா ஜாதி ஸபா⁴வேன ஸுஞ்ஞா, ஜாதம் ஜராமரணம் ஸபா⁴வேன ஸுஞ்ஞ’’ந்தி ஏவம் அனுத்³த⁴ரித்வா ப⁴வமேவ அவஸானம் கத்வா நித்³தி³ட்ட²ம். யதி³ உப்பாத³ரஹிதஸ்ஸாபி ‘‘ஜாத’’ந்திவசனம் யுஜ்ஜேய்ய, ‘‘ஜாதா ஜாதி, ஜாதம் ஜராமரண’’ந்தி வத்தப்³ப³ம் ப⁴வேய்ய. யஸ்மா உப்பாத³ரஹிதேஸு ஜாதிஜராமரணேஸு ‘‘ஜாத’’ந்திவசனம் ந வுத்தம், தஸ்மா ‘‘ஸபா⁴வேன ஸுஞ்ஞம் அவிஜ்ஜமான’’ந்தி வசனம் அவிஜ்ஜமானஸ்ஸ உப்பாத³ரஹிதத்தா ‘‘ஜாத’’ந்திவசனேன விருஜ்ஜ²தி. அவிஜ்ஜமானஸ்ஸ ச ‘‘ஸுஞ்ஞ’’ந்திவசனம் ஹேட்டா² வுத்தேன லோகவசனேன ச ப⁴க³வதோ வசனேன ச ஞாயஸத்³த³க³ந்த²வசனேன ச விருஜ்ஜ²தி, அனேகாஹி ச யுத்தீஹி விருஜ்ஜ²தி, தஸ்மா தம் வசனம் கசவரமிவ ச²ட்³டி³தப்³ப³ம். ‘‘யம், பி⁴க்க²வே, அத்தி²ஸம்மதம் லோகே பண்டி³தானம், அஹம்பி தம் அத்தீ²தி வதா³மி. யம், பி⁴க்க²வே, நத்தி²ஸம்மதம் லோகே பண்டி³தானம், அஹம்பி தம் நத்தீ²தி வதா³மி. கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அத்தி²ஸம்மதம் லோகே பண்டி³தானம், யமஹம் அத்தீ²தி வதா³மி? ரூபம், பி⁴க்க²வே, அனிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம் அத்தி²ஸம்மதம் லோகே பண்டி³தானம், அஹம்பி தம் அத்தீ²தி வதா³மீ’’திஆதீ³ஹி (ஸம். நி. 3.94) அனேகேஹி பு³த்³த⁴வசனப்பமாணேஹி அனேகாஹி ச யுத்தீஹி த⁴ம்மா ஸகக்க²ணே விஜ்ஜமானா ஏவாதி நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ம்.

விக³தம் ரூபந்தி உப்பஜ்ஜித்வா ப⁴ங்க³ம் பத்வா நிருத்³த⁴ம் அதீதம் ரூபம். விபரிணதஞ்சேவ ஸுஞ்ஞஞ்சாதி ஜராப⁴ங்க³வஸேன விரூபம் பரிணாமம் பத்தஞ்ச வத்தமானஸ்ஸேவ விபரிணாமஸப்³பா⁴வதோ அதீதஸ்ஸ விபரிணாமாபா⁴வதோ தேன விபரிணாமேன ஸுஞ்ஞஞ்சாதி அத்தோ². ஜாதா வேத³னாதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஜாதிஜராமரணம் பன அனிப்ப²ன்னத்தா ஸகபா⁴வேன அனுபலப்³ப⁴னீயதோ இத⁴ ந யுஜ்ஜதி, தஸ்மா ‘‘ஜாதா ஜாதி, ஜாதம் ஜராமரண’’ந்திஆதி³கே த்³வே நயே பஹாய ப⁴வாதி³கமேவ நயம் பரியோஸானம் கத்வா ட²பிதம்.

