1. யுக³னத்³த⁴கதா²

யுக³னத்³த⁴கதா²வண்ணனா

1. இதா³னி மண்ட³பேய்யகு³ணஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ யுக³னத்³த⁴கு³ணம் த³ஸ்ஸேந்தேன கதி²தாய ஸுத்தந்தபுப்³ப³ங்க³மாய யுக³னத்³த⁴கதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா. யஸ்மா பன த⁴ம்மஸேனாபதி த⁴ம்மராஜே த⁴ரமானேயேவ த⁴ம்மராஜஸ்ஸ பரினிப்³பா³னஸம்வச்ச²ரே பரினிப்³பு³தோ, தஸ்மா த⁴ம்மராஜே த⁴ரமானேயேவ த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகேன தே³ஸிதம் இத³ம் ஸுத்தந்தம் தஸ்ஸேவ ஸம்முகா² ஸுத்வா ஏவம் மே ஸுதந்திஆதி³மாஹாதி வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² ஆயஸ்மாதி பியவசனம் க³ருவசனம் ஸகா³ரவஸப்பதிஸ்ஸவசனம், ஆயுமாதி அத்தோ². ஆனந்தோ³தி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ நாமம். ஸோ ஹி ஜாயமானோயேவ குலே ஆனந்த³ம் பு⁴ஸம் துட்டி²ம் அகாஸி. தஸ்மாஸ்ஸ ‘‘ஆனந்தோ³’’தி நாமம் கதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். கோஸம்பி³யந்தி ஏவம்னாமகே நக³ரே. தஸ்ஸ ஹி நக³ரஸ்ஸ ஆராமபோக்க²ரணீஆதீ³ஸு தேஸு தேஸு டா²னேஸு கோஸம்ப³ருக்கா² உஸ்ஸன்னா அஹேஸும், தஸ்மா தம் கோஸம்பீ³தி ஸங்க²ம் அக³மாஸி. ‘‘குஸம்ப³ஸ்ஸ இஸினோ அஸ்ஸமதோ அவிதூ³ரே மாபிதத்தா’’தி ஏகே.

கோ⁴ஸிதாராமேதி கோ⁴ஸிதஸேட்டி²னா காரிதே ஆராமே. கோஸம்பி³யஞ்ஹி தயோ ஸேட்டி²னோ அஹேஸும் கோ⁴ஸிதஸேட்டி² குக்குடஸேட்டி² பாவாரிகஸேட்டீ²தி. தே தயோபி ‘‘லோகே பு³த்³தோ⁴ உப்பன்னோ’’தி ஸுத்வா பஞ்சஹி பஞ்சஹி ஸகடஸதேஹி தா³னூபகரணானி கா³ஹாபேத்வா ஸாவத்தி²ம் க³ந்த்வா ஜேதவனஸமீபே க²ந்தா⁴வாரம் ப³ந்தி⁴த்வா ஸத்து² ஸந்திகம் க³ந்த்வா வந்தி³த்வா படிஸந்தா²ரம் கத்வா நிஸின்னா ஸத்து² த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா ஸோதாபத்திப²லே பதிட்ட²ஹித்வா ஸத்தா²ரம் நிமந்தேத்வா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ அட்³ட⁴மாஸமத்தம் மஹாதா³னம் த³த்வா ப⁴க³வதோ பாத³மூலே நிபஜ்ஜித்வா ஸகஜனபத³க³மனத்த²ம் ப⁴க³வந்தம் யாசித்வா ‘‘ஸுஞ்ஞாகா³ரே கோ² க³ஹபதயோ ததா²க³தா அபி⁴ரமந்தீ’’தி ப⁴க³வதா வுத்தே ‘‘தி³ன்னா நோ ப⁴க³வதா படிஞ்ஞா’’தி ஞத்வா அதிவிய துட்டா² த³ஸப³லம் வந்தி³த்வா நிக்க²ந்தா அந்தராமக்³கே³ யோஜனே யோஜனே ப⁴க³வதோ நிவாஸத்த²ம் விஹாரம் காரேந்தா அனுபுப்³பே³ன கோஸம்பி³ம் பத்வா அத்தனோ அத்தனோ ஆராமே மஹந்தம் த⁴னபரிச்சாக³ம் கத்வா ப⁴க³வதோ விஹாரே காராபயிம்ஸு. தத்த² கோ⁴ஸிதஸேட்டி²னா காரிதோ கோ⁴ஸிதாராமோ நாம அஹோஸி, குக்குடஸேட்டி²னா காரிதோ குக்குடாராமோ நாம, பாவாரிகஸேட்டி²னா அம்ப³வனே காரிதோ பாவாரிகம்ப³வனம் நாம. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘கோ⁴ஸிதஸேட்டி²னா காரிதே ஆராமே’’தி.

ஆவுஸோ பி⁴க்க²வோதி ஏத்த² பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ ஸாவகே ஆலபந்தா ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி ஆலபந்தி. ஸாவகா பன ‘‘பு³த்³தே⁴ஹி ஸதி³ஸா மா ஹோமா’’தி ‘‘ஆவுஸோ’’தி பட²மம் வத்வா பச்சா² ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி வத³ந்தி. பு³த்³தே⁴ஹி ச ஆலபிதே பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி படிவசனம் தே³தி, ஸாவகேஹி ஆலபிதே ‘‘ஆவுஸோ’’தி.

