2. த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவாரனித்³தே³ஸவண்ணனா
6. த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவாரே அனிச்சதோ மனஸிகரோதோ ஓபா⁴ஸோ உப்பஜ்ஜதீதி உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாய டி²தஸ்ஸ தீஹி அனுபஸ்ஸனாஹி புனப்புனம் ஸங்கா²ரே விபஸ்ஸந்தஸ்ஸ விபஸ்ஸந்தஸ்ஸ விபஸ்ஸனாஞாணேஸு பரிபாகக³தேஸு தத³ங்க³வஸேன கிலேஸப்பஹானேன பரிஸுத்³த⁴சித்தஸ்ஸ அனிச்சதோ வா து³க்க²தோ வா அனத்ததோ வா மனஸிகாரக்க²ணே விபஸ்ஸனாஞாணானுபா⁴வேன பகதியாவ ஓபா⁴ஸோ உப்பஜ்ஜதீதி பட²மம் தாவ அனிச்சதோ மனஸிகரோதோ ஓபா⁴ஸோ கதி²தோ. அகுஸலோ விபஸ்ஸகோ தஸ்மிம் ஓபா⁴ஸே உப்பன்னே ‘‘ந ச வத மே இதோ புப்³பே³ ஏவரூபோ ஓபா⁴ஸோ உப்பன்னபுப்³போ³, அத்³தா⁴ மக்³க³ம் பத்தோம்ஹி, ப²லம் பத்தோம்ஹீ’’தி அமக்³க³ம்யேவ ‘‘மக்³கோ³’’தி, அப²லமேவ ‘‘ப²ல’’ந்தி க³ண்ஹாதி. தஸ்ஸ அமக்³க³ம் ‘‘மக்³கோ³’’தி, அப²லம் ‘‘ப²ல’’ந்தி க³ண்ஹதோ விபஸ்ஸனாவீதி² உக்கந்தா ஹோதி. ஸோ அத்தனோ விபஸ்ஸனாவீதி²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா விக்கே²பமாபன்னோ வா ஓபா⁴ஸமேவ தண்ஹாதி³ட்டி²மஞ்ஞனாஹி மஞ்ஞமானோ வா நிஸீத³தி. ஸோ கோ² பனாயம் ஓபா⁴ஸோ கஸ்ஸசி பி⁴க்கு²னோ பல்லங்கட்டா²னமத்தமேவ ஓபா⁴ஸேந்தோ உப்பஜ்ஜதி, கஸ்ஸசி அந்தோக³ப்³ப⁴ம், கஸ்ஸசி ப³ஹிக³ப்³ப⁴ம்பி, கஸ்ஸசி ஸகலவிஹாரம், கா³வுதம் அட்³ட⁴யோஜனம் யோஜனம் த்³வியோஜனம்…பே… கஸ்ஸசி பத²விதலதோ யாவ அகனிட்ட²ப்³ரஹ்மலோகா ஏகாலோகம் குருமானோ. ப⁴க³வதோ பன த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் ஓபா⁴ஸேந்தோ உத³பாதி³. அயஞ்ஹி ஓபா⁴ஸோ சதுரங்க³ஸமன்னாக³தேபி அந்த⁴காரே தம் தம் டா²னம் ஓபா⁴ஸேந்தோ உப்பஜ்ஜதி.
ஓபா⁴ஸோ த⁴ம்மோதி ஓபா⁴ஸம் ஆவஜ்ஜதீதி அயம் ஓபா⁴ஸோ மக்³க³த⁴ம்மோ ப²லத⁴ம்மோதி வா தம் தம் ஓபா⁴ஸம் மனஸி கரோதி. ததோ விக்கே²போ உத்³த⁴ச்சந்தி ததோ ஓபா⁴ஸதோ த⁴ம்மோதி ஆவஜ்ஜனகரணதோ வா யோ உப்பஜ்ஜதி விக்கே²போ, ஸோ உத்³த⁴ச்சம் நாமாதி அத்தோ². தேன உத்³த⁴ச்சேன விக்³க³ஹிதமானஸோதி தேன ஏவம் உப்பஜ்ஜமானேன உத்³த⁴ச்சேன விரோதி⁴தசித்தோ, தேன வா உத்³த⁴ச்சேன காரணபூ⁴தேன தம்மூலககிலேஸுப்பத்தியா விரோதி⁴தசித்தோ விபஸ்ஸகோ விபஸ்ஸனாவீதி²ம் ஓக்கமித்வா விக்கே²பம் வா தம்மூலககிலேஸேஸு வா டி²தத்தா அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ உபட்டா²னானி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. ‘‘தேன வுச்சதி த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவிக்³க³ஹிதமானஸோ’’தி ஏவம் இதி-ஸத்³தோ³ யோஜேதப்³போ³. ஹோதி ஸோ ஸமயோதி ஏவம் அஸ்ஸாத³வஸேன உபக்கிலிட்ட²சித்தஸ்ஸாபி யோகி³னோ ஸசே உபபரிக்கா² உப்பஜ்ஜதி, ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘‘விபஸ்ஸனா நாம ஸங்கா²ராரம்மணா, மக்³க³ப²லானி நிப்³பா³னாரம்மணானி, இமானி ச சித்தானி ஸங்கா²ராரம்மணானி, தஸ்மா நாயமோபா⁴ஸோ மக்³கோ³, உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாயேவ நிப்³பா³னஸ்ஸ லோகிகோ மக்³கோ³’’தி மக்³கா³மக்³க³ம் வவத்த²பேத்வா தம் விக்கே²பம் பரிவஜ்ஜயித்வா உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாய ட²த்வா ஸாது⁴கம் ஸங்கா²ரே அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ விபஸ்ஸதி. ஏவம் உபபரிக்க²ந்தஸ்ஸ ஸோ ஸமயோ ஹோதி. ஏவம் அபஸ்ஸந்தோ பன ‘‘மக்³க³ப²லப்பத்தோம்ஹீ’’தி அதி⁴மானிகோ ஹோதி.
யம் தம் சித்தந்தி யம் தம் விபஸ்ஸனாசித்தம். அஜ்ஜ²த்தமேவாதி அனிச்சானுபஸ்ஸனாய ஆரம்மணே கோ³சரஜ்ஜ²த்தேயேவ. ஞாணம் உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ யோகா³வசரஸ்ஸ ரூபாரூபத⁴ம்மே துலயந்தஸ்ஸ தீரயந்தஸ்ஸ விஸ்ஸட்ட²இந்த³வஜிரமிவ அவிஹதவேக³ம் திகி²ணம் ஸூரமதிவிஸத³ம் விபஸ்ஸனாஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. பீதி உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே கு²த்³தி³கா பீதி, க²ணிகா பீதி, ஓக்கந்திகா பீதி, உப்³பே³கா³ பீதி, ப²ரணா பீதீதி அயம் பஞ்சவிதா⁴ விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா பீதி ஸகலஸரீரம் பூரயமானா உப்பஜ்ஜதி. பஸ்ஸத்³தி⁴ உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே காயசித்தானம் நேவ த³ரதோ², ந கா³ரவதா, ந கக்க²ளதா, ந அகம்மஞ்ஞதா, ந கே³லஞ்ஞதா, ந வங்கதா ஹோதி. அத² கோ² பனஸ்ஸ காயசித்தானி பஸ்ஸத்³தா⁴னி லஹூனி முதூ³னி கம்மஞ்ஞானி பகு³ணானி ஸுவிஸதா³னி உஜுகானியேவ ஹோந்தி. ஸோ இமேஹி பஸ்ஸத்³தா⁴தீ³ஹி அனுக்³க³ஹிதகாயசித்தோ தஸ்மிம் ஸமயே அமானுஸிம் நாம ரதிம் அனுப⁴வதி. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் –
‘‘ஸுஞ்ஞாகா³ரம் பவிட்ட²ஸ்ஸ, ஸந்தசித்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ;
அமானுஸீ ரதீ ஹோதி, ஸம்மா த⁴ம்மம் விபஸ்ஸதோ.