அக்³க³ந்தி அக்³கே³ ப⁴வம். ஸேட்ட²ந்தி அதிவிய பஸம்ஸனீயம். விஸிட்ட²ந்தி அதிஸயபூ⁴தம். விஸேட்ட²ந்திபி பாடோ². திதா⁴பி பஸத்த²ம் நிப்³பா³னம் ஸம்மாபடிபதா³ய படிபஜ்ஜிதப்³ப³தோ பத³ம் நாம. யதி³த³ந்தி யம் இத³ம். இதா³னி வத்தப்³ப³ம் நிப்³பா³னம் நித³ஸ்ஸேதி. யஸ்மா நிப்³பா³னம் ஆக³ம்ம ஸப்³ப³ஸங்கா²ரானம் ஸமதோ² ஹோதி, க²ந்தூ⁴பதி⁴கிலேஸூபதி⁴அபி⁴ஸங்கா²ரூபதி⁴காமகு³ணூபதி⁴ஸங்கா²தானம் உபதீ⁴னம் படினிஸ்ஸக்³கோ³ ஹோதி, தண்ஹானம் க²யோ விராகோ³ நிரோதோ⁴ ச ஹோதி, தஸ்மா ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ² ஸப்³பூ³பதி⁴படினிஸ்ஸக்³கோ³ தண்ஹக்க²யோ விராகோ³ நிரோதோ⁴தி வுச்சதி. நிப்³பா³னந்தி ஸபா⁴வலக்க²ணேன நிக³மிதம்.

லக்க²ணேஸு ஹி ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, பா³லஸ்ஸ பா³லலக்க²ணானி பா³லனிமித்தானி பா³லாபதா³னானி. கதமானி தீணி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பா³லோ து³ச்சிந்திதசிந்தீ ச ஹோதி து³ப்³பா⁴ஸிதபா⁴ஸீ ச து³க்கடகம்மகாரீ ச. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி பா³லஸ்ஸ பா³லலக்க²ணானி பா³லனிமித்தானி பா³லாபதா³னானீ’’தி (அ. நி. 3.3; ம. நி. 3.246) வுத்தம். பண்டி³தேஹி பா³லஸ்ஸ பா³லோதி ஸல்லக்க²ணதோ திவித⁴ம் பா³லலக்க²ணம். ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, பண்டி³தஸ்ஸ பண்டி³தலக்க²ணானி பண்டி³தனிமித்தானி பண்டி³தாபதா³னானி. கதமானி தீணி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பண்டி³தோ ஸுசிந்திதசிந்தீ ச ஹோதி ஸுபா⁴ஸிதபா⁴ஸீ ச ஸுகதகம்மகாரீ ச. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி பண்டி³தஸ்ஸ பண்டி³தலக்க²ணானி பண்டி³தனிமித்தானி பண்டி³தாபதா³னானீ’’தி (அ. நி. 3.3; ம. நி. 3.253) வுத்தம். பண்டி³தேஹி பண்டி³தஸ்ஸ பண்டி³தோதி ஸல்லக்க²ணதோ திவித⁴ம் பண்டி³தலக்க²ணம்.

‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸங்க²தஸ்ஸ ஸங்க²தலக்க²ணானி. கதமானி தீணி? உப்பாதோ³ பஞ்ஞாயதி, வயோ பஞ்ஞாயதி, டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம் பஞ்ஞாயதி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி ஸங்க²தஸ்ஸ ஸங்க²தலக்க²ணானீ’’தி (அ. நி. 3.47-48) வுத்தம். உப்பாதோ³ ஏவ ஸங்க²தமிதி லக்க²ணந்தி ஸங்க²தலக்க²ணம். ஏவமிதரத்³வயேபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. இமினா உப்பாத³க்க²ணே ஸேஸத்³வின்னம், டி²திக்க²ணே ஸேஸத்³வின்னம், ப⁴ங்க³க்க²ணே ச ஸேஸத்³வின்னம் அபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ. யம் பனேத்த² பேய்யாலமுகே²ன ஜாதியா ச ஜராமரணஸ்ஸ ச உப்பாதா³தி³லக்க²ணம் வுத்தம், தம் விபரிணாமஸுஞ்ஞதாய ஜாதிஜராமரணானி ஹித்வா ப⁴வபரியோஸானஸ்ஸேவ நயஸ்ஸ வசனேன ச உப்பாதா³தீ³னம் உப்பாதா³தி³அவசனஸமயேன ச விருஜ்ஜ²தி. லக்க²ணஸோதே பதிதத்தா பன ஸோதபதிதம் கத்வா லிகி²தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். யதா² ச அபி⁴த⁴ம்மே (த⁴. ஸ. 562-565) அஹேதுகவிபாகமனோதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூனம் ஸங்க³ஹவாரே லப்³ப⁴மானம்பி ஜா²னங்க³ம் பஞ்சவிஞ்ஞாணஸோதே பதித்வா க³தந்தி ந உத்³த⁴டந்தி வுத்தம், ஏவமிதா⁴பி ஸோதபதிததா வேதி³தப்³பா³. அத² வா ஜாதிஜராமரணவந்தானம் ஸங்கா²ரானம் உப்பாதா³த³யோ ‘‘ஜாதிஜராமரணம் அனிச்சதோ’’திஆதீ³ஸு (படி. ம. 1.73; 2.4) விய தேஸம் விய கத்வா வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