யோ ஹி கோசீதி அனியமவசனம். ஏதேன தாதி³ஸானம் ஸப்³ப³பி⁴க்கூ²னம் பரியாதா³னம். மம ஸந்திகேதி மம ஸமீபே. அரஹத்தப்பத்தந்தி அத்தனா அரஹத்தஸ்ஸ பத்தம். நபும்ஸகே பா⁴வே ஸித்³த⁴வசனம். அரஹத்தம் பத்தந்தி வா பத³ச்சே²தோ³, அத்தனா பத்தம் அரஹத்தந்தி அத்தோ². அரஹத்தப்பத்தம் அத்தானந்தி வா பாட²ஸேஸோ. சதூஹி மக்³கே³ஹீதி உபரி வுச்சமானேஹி சதூஹி படிபதா³மக்³கே³ஹி, ந அரியமக்³கே³ஹி. ‘‘சதூஹி மக்³கே³ஹீ’’தி விஸுஞ்ச வுத்தத்தா கஸ்ஸசி அரஹதோ பட²மஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ த⁴ம்முத்³த⁴ச்சபுப்³ப³ங்க³மோ மக்³கோ³, ஏகஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ ஸமத²புப்³ப³ங்க³மோ, ஏகஸ்ஸ விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மோ, ஏகஸ்ஸ யுக³னத்³த⁴புப்³ப³ங்க³மோதி ஏவம் சத்தாரோபி படிபதா³ மக்³கா³ ஹோந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரேனாதி ஏதேஸம் சதுன்னம் படிபதா³னம் மக்³கா³னம் ஏகேன வா, படிபதா³மக்³கே³ன அரஹத்தப்பத்தம் ப்³யாகரோதீதி அத்தோ². ஸுக்க²விபஸ்ஸகஸ்ஸ ஹி அரஹதோ த⁴ம்முத்³த⁴ச்சபுப்³ப³ங்க³மம் ஸோதாபத்திமக்³க³ம் பத்வா ஸேஸமக்³க³த்தயம்பி ஸுத்³த⁴விபஸ்ஸனாஹியேவ பத்தஸ்ஸ அரஹத்தப்பத்தி த⁴ம்முத்³த⁴ச்சபுப்³ப³ங்க³மமக்³கா³ ஹோதி. த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவிக்³க³ஹம் பத்வா வா அப்பத்வா வா ஸமத²புப்³ப³ங்க³மாதீ³னம் திண்ணம் படிபதா³னம் மக்³கா³னம் ஏகேகஸ்ஸ வஸேன பத்தசதுமக்³க³ஸ்ஸ அரஹதோ அரஹத்தப்பத்தி இதரஏகேகமக்³க³புப்³ப³ங்க³மா ஹோதி. தஸ்மா ஆஹ – ‘‘ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதரேனா’’தி.

ஸமத²புப்³ப³ங்க³மம் விபஸ்ஸனம் பா⁴வேதீதி ஸமத²ம் புப்³ப³ங்க³மம் புரேசாரிகம் கத்வா விபஸ்ஸனம் பா⁴வேதி, பட²மம் ஸமாதி⁴ம் உப்பாதே³த்வா பச்சா² விபஸ்ஸனம் பா⁴வேதீதி அத்தோ². மக்³கோ³ ஸஞ்ஜாயதீதி பட²மோ லோகுத்தரமக்³கோ³ நிப்³ப³த்ததி. ஸோ தம் மக்³க³ந்திஆதீ³ஸு ஏகசித்தக்க²ணிகஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ ஆஸேவனாதீ³னி நாம நத்தி², து³தியமக்³கா³த³யோ பன உப்பாதே³ந்தோ தமேவ மக்³க³ம் ‘‘ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதீ’’தி வுச்சதி. ஸஞ்ஞோஜனானி பஹீயந்தி, அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தீதி யாவ அரஹத்தமக்³கா³ கமேன ஸப்³பே³ ஸஞ்ஞோஜனா பஹீயந்தி, அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தி. அனுஸயா ப்³யந்தீஹோந்தீதி ச புன அனுப்பத்தியா விக³தந்தா ஹோந்தீதி அத்தோ².

புன சபரந்தி புன ச அபரம் காரணம். விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மம் ஸமத²ம் பா⁴வேதீதி விபஸ்ஸனம் புப்³ப³ங்க³மம் புரேசாரிகம் கத்வா ஸமத²ம் பா⁴வேதி, பட²மம் விபஸ்ஸனம் உப்பாதே³த்வா பச்சா² ஸமாதி⁴ம் பா⁴வேதீதி அத்தோ². யுக³னத்³த⁴ம் பா⁴வேதீதி யுக³னத்³த⁴ம் கத்வா பா⁴வேதி. ஏத்த² தேனேவ சித்தேன ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா தேனேவ ஸங்கா²ரே ஸம்மஸிதும் ந ஸக்கா. அயம் பன யாவதா ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜதி, தாவதா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி. யாவதா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி, தாவதா ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜதி. கத²ம்? பட²மஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி. ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா து³தியஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி. ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா ததியஜ்ஜா²னம்…பே… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி. ஏவம் ஸமத²விபஸ்ஸனம் யுக³னத்³த⁴ம் பா⁴வேதி நாம.

த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவிக்³க³ஹிதம் மானஸம் ஹோதீதி ஏத்த² மந்த³பஞ்ஞானம் விபஸ்ஸகானம் உபக்கிலேஸவத்து²த்தா விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸஸஞ்ஞிதேஸு ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு த³ஸஸு த⁴ம்மேஸு ப⁴ந்ததாவஸேன உத்³த⁴ச்சஸஹக³தசித்துப்பத்தியா விக்கே²பஸங்கா²தம் உத்³த⁴ச்சம் த⁴ம்முத்³த⁴ச்சம், தேன த⁴ம்முத்³த⁴ச்சேன விக்³க³ஹிதம் விரூபக்³க³ஹிதம் விரோத⁴மாபாதி³தம் மானஸம் சித்தம் த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவிக்³க³ஹிதம் மானஸம் ஹோதி, தேன வா த⁴ம்முத்³த⁴ச்சேன காரணபூ⁴தேன தம்மூலகதண்ஹாமானதி³ட்டு²ப்பத்தியா விக்³க³ஹிதம் மானஸம் ஹோதி. த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவிக்³க³ஹிதமானஸந்தி வா பாடோ². ஹோதி ஸோ ஆவுஸோ ஸமயோதி இமினா மக்³கா³மக்³க³வவத்தா²னேன தம் த⁴ம்முத்³த⁴ச்சம் படிபா³ஹித்வா புன விபஸ்ஸனாவீதி²ம் படிபன்னகாலம் த³ஸ்ஸேதி. யம் தம் சித்தந்தி யஸ்மிம் ஸமயே தம் விபஸ்ஸனாவீதி²ம் ஓக்கமித்வா பவத்தம் சித்தம். அஜ்ஜ²த்தமேவ ஸந்திட்ட²தீதி விபஸ்ஸனாவீதி²ம் பச்சோதரித்வா தஸ்மிம் ஸமயே கோ³சரஜ்ஜ²த்தஸங்கா²தே ஆரம்மணே ஸந்திட்ட²தி பதிட்டா²தி. ஸன்னிஸீத³தீதி தத்தே²வ பவத்திவஸேன ஸம்மா நிஸீத³தி. ஏகோதி³ ஹோதீதி ஏகக்³க³ம் ஹோதி. ஸமாதி⁴யதீதி ஸம்மா ஆதி⁴யதி ஸுட்டு² டி²தம் ஹோதீதி.

அயம் ஸுத்தந்தவண்ணனா.

1. ஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா

2. தஸ்ஸ ஸுத்தந்தஸ்ஸ நித்³தே³ஸகதா²ய தத்த² ஜாதே த⁴ம்மேதி தஸ்மிம் ஸமாதி⁴ஸ்மிம் ஜாதே சித்தசேதஸிகே த⁴ம்மே. அனிச்சதோ அனுபஸ்ஸனட்டே²னாதிஆதி³னா விபஸ்ஸனாய பே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதி. ஸம்மாதி³ட்டி² மக்³கோ³தி ஸம்மாதி³ட்டி²ஸங்கா²தோ மக்³கோ³. அட்ட²ஸு மக்³க³ங்கே³ஸு ஏகேகோபி ஹி மக்³கோ³தி வுச்சதி.ஆஸேவதீதி ஸோதாபத்திமக்³க³வஸேன. பா⁴வேதீதி ஸகதா³கா³மிமக்³கு³ப்பாத³னேன. ப³ஹுலீகரோதீதி அனாகா³மிஅரஹத்தமக்³கு³ப்பாத³னேன. இமேஸம் திண்ணம் அவத்தா²பே⁴தே³பி ஸதி ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் ஸாதா⁴ரணத்தா ஸதி³ஸமேவ விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம்.

3. ஆலோகஸஞ்ஞாபடினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனானம் அந்தராபேய்யாலே அவிக்கே²பாதீ³னி ச ஜா²ன ஸமாபத்திகஸிணானுஸ்ஸதிஅஸுபா⁴ ச தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸாதீ³னி ச ஆனந்தரிகஸமாதி⁴ஞாணனித்³தே³ஸே (படி. ம. 1.80-81) நித்³தி³ட்ட²த்தா ஸங்கி²த்தானி. தத்த² ச அவிக்கே²பவஸேனாதி புப்³ப³பா⁴கா³விக்கே²பவஸேன க³ஹேதப்³ப³ம். அனிச்சானுபஸ்ஸீ அஸ்ஸாஸவஸேனாதிஆதி³கே ஸுத்³த⁴விபஸ்ஸனாவஸேன வுத்தசதுக்கே பன தருணவிபஸ்ஸனாகாலே விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தஸமாதி⁴புப்³ப³ங்க³மா ப³லவவிபஸ்ஸனா வேதி³தப்³பா³.

4. விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மவாரே பட²மம் அனிச்சதோதிஆதி³னா ஆரம்மணம் அனியமேத்வா விபஸ்ஸனா வுத்தா, பச்சா² ரூபம் அனிச்சதோதிஆதி³னா ஆரம்மணம் நியமேத்வா வுத்தா. தத்த² ஜாதானந்தி தஸ்ஸா விபஸ்ஸனாய ஜாதானம் சித்தசேதஸிகானம் த⁴ம்மானம். வோஸக்³கா³ரம்மணதாதி ஏத்த² வோஸக்³கோ³ நிப்³பா³னம். நிப்³பா³னஞ்ஹி ஸங்க²தவோஸக்³க³தோ பரிச்சாக³தோ ‘‘வோஸக்³கோ³’’தி வுத்தோ. விபஸ்ஸனா ச தம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மா ச நிப்³பா³னனின்னதாய அஜ்ஜா²ஸயவஸேன நிப்³பா³னே பதிட்டி²தத்தா நிப்³பா³னபதிட்டா² நிப்³பா³னாரம்மணா. பதிட்டா²பி ஹி ஆலம்பீ³யதீதி ஆரம்மணம் நாம ஹோதி, நிப்³பா³னே பதிட்ட²ட்டே²னேவ நிப்³பா³னாரம்மணா. அஞ்ஞத்த² பாளியம்பி ஹி பதிட்டா² ‘‘ஆரம்மண’’ந்தி வுச்சந்தி. யதா²ஹ – ‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, நளாகா³ரம் வா திணாகா³ரம் வா ஸுக்க²ம் கோளாபம் தேரோவஸ்ஸிகம் புரத்தி²மாய சேபி தி³ஸாய புரிஸோ ஆதி³த்தாய திணுக்காய உபஸங்கமேய்ய, லபே⁴த² அக்³கி³ ஓதாரம், லபே⁴த² அக்³கி³ ஆரம்மண’’ந்திஆதி³ (ஸம். நி. 4.243). தஸ்மா தத்த² ஜாதானம் த⁴ம்மானம் வோஸக்³கா³ரம்மணதாய நிப்³பா³னபதிட்டா²பா⁴வேன ஹேதுபூ⁴தேன உப்பாதி³தோ யோ சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தாஸங்கா²தோ உபசாரப்பனாபே⁴தோ³ அவிக்கே²போ, ஸோ ஸமாதீ⁴தி விபஸ்ஸனாதோ பச்சா² உப்பாதி³தோ நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யோ ஸமாதி⁴ நித்³தி³ட்டோ² ஹோதி. தஸ்மாயேவ ஹி இதி பட²மம் விபஸ்ஸனா, பச்சா² ஸமதோ²தி வுத்தம்.

5. யுக³னத்³த⁴னித்³தே³ஸே யஸ்மா ஹேட்டா² ஸுத்தந்தவண்ணனாயம் வுத்தோ யுக³னத்³த⁴க்கமோ புரிமத்³வயனித்³தே³ஸனயேனேவ பாகடோ, மக்³க³க்க²ணே யுக³னத்³த⁴க்கமோ பன ந பாகடோ, தஸ்மா புப்³ப³பா⁴கே³ அனேகந்திகம் யுக³னத்³த⁴பா⁴வனம் அவத்வா மக்³க³க்க²ணே ஏகந்தேன லப்³ப⁴மானயுக³னத்³த⁴பா⁴வனமேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ஸோளஸஹி ஆகாரேஹீதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஆரம்மணட்டே²னாதிஆதீ³ஸு ஸத்தரஸஸு ஆகாரேஸு அந்தே உத்³தி³ட்ட²ம் யுக³னத்³த⁴ம் மூலபதே³ன ஏகட்ட²த்தா தம் விப்பஹாய ஸேஸானம் வஸேன ‘‘ஸோளஸஹீ’’தி வுத்தம். ஆரம்மணட்டே²னாதி ஆலம்ப³னட்டே²ன, ஆரம்மணவஸேனாதி அத்தோ². ஏவம் ஸேஸேஸுபி. கோ³சரட்டே²னாதி ஆரம்மணட்டே²பி ஸதி நிஸ்ஸயிதப்³ப³ட்டா²னட்டே²ன. பஹானட்டே²னாதி பஜஹனட்டே²ன. பரிச்சாக³ட்டே²னாதி பஹானேபி ஸதி புன அனாதி³யனேன பரிச்சாக³ட்டே²ன. வுட்டா²னட்டே²னாதி உக்³க³மனட்டே²ன. விவட்டனட்டே²னாதி உக்³க³மனேபி ஸதி அபுனராவட்டனேன நிவத்தனட்டே²ன. ஸந்தட்டே²னாதி நிப்³பு³தட்டே²ன. பணீதட்டே²னாதி நிப்³பு³தட்டே²பி ஸதி உத்தமட்டே²ன, அதப்பகட்டே²ன வா. விமுத்தட்டே²னாதி ப³ந்த⁴னாபக³தட்டே²ன. அனாஸவட்டே²னாதி ப³ந்த⁴னமோக்கே²பி ஸதி ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தமானாஸவவிரஹிதட்டே²ன. தரணட்டே²னாதி அனோஸீதி³த்வா பிலவனட்டே²ன, அதிக்கமனட்டே²ன வா. அனிமித்தட்டே²னாதி ஸங்கா²ரனிமித்தவிரஹிதட்டே²ன. அப்பணிஹிதட்டே²னாதி பணிதி⁴விரஹிதட்டே²ன. ஸுஞ்ஞதட்டே²னாதி அபி⁴னிவேஸவிரஹிதட்டே²ன. ஏகரஸட்டே²னாதி ஏககிச்சட்டே²ன. அனதிவத்தனட்டே²னாதி அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனதிக்கமனட்டே²ன. யுக³னத்³த⁴ட்டே²னாதி யுக³லகட்டே²ன.