‘‘யதோ யதோ ஸம்மஸதி, க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யம்;
லப⁴தீ பீதிபாமோஜ்ஜம், அமதம் தம் விஜானத’’ந்தி. (த⁴. ப. 373-4) –
ஏவமஸ்ஸ இமம் அமானுஸிம் ரதிம் ஸாத⁴யமானா லஹுதாதீ³ஹி ஸஹிதா விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா காயசித்தபஸ்ஸத்³தி⁴ உப்பஜ்ஜதி. ஸுக²ம் உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே ஸகலஸரீரம் அபி⁴ஸந்த³யமானம் விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தம் ஸுக²ம் உப்பஜ்ஜதி. அதி⁴மோக்கோ² உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தசேதஸிகானம் அதிஸயபஸாத³பூ⁴தா விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா ஸத்³தா⁴ உப்பஜ்ஜதி. பக்³க³ஹோ உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே அஸிதி²லமனச்சாரத்³த⁴ம் ஸுபக்³க³ஹிதம் விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தம் வீரியம் உப்பஜ்ஜதி. உபட்டா²னம் உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே ஸூபட்டி²தா ஸுப்பதிட்டி²தா நிகா²தா அசலா பப்³ப³தராஜஸதி³ஸா விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா ஸதி உப்பஜ்ஜதி. ஸோ யம் யம் டா²னம் ஆவஜ்ஜதி ஸமன்னாஹரதி மனஸி கரோதி பச்சவேக்க²தி, தம் தம் டா²னமஸ்ஸ ஓக்கந்தித்வா பக்க²ந்தி³த்வா தி³ப்³ப³சக்கு²னோ பரலோகோ விய ஸதியா உபட்டா²தி (விஸுத்³தி⁴. 2.734).
உபேக்கா²தி விபஸ்ஸனுபேக்கா² சேவ ஆவஜ்ஜனுபேக்கா² ச. தஸ்மிஞ்ஹி ஸமயே ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு மஜ்ஜ²த்தபூ⁴தா விபஸ்ஸனுபேக்கா²பி ப³லவதீ உப்பஜ்ஜதி, மனோத்³வாரே ஆவஜ்ஜனுபேக்கா²பி. ஸா ஹிஸ்ஸ தம் தம் டா²னம் ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ விஸ்ஸட்ட²இந்த³வஜிரமிவ பத்தபுடே பக்க²ந்த³தத்தனாராசோ விய ச ஸூரா திகி²ணா ஹுத்வா வஹதி. ஏவஞ்ஹி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.734) வுத்தம். விபஸ்ஸனுபேக்கா²தி சேத்த² ‘‘விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²’’தி ஆசரியா வத³ந்தி. விபஸ்ஸனாஞாணே ஹி க³ய்ஹமானே ‘‘ஞாணம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி விபஸ்ஸனாஞாணஸ்ஸ ஆக³தத்தா புனருத்திதோ³ஸோ ஹோதி. ததியஜ்ஜா²னவண்ணனாயஞ்ச ‘‘ஸங்கா²ருபேக்கா²விபஸ்ஸனுபேக்கா²னம்பி அத்த²தோ ஏகீபா⁴வோ. பஞ்ஞா ஏவ ஹி ஸா, கிச்சவஸேன த்³விதா⁴ பி⁴ன்னா’’தி வுத்தம். தஸ்மா விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தாய தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²ய வுச்சமானாய புனருத்திதோ³ஸோ ச ந ஹோதி, ததியஜ்ஜா²னவண்ணனாய ச ஸமேதி. யஸ்மா ச பஞ்சஸு இந்த்³ரியேஸு ‘‘ஞாணம் அதி⁴மோக்கோ² பக்³க³ஹோ உபட்டா²ன’’ந்தி பஞ்ஞிந்த்³ரியஸத்³தி⁴ந்த்³ரியவீரியிந்த்³ரியஸதிந்த்³ரியானி நித்³தி³ட்டா²னி, ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் பன அனித்³தி³ட்ட²ம் ஹோதி, யுக³னத்³த⁴வஸேனாபி ச ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் நித்³தி³ஸிதப்³ப³மேவ ஹோதி, தஸ்மா ஸமப்பவத்தோ ஸமாதி⁴ புன ஸமாதா⁴னே ப்³யாபாரப்பஹானகரணேன ‘‘உபேக்கா²’’தி வுத்தோதி வேதி³தப்³ப³ம்.
நிகந்தி உப்பஜ்ஜதீதி ஏவம் ஓபா⁴ஸாதி³படிமண்டி³தாய விபஸ்ஸனாய ஆலயம் குருமானா ஸுகு²மா ஸந்தாகாரா நிகந்தி உப்பஜ்ஜதி, யா கிலேஸோதி பரிக்³க³ஹேதும்பி ந ஸக்கா ஹோதி. யதா² ச ஓபா⁴ஸே, ஏவம் ஏதேஸுபி அஞ்ஞதரஸ்மிம் உப்பன்னே யோகா³வசரோ ‘‘ந ச வத மே இதோ புப்³பே³ ஏவரூபம் ஞாணம் உப்பன்னபுப்³ப³ம், ஏவரூபா பீதி பஸ்ஸத்³தி⁴ ஸுக²ம் அதி⁴மோக்கோ² பக்³க³ஹோ உபட்டா²னம் உபேக்கா² நிகந்தி உப்பன்னபுப்³பா³, அத்³தா⁴ மக்³க³ம் பத்தோம்ஹி, ப²லம் பத்தோம்ஹீ’’தி அமக்³க³மேவ ‘‘மக்³கோ³’’தி, அப²லமேவ ‘‘ப²ல’’ந்தி க³ண்ஹாதி. தஸ்ஸ அமக்³க³ம் ‘‘மக்³கோ³’’தி, அப²லஞ்ச ‘‘ப²ல’’ந்தி க³ண்ஹதோ விபஸ்ஸனாவீதி² உக்கந்தா ஹோதி. ஸோ அத்தனோ மூலகம்மட்டா²னம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா நிகந்திமேவ அஸ்ஸாதே³ந்தோ நிஸீத³தி. ஏத்த² ச ஓபா⁴ஸாத³யோ உபக்கிலேஸவத்து²தாய உபக்கிலேஸாதி வுத்தா, ந அகுஸலத்தா. நிகந்தி பன உபக்கிலேஸோ சேவ உபக்கிலேஸவத்து² ச. வத்து²வஸேனேவ சேதே த³ஸ, கா³ஹவஸேன பன ஸமதிம்ஸ ஹோந்தி. கத²ம்? ‘‘மம ஓபா⁴ஸோ உப்பன்னோ’’தி க³ண்ஹதோ ஹி தி³ட்டி²க்³கா³ஹோ ஹோதி, ‘‘மனாபோ வத ஓபா⁴ஸோ உப்பன்னோ’’தி க³ண்ஹதோ மானக்³கா³ஹோ, ஓபா⁴ஸம் அஸ்ஸாத³யதோ தண்ஹாக்³கா³ஹோ. இதி ஓபா⁴ஸே தி³ட்டி²மானதண்ஹாவஸேன தயோ கா³ஹா. ததா² ஸேஸேஸுபீதி ஏவம் கா³ஹவஸேன ஸமதிம்ஸ உபக்கிலேஸா ஹோந்தி. து³க்க²தோ மனஸிகரோதோ, அனத்ததோ மனஸிகரோதோதி வாரேஸுபி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஏகேகஅனுபஸ்ஸனாவஸேன ஹேத்த² ஏகேகஸ்ஸ விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸுப்பத்தி வேதி³தப்³பா³, ந ஏகஸ்ஸேவ.