நேக்க²ம்மேன காமச்ச²ந்தோ³ விக்க²ம்பி⁴தோ சேவ ஸுஞ்ஞோ சாதி காமச்ச²ந்தோ³ நேக்க²ம்மேன விக்க²ம்பி⁴தோ சேவ நேக்க²ம்மஸ்ஸ தத்த² அபா⁴வதோ தேனேவ விக்க²ம்ப⁴னஸங்கா²தேன நேக்க²ம்மேன ஸுஞ்ஞோ ச. ஏவம் ஸேஸேஸுபி யோஜனா காதப்³பா³. தத³ங்க³ப்பஹானஸமுச்சே²த³ப்பஹானேஸுபி சேத்த² தத³ங்க³வஸேன ச ஸமுச்சே²த³வஸேன ச பஹீனம் தூ³ரீகதமேவ ஹோதீதி இமினா தூ³ரீகரணட்டே²ன விக்க²ம்ப⁴னம் வுத்தம்.

நேக்க²ம்மேன காமச்ச²ந்தோ³ தத³ங்க³ஸுஞ்ஞோதி நேக்க²ம்மேன பஹீனோ காமச்ச²ந்தோ³ தேன நேக்க²ம்மஸங்கா²தேன அங்கே³ன ஸுஞ்ஞோ. அத² வா யோ கோசி காமச்ச²ந்தோ³ நேக்க²ம்மஸ்ஸ தத்த² அபா⁴வதோ நேக்க²ம்மேன தேன அங்கே³ன ஸுஞ்ஞோ. ஏவம் ஸேஸேஸுபி யோஜனா காதப்³பா³. தஸ்ஸ தஸ்ஸ அங்க³ஸ்ஸ தத்த² தத்த² அபா⁴வமத்தேனேவ சேத்த² உபசாரப்பனாஜா²னவஸேன ச விபஸ்ஸனாவஸேன ச தத³ங்க³ஸுஞ்ஞதா நித்³தி³ட்டா². பஹானதீ³பகஸ்ஸ வசனஸ்ஸ அபா⁴வேன பன விவட்டனானுபஸ்ஸனம்யேவ பரியோஸானம் கத்வா விபஸ்ஸனா நித்³தி³ட்டா², சத்தாரோ மக்³கா³ ந நித்³தி³ட்டா². நேக்க²ம்மேன காமச்ச²ந்தோ³ ஸமுச்சி²ன்னோ சேவ ஸுஞ்ஞோ சாதிஆதீ³ஸு விக்க²ம்ப⁴னே வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னவஸேன பஹீனானிபி சேத்த² ஸமுதா³சாராபா⁴வதோ ஸமுச்சி²ன்னானி நாம ஹோந்தீதி இமினா பரியாயேன ஸமுச்சே²தோ³ வுத்தோ, தம்தம்ஸமுச்சே²த³கிச்சஸாத⁴னவஸேன வா மக்³க³ஸம்பயுத்தனேக்க²ம்மாதி³வஸேன வுத்தந்திபி வேதி³தப்³ப³ம். படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴னிஸ்ஸரணஸுஞ்ஞேஸு ச இத⁴ வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னஸமுச்சே²த³பஹானேஸு பனேத்த² படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴மத்தத்தம் நிஸ்ஸடமத்தத்தஞ்ச க³ஹேத்வா வுத்தம். பஞ்சஸுபி ஏதேஸு ஸுஞ்ஞேஸு நேக்க²ம்மாதீ³னியேவ விக்க²ம்ப⁴னதத³ங்க³ஸமுச்சே²த³படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴னிஸ்ஸரணனாமேன வுத்தானி. அஜ்ஜ²த்தந்தி அஜ்ஜ²த்தபூ⁴தம். ப³ஹித்³தா⁴தி ப³ஹித்³தா⁴பூ⁴தம். து³ப⁴தோஸுஞ்ஞந்தி உப⁴யஸுஞ்ஞம். பச்சத்தாதீ³ஸுபி ஹி தோ-இதிவசனம் ஹோதியேவ.