உத்³த⁴ச்சம் பஜஹதோ, அவிஜ்ஜம் பஜஹதோதி யோகி³னோ தஸ்ஸ தஸ்ஸ படிபக்க²ப்பஹானவஸேன வுத்தம். நிரோதோ⁴ சேத்த² நிப்³பா³னமேவ. அஞ்ஞமஞ்ஞம் நாதிவத்தந்தீதி ஸமதோ² சே விபஸ்ஸனம் அதிவத்தேய்ய, லீனபக்கி²கத்தா ஸமத²ஸ்ஸ சித்தம் கோஸஜ்ஜாய ஸம்வத்தேய்ய. விபஸ்ஸனா சே ஸமத²ம் அதிவத்தேய்ய, உத்³த⁴ச்சபக்கி²கத்தா விபஸ்ஸனாய சித்தம் உத்³த⁴ச்சாய ஸம்வத்தேய்ய. தஸ்மா ஸமதோ² ச விபஸ்ஸனம் அனதிவத்தமானோ கோஸஜ்ஜபாதம் ந கரோதி, விபஸ்ஸனா ஸமத²ம் அனதிவத்தமானா உத்³த⁴ச்சபாதம் ந கரோதி. ஸமதோ² ஸமம் பவத்தமானோ விபஸ்ஸனம் உத்³த⁴ச்சபாததோ ரக்க²தி, விபஸ்ஸனா ஸமம் பவத்தமானா ஸமத²ம் கோஸஜ்ஜபாததோ ரக்க²தி. ஏவமிமே உபோ⁴ அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனதிவத்தனகிச்சேன ஏககிச்சா, ஸமா ஹுத்வா பவத்தமானேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனதிவத்தமானா அத்த²ஸித்³தி⁴கரா ஹோந்தி. தேஸம் மக்³க³க்க²ணே யுக³னத்³த⁴த்தம் வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனாக்க²ணே யுக³னத்³த⁴த்தாயேவ ஹோதி. பஹானபரிச்சாக³வுட்டா²னவிவட்டனகரணானம் மக்³க³கிச்சவஸேன வுத்தத்தா ஸகலஸ்ஸ மக்³க³கிச்சஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் உத்³த⁴ச்சஸஹக³தகிலேஸா ச க²ந்தா⁴ ச அவிஜ்ஜாஸஹக³தகிலேஸா ச க²ந்தா⁴ ச நித்³தி³ட்டா². ஸேஸானம் ந ததா² வுத்தத்தா படிபக்க²த⁴ம்மமத்தத³ஸ்ஸனவஸேன உத்³த⁴ச்சாவிஜ்ஜா ஏவ நித்³தி³ட்டா². விவட்டதோதி நிவத்தந்தஸ்ஸ.

ஸமாதி⁴ காமாஸவா விமுத்தோ ஹோதீதி ஸமாதி⁴ஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³படிபக்க²த்தா வுத்தம். ராக³விராகா³தி ராக³ஸ்ஸ விராகோ³ ஸமதிக்கமோ ஏதிஸ்ஸா அத்தீ²தி ராக³விராகா³, ‘‘ராக³விராக³தோ’’தி நிஸ்ஸக்கவசனம் வா. ததா² அவிஜ்ஜாவிராகா³. சேதோவிமுத்தீதி மக்³க³ஸம்பயுத்தோ ஸமாதி⁴. பஞ்ஞாவிமுத்தீதி மக்³க³ஸம்பயுத்தா பஞ்ஞா. தரதோதி தரந்தஸ்ஸ. ஸப்³ப³பணிதீ⁴ஹீதி ராக³தோ³ஸமோஹபணிதீ⁴ஹி, ஸப்³ப³பத்த²னாஹி வா. ஏவம் சுத்³த³ஸ ஆகாரே விஸ்ஸஜ்ஜித்வா ஏகரஸட்ட²ஞ்ச அனதிவத்தனட்ட²ஞ்ச அவிப⁴ஜித்வாவ இமேஹி ஸோளஸஹி ஆகாரேஹீதி ஆஹ. கஸ்மா? தேஸம் சுத்³த³ஸன்னம் ஆகாரானம் ஏகேகஸ்ஸ அவஸானே ‘‘ஏகரஸா ஹோந்தி, யுக³னத்³தா⁴ ஹோந்தி, அஞ்ஞமஞ்ஞம் நாதிவத்தந்தீ’’தி நித்³தி³ட்ட²த்தா தே த்³வேபி ஆகாரா நித்³தி³ட்டா²வ ஹோந்தி. தஸ்மா ‘‘ஸோளஸஹீ’’தி ஆஹ. யுக³னத்³த⁴ட்டோ² பன உத்³தே³ஸேபி ந ப⁴ணிதோயேவாதி.

