8. அஞ்ஞதித்தி²யஸுத்தம்
69. ‘‘ஸசே, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் புச்சே²ய்யும் – ‘தயோமே, ஆவுஸோ, த⁴ம்மா. கதமே தயோ? ராகோ³, தோ³ஸோ, மோஹோ – இமே கோ², ஆவுஸோ, தயோ த⁴ம்மா. இமேஸம், ஆவுஸோ, திண்ணம் த⁴ம்மானம் கோ விஸேஸோ கோ அதி⁴ப்பயாஸோ [அதி⁴ப்பாயோ (ஸீ.) அதி⁴ப்பாயாஸோ (ஸ்யா. கம். பீ.) அதி⁴ + ப + யஸு + ண = அதி⁴ப்பயாஸோ] கிம் நானாகரண’ந்தி? ஏவம் புட்டா² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் கிந்தி ப்³யாகரேய்யாதா²’’தி? ‘‘ப⁴க³வம்மூலகா நோ, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா ப⁴க³வம்னேத்திகா ப⁴க³வம்படிஸரணா. ஸாது⁴ வத, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம்யேவ படிபா⁴து ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ². ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி. ‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –
‘‘ஸசே, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் புச்சே²ய்யும் – ‘தயோமே, ஆவுஸோ, த⁴ம்மா. கதமே தயோ? ராகோ³, தோ³ஸோ, மோஹோ – இமே கோ², ஆவுஸோ, தயோ த⁴ம்மா; இமேஸம், ஆவுஸோ, திண்ணம் த⁴ம்மானம் கோ விஸேஸோ கோ அதி⁴ப்பயாஸோ கிம் நானாகரண’ந்தி? ஏவம் புட்டா² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஏவம் ப்³யாகரேய்யாத² – ‘ராகோ³ கோ², ஆவுஸோ, அப்பஸாவஜ்ஜோ த³ந்த⁴விராகீ³, தோ³ஸோ மஹாஸாவஜ்ஜோ கி²ப்பவிராகீ³, மோஹோ மஹாஸாவஜ்ஜோ த³ந்த⁴விராகீ³’’’ தி.
‘‘‘கோ பனாவுஸோ, ஹேது கோ பச்சயோ யேன அனுப்பன்னோ வா ராகோ³ உப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ வா ராகோ³ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய ஸம்வத்ததீ’தி? ‘ஸுப⁴னிமித்தந்திஸ்ஸ வசனீயம். தஸ்ஸ ஸுப⁴னிமித்தம் அயோனிஸோ மனஸி கரோதோ அனுப்பன்னோ வா ராகோ³ உப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ வா ராகோ³ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய ஸம்வத்ததி. அயம் கோ², ஆவுஸோ, ஹேது அயம் பச்சயோ யேன அனுப்பன்னோ வா ராகோ³ உப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ வா ராகோ³ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய ஸம்வத்ததீ’’’தி.
‘‘‘கோ பனாவுஸோ, ஹேது கோ பச்சயோ யேன அனுப்பன்னோ வா தோ³ஸோ உப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ வா தோ³ஸோ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய ஸம்வத்ததீ’தி? ‘படிக⁴னிமித்தம் திஸ்ஸ வசனீயம். தஸ்ஸ படிக⁴னிமித்தம் அயோனிஸோ மனஸி கரோதோ அனுப்பன்னோ வா தோ³ஸோ உப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ வா தோ³ஸோ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய ஸம்வத்ததி. அயம் கோ², ஆவுஸோ, ஹேது அயம் பச்சயோ யேன அனுப்பன்னோ வா தோ³ஸோ உப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ வா தோ³ஸோ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய ஸம்வத்ததீ’’’தி.
‘‘‘கோ பனாவுஸோ, ஹேது கோ பச்சயோ யேன அனுப்பன்னோ வா மோஹோ உப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ வா மோஹோ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய ஸம்வத்ததீ’தி? ‘அயோனிஸோ மனஸிகாரோ திஸ்ஸ வசனீயம். தஸ்ஸ அயோனிஸோ மனஸி கரோதோ அனுப்பன்னோ வா மோஹோ உப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ வா மோஹோ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய ஸம்வத்ததி. அயம் கோ², ஆவுஸோ, ஹேது அயம் பச்சயோ யேன அனுப்பன்னோ வா மோஹோ உப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ வா மோஹோ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய ஸம்வத்ததீ’’’தி.
‘‘‘கோ பனாவுஸோ, ஹேது கோ பச்சயோ யேன அனுப்பன்னோ சேவ ராகோ³ நுப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ ச ராகோ³ பஹீயதீ’தி? ‘அஸுப⁴னிமித்தந்திஸ்ஸ வசனீயம். தஸ்ஸ அஸுப⁴னிமித்தம் யோனிஸோ மனஸி கரோதோ அனுப்பன்னோ சேவ ராகோ³ நுப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ ச ராகோ³ பஹீயதி. அயம் கோ², ஆவுஸோ, ஹேது அயம் பச்சயோ யேன அனுப்பன்னோ சேவ ராகோ³ நுப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ ச ராகோ³ பஹீயதீ’’’தி.
‘‘‘கோ பனாவுஸோ, ஹேது கோ பச்சயோ யேன அனுப்பன்னோ சேவ தோ³ஸோ நுப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ ச தோ³ஸோ பஹீயதீ’தி? ‘மேத்தா சேதோவிமுத்தீ திஸ்ஸ வசனீயம். தஸ்ஸ மேத்தம் சேதோவிமுத்திம் யோனிஸோ மனஸி கரோதோ அனுப்பன்னோ சேவ தோ³ஸோ நுப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ ச தோ³ஸோ பஹீயதி. அயம் கோ², ஆவுஸோ, ஹேது அயம் பச்சயோ யேன அனுப்பன்னோ சேவ தோ³ஸோ நுப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ ச தோ³ஸோ பஹீயதீ’’’தி.
‘‘‘கோ பனாவுஸோ, ஹேது கோ பச்சயோ யேன அனுப்பன்னோ சேவ மோஹோ நுப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ ச மோஹோ பஹீயதீ’தி? ‘யோனிஸோமனஸிகாரோ திஸ்ஸ வசனீயம். தஸ்ஸ யோனிஸோ மனஸி கரோதோ அனுப்பன்னோ சேவ மோஹோ நுப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ ச மோஹோ பஹீயதி. அயம் கோ², ஆவுஸோ, ஹேது அயம் பச்சயோ யேன அனுப்பன்னோ வா மோஹோ நுப்பஜ்ஜதி உப்பன்னோ ச மோஹோ பஹீயதீ’’’தி. அட்ட²மம்.