ச² அஜ்ஜ²த்திகாயதனாதீ³னி ச²அஜ்ஜ²த்திகாயதனாதீ³னம் பா⁴வேன ஸபா⁴கா³னி. பரேஹி விஸபா⁴கா³னி. விஞ்ஞாணகாயாதிஆதீ³ஸு சேத்த² காயவசனேன விஞ்ஞாணாதீ³னியேவ வுத்தானி. நேக்க²ம்மேஸனாதீ³ஸு நேக்க²ம்மாதீ³னியேவ தத³த்தி²கேஹி விஞ்ஞூஹி ஏஸீயந்தீதி ஏஸனா. அத² வா புப்³ப³பா⁴கே³ நேக்க²ம்மாதீ³னம் ஏஸனாபி காமச்ச²ந்தா³தீ³ஹி ஸுஞ்ஞா, கிம் பன நேக்க²ம்மாதீ³னீதிபி வுத்தம் ஹோதி? பரிக்³க³ஹாதீ³ஸு நேக்க²ம்மாதீ³னியேவ புப்³ப³பா⁴கே³ ஏஸிதானி அபரபா⁴கே³ பரிக்³க³ய்ஹந்தீதி பரிக்³க³ஹோதி, பரிக்³க³ஹிதானி பத்திவஸேன படிலப்³ப⁴ந்தீதி படிலாபோ⁴தி, படிலத்³தா⁴னி ஞாணவஸேன படிவிஜ்ஜீ²யந்தீதி படிவேதோ⁴தி ச வுத்தானி. ஏகத்தஸுஞ்ஞஞ்ச நானத்தஸுஞ்ஞஞ்ச ஸகிம்யேவ புச்சி²த்வா ஏகத்தஸுஞ்ஞம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா நானத்தஸுஞ்ஞம் அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ ஸகிம் நிக³மனம் கதம். கஸ்மா ந விஸ்ஸஜ்ஜிதந்தி சே? வுத்தபரியாயேனேவேத்த² யோஜனா ஞாயதீதி ந விஸ்ஸஜ்ஜிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அயம் பனேத்த² யோஜனா – நேக்க²ம்மம் ஏகத்தம், காமச்ச²ந்தோ³ நானத்தம், காமச்ச²ந்தோ³ நானத்தம், நேக்க²ம்மேகத்தேன ஸுஞ்ஞந்தி. ஏவம் ஸேஸேஸுபி யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

க²ந்திஆதீ³ஸு நேக்க²ம்மாதீ³னியேவ க²மனதோ ருச்சனதோ க²ந்தீதி, ரோசிதானியேவ பவிஸித்வா திட்ட²னதோ அதி⁴ட்டா²னந்தி, பவிஸித்வா டி²தானம் யதா²ருசிமேவ ஸேவனதோ பரியோகா³ஹனந்தி ச வுத்தானி. இத⁴ ஸம்பஜானோதிஆதி³கோ பரமத்த²ஸுஞ்ஞனித்³தே³ஸோ பரினிப்³பா³னஞாணனித்³தே³ஸே வண்ணிதோயேவ.

இமேஸு ச ஸப்³பே³ஸு ஸுஞ்ஞேஸு ஸங்கா²ரஸுஞ்ஞம் விபரிணாமஸுஞ்ஞம் லக்க²ணஸுஞ்ஞஞ்ச யதா²வுத்தானம் த⁴ம்மானம் அஞ்ஞமஞ்ஞஅஸம்மிஸ்ஸதாத³ஸ்ஸனத்த²ம். யத்த² பன அகுஸலபக்கி²கானம் குஸலபக்கி²கேன ஸுஞ்ஞதா வுத்தா, தேன அகுஸலே ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனத்த²ம். யத்த² பன குஸலபக்கி²கானம் அகுஸலபக்கி²கேன ஸுஞ்ஞதா வுத்தா, தேன குஸலே ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸனத்த²ம். யத்த² அத்தத்தனியாதீ³ஹி ஸுஞ்ஞதா வுத்தா, தம் ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு நிப்³பி³தா³ஜனனத்த²ம். அக்³க³ஸுஞ்ஞம் பரமத்த²ஸுஞ்ஞஞ்ச நிப்³பா³னே உஸ்ஸாஹஜனனத்த²ம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