2. த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவாரனித்³தே³ஸவண்ணனா

6. த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவாரே அனிச்சதோ மனஸிகரோதோ ஓபா⁴ஸோ உப்பஜ்ஜதீதி உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாய டி²தஸ்ஸ தீஹி அனுபஸ்ஸனாஹி புனப்புனம் ஸங்கா²ரே விபஸ்ஸந்தஸ்ஸ விபஸ்ஸந்தஸ்ஸ விபஸ்ஸனாஞாணேஸு பரிபாகக³தேஸு தத³ங்க³வஸேன கிலேஸப்பஹானேன பரிஸுத்³த⁴சித்தஸ்ஸ அனிச்சதோ வா து³க்க²தோ வா அனத்ததோ வா மனஸிகாரக்க²ணே விபஸ்ஸனாஞாணானுபா⁴வேன பகதியாவ ஓபா⁴ஸோ உப்பஜ்ஜதீதி பட²மம் தாவ அனிச்சதோ மனஸிகரோதோ ஓபா⁴ஸோ கதி²தோ. அகுஸலோ விபஸ்ஸகோ தஸ்மிம் ஓபா⁴ஸே உப்பன்னே ‘‘ந ச வத மே இதோ புப்³பே³ ஏவரூபோ ஓபா⁴ஸோ உப்பன்னபுப்³போ³, அத்³தா⁴ மக்³க³ம் பத்தோம்ஹி, ப²லம் பத்தோம்ஹீ’’தி அமக்³க³ம்யேவ ‘‘மக்³கோ³’’தி, அப²லமேவ ‘‘ப²ல’’ந்தி க³ண்ஹாதி. தஸ்ஸ அமக்³க³ம் ‘‘மக்³கோ³’’தி, அப²லம் ‘‘ப²ல’’ந்தி க³ண்ஹதோ விபஸ்ஸனாவீதி² உக்கந்தா ஹோதி. ஸோ அத்தனோ விபஸ்ஸனாவீதி²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா விக்கே²பமாபன்னோ வா ஓபா⁴ஸமேவ தண்ஹாதி³ட்டி²மஞ்ஞனாஹி மஞ்ஞமானோ வா நிஸீத³தி. ஸோ கோ² பனாயம் ஓபா⁴ஸோ கஸ்ஸசி பி⁴க்கு²னோ பல்லங்கட்டா²னமத்தமேவ ஓபா⁴ஸேந்தோ உப்பஜ்ஜதி, கஸ்ஸசி அந்தோக³ப்³ப⁴ம், கஸ்ஸசி ப³ஹிக³ப்³ப⁴ம்பி, கஸ்ஸசி ஸகலவிஹாரம், கா³வுதம் அட்³ட⁴யோஜனம் யோஜனம் த்³வியோஜனம்…பே… கஸ்ஸசி பத²விதலதோ யாவ அகனிட்ட²ப்³ரஹ்மலோகா ஏகாலோகம் குருமானோ. ப⁴க³வதோ பன த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் ஓபா⁴ஸேந்தோ உத³பாதி³. அயஞ்ஹி ஓபா⁴ஸோ சதுரங்க³ஸமன்னாக³தேபி அந்த⁴காரே தம் தம் டா²னம் ஓபா⁴ஸேந்தோ உப்பஜ்ஜதி.

ஓபா⁴ஸோ த⁴ம்மோதி ஓபா⁴ஸம் ஆவஜ்ஜதீதி அயம் ஓபா⁴ஸோ மக்³க³த⁴ம்மோ ப²லத⁴ம்மோதி வா தம் தம் ஓபா⁴ஸம் மனஸி கரோதி. ததோ விக்கே²போ உத்³த⁴ச்சந்தி ததோ ஓபா⁴ஸதோ த⁴ம்மோதி ஆவஜ்ஜனகரணதோ வா யோ உப்பஜ்ஜதி விக்கே²போ, ஸோ உத்³த⁴ச்சம் நாமாதி அத்தோ². தேன உத்³த⁴ச்சேன விக்³க³ஹிதமானஸோதி தேன ஏவம் உப்பஜ்ஜமானேன உத்³த⁴ச்சேன விரோதி⁴தசித்தோ, தேன வா உத்³த⁴ச்சேன காரணபூ⁴தேன தம்மூலககிலேஸுப்பத்தியா விரோதி⁴தசித்தோ விபஸ்ஸகோ விபஸ்ஸனாவீதி²ம் ஓக்கமித்வா விக்கே²பம் வா தம்மூலககிலேஸேஸு வா டி²தத்தா அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ உபட்டா²னானி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. ‘‘தேன வுச்சதி த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவிக்³க³ஹிதமானஸோ’’தி ஏவம் இதி-ஸத்³தோ³ யோஜேதப்³போ³. ஹோதி ஸோ ஸமயோதி ஏவம் அஸ்ஸாத³வஸேன உபக்கிலிட்ட²சித்தஸ்ஸாபி யோகி³னோ ஸசே உபபரிக்கா² உப்பஜ்ஜதி, ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘‘விபஸ்ஸனா நாம ஸங்கா²ராரம்மணா, மக்³க³ப²லானி நிப்³பா³னாரம்மணானி, இமானி ச சித்தானி ஸங்கா²ராரம்மணானி, தஸ்மா நாயமோபா⁴ஸோ மக்³கோ³, உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாயேவ நிப்³பா³னஸ்ஸ லோகிகோ மக்³கோ³’’தி மக்³கா³மக்³க³ம் வவத்த²பேத்வா தம் விக்கே²பம் பரிவஜ்ஜயித்வா உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாய ட²த்வா ஸாது⁴கம் ஸங்கா²ரே அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ விபஸ்ஸதி. ஏவம் உபபரிக்க²ந்தஸ்ஸ ஸோ ஸமயோ ஹோதி. ஏவம் அபஸ்ஸந்தோ பன ‘‘மக்³க³ப²லப்பத்தோம்ஹீ’’தி அதி⁴மானிகோ ஹோதி.

யம் தம் சித்தந்தி யம் தம் விபஸ்ஸனாசித்தம். அஜ்ஜ²த்தமேவாதி அனிச்சானுபஸ்ஸனாய ஆரம்மணே கோ³சரஜ்ஜ²த்தேயேவ. ஞாணம் உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ யோகா³வசரஸ்ஸ ரூபாரூபத⁴ம்மே துலயந்தஸ்ஸ தீரயந்தஸ்ஸ விஸ்ஸட்ட²இந்த³வஜிரமிவ அவிஹதவேக³ம் திகி²ணம் ஸூரமதிவிஸத³ம் விபஸ்ஸனாஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. பீதி உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே கு²த்³தி³கா பீதி, க²ணிகா பீதி, ஓக்கந்திகா பீதி, உப்³பே³கா³ பீதி, ப²ரணா பீதீதி அயம் பஞ்சவிதா⁴ விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா பீதி ஸகலஸரீரம் பூரயமானா உப்பஜ்ஜதி. பஸ்ஸத்³தி⁴ உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே காயசித்தானம் நேவ த³ரதோ², ந கா³ரவதா, ந கக்க²ளதா, ந அகம்மஞ்ஞதா, ந கே³லஞ்ஞதா, ந வங்கதா ஹோதி. அத² கோ² பனஸ்ஸ காயசித்தானி பஸ்ஸத்³தா⁴னி லஹூனி முதூ³னி கம்மஞ்ஞானி பகு³ணானி ஸுவிஸதா³னி உஜுகானியேவ ஹோந்தி. ஸோ இமேஹி பஸ்ஸத்³தா⁴தீ³ஹி அனுக்³க³ஹிதகாயசித்தோ தஸ்மிம் ஸமயே அமானுஸிம் நாம ரதிம் அனுப⁴வதி. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் –

‘‘ஸுஞ்ஞாகா³ரம் பவிட்ட²ஸ்ஸ, ஸந்தசித்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ;

அமானுஸீ ரதீ ஹோதி, ஸம்மா த⁴ம்மம் விபஸ்ஸதோ.

‘‘யதோ யதோ ஸம்மஸதி, க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யம்;

லப⁴தீ பீதிபாமோஜ்ஜம், அமதம் தம் விஜானத’’ந்தி. (த⁴. ப. 373-4) –

ஏவமஸ்ஸ இமம் அமானுஸிம் ரதிம் ஸாத⁴யமானா லஹுதாதீ³ஹி ஸஹிதா விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா காயசித்தபஸ்ஸத்³தி⁴ உப்பஜ்ஜதி. ஸுக²ம் உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே ஸகலஸரீரம் அபி⁴ஸந்த³யமானம் விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தம் ஸுக²ம் உப்பஜ்ஜதி. அதி⁴மோக்கோ² உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தசேதஸிகானம் அதிஸயபஸாத³பூ⁴தா விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா ஸத்³தா⁴ உப்பஜ்ஜதி. பக்³க³ஹோ உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே அஸிதி²லமனச்சாரத்³த⁴ம் ஸுபக்³க³ஹிதம் விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தம் வீரியம் உப்பஜ்ஜதி. உபட்டா²னம் உப்பஜ்ஜதீதி தஸ்ஸேவ தஸ்மிம் ஸமயே ஸூபட்டி²தா ஸுப்பதிட்டி²தா நிகா²தா அசலா பப்³ப³தராஜஸதி³ஸா விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா ஸதி உப்பஜ்ஜதி. ஸோ யம் யம் டா²னம் ஆவஜ்ஜதி ஸமன்னாஹரதி மனஸி கரோதி பச்சவேக்க²தி, தம் தம் டா²னமஸ்ஸ ஓக்கந்தித்வா பக்க²ந்தி³த்வா தி³ப்³ப³சக்கு²னோ பரலோகோ விய ஸதியா உபட்டா²தி (விஸுத்³தி⁴. 2.734).

உபேக்கா²தி விபஸ்ஸனுபேக்கா² சேவ ஆவஜ்ஜனுபேக்கா² ச. தஸ்மிஞ்ஹி ஸமயே ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு மஜ்ஜ²த்தபூ⁴தா விபஸ்ஸனுபேக்கா²பி ப³லவதீ உப்பஜ்ஜதி, மனோத்³வாரே ஆவஜ்ஜனுபேக்கா²பி. ஸா ஹிஸ்ஸ தம் தம் டா²னம் ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ விஸ்ஸட்ட²இந்த³வஜிரமிவ பத்தபுடே பக்க²ந்த³தத்தனாராசோ விய ச ஸூரா திகி²ணா ஹுத்வா வஹதி. ஏவஞ்ஹி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.734) வுத்தம். விபஸ்ஸனுபேக்கா²தி சேத்த² ‘‘விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²’’தி ஆசரியா வத³ந்தி. விபஸ்ஸனாஞாணே ஹி க³ய்ஹமானே ‘‘ஞாணம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி விபஸ்ஸனாஞாணஸ்ஸ ஆக³தத்தா புனருத்திதோ³ஸோ ஹோதி. ததியஜ்ஜா²னவண்ணனாயஞ்ச ‘‘ஸங்கா²ருபேக்கா²விபஸ்ஸனுபேக்கா²னம்பி அத்த²தோ ஏகீபா⁴வோ. பஞ்ஞா ஏவ ஹி ஸா, கிச்சவஸேன த்³விதா⁴ பி⁴ன்னா’’தி வுத்தம். தஸ்மா விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தாய தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²ய வுச்சமானாய புனருத்திதோ³ஸோ ச ந ஹோதி, ததியஜ்ஜா²னவண்ணனாய ச ஸமேதி. யஸ்மா ச பஞ்சஸு இந்த்³ரியேஸு ‘‘ஞாணம் அதி⁴மோக்கோ² பக்³க³ஹோ உபட்டா²ன’’ந்தி பஞ்ஞிந்த்³ரியஸத்³தி⁴ந்த்³ரியவீரியிந்த்³ரியஸதிந்த்³ரியானி நித்³தி³ட்டா²னி, ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் பன அனித்³தி³ட்ட²ம் ஹோதி, யுக³னத்³த⁴வஸேனாபி ச ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் நித்³தி³ஸிதப்³ப³மேவ ஹோதி, தஸ்மா ஸமப்பவத்தோ ஸமாதி⁴ புன ஸமாதா⁴னே ப்³யாபாரப்பஹானகரணேன ‘‘உபேக்கா²’’தி வுத்தோதி வேதி³தப்³ப³ம்.

நிகந்தி உப்பஜ்ஜதீதி ஏவம் ஓபா⁴ஸாதி³படிமண்டி³தாய விபஸ்ஸனாய ஆலயம் குருமானா ஸுகு²மா ஸந்தாகாரா நிகந்தி உப்பஜ்ஜதி, யா கிலேஸோதி பரிக்³க³ஹேதும்பி ந ஸக்கா ஹோதி. யதா² ச ஓபா⁴ஸே, ஏவம் ஏதேஸுபி அஞ்ஞதரஸ்மிம் உப்பன்னே யோகா³வசரோ ‘‘ந ச வத மே இதோ புப்³பே³ ஏவரூபம் ஞாணம் உப்பன்னபுப்³ப³ம், ஏவரூபா பீதி பஸ்ஸத்³தி⁴ ஸுக²ம் அதி⁴மோக்கோ² பக்³க³ஹோ உபட்டா²னம் உபேக்கா² நிகந்தி உப்பன்னபுப்³பா³, அத்³தா⁴ மக்³க³ம் பத்தோம்ஹி, ப²லம் பத்தோம்ஹீ’’தி அமக்³க³மேவ ‘‘மக்³கோ³’’தி, அப²லமேவ ‘‘ப²ல’’ந்தி க³ண்ஹாதி. தஸ்ஸ அமக்³க³ம் ‘‘மக்³கோ³’’தி, அப²லஞ்ச ‘‘ப²ல’’ந்தி க³ண்ஹதோ விபஸ்ஸனாவீதி² உக்கந்தா ஹோதி. ஸோ அத்தனோ மூலகம்மட்டா²னம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா நிகந்திமேவ அஸ்ஸாதே³ந்தோ நிஸீத³தி. ஏத்த² ச ஓபா⁴ஸாத³யோ உபக்கிலேஸவத்து²தாய உபக்கிலேஸாதி வுத்தா, ந அகுஸலத்தா. நிகந்தி பன உபக்கிலேஸோ சேவ உபக்கிலேஸவத்து² ச. வத்து²வஸேனேவ சேதே த³ஸ, கா³ஹவஸேன பன ஸமதிம்ஸ ஹோந்தி. கத²ம்? ‘‘மம ஓபா⁴ஸோ உப்பன்னோ’’தி க³ண்ஹதோ ஹி தி³ட்டி²க்³கா³ஹோ ஹோதி, ‘‘மனாபோ வத ஓபா⁴ஸோ உப்பன்னோ’’தி க³ண்ஹதோ மானக்³கா³ஹோ, ஓபா⁴ஸம் அஸ்ஸாத³யதோ தண்ஹாக்³கா³ஹோ. இதி ஓபா⁴ஸே தி³ட்டி²மானதண்ஹாவஸேன தயோ கா³ஹா. ததா² ஸேஸேஸுபீதி ஏவம் கா³ஹவஸேன ஸமதிம்ஸ உபக்கிலேஸா ஹோந்தி. து³க்க²தோ மனஸிகரோதோ, அனத்ததோ மனஸிகரோதோதி வாரேஸுபி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஏகேகஅனுபஸ்ஸனாவஸேன ஹேத்த² ஏகேகஸ்ஸ விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸுப்பத்தி வேதி³தப்³பா³, ந ஏகஸ்ஸேவ.

தீஸு அனுபஸ்ஸனாஸு. ஏவம் அபே⁴த³தோ விபஸ்ஸனாவஸேன உபக்கிலேஸே த³ஸ்ஸேத்வா புன பே⁴த³வஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ரூபம் அனிச்சதோ மனஸிகரோதோதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஜராமரணம் அனிச்சதோ உபட்டா²னந்தி ஜராமரணஸ்ஸ அனிச்சதோ உபட்டா²னம்.

7. யஸ்மா புப்³பே³ வுத்தானம் ஸமதிம்ஸாய உபக்கிலேஸானம் வஸேன அகுஸலோ அப்³யத்தோ யோகா³வசரோ ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு விகம்பதி, ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு ஏகேகம் ‘‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’தி ஸமனுபஸ்ஸதி, தஸ்மா தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஓபா⁴ஸே சேவ ஞாணே சாதிஆதி³கா³தா²த்³வயமாஹ. தத்த² விகம்பதீதி ஓபா⁴ஸாதி³கே ஆரம்மணே நானாகிலேஸவஸேன விவிதா⁴ கம்பதி வேத⁴தி. யேஹி சித்தம் பவேத⁴தீதி யேஹி பஸ்ஸத்³தி⁴ஸுகே²ஹி சித்தம் நானாகிலேஸவஸேன நானப்பகாரேன வேத⁴தி கம்பதி. தஸ்மா பஸ்ஸத்³தி⁴யா ஸுகே² சேவ யோகா³வசரோ விகம்பதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. உபேக்கா²வஜ்ஜனாய சேவாதி உபேக்கா²ஸங்கா²தாய ஆவஜ்ஜனாய சேவ விகம்பதி, ஆவஜ்ஜனுபேக்கா²ய சேவ விகம்பதீதி அத்தோ². விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.736) பன ‘‘உபேக்கா²வஜ்ஜனாயஞ்சா’’தி வுத்தம். உபேக்கா²ய சாதி ஹேட்டா² வுத்தப்பகாராய உபேக்கா²ய ச விகம்பதி, நிகந்தியா ச விகம்பதீதி அத்தோ². ஏத்த² ச த்³வின்னம் உபேக்கா²னம் நித்³தி³ட்ட²த்தா ஹேட்டா² ‘‘உபேக்கா² உப்பஜ்ஜதீ’’தி வுத்தட்டா²னே ச உப⁴யதா² அத்தோ² வுத்தோ. அனிச்சானுபஸ்ஸனாதீ³ஸு ச ஏகேகிஸ்ஸாயேவ ஆவஜ்ஜனுபேக்கா²ய ஸப்³பா⁴வதோ ஏகேகாயேவ அனுபஸ்ஸனா அனிச்சம் அனிச்சம், து³க்க²ம் து³க்க²ம், அனத்தா அனத்தாதி புனப்புனம் பா⁴வீயதீதி வுத்தம் ஹோதி. யஸ்மா பன குஸலோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ பு³த்³தி⁴ஸம்பன்னோ யோகா³வசரோ ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு உப்பன்னேஸு ‘‘அயம் கோ² மே ஓபா⁴ஸோ உப்பன்னோ, ஸோ கோ² பனாயம் அனிச்சோ ஸங்க²தோ படிச்சஸமுப்பன்னோ க²யத⁴ம்மோ வயத⁴ம்மோ விராக³த⁴ம்மோ நிரோத⁴த⁴ம்மோ’’தி இதி வா நம் பஞ்ஞாய பரிச்சி²ந்த³தி உபபரிக்க²தி. அத² வா பனஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ஸசே ஓபா⁴ஸோ அத்தா ப⁴வேய்ய, ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேதும் வட்டேய்ய. அனத்தாவ பனாயம் ‘‘அத்தா’’தி க³ஹிதோ. தஸ்மாயம் அவஸவத்தனட்டே²ன அனத்தாதி பஸ்ஸந்தோ தி³ட்டி²ம் உக்³கா⁴டேதி. ஸசே ஓபா⁴ஸோ நிச்சோ ப⁴வேய்ய, ‘‘நிச்சோ’’தி க³ஹேதும் வட்டேய்ய. அனிச்சோவ பனாயம் ‘‘நிச்சோ’’தி க³ஹிதோ. தஸ்மாயம் ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²ன அனிச்சோதி பஸ்ஸந்தோ மானம் ஸமுக்³கா⁴டேதி. ஸசே ஓபா⁴ஸோ ஸுகோ² ப⁴வேய்ய, ‘‘ஸுகோ²’’தி க³ஹேதும் வட்டேய்ய. து³க்கோ²வ பனாயம் ‘‘ஸுகோ²’’தி க³ஹிதோ. தஸ்மாயம் உப்பாத³வயபடிபீளனட்டே²ன து³க்கோ²தி பஸ்ஸந்தோ நிகந்திம் பரியாதி³யதி. யதா² ச ஓபா⁴ஸே, ஏவம் ஸேஸேஸுபி.

ஏவம் உபபரிக்கி²த்வா ஓபா⁴ஸம் ‘‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. ஞாணம்…பே… நிகந்திம் ‘‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. ஏவம் ஸமனுபஸ்ஸந்தோ ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு ந கம்பதி ந வேத⁴தி. தஸ்மா தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ இமானி த³ஸ டா²னானீதி கா³த²மாஹ. தத்த² த³ஸ டா²னானீதி ஓபா⁴ஸாதீ³னி. பஞ்ஞா யஸ்ஸ பரிச்சிதாதி யஸ்ஸ உபக்கிலேஸவிமுத்தாய பஞ்ஞாய பரிசிதானி புனப்புனம் பு²ட்டா²னி பரிபா⁴விதானி. த⁴ம்முத்³த⁴ச்சகுஸலோ ஹோதீதி ஸோ பஞ்ஞாய பரிசிதத³ஸட்டா²னோ யோகா³வசரோ புப்³பே³ வுத்தப்பகாரஸ்ஸ த⁴ம்முத்³த⁴ச்சஸ்ஸ யதா²ஸபா⁴வபடிவேதே⁴ன சே²கோ ஹோதி. ந ச ஸம்மோஹ க³ச்ச²தீதி த⁴ம்முத்³த⁴ச்சகுஸலத்தாயேவ தண்ஹாமானதி³ட்டு²க்³கா⁴டவஸேன ஸம்மோஹஞ்ச ந க³ச்ச²தி.

இதா³னி புப்³பே³ வுத்தமேவ விதி⁴ம் அபரேன பரியாயேன விபா⁴வேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ விக்கி²பதி சேவ கிலிஸ்ஸதி சாதிஆதி³கா³த²மாஹ. தத்த² மந்த³பஞ்ஞோ யோகா³வசரோ ஓபா⁴ஸாதீ³ஸு விக்கே²பஞ்ச அவஸேஸகிலேஸுப்பத்திஞ்ச பாபுணாதி. மஜ்ஜி²மபஞ்ஞோ விக்கே²பமேவ பாபுணாதி, நாவஸேஸகிலேஸுப்பத்திம், ஸோ அதி⁴மானிகோ ஹோதி. திக்க²பஞ்ஞோ விக்கே²பம் பாபுணித்வாபி தம் அதி⁴மானம் பஹாய விபஸ்ஸனம் ஆரப⁴தி. அதிதிக்க²பஞ்ஞோ ந விக்கே²பம் பாபுணாதி, ந சாவஸேஸகிலேஸுப்பத்திம். விக்கி²ப்பதி சேவாதி தேஸு மந்த³பஞ்ஞோ த⁴ம்முத்³த⁴ச்சஸங்கா²தம் விக்கே²பஞ்சேவ பாபுணீயதி. கிலிஸ்ஸதி சாதி தண்ஹாமானதி³ட்டி²கிலேஸேஹி கிலேஸீயதி ச, உபதாபீயதி விபா³தீ⁴யதீதி அத்தோ². சவதி சித்தபா⁴வனாதி தஸ்ஸ மந்த³பஞ்ஞஸ்ஸ விபஸ்ஸனாசித்தபா⁴வனா கிலேஸேஸுயேவ டா²னதோ படிபக்கா²விஹதத்தா சவதி, பரிபததீதி அத்தோ². விக்கி²பதி ந கிலிஸ்ஸதீதி மஜ்ஜி²மபஞ்ஞோ விக்கே²பேன விக்கி²பதி, கிலேஸேஹி ந கிலிஸ்ஸதி. பா⁴வனா பரிஹாயதீதி தஸ்ஸ மஜ்ஜி²மபஞ்ஞஸ்ஸ அதி⁴மானிகத்தா விபஸ்ஸனாரம்பா⁴பா⁴வேன விபஸ்ஸனா பரிஹாயதி, நப்பவத்ததீதி அத்தோ². விக்கி²பதி ந கிலிஸ்ஸதீதி திக்க²பஞ்ஞோபி விக்கே²பேன விக்கி²பதி, கிலேஸேஹி ந கிலிஸ்ஸதி. பா⁴வனா ந பரிஹாயதீதி தஸ்ஸ திக்க²பஞ்ஞஸ்ஸ ஸந்தேபி விக்கே²பே தம் அதி⁴மானவிக்கே²பம் பஹாய விபஸ்ஸனாரம்ப⁴ஸப்³பா⁴வேன விபஸ்ஸனாபா⁴வனா ந பரிஹாயதி, பவத்ததீதி அத்தோ². ந ச விக்கி²பதே சித்தம் ந கிலிஸ்ஸதீதி அதிதிக்க²பஞ்ஞஸ்ஸ சித்தம் ந விக்கே²பேன விக்கி²பதி, ந ச கிலேஸேஹி கிலிஸ்ஸதி. ந சவதி சித்தபா⁴வனாதி தஸ்ஸ விபஸ்ஸனாசித்தபா⁴வனா ந சவதி, விக்கே²பகிலேஸாபா⁴வேன யதா²டா²னே திட்ட²தீதி அத்தோ².

இமேஹி சதூஹி டா²னேஹீதிஆதீ³ஸு இதா³னி வுத்தேஹி இமேஹி சதூஹி டா²னேஹி ஹேதுபூ⁴தேஹி, கரணபூ⁴தேஹி வா ஓபா⁴ஸாதி³கே த³ஸ டா²னே சித்தஸ்ஸ ஸங்கே²பேன ச விக்கே²பேன ச விக்³க³ஹிதம் மானஸம் விக்கே²பகிலேஸுப்பத்திவிரஹிதோ சதுத்தோ² குஸலோ மஹாபஞ்ஞோ யோகா³வசரோ மந்த³பஞ்ஞாதீ³னம் திண்ணம் யோகா³வசரானம் மானஸம் ஏவஞ்ச ஏவஞ்ச ஹோதீதி நானப்பகாரதோ ஜானாதீதி ஸம்ப³ந்த⁴தோ அத்த²வண்ணனா வேதி³தப்³பா³. ஸங்கே²போதி சேத்த² விக்கே²பஸ்ஸ சேவ கிலேஸானஞ்ச உப்பத்திவஸேன சித்தஸ்ஸ லீனபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. விக்கே²போதி ‘‘விக்கி²பதி ந கிலிஸ்ஸதீ’’தி த்³வீஸு டா²னேஸு வுத்தவிக்கே²பவஸேன சித்தஸ்ஸ உத்³த⁴தபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³தி.

யுக³னத்³த⁴கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.