தீஸு அனுபஸ்ஸனாஸு. ஏவம் அபே⁴த³தோ விபஸ்ஸனாவஸேன உபக்கிலேஸே த³ஸ்ஸேத்வா புன பே⁴த³வஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ரூபம் அனிச்சதோ மனஸிகரோதோதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஜராமரணம் அனிச்சதோ உபட்டா²னந்தி ஜராமரணஸ்ஸ அனிச்சதோ உபட்டா²னம்.
7. யஸ்மா புப்³பே³ வுத்தானம் ஸமதிம்ஸாய உபக்கிலேஸானம் வஸேன அகுஸலோ அப்³யத்தோ யோகா³வசரோ ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு விகம்பதி, ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு ஏகேகம் ‘‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’தி ஸமனுபஸ்ஸதி, தஸ்மா தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஓபா⁴ஸே சேவ ஞாணே சாதிஆதி³கா³தா²த்³வயமாஹ. தத்த² விகம்பதீதி ஓபா⁴ஸாதி³கே ஆரம்மணே நானாகிலேஸவஸேன விவிதா⁴ கம்பதி வேத⁴தி. யேஹி சித்தம் பவேத⁴தீதி யேஹி பஸ்ஸத்³தி⁴ஸுகே²ஹி சித்தம் நானாகிலேஸவஸேன நானப்பகாரேன வேத⁴தி கம்பதி. தஸ்மா பஸ்ஸத்³தி⁴யா ஸுகே² சேவ யோகா³வசரோ விகம்பதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. உபேக்கா²வஜ்ஜனாய சேவாதி உபேக்கா²ஸங்கா²தாய ஆவஜ்ஜனாய சேவ விகம்பதி, ஆவஜ்ஜனுபேக்கா²ய சேவ விகம்பதீதி அத்தோ². விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.736) பன ‘‘உபேக்கா²வஜ்ஜனாயஞ்சா’’தி வுத்தம். உபேக்கா²ய சாதி ஹேட்டா² வுத்தப்பகாராய உபேக்கா²ய ச விகம்பதி, நிகந்தியா ச விகம்பதீதி அத்தோ². ஏத்த² ச த்³வின்னம் உபேக்கா²னம் நித்³தி³ட்ட²த்தா ஹேட்டா² ‘‘உபேக்கா² உப்பஜ்ஜதீ’’தி வுத்தட்டா²னே ச உப⁴யதா² அத்தோ² வுத்தோ. அனிச்சானுபஸ்ஸனாதீ³ஸு ச ஏகேகிஸ்ஸாயேவ ஆவஜ்ஜனுபேக்கா²ய ஸப்³பா⁴வதோ ஏகேகாயேவ அனுபஸ்ஸனா அனிச்சம் அனிச்சம், து³க்க²ம் து³க்க²ம், அனத்தா அனத்தாதி புனப்புனம் பா⁴வீயதீதி வுத்தம் ஹோதி. யஸ்மா பன குஸலோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ பு³த்³தி⁴ஸம்பன்னோ யோகா³வசரோ ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு உப்பன்னேஸு ‘‘அயம் கோ² மே ஓபா⁴ஸோ உப்பன்னோ, ஸோ கோ² பனாயம் அனிச்சோ ஸங்க²தோ படிச்சஸமுப்பன்னோ க²யத⁴ம்மோ வயத⁴ம்மோ விராக³த⁴ம்மோ நிரோத⁴த⁴ம்மோ’’தி இதி வா நம் பஞ்ஞாய பரிச்சி²ந்த³தி உபபரிக்க²தி. அத² வா பனஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ஸசே ஓபா⁴ஸோ அத்தா ப⁴வேய்ய, ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேதும் வட்டேய்ய. அனத்தாவ பனாயம் ‘‘அத்தா’’தி க³ஹிதோ. தஸ்மாயம் அவஸவத்தனட்டே²ன அனத்தாதி பஸ்ஸந்தோ தி³ட்டி²ம் உக்³கா⁴டேதி. ஸசே ஓபா⁴ஸோ நிச்சோ ப⁴வேய்ய, ‘‘நிச்சோ’’தி க³ஹேதும் வட்டேய்ய. அனிச்சோவ பனாயம் ‘‘நிச்சோ’’தி க³ஹிதோ. தஸ்மாயம் ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²ன அனிச்சோதி பஸ்ஸந்தோ மானம் ஸமுக்³கா⁴டேதி. ஸசே ஓபா⁴ஸோ ஸுகோ² ப⁴வேய்ய, ‘‘ஸுகோ²’’தி க³ஹேதும் வட்டேய்ய. து³க்கோ²வ பனாயம் ‘‘ஸுகோ²’’தி க³ஹிதோ. தஸ்மாயம் உப்பாத³வயபடிபீளனட்டே²ன து³க்கோ²தி பஸ்ஸந்தோ நிகந்திம் பரியாதி³யதி. யதா² ச ஓபா⁴ஸே, ஏவம் ஸேஸேஸுபி.
ஏவம் உபபரிக்கி²த்வா ஓபா⁴ஸம் ‘‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. ஞாணம்…பே… நிகந்திம் ‘‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. ஏவம் ஸமனுபஸ்ஸந்தோ ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு ந கம்பதி ந வேத⁴தி. தஸ்மா தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ இமானி த³ஸ டா²னானீதி கா³த²மாஹ. தத்த² த³ஸ டா²னானீதி ஓபா⁴ஸாதீ³னி. பஞ்ஞா யஸ்ஸ பரிச்சிதாதி யஸ்ஸ உபக்கிலேஸவிமுத்தாய பஞ்ஞாய பரிசிதானி புனப்புனம் பு²ட்டா²னி பரிபா⁴விதானி. த⁴ம்முத்³த⁴ச்சகுஸலோ ஹோதீதி ஸோ பஞ்ஞாய பரிசிதத³ஸட்டா²னோ யோகா³வசரோ புப்³பே³ வுத்தப்பகாரஸ்ஸ த⁴ம்முத்³த⁴ச்சஸ்ஸ யதா²ஸபா⁴வபடிவேதே⁴ன சே²கோ ஹோதி. ந ச ஸம்மோஹ க³ச்ச²தீதி த⁴ம்முத்³த⁴ச்சகுஸலத்தாயேவ தண்ஹாமானதி³ட்டு²க்³கா⁴டவஸேன ஸம்மோஹஞ்ச ந க³ச்ச²தி.
இதா³னி புப்³பே³ வுத்தமேவ விதி⁴ம் அபரேன பரியாயேன விபா⁴வேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ விக்கி²பதி சேவ கிலிஸ்ஸதி சாதிஆதி³கா³த²மாஹ. தத்த² மந்த³பஞ்ஞோ யோகா³வசரோ ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு விக்கே²பஞ்ச அவஸேஸகிலேஸுப்பத்திஞ்ச பாபுணாதி. மஜ்ஜி²மபஞ்ஞோ விக்கே²பமேவ பாபுணாதி, நாவஸேஸகிலேஸுப்பத்திம், ஸோ அதி⁴மானிகோ ஹோதி. திக்க²பஞ்ஞோ விக்கே²பம் பாபுணித்வாபி தம் அதி⁴மானம் பஹாய விபஸ்ஸனம் ஆரப⁴தி. அதிதிக்க²பஞ்ஞோ ந விக்கே²பம் பாபுணாதி, ந சாவஸேஸகிலேஸுப்பத்திம். விக்கி²ப்பதி சேவாதி தேஸு மந்த³பஞ்ஞோ த⁴ம்முத்³த⁴ச்சஸங்கா²தம் விக்கே²பஞ்சேவ பாபுணீயதி. கிலிஸ்ஸதி சாதி தண்ஹாமானதி³ட்டி²கிலேஸேஹி கிலேஸீயதி ச, உபதாபீயதி விபா³தீ⁴யதீதி அத்தோ². சவதி சித்தபா⁴வனாதி தஸ்ஸ மந்த³பஞ்ஞஸ்ஸ விபஸ்ஸனாசித்தபா⁴வனா கிலேஸேஸுயேவ டா²னதோ படிபக்கா²விஹதத்தா சவதி, பரிபததீதி அத்தோ². விக்கி²பதி ந கிலிஸ்ஸதீதி மஜ்ஜி²மபஞ்ஞோ விக்கே²பேன விக்கி²பதி, கிலேஸேஹி ந கிலிஸ்ஸதி. பா⁴வனா பரிஹாயதீதி தஸ்ஸ மஜ்ஜி²மபஞ்ஞஸ்ஸ அதி⁴மானிகத்தா விபஸ்ஸனாரம்பா⁴பா⁴வேன விபஸ்ஸனா பரிஹாயதி, நப்பவத்ததீதி அத்தோ². விக்கி²பதி ந கிலிஸ்ஸதீதி திக்க²பஞ்ஞோபி விக்கே²பேன விக்கி²பதி, கிலேஸேஹி ந கிலிஸ்ஸதி. பா⁴வனா ந பரிஹாயதீதி தஸ்ஸ திக்க²பஞ்ஞஸ்ஸ ஸந்தேபி விக்கே²பே தம் அதி⁴மானவிக்கே²பம் பஹாய விபஸ்ஸனாரம்ப⁴ஸப்³பா⁴வேன விபஸ்ஸனாபா⁴வனா ந பரிஹாயதி, பவத்ததீதி அத்தோ². ந ச விக்கி²பதே சித்தம் ந கிலிஸ்ஸதீதி அதிதிக்க²பஞ்ஞஸ்ஸ சித்தம் ந விக்கே²பேன விக்கி²பதி, ந ச கிலேஸேஹி கிலிஸ்ஸதி. ந சவதி சித்தபா⁴வனாதி தஸ்ஸ விபஸ்ஸனாசித்தபா⁴வனா ந சவதி, விக்கே²பகிலேஸாபா⁴வேன யதா²டா²னே திட்ட²தீதி அத்தோ².
இமேஹி சதூஹி டா²னேஹீதிஆதீ³ஸு இதா³னி வுத்தேஹி இமேஹி சதூஹி டா²னேஹி ஹேதுபூ⁴தேஹி, கரணபூ⁴தேஹி வா ஓபா⁴ஸாதி³கே த³ஸ டா²னே சித்தஸ்ஸ ஸங்கே²பேன ச விக்கே²பேன ச விக்³க³ஹிதம் மானஸம் விக்கே²பகிலேஸுப்பத்திவிரஹிதோ சதுத்தோ² குஸலோ மஹாபஞ்ஞோ யோகா³வசரோ மந்த³பஞ்ஞாதீ³னம் திண்ணம் யோகா³வசரானம் மானஸம் ஏவஞ்ச ஏவஞ்ச ஹோதீதி நானப்பகாரதோ ஜானாதீதி ஸம்ப³ந்த⁴தோ அத்த²வண்ணனா வேதி³தப்³பா³. ஸங்கே²போதி சேத்த² விக்கே²பஸ்ஸ சேவ கிலேஸானஞ்ச உப்பத்திவஸேன சித்தஸ்ஸ லீனபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. விக்கே²போதி ‘‘விக்கி²பதி ந கிலிஸ்ஸதீ’’தி த்³வீஸு டா²னேஸு வுத்தவிக்கே²பவஸேன சித்தஸ்ஸ உத்³த⁴தபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³தி.
யுக³னத்³த⁴கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.