தேஸு அக்³க³ஸுஞ்ஞஞ்ச பரமத்த²ஸுஞ்ஞஞ்சாதி த்³வே ஸுஞ்ஞானி அத்த²தோ ஏகமேவ நிப்³பா³னம் அக்³க³பரமத்த²வஸேன ஸஉபாதி³ஸேஸஅனுபாதி³ஸேஸவஸேன ச த்³விதா⁴ கத்வா வுத்தம். தானி த்³வே அத்தத்தனியஸுஞ்ஞதோ ஸங்கா²ரஸுஞ்ஞதோ ச ஸபா⁴கா³னி. ‘‘ஸுஞ்ஞஸுஞ்ஞம் அஜ்ஜ²த்தஸுஞ்ஞம் ப³ஹித்³தா⁴ஸுஞ்ஞம் து³ப⁴தோஸுஞ்ஞம் ஸபா⁴க³ஸுஞ்ஞம் விஸபா⁴க³ஸுஞ்ஞ’’ந்தி இமானி ச² ஸுஞ்ஞானி ஸுஞ்ஞஸுஞ்ஞமேவ ஹோதி. அஜ்ஜ²த்தாதி³பே⁴த³தோ பன ச²தா⁴ வுத்தானி. தானி ச² ச அத்தத்தனியாதி³ஸுஞ்ஞதோ ஸபா⁴கா³னி. ஸங்கா²ரவிபரிணாமலக்க²ணஸுஞ்ஞானி, விக்க²ம்ப⁴னதத³ங்க³ஸமுச்சே²த³படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴னிஸ்ஸரணஸுஞ்ஞானி, ஏஸனாபரிக்³க³ஹபடிலாப⁴படிவேத⁴ஸுஞ்ஞானி, ஏகத்தனானத்தஸுஞ்ஞானி, க²ந்திஅதி⁴ட்டா²னபரியோகா³ஹனஸுஞ்ஞானி சாதி ஸத்தரஸ ஸுஞ்ஞானி அத்தனி அவிஜ்ஜமானேஹி தேஹி தேஹி த⁴ம்மேஹி ஸுஞ்ஞத்தா அவிஜ்ஜமானானம் வஸேன விஸும் விஸும் வுத்தானி. ஸங்கா²ரவிபரிணாமலக்க²ணஸுஞ்ஞானி பன இதரேன இதரேன அஸம்மிஸ்ஸவஸேன ஸபா⁴கா³னி, விக்க²ம்ப⁴னாதீ³னி பஞ்ச குஸலபக்கே²ன ஸுஞ்ஞத்தா ஸபா⁴கா³னி, ஏஸனாதீ³னி சத்தாரி, க²ந்திஆதீ³னி ச தீணி அகுஸலபக்கே²ன ஸுஞ்ஞத்தா ஸபா⁴கா³னி, ஏகத்தனானத்தஸுஞ்ஞானி அஞ்ஞமஞ்ஞபடிபக்க²வஸேன ஸபா⁴கா³னி.

ஸப்³பே³ த⁴ம்மா ஸமாஸேன, திதா⁴ த்³வேதா⁴ ததே²கதா⁴;

ஸுஞ்ஞாதி ஸுஞ்ஞத்த²விதூ³, வண்ணயந்தீத⁴ ஸாஸனே.

கத²ம்? ஸப்³பே³ தாவ லோகியா த⁴ம்மா து⁴வஸுப⁴ஸுக²அத்தவிரஹிதத்தா து⁴வஸுப⁴ஸுக²அத்தஸுஞ்ஞா. மக்³க³ப²லத⁴ம்மா து⁴வஸுக²த்தவிரஹிதத்தா து⁴வஸுக²த்தஸுஞ்ஞா. அனிச்சத்தாயேவ ஸுகே²ன ஸுஞ்ஞா. அனாஸவத்தா ந ஸுபே⁴ன ஸுஞ்ஞா. நிப்³பா³னத⁴ம்மோ அத்தஸ்ஸேவ அபா⁴வதோ அத்தஸுஞ்ஞோ. லோகியலோகுத்தரா பன ஸப்³பே³பி ஸங்க²தா த⁴ம்மா ஸத்தஸ்ஸ கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ ஸத்தஸுஞ்ஞா. அஸங்க²தோ நிப்³பா³னத⁴ம்மோ தேஸம் ஸங்கா²ரானம்பி அபா⁴வதோ ஸங்கா²ரஸுஞ்ஞோ. ஸங்க²தாஸங்க²தா பன ஸப்³பே³பி த⁴ம்மா அத்தஸங்கா²தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அபா⁴வதோ அத்தஸுஞ்ஞாதி.

ஸத்³த⁴ம்மப்பகாஸினியா படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³அட்ட²கதா²ய

ஸுஞ்ஞகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

யுக³னத்³த⁴வக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

நிட்டி²தா ச மஜ்ஜி²மவக்³க³ஸ்ஸ அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா.