(7) 2. மஹாவக்³கோ³

1. தித்தா²யதனாதி³ஸுத்தம்

62. ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, தித்தா²யதனானி யானி பண்டி³தேஹி ஸமனுயுஞ்ஜியமானானி [ஸமனுக்³கா³ஹியமானானி (ஸ்யா. கம். க.)] ஸமனுகா³ஹியமானானி ஸமனுபா⁴ஸியமானானி பரம்பி க³ந்த்வா அகிரியாய ஸண்ட²ஹந்தி. கதமானி தீணி? ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘யம் கிஞ்சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் புப்³பே³கதஹேதூ’தி. ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘யம் கிஞ்சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் இஸ்ஸரனிம்மானஹேதூ’தி. ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘யம் கிஞ்சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் அஹேதுஅப்பச்சயா’’’தி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யே தே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘யம் கிஞ்சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் புப்³பே³கதஹேதூ’தி, த்யாஹம் உபஸங்கமித்வா ஏவம் வதா³மி – ‘ஸச்சம் கிர தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – யம் கிஞ்சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் புப்³பே³கதஹேதூ’தி? தே ச மே [தே சே மே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ஏவம் புட்டா² ‘ஆமா’தி [ஆமோதி (ஸீ.)] படிஜானந்தி. த்யாஹம் ஏவம் வதா³மி – ‘தேனஹாயஸ்மந்தோ பாணாதிபாதினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, அதி³ன்னாதா³யினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, அப்³ரஹ்மசாரினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, முஸாவாதி³னோ ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, பிஸுணவாசா ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, ப²ருஸவாசா ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, ஸம்ப²ப்பலாபினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, அபி⁴ஜ்ஜா²லுனோ ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, ப்³யாபன்னசித்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, மிச்சா²தி³ட்டி²கா ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது’’’.

‘‘புப்³பே³கதம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸாரதோ பச்சாக³ச்ச²தம் ந ஹோதி ச²ந்தோ³ வா வாயாமோ வா இத³ம் வா கரணீயம் இத³ம் வா அகரணீயந்தி. இதி கரணீயாகரணீயே கோ² பன ஸச்சதோ தே²ததோ அனுபலப்³பி⁴யமானே முட்ட²ஸ்ஸதீனம் அனாரக்கா²னம் விஹரதம் ந ஹோதி பச்சத்தம் ஸஹத⁴ம்மிகோ ஸமணவாதோ³. அயம் கோ² மே, பி⁴க்க²வே, தேஸு ஸமணப்³ராஹ்மணேஸு ஏவம்வாதீ³ஸு ஏவம்தி³ட்டீ²ஸு பட²மோ ஸஹத⁴ம்மிகோ நிக்³க³ஹோ ஹோதி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யே தே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘யம் கிஞ்சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் இஸ்ஸரனிம்மானஹேதூ’தி, த்யாஹம் உபஸங்கமித்வா ஏவம் வதா³மி – ‘ஸச்சம் கிர தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ ஏவம்வாதி³னோ ஏவதி³ட்டி²னோ – யம் கிஞ்சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் இஸ்ஸரனிம்மானஹேதூ’தி? தே ச மே ஏவம் புட்டா² ‘ஆமா’தி படிஜானந்தி. த்யாஹம் ஏவம் வதா³மி – ‘தேனஹாயஸ்மந்தோ பாணாதிபாதினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, அதி³ன்னாதா³யினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, அப்³ரஹ்மசாரினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, முஸாவாதி³னோ ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, பிஸுணவாசா ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, ப²ருஸவாசா ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, ஸம்ப²ப்பலாபினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, அபி⁴ஜ்ஜா²லுனோ ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, ப்³யாபன்னசித்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, மிச்சா²தி³ட்டி²கா ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது’’’.

‘‘இஸ்ஸரனிம்மானம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸாரதோ பச்சாக³ச்ச²தம் ந ஹோதி ச²ந்தோ³ வா வாயாமோ வா இத³ம் வா கரணீயம் இத³ம் வா அகரணீயந்தி. இதி கரணீயாகரணீயே கோ² பன ஸச்சதோ தே²ததோ அனுபலப்³பி⁴யமானே முட்ட²ஸ்ஸதீனம் அனாரக்கா²னம் விஹரதம் ந ஹோதி பச்சத்தம் ஸஹத⁴ம்மிகோ ஸமணவாதோ³. அயம் கோ² மே, பி⁴க்க²வே, தேஸு ஸமணப்³ராஹ்மணேஸு ஏவம்வாதீ³ஸு ஏவம்தி³ட்டீ²ஸு து³தியோ ஸஹத⁴ம்மிகோ நிக்³க³ஹோ ஹோதி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யே தே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘யம் கிம் சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் அஹேதுஅப்பச்சயா’தி, த்யாஹம் உபஸங்கமித்வா ஏவம் வதா³மி – ‘ஸச்சம் கிர தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – யம் கிம் சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் அஹேதுஅப்பச்சயா’தி? தே ச மே ஏவம் புட்டா² ‘ஆமா’தி படிஜானந்தி. த்யாஹம் ஏவம் வதா³மி – ‘தேனஹாயஸ்மந்தோ பாணாதிபாதினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி அஹேதுஅப்பச்சயா…பே… மிச்சா²தி³ட்டி²கா ப⁴விஸ்ஸந்தி அஹேதுஅப்பச்சயா’’’.

‘‘அஹேதுஅப்பச்சயம் [அஹேதும் (ஸீ.), அஹேது (ஸ்யா. கம்.), அஹேதுஅப்பச்சயா (பீ.), அஹேதும் அப்பச்சயம் (க.)] கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸாரதோ பச்சாக³ச்ச²தம் ந ஹோதி ச²ந்தோ³ வா வாயாமோ வா இத³ம் வா கரணீயம் இத³ம் வா அகரணீயந்தி. இதி கரணீயாகரணீயே கோ² பன ஸச்சதோ தே²ததோ அனுபலப்³பி⁴யமானே முட்ட²ஸ்ஸதீனம் அனாரக்கா²னம் விஹரதம் ந ஹோதி பச்சத்தம் ஸஹத⁴ம்மிகோ ஸமணவாதோ³. அயம் கோ² மே, பி⁴க்க²வே, தேஸு ஸமணப்³ராஹ்மணேஸு ஏவம்வாதீ³ஸு ஏவம்தி³ட்டீ²ஸு ததியோ ஸஹத⁴ம்மிகோ நிக்³க³ஹோ ஹோதி.

‘‘இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி தித்தா²யதனானி யானி பண்டி³தேஹி ஸமனுயுஞ்ஜியமானானி ஸமனுகா³ஹியமானானி ஸமனுபா⁴ஸியமானானி பரம்பி க³ந்த்வா அகிரியாய ஸண்ட²ஹந்தி.

‘‘அயம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி? இமா ச² தா⁴துயோதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி. இமானி ச² ப²ஸ்ஸாயதனானீதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி. இமே அட்டா²ரஸ மனோபவிசாராதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி. இமானி சத்தாரி அரியஸச்சானீதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி.

‘‘இமா ச² தா⁴துயோதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீதி. இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? ச²யிமா, பி⁴க்க²வே, தா⁴துயோ – பத²வீதா⁴து, ஆபோதா⁴து, தேஜோதா⁴து, வாயோதா⁴து, ஆகாஸதா⁴து, விஞ்ஞாணதா⁴து. இமா ச² தா⁴துயோதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீதி. இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘இமானி ச² ப²ஸ்ஸாயதனானீதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீதி. இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? ச²யிமானி, பி⁴க்க²வே, ப²ஸ்ஸாயதனானி – சக்கு² ப²ஸ்ஸாயதனம், ஸோதம் ப²ஸ்ஸாயதனம், கா⁴னம் ப²ஸ்ஸாயதனம், ஜிவ்ஹா ப²ஸ்ஸாயதனம், காயோ ப²ஸ்ஸாயதனம், மனோ ப²ஸ்ஸாயதனம். இமானி ச² ப²ஸ்ஸாயதனானீதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீதி. இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘இமே அட்டா²ரஸ மனோபவிசாராதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீதி. இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா ஸோமனஸ்ஸட்டா²னியம் ரூபம் உபவிசரதி தோ³மனஸ்ஸட்டா²னியம் ரூபம் உபவிசரதி உபேக்கா²ட்டா²னியம் ரூபம் உபவிசரதி, ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுத்வா… கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வா… ஜிவ்ஹாய ரஸம் ஸாயித்வா… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸித்வா… மனஸா த⁴ம்மம் விஞ்ஞாய ஸோமனஸ்ஸட்டா²னியம் த⁴ம்மம் உபவிசரதி தோ³மனஸ்ஸட்டா²னியம் த⁴ம்மம் உபவிசரதி உபேக்கா²ட்டா²னியம் த⁴ம்மம் உபவிசரதி. இமே அட்டா²ரஸ மனோபவிசாராதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீதி. இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘இமானி சத்தாரி அரியஸச்சானீதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீதி. இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? ச²ன்னம், பி⁴க்க²வே, தா⁴தூனம் உபாதா³ய க³ப்³ப⁴ஸ்ஸாவக்கந்தி ஹோதி; ஓக்கந்தியா ஸதி நாமரூபம், நாமரூபபச்சயா ஸளாயதனம், ஸளாயதனபச்சயா ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா. வேதி³யமானஸ்ஸ கோ² பனாஹம், பி⁴க்க²வே, இத³ம் து³க்க²ந்தி பஞ்ஞபேமி, அயம் து³க்க²ஸமுத³யோதி பஞ்ஞபேமி, அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴தி பஞ்ஞபேமி, அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³தி பஞ்ஞபேமி.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம்? ஜாதிபி து³க்கா², ஜராபி து³க்கா², ( ) [(ப்³யாதி⁴பி து³க்கோ²) (ஸீ. பீ. க.) அட்ட²கதா²ய ஸம்ஸந்தே³தப்³ப³ம் விஸுத்³தி⁴. 2.537] மரணம்பி து³க்க²ம், ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸாபி து³க்கா², (அப்பியேஹி ஸம்பயோகோ³ து³க்கோ², பியேஹி விப்பயோகோ³ து³க்கோ²,) [(நத்தி² கத்த²சி)] யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி தம்பி து³க்க²ம். ஸம்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ து³க்கா². இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸமுத³யம் [து³க்க²ஸமுத³யோ (ஸ்யா. கம்.)] அரியஸச்சம்? அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா, ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூபம், நாமரூபபச்சயா ஸளாயதனம், ஸளாயதனபச்சயா ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா, வேத³னாபச்சயா தண்ஹா, தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம், உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ, ப⁴வபச்சயா ஜாதி, ஜாதிபச்சயா ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா ஸம்ப⁴வந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴ம் [து³க்க²னிரோதோ⁴ (ஸ்யா. கம்.)] அரியஸச்சம்? அவிஜ்ஜாய த்வேவ அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ ஸங்கா²ரனிரோதோ⁴, ஸங்கா²ரனிரோதா⁴ விஞ்ஞாணனிரோதோ⁴, விஞ்ஞாணனிரோதா⁴ நாமரூபனிரோதோ⁴, நாமரூபனிரோதா⁴ ஸளாயதனனிரோதோ⁴, ஸளாயதனனிரோதா⁴ ப²ஸ்ஸனிரோதோ⁴, ப²ஸ்ஸனிரோதா⁴ வேத³னானிரோதோ⁴, வேத³னானிரோதா⁴ தண்ஹானிரோதோ⁴, தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴, உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴, ப⁴வனிரோதா⁴ ஜாதினிரோதோ⁴, ஜாதினிரோதா⁴ ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம்? அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி², ஸம்மாஸங்கப்போ, ஸம்மாவாசா, ஸம்மாகம்மந்தோ, ஸம்மாஆஜீவோ, ஸம்மாவாயாமோ, ஸம்மாஸதி, ஸம்மாஸமாதி⁴. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம். ‘இமானி சத்தாரி அரியஸச்சானீ’தி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீதி. இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்த’’ந்தி. பட²மம்.

63. ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, அமாதாபுத்திகானி ப⁴யானீதி அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ பா⁴ஸதி. கதமானி தீணி? ஹோதி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸமயோ யம் மஹாஅக்³கி³டா³ஹோ வுட்டா²தி. மஹாஅக்³கி³டா³ஹே கோ² பன, பி⁴க்க²வே, வுட்டி²தே தேன கா³மாபி ட³ய்ஹந்தி நிக³மாபி ட³ய்ஹந்தி நக³ராபி ட³ய்ஹந்தி. கா³மேஸுபி ட³ய்ஹமானேஸு நிக³மேஸுபி ட³ய்ஹமானேஸு நக³ரேஸுபி ட³ய்ஹமானேஸு தத்த² மாதாபி புத்தம் நப்படிலப⁴தி, புத்தோபி மாதரம் நப்படிலப⁴தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, பட²மம் அமாதாபுத்திகம் ப⁴யந்தி அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ பா⁴ஸதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி ஸோ ஸமயோ யம் மஹாமேகோ⁴ வுட்டா²தி. மஹாமேகே⁴ கோ² பன, பி⁴க்க²வே, வுட்டி²தே மஹாஉத³கவாஹகோ ஸஞ்ஜாயதி. மஹாஉத³கவாஹகே கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸஞ்ஜாயந்தே தேன கா³மாபி வுய்ஹந்தி நிக³மாபி வுய்ஹந்தி நக³ராபி வுய்ஹந்தி. கா³மேஸுபி வுய்ஹமானேஸு நிக³மேஸுபி வுய்ஹமானேஸு நக³ரேஸுபி வுய்ஹமானேஸு தத்த² மாதாபி புத்தம் நப்படிலப⁴தி, புத்தோபி மாதரம் நப்படிலப⁴தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, து³தியம் அமாதாபுத்திகம் ப⁴யந்தி அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ பா⁴ஸதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி ஸோ ஸமயோ யம் ப⁴யம் ஹோதி அடவிஸங்கோபோ, சக்கஸமாருள்ஹா ஜானபதா³ பரியாயந்தி. ப⁴யே கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸதி அடவிஸங்கோபே சக்கஸமாருள்ஹேஸு ஜானபதே³ஸு பரியாயந்தேஸு தத்த² மாதாபி புத்தம் நப்படிலப⁴தி, புத்தோபி மாதரம் நப்படிலப⁴தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, ததியம் அமாதாபுத்திகம் ப⁴யந்தி அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ பா⁴ஸதி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி அமாதாபுத்திகானி ப⁴யானீதி அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ பா⁴ஸதி.

‘‘தானி கோ² பனிமானி [இமானி கோ² (ஸீ.), இமானி கோ² பன (க.)], பி⁴க்க²வே, தீணி ஸமாதாபுத்திகானியேவ ப⁴யானி அமாதாபுத்திகானி ப⁴யானீதி அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ பா⁴ஸதி. கதமானி தீணி? ஹோதி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸமயோ யம் மஹாஅக்³கி³டா³ஹோ வுட்டா²தி. மஹாஅக்³கி³டா³ஹே கோ² பன, பி⁴க்க²வே, வுட்டி²தே தேன கா³மாபி ட³ய்ஹந்தி நிக³மாபி ட³ய்ஹந்தி நக³ராபி ட³ய்ஹந்தி. கா³மேஸுபி ட³ய்ஹமானேஸு நிக³மேஸுபி ட³ய்ஹமானேஸு நக³ரேஸுபி ட³ய்ஹமானேஸு ஹோதி ஸோ ஸமயோ யம் கதா³சி கரஹசி மாதாபி புத்தம் படிலப⁴தி, புத்தோபி மாதரம் படிலப⁴தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, பட²மம் ஸமாதாபுத்திகம்யேவ ப⁴யம் அமாதாபுத்திகம் ப⁴யந்தி அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ பா⁴ஸதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி ஸோ ஸமயோ யம் மஹாமேகோ⁴ வுட்டா²தி. மஹாமேகே⁴ கோ² பன, பி⁴க்க²வே, வுட்டி²தே மஹாஉத³கவாஹகோ ஸஞ்ஜாயதி. மஹாஉத³கவாஹகே கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸஞ்ஜாதே தேன கா³மாபி வுய்ஹந்தி நிக³மாபி வுய்ஹந்தி நக³ராபி வுய்ஹந்தி. கா³மேஸுபி வுய்ஹமானேஸு நிக³மேஸுபி வுய்ஹமானேஸு நக³ரேஸுபி வுய்ஹமானேஸு ஹோதி ஸோ ஸமயோ யம் கதா³சி கரஹசி மாதாபி புத்தம் படிலப⁴தி, புத்தோபி மாதரம் படிலப⁴தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, து³தியம் ஸமாதாபுத்திகம்யேவ ப⁴யம் அமாதாபுத்திகம் ப⁴யந்தி அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ பா⁴ஸதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி ஸோ ஸமயோ யம் ப⁴யம் ஹோதி அடவிஸங்கோபோ, சக்கஸமாருள்ஹா ஜானபதா³ பரியாயந்தி. ப⁴யே கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸதி அடவிஸங்கோபே சக்கஸமாருள்ஹேஸு ஜானபதே³ஸு பரியாயந்தேஸு ஹோதி ஸோ ஸமயோ யம் கதா³சி கரஹசி மாதாபி புத்தம் படிலப⁴தி, புத்தோபி மாதரம் படிலப⁴தி. இத³ம், பி⁴க்க²வே, ததியம் ஸமாதாபுத்திகம்யேவ ப⁴யம் அமாதாபுத்திகம் ப⁴யந்தி அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ பா⁴ஸதி. ‘‘இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி ஸமாதாபுத்திகானியேவ ப⁴யானி அமாதாபுத்திகானி ப⁴யானீதி அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ பா⁴ஸதி’’.

‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, அமாதாபுத்திகானி ப⁴யானி. கதமானி தீணி? ஜராப⁴யம், ப்³யாதி⁴ப⁴யம், மரணப⁴யந்தி. ந, பி⁴க்க²வே, மாதா புத்தம் ஜீரமானம் ஏவம் லப⁴தி – ‘அஹம் ஜீராமி, மா மே புத்தோ ஜீரீ’தி; புத்தோ வா பன மாதரம் ஜீரமானம் ந ஏவம் லப⁴தி – ‘அஹம் ஜீராமி, மா மே மாதா ஜீரீ’’’தி.

‘‘ந, பி⁴க்க²வே, மாதா புத்தம் ப்³யாதி⁴யமானம் ஏவம் லப⁴தி – ‘அஹம் ப்³யாதி⁴யாமி, மா மே புத்தோ ப்³யாதி⁴யீ’தி; புத்தோ வா பன மாதரம் ப்³யாதி⁴யமானம் ந ஏவம் லப⁴தி – ‘அஹம் ப்³யாதி⁴யாமி, மா மே மாதா ப்³யாதி⁴யீ’’’தி.

‘‘ந, பி⁴க்க²வே, மாதா புத்தம் மீயமானம் ஏவம் லப⁴தி – ‘அஹம் மீயாமி, மா மே புத்தோ மீயீ’தி; புத்தோ வா பன மாதரம் மீயமானம் ந ஏவம் லப⁴தி – ‘அஹம் மீயாமி, மா மே மாதா மீயீ’தி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி அமாதாபுத்திகானி ப⁴யானீ’’தி.

‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, மக்³கோ³ அத்தி² படிபதா³ இமேஸஞ்ச திண்ணம் ஸமாதாபுத்திகானம் ப⁴யானம் இமேஸஞ்ச திண்ணம் அமாதாபுத்திகானம் ப⁴யானம் பஹானாய ஸமதிக்கமாய ஸம்வத்ததி. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, மக்³கோ³ கதமா ச படிபதா³ இமேஸஞ்ச திண்ணம் ஸமாதாபுத்திகானம் ப⁴யானம் இமேஸஞ்ச திண்ணம் அமாதாபுத்திகானம் ப⁴யானம் பஹானாய ஸமதிக்கமாய ஸம்வத்ததி? அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி², ஸம்மாஸங்கபோ, ஸம்மாவாசா, ஸம்மாகம்மந்தோ, ஸம்மாஆஜீவோ, ஸம்மாவாயாமோ, ஸம்மாஸதி, ஸம்மாஸமாதி⁴. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, மக்³கோ³ அயம் படிபதா³ இமேஸஞ்ச திண்ணம் ஸமாதாபுத்திகானம் ப⁴யானம் இமேஸஞ்ச திண்ணம் அமாதாபுத்திகானம் ப⁴யானம் பஹானாய ஸமதிக்கமாய ஸம்வத்ததீ’’தி. து³தியம்.

3. வேனாக³புரஸுத்தம்

64. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன வேனாக³புரம் நாம கோஸலானம் ப்³ராஹ்மணகா³மோ தத³வஸரி. அஸ்ஸோஸும் கோ² வேனாக³புரிகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா – ‘‘ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ ஸக்யபுத்தோ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ வேனாக³புரம் அனுப்பத்தோ. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி [ப⁴க³வா (ஸீ. ஸ்யா கம். பீ.) இத³ம் ஸுத்தவண்ணனாய அட்ட²கதா²ய ஸம்ஸந்தே³தப்³ப³ம் பாரா. 1; தீ³. நி. 1.255 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்]. ஸோ இமம் லோகம் ஸதே³வகம் ஸமாரகம் ஸப்³ரஹ்மகம் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம் பஜம் ஸதே³வமனுஸ்ஸம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி. ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம், கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’தி.

அத² கோ² வேனாக³புரிகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா அப்பேகச்சே ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு, அப்பேகச்சே ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு, ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு, அப்பேகச்சே யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு, அப்பேகச்சே நாமகோ³த்தம் ஸாவேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு, அப்பேகச்சே துண்ஹீபூ⁴தா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² வேனாக³புரிகோ வச்ச²கோ³த்தோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘அச்ச²ரியம், போ⁴ கோ³தம, அப்³பு⁴தம், போ⁴ கோ³தம! யாவஞ்சித³ம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ விப்பஸன்னானி இந்த்³ரியானி, பரிஸுத்³தோ⁴ ச²விவண்ணோ பரியோதா³தோ. ஸேய்யதா²பி, போ⁴ கோ³தம, ஸாரத³ம் ப³த³ரபண்டு³ம் [மண்ட³ம் (க.)] பரிஸுத்³த⁴ம் ஹோதி பரியோதா³தம்; ஏவமேவம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ விப்பஸன்னானி இந்த்³ரியானி பரிஸுத்³தோ⁴ ச²விவண்ணோ பரியோதா³தோ. ஸேய்யதா²பி, போ⁴ கோ³தம, தாலபக்கம் ஸம்பதி ப³ந்த⁴னா பமுத்தம் [முத்தம் (ஸீ. பீ. க.)] பரிஸுத்³த⁴ம் ஹோதி பரியோதா³தம்; ஏவமேவம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ விப்பஸன்னானி இந்த்³ரியானி பரிஸுத்³தோ⁴ ச²விவண்ணோ பரியோதா³தோ. ஸேய்யதா²பி, போ⁴ கோ³தம, நேக்க²ம் [நிக்க²ம்-இதிபி (ம. நி. 3.168)] ஜம்போ³னத³ம் த³க்க²கம்மாரபுத்தஸுபரிகம்மகதம் உக்காமுகே² ஸுகுஸலஸம்பஹட்ட²ம் பண்டு³கம்ப³லே நிக்கி²த்தம் பா⁴ஸதே ச தபதே ச விரோசதி ச; ஏவமேவம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ விப்பஸன்னானி இந்த்³ரியானி பரிஸுத்³தோ⁴ ச²விவண்ணோ பரியோதா³தோ. யானி தானி, போ⁴ கோ³தம, உச்சாஸயனமஹாஸயனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஆஸந்தி³ பல்லங்கோ கோ³னகோ சித்தகோ படிகா படலிகா தூலிகா விகதிகா உத்³த³லோமீ ஏகந்தலோமீ கட்டிஸ்ஸம் கோஸேய்யம் குத்தகம் ஹத்த²த்த²ரம் அஸ்ஸத்த²ரம் ரத²த்த²ரம் அஜினப்பவேணீ கத³லிமிக³பவரபச்சத்த²ரணம் [காத³லிமிக³பவரபச்சத்த²ரணம் (ஸீ.)] ஸஉத்தரச்ச²த³ம் உப⁴தோலோஹிதகூபதா⁴னம், ஏவரூபானம் நூன ப⁴வம் கோ³தமோ உச்சாஸயனமஹாஸயனானம் நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴’’தி.

‘‘யானி கோ² பன தானி, ப்³ராஹ்மண, உச்சாஸயனமஹாஸயனானி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஆஸந்தி³ பல்லங்கோ கோ³னகோ சித்தகோ படிகா படலிகா தூலிகா விகதிகா உத்³த³லோமீ ஏகந்தலோமீ கட்டிஸ்ஸம் கோஸேய்யம் குத்தகம் ஹத்த²த்த²ரம் அஸ்ஸத்த²ரம் ரத²த்த²ரம் அஜினப்பவேணீ கத³லிமிக³பவரபச்சத்த²ரணம் ஸஉத்தரச்ச²த³ம் உப⁴தோலோஹிதகூபதா⁴னம். து³ல்லபா⁴னி தானி பப்³ப³ஜிதானம் லத்³தா⁴ ச பன [லத்³தா⁴னி ச (ஸீ. ஸ்யா. கம்.), லத்³தா⁴ ச (பீ.)] ந கப்பந்தி.

‘‘தீணி கோ², இமானி, ப்³ராஹ்மண, உச்சாஸயனமஹாஸயனானி, யேஸாஹம் ஏதரஹி நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴. கதமானி தீணி? தி³ப்³ப³ம் உச்சாஸயனமஹாஸயனம், ப்³ரஹ்மம் உச்சாஸயனமஹாஸயனம், அரியம் உச்சாஸயனமஹாஸயனம். இமானி கோ², ப்³ராஹ்மண, தீணி உச்சாஸயனமஹாஸயனானி, யேஸாஹம் ஏதரஹி நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴’’தி.

‘‘கதமம் பன தம், போ⁴ கோ³தம, தி³ப்³ப³ம் உச்சாஸயனமஹாஸயனம், யஸ்ஸ ப⁴வம் கோ³தமோ ஏதரஹி நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴’’தி? ‘‘இதா⁴ஹம், ப்³ராஹ்மண, யம் கா³மம் வா நிக³மம் வா உபனிஸ்ஸாய விஹராமி, ஸோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய தமேவ கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய பவிஸாமி. ஸோ பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ வனந்தஞ்ஞேவ பவிஸாமி [பசாரயாமி (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)]. ஸோ யதே³வ தத்த² ஹோந்தி திணானி வா பண்ணானி வா தானி ஏகஜ்ஜ²ம் ஸங்க⁴ரித்வா நிஸீதா³மி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமி; விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமி; பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹராமி ஸதோ ச ஸம்பஜானோ ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³மி, யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி – ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமி; ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமி. ஸோ சே அஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏவம்பூ⁴தோ சங்கமாமி, தி³ப்³போ³ மே ஏஸோ தஸ்மிம் ஸமயே சங்கமோ ஹோதி. ஸோ சே அஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏவம்பூ⁴தோ திட்டா²மி, தி³ப்³ப³ம் மே ஏதம் தஸ்மிம் ஸமயே டா²னம் ஹோதி. ஸோ சே அஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏவம்பூ⁴தோ நிஸீதா³மி, தி³ப்³ப³ம் மே ஏதம் தஸ்மிம் ஸமயே ஆஸனம் ஹோதி. ஸோ சே அஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏவம்பூ⁴தோ ஸேய்யம் கப்பேமி, தி³ப்³ப³ம் மே ஏதம் தஸ்மிம் ஸமயே உச்சாஸயனமஹாஸயனம் ஹோதி. இத³ம் கோ², ப்³ராஹ்மண, தி³ப்³ப³ம் உச்சாஸயனமஹாஸயனம், யஸ்ஸாஹம் ஏதரஹி நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴’’தி.

‘‘அச்ச²ரியம், போ⁴ கோ³தம, அப்³பு⁴தம், போ⁴ கோ³தம! கோ சஞ்ஞோ ஏவரூபஸ்ஸ தி³ப்³ப³ஸ்ஸ உச்சாஸயனமஹாஸயனஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ ப⁴விஸ்ஸதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, அஞ்ஞத்ர போ⁴தா கோ³தமேன!

‘‘கதமம் பன தம், போ⁴ கோ³தம, ப்³ரஹ்மம் உச்சாஸயனமஹாஸயனம், யஸ்ஸ ப⁴வம் கோ³தமோ ஏதரஹி நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴’’தி? ‘‘இதா⁴ஹம், ப்³ராஹ்மண, யம் கா³மம் வா நிக³மம் வா உபனிஸ்ஸாய விஹராமி, ஸோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய தமேவ கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய பவிஸாமி. ஸோ பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ வனந்தஞ்ஞேவ பவிஸாமி. ஸோ யதே³வ தத்த² ஹோந்தி திணானி வா பண்ணானி வா தானி ஏகஜ்ஜ²ம் ஸங்க⁴ரித்வா நிஸீதா³மி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹராமி, ததா² து³தியம், ததா² ததியம், ததா² சதுத்த²ம், இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜே²ன [அப்³யாபஜ்ஜே²ன (ஸப்³ப³த்த²)] ப²ரித்வா விஹராமி. கருணாஸஹக³தேன சேதஸா…பே… முதி³தாஸஹக³தேன சேதஸா…பே… உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹராமி, ததா² து³தியம், ததா² ததியம், ததா² சதுத்த²ம் [சதுத்தி²ம் (ஸீ.)], இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜே²ன ப²ரித்வா விஹராமி. ஸோ சே அஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏவம்பூ⁴தோ சங்கமாமி, ப்³ரஹ்மா மே ஏஸோ தஸ்மிம் ஸமயே சங்கமோ ஹோதி. ஸோ சே அஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏவம்பூ⁴தோ திட்டா²மி…பே… நிஸீதா³மி…பே… ஸேய்யம் கப்பேமி, ப்³ரஹ்மம் மே ஏதம் தஸ்மிம் ஸமயே உச்சாஸயனமஹாஸயனம் ஹோதி. இத³ம் கோ², ப்³ராஹ்மண, ப்³ரஹ்மம் உச்சாஸயனமஹாஸயனம், யஸ்ஸாஹம் ஏதரஹி நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴’’தி.

‘‘அச்ச²ரியம், போ⁴ கோ³தம, அப்³பு⁴தம், போ⁴ கோ³தம! கோ சஞ்ஞோ ஏவரூபஸ்ஸ ப்³ரஹ்மஸ்ஸ உச்சாஸயனமஹாஸயனஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ ப⁴விஸ்ஸதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, அஞ்ஞத்ர போ⁴தா கோ³தமேன!

‘‘கதமம் பன தம், போ⁴ கோ³தம, அரியம் உச்சாஸயனமஹாஸயனம், யஸ்ஸ ப⁴வம் கோ³தமோ ஏதரஹி நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴’’தி? ‘‘இதா⁴ஹம், ப்³ராஹ்மண, யம் கா³மம் வா நிக³மம் வா உபனிஸ்ஸாய விஹராமி, ஸோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய தமேவ கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய பவிஸாமி. ஸோ பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ வனந்தஞ்ஞேவ பவிஸாமி. ஸோ யதே³வ தத்த² ஹோந்தி திணானி வா பண்ணானி வா தானி ஏகஜ்ஜ²ம் ஸங்க⁴ரித்வா நிஸீதா³மி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ ஏவம் ஜானாமி – ‘ராகோ³ மே பஹீனோ உச்சி²ன்னமூலோ தாலாவத்து²கதோ அனபா⁴வம்கதோ ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மோ; தோ³ஸோ மே பஹீனோ உச்சி²ன்னமூலோ தாலாவத்து²கதோ அனபா⁴வங்கதோ ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மோ; மோஹோ மே பஹீனோ உச்சி²ன்னமூலோ தாலாவத்து²கதோ அனபா⁴வங்கதோ ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மோ’. ஸோ சே அஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏவம்பூ⁴தோ சங்கமாமி, அரியோ மே ஏஸோ தஸ்மிம் ஸமயே சங்கமோ ஹோதி. ஸோ சே அஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏவம்பூ⁴தோ திட்டா²மி…பே… நிஸீதா³மி…பே… ஸேய்யம் கப்பேமி, அரியம் மே ஏதம் தஸ்மிம் ஸமயே உச்சாஸயனமஹாஸயனம் ஹோதி. இத³ம் கோ², ப்³ராஹ்மண, அரியம் உச்சாஸயனமஹாஸயனம், யஸ்ஸாஹம் ஏதரஹி நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴’’தி.

‘‘அச்ச²ரியம், போ⁴ கோ³தம, அப்³பு⁴தம், போ⁴ கோ³தம! கோ சஞ்ஞோ ஏவரூபஸ்ஸ அரியஸ்ஸ உச்சாஸயனமஹாஸயனஸ்ஸ நிகாமலாமீ ப⁴விஸ்ஸதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴, அஞ்ஞத்ர போ⁴தா கோ³தமேன!

‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம! ஸேய்யதா²பி, போ⁴ கோ³தம, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய – ‘சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீ’தி; ஏவமேவம் கோ² போ⁴தா கோ³தமேன அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏதே மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²ம த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகே நோ ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதே ஸரணம் க³தே’’தி. ததியம்.

4. ஸரப⁴ஸுத்தம்

65. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸரபோ⁴ நாம பரிப்³பா³ஜகோ அசிரபக்கந்தோ ஹோதி இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா. ஸோ ராஜக³ஹே பரிஸதி [பரிஸதிம் (ஸீ. பீ.)] ஏவம் வாசம் பா⁴ஸதி – ‘‘அஞ்ஞாதோ மயா ஸமணானம் ஸக்யபுத்திகானம் த⁴ம்மோ. அஞ்ஞாய ச பனாஹம் ஸமணானம் ஸக்யபுத்திகானம் த⁴ம்மம் ஏவாஹம் தஸ்மா த⁴ம்மவினயா அபக்கந்தோ’’தி. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ராஜக³ஹம் பிண்டா³ய பவிஸிம்ஸு. அஸ்ஸோஸும் கோ² தே பி⁴க்கூ² ஸரப⁴ஸ்ஸ பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ ராஜக³ஹே பரிஸதி ஏவம் வாசம் பா⁴ஸமானஸ்ஸ – ‘‘அஞ்ஞாதோ மயா ஸமணானம் ஸக்யபுத்திகானம் த⁴ம்மோ. அஞ்ஞாய ச பனாஹம் ஸமணானம் ஸக்யபுத்திகானம் த⁴ம்மம் ஏவாஹம் தஸ்மா த⁴ம்மவினயா அபக்கந்தோ’’தி.

அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ராஜக³ஹே பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘ஸரபோ⁴ நாம, ப⁴ந்தே, பரிப்³பா³ஜகோ அசிரபக்கந்தோ இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா. ஸோ ராஜக³ஹே பரிஸதி ஏவம் வாசம் பா⁴ஸதி – ‘அஞ்ஞாதோ மயா ஸமணானம் ஸக்யபுத்திகானம் த⁴ம்மோ. அஞ்ஞாய ச பனாஹம் ஸமணானம் ஸக்யபுத்திகானம் த⁴ம்மம் ஏவாஹம் தஸ்மா த⁴ம்மவினயா அபக்கந்தோ’தி. ஸாது⁴ ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா யேன ஸிப்பினிகாதீரம் [ஸப்பினிகாதீரம் (ஸீ. பீ.), ஸப்பினியா தீரம் (ஸ்யா. கம்.)] பரிப்³பா³ஜகாராமோ யேன ஸரபோ⁴ பரிப்³பா³ஜகோ தேனுபஸங்கமது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேன ஸிப்பினிகாதீரம் பரிப்³பா³ஜகாராமோ யேன ஸரபோ⁴ பரிப்³பா³ஜகோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா ஸரப⁴ம் பரிப்³பா³ஜகம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸச்சம் கிர த்வம், ஸரப⁴, ஏவம் வதே³ஸி – ‘அஞ்ஞாதோ மயா ஸமணானம் ஸக்யபுத்திகானம் த⁴ம்மோ. அஞ்ஞாய ச பனாஹம் ஸமணானம் ஸக்யபுத்திகானம் த⁴ம்மம் ஏவாஹம் தஸ்மா த⁴ம்மவினயா அபக்கந்தோ’’’தி? ஏவம் வுத்தே ஸரபோ⁴ பரிப்³பா³ஜகோ துண்ஹீ அஹோஸி.

து³தியம்பி கோ², ப⁴க³வா ஸரப⁴ம் பரிப்³பா³ஜகம் ஏதத³வோச – ‘‘வதே³ஹி, ஸரப⁴, கிந்தி தே அஞ்ஞாதோ ஸமணானம் ஸக்யபுத்திகானம் த⁴ம்மோ? ஸசே தே அபரிபூரம் ப⁴விஸ்ஸதி, அஹம் பரிபூரேஸ்ஸாமி. ஸசே பன தே பரிபூரம் ப⁴விஸ்ஸதி, அஹம் அனுமோதி³ஸ்ஸாமீ’’தி. து³தியம்பி கோ² ஸரபோ⁴ பரிப்³பா³ஜகோ துண்ஹீ அஹோஸி.

ததியம்பி கோ² ப⁴க³வா ஸரப⁴ம் பரிப்³பா³ஜகம் ஏதத³வோச – (‘‘யோ [மயா (ஸ்யா. கம். பீ.)] கோ² ஸரப⁴ பஞ்ஞாயதி ஸமணானம் ஸக்யபுத்திகானம் த⁴ம்மோ) [( ) ஸீ. போத்த²கே நத்தி²] ‘‘வதே³ஹி, ஸரப⁴, கிந்தி தே அஞ்ஞாதோ ஸமணானம் ஸக்யபுத்திகானம் த⁴ம்மோ? ஸசே தே அபரிபூரம் ப⁴விஸ்ஸதி, அஹம் பரிபூரேஸ்ஸாமி. ஸசே பன தே பரிபூரம் ப⁴விஸ்ஸதி, அஹம் அனுமோதி³ஸ்ஸாமீ’’தி. ததியம்பி கோ² ஸரபோ⁴ பரிப்³பா³ஜகோ துண்ஹீ அஹோஸி.

அத² கோ² தே பரிப்³பா³ஜகா ஸரப⁴ம் பரிப்³பா³ஜகம் ஏதத³வோசும் – ‘‘யதே³வ கோ² த்வம், ஆவுஸோ ஸரப⁴, ஸமணம் கோ³தமம் யாசேய்யாஸி ததே³வ தே ஸமணோ கோ³தமோ பவாரேதி. வதே³ஹாவுஸோ ஸரப⁴, கிந்தி தே அஞ்ஞாதோ ஸமணானம் ஸக்யபுத்திகானம் த⁴ம்மோ? ஸசே தே அபரிபூரம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஸமணோ கோ³தமோ பரிபூரேஸ்ஸதி. ஸசே பன தே பரிபூரம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஸமணோ கோ³தமோ அனுமோதி³ஸ்ஸதீ’’தி. ஏவம் வுத்தே ஸரபோ⁴ பரிப்³பா³ஜகோ துண்ஹீபூ⁴தோ மங்குபூ⁴தோ பத்தக்க²ந்தோ⁴ அதோ⁴முகோ² பஜ்ஜா²யந்தோ அப்படிபா⁴னோ நிஸீதி³.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஸரப⁴ம் பரிப்³பா³ஜகம் துண்ஹீபூ⁴தம் மங்குபூ⁴தம் பத்தக்க²ந்த⁴ம் அதோ⁴முக²ம் பஜ்ஜா²யந்தம் அப்படிபா⁴னம் விதி³த்வா தே பரிப்³பா³ஜகே ஏதத³வோச –

‘‘யோ கோ² மம், பரிப்³பா³ஜகா [பரிப்³பா³ஜகோ (பீ. க.)], ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தே படிஜானதோ இமே த⁴ம்மா அனபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴’தி, தமஹம் தத்த² ஸாது⁴கம் ஸமனுயுஞ்ஜேய்யம் ஸமனுகா³ஹேய்யம் ஸமனுபா⁴ஸேய்யம். ஸோ வத மயா ஸாது⁴கம் ஸமனுயுஞ்ஜியமானோ ஸமனுகா³ஹியமானோ ஸமனுபா⁴ஸியமானோ அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் ஸோ திண்ணம் டா²னானம் நாஞ்ஞதரம் [அஞ்ஞதரம் (க.)] டா²னம் நிக³ச்சே²ய்ய, அஞ்ஞேன வா அஞ்ஞம் படிசரிஸ்ஸதி, ப³ஹித்³தா⁴ கத²ம் அபனாமேஸ்ஸதி, கோபஞ்ச தோ³ஸஞ்ச அப்பச்சயஞ்ச பாதுகரிஸ்ஸதி, துண்ஹீபூ⁴தோ மங்குபூ⁴தோ [துண்ஹீபூ⁴தோ வா மங்குபூ⁴தோ (ஸீ. ஸ்யா. கம்.), துண்ஹீபூ⁴தோ வா மங்குபூ⁴தோ வா (பீ.)] பத்தக்க²ந்தோ⁴ அதோ⁴முகோ² பஜ்ஜா²யந்தோ அப்படிபா⁴னோ நிஸீதி³ஸ்ஸதி, ஸேய்யதா²பி ஸரபோ⁴ பரிப்³பா³ஜகோ.

‘‘யோ கோ² மம், பரிப்³பா³ஜகா, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘கீ²ணாஸவஸ்ஸ தே படிஜானதோ இமே ஆஸவா அபரிக்கீ²ணா’தி, தமஹம் தத்த² ஸாது⁴கம் ஸமனுயுஞ்ஜேய்யம் ஸமனுகா³ஹேய்யம் ஸமனுபா⁴ஸேய்யம். ஸோ வத மயா ஸாது⁴கம் ஸமனுயுஞ்ஜியமானோ ஸமனுகா³ஹியமானோ ஸமனுபா⁴ஸியமானோ அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் ஸோ திண்ணம் டா²னானம் நாஞ்ஞதரம் டா²னம் நிக³ச்சே²ய்ய, அஞ்ஞேன வா அஞ்ஞம் படிசரிஸ்ஸதி, ப³ஹித்³தா⁴ கத²ம் அபனாமேஸ்ஸதி, கோபஞ்ச தோ³ஸஞ்ச அப்பச்சயஞ்ச பாதுகரிஸ்ஸதி, துண்ஹீபூ⁴தோ மங்குபூ⁴தோ பத்தக்க²ந்தோ⁴ அதோ⁴முகோ² பஜ்ஜா²யந்தோ அப்படிபா⁴னோ நிஸீதி³ஸ்ஸதி, ஸேய்யதா²பி ஸரபோ⁴ பரிப்³பா³ஜகோ.

‘‘யோ கோ² மம், பரிப்³பா³ஜகா, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘யஸ்ஸ கோ² பன தே அத்தா²ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ, ஸோ ந நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயா’தி, தமஹம் தத்த² ஸாது⁴கம் ஸமனுயுஞ்ஜேய்யம் ஸமனுகா³ஹேய்யம் ஸமனுபா⁴ஸேய்யம். ஸோ வத மயா ஸாது⁴கம் ஸமனுயுஞ்ஜியமானோ ஸமனுகா³ஹியமானோ ஸமனுபா⁴ஸியமானோ அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் ஸோ திண்ணம் டா²னானம் நாஞ்ஞதரம் டா²னம் நிக³ச்சே²ய்ய, அஞ்ஞேன வா அஞ்ஞம் படிசரிஸ்ஸதி, ப³ஹித்³தா⁴ கத²ம் அபனாமேஸ்ஸதி, கோபஞ்ச தோ³ஸஞ்ச அப்பச்சயஞ்ச பாதுகரிஸ்ஸதி, துண்ஹீபூ⁴தோ மங்குபூ⁴தோ பத்தக்க²ந்தோ⁴ அதோ⁴முகோ² பஜ்ஜா²யந்தோ அப்படிபா⁴னோ நிஸீதி³ஸ்ஸதி, ஸேய்யதா²பி ஸரபோ⁴ பரிப்³பா³ஜகோ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸிப்பினிகாதீரே பரிப்³பா³ஜகாராமே திக்க²த்தும் ஸீஹனாத³ம் நதி³த்வா வேஹாஸம் பக்காமி.

அத² கோ² தே பரிப்³பா³ஜகா அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸரப⁴ம் பரிப்³பா³ஜகம் ஸமந்ததோ வாசாயஸன்னிதோத³கேன [வாசாஸத்திதோத³கேன (ஸீ.)] ஸஞ்ஜம்ப⁴ரிமகம்ஸு [ஸஞ்சும்ப⁴ரிமகம்ஸு (பீ., தீ³. நி. 1.421) ஸம். நி. 2.243 உபரிபாடோ² விய] – ‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ ஸரப⁴, ப்³ரஹாரஞ்ஞே ஜரஸிங்கா³லோ ‘ஸீஹனாத³ம் நதி³ஸ்ஸாமீ’தி ஸிங்கா³லகம்யேவ [ஸேகா³லகம்யேவ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] நத³தி, பே⁴ரண்ட³கம்யேவ நத³தி [பே⁴த³ண்ட³கம் (க.)]; ஏவமேவம் கோ² த்வம், ஆவுஸோ ஸரப⁴, அஞ்ஞத்ரேவ ஸமணேன கோ³தமேன ‘ஸீஹனாத³ம் நதி³ஸ்ஸாமீ’தி ஸிங்கா³லகம்யேவ நத³ஸி பே⁴ரண்ட³கம்யேவ நத³ஸி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ ஸரப⁴, அம்பு³கஸஞ்சரீ [அம்ப³கமத்³த³ரீ (ஸீ.)] ‘புரிஸகரவிதம் [பு²ஸ்ஸகரவிதம் (ஸீ.), புஸ்ஸகரவிதம் (ஸ்யா. கம். பீ.)] ரவிஸ்ஸாமீ’தி அம்பு³கஸஞ்சரிரவிதம்யேவ ரவதி; ஏவமேவம் கோ² த்வம், ஆவுஸோ ஸரப⁴, அஞ்ஞத்ரேவ ஸமணேன கோ³தமேன ‘புரிஸகரவிதம் ரவிஸ்ஸாமீ’தி, அம்பு³கஸஞ்சரிரவிதம்யேவ ரவஸி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ ஸரப⁴, உஸபோ⁴ ஸுஞ்ஞாய கோ³ஸாலாய க³ம்பீ⁴ரம் நதி³தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி; ஏவமேவம் கோ² த்வம், ஆவுஸோ ஸரப⁴, அஞ்ஞத்ரேவ ஸமணேன கோ³தமேன க³ம்பீ⁴ரம் நதி³தப்³ப³ம் மஞ்ஞஸீ’’தி. அத² கோ² தே பரிப்³பா³ஜகா ஸரப⁴ம் பரிப்³பா³ஜகம் ஸமந்ததோ வாசாயஸன்னிதோத³கேன ஸஞ்ஜம்ப⁴ரிமகம்ஸூதி. சதுத்த²ம்.

5. கேஸமுத்திஸுத்தம்

66. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன கேஸமுத்தம் [கேஸபுத்தம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] நாம காலாமானம் நிக³மோ தத³வஸரி. அஸ்ஸோஸும் கோ² கேஸமுத்தியா காலாமா – ‘‘ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ ஸக்யபுத்தோ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ கேஸமுத்தம் அனுப்பத்தோ. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா…பே… ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’’தி.

அத² கோ² கேஸமுத்தியா காலாமா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா அப்பேகச்சே ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு, அப்பேகச்சே ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு, ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு, அப்பேகச்சே யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு, அப்பேகச்சே நாமகோ³த்தம் ஸாவேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு, அப்பேகச்சே துண்ஹீபூ⁴தா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே கேஸமுத்தியா காலாமா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் –

‘‘ஸந்தி, ப⁴ந்தே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா கேஸமுத்தம் ஆக³ச்ச²ந்தி. தே ஸகம்யேவ வாத³ம் தீ³பேந்தி ஜோதேந்தி, பரப்பவாத³ம் பன கு²ம்ஸேந்தி வம்பே⁴ந்தி பரிப⁴வந்தி ஓமக்கி²ம் [ஓபபக்கி²ம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.), ஓமக்கி²கம் (க.)] கரோந்தி. அபரேபி, ப⁴ந்தே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா கேஸமுத்தம் ஆக³ச்ச²ந்தி. தேபி ஸகம்யேவ வாத³ம் தீ³பேந்தி ஜோதேந்தி, பரப்பவாத³ம் பன கு²ம்ஸேந்தி வம்பே⁴ந்தி பரிப⁴வந்தி ஓமக்கி²ம் கரோந்தி. தேஸம் நோ, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் ஹோதேவ கங்கா² ஹோதி விசிகிச்சா² – ‘கோ ஸு நாம இமேஸம் ப⁴வதம் ஸமணப்³ராஹ்மணானம் ஸச்சம் ஆஹ, கோ முஸா’’’தி? ‘‘அலஞ்ஹி வோ, காலாமா, கங்கி²தும் அலம் விசிகிச்சி²தும். கங்க²னீயேவ பன [கங்க²னீயேவ ச பன (ஸம்யுத்தனிகாயே)] வோ டா²னே விசிகிச்சா² உப்பன்னா’’.

‘‘ஏத² தும்ஹே, காலாமா, மா அனுஸ்ஸவேன, மா பரம்பராய, மா இதிகிராய, மா பிடகஸம்பதா³னேன, மா தக்கஹேது, மா நயஹேது, மா ஆகாரபரிவிதக்கேன, மா தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா, மா ப⁴ப்³ப³ரூபதாய, மா ஸமணோ நோ க³ரூதி. யதா³ தும்ஹே, காலாமா, அத்தனாவ ஜானேய்யாத² – ‘இமே த⁴ம்மா அகுஸலா, இமே த⁴ம்மா ஸாவஜ்ஜா, இமே த⁴ம்மா விஞ்ஞுக³ரஹிதா, இமே த⁴ம்மா ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா [ஸமாதி³ண்ணா (க.)] அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தீ’’’தி, அத² தும்ஹே, காலாமா, பஜஹேய்யாத².

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², காலாமா, லோபோ⁴ புரிஸஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி ஹிதாய வா அஹிதாய வா’’தி?

‘‘அஹிதாய, ப⁴ந்தே’’.

‘‘லுத்³தோ⁴ பனாயம், காலாமா, புரிஸபுக்³க³லோ லோபே⁴ன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ பாணம்பி ஹனதி, அதி³ன்னம்பி ஆதி³யதி, பரதா³ரம்பி க³ச்ச²தி, முஸாபி ப⁴ணதி, பரம்பி தத²த்தாய [தத³த்தா²ய (க.)] ஸமாத³பேதி, யம் ஸ [யம் தஸ்ஸ (க.) அனந்தரஸுத்தே பன ‘‘யம்’ ஸ’’ இத்வேவ ஸப்³ப³த்த²பி தி³ஸ்ஸதி] ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யா’’தி.

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², காலாமா, தோ³ஸோ புரிஸஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி ஹிதாய வா அஹிதாய வா’’தி?

‘‘அஹிதாய, ப⁴ந்தே’’.

‘‘து³ட்டோ² பனாயம், காலாமா, புரிஸபுக்³க³லோ தோ³ஸேன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ பாணம்பி ஹனதி [ஹந்தி (ஸீ. பீ.)], அதி³ன்னம்பி ஆதி³யதி, பரதா³ரம்பி க³ச்ச²தி, முஸாபி ப⁴ணதி, பரம்பி தத²த்தாய ஸமாத³பேதி, யம் ஸ ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யா’’தி.

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², காலாமா, மோஹோ புரிஸஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி ஹிதாய வா அஹிதாய வா’’தி?

‘‘அஹிதாய, ப⁴ந்தே’’.

‘‘மூள்ஹோ பனாயம், காலாமா, புரிஸபுக்³க³லோ மோஹேன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ பாணம்பி ஹனதி, அதி³ன்னம்பி ஆதி³யதி, பரதா³ரம்பி க³ச்ச²தி, முஸாபி ப⁴ணதி, பரம்பி தத²த்தாய ஸமாத³பேதி, யம் ஸ ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யா’’தி.

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², காலாமா, இமே த⁴ம்மா குஸலா வா அகுஸலா வா’’தி?

‘‘அகுஸலா, ப⁴ந்தே’’.

‘‘ஸாவஜ்ஜா வா அனவஜ்ஜா வா’’தி?

‘‘ஸாவஜ்ஜா, ப⁴ந்தே’’.

‘‘விஞ்ஞுக³ரஹிதா வா விஞ்ஞுப்பஸத்தா² வா’’தி?

‘‘விஞ்ஞுக³ரஹிதா, ப⁴ந்தே’’.

‘‘ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தி, நோ வா? கத²ம் வா [கத²ம் வா வோ (?)] ஏத்த² ஹோதீ’’தி?

‘‘ஸமத்தா, ப⁴ந்தே, ஸமாதி³ன்னா அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தீதி. ஏவம் நோ ஏத்த² ஹோதீ’’தி.

‘‘இதி கோ², காலாமா, யம் தம் அவோசும்ஹா [அவோசும்ஹ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.) அ. நி. 4.193] – ‘ஏத² தும்ஹே, காலாமா! மா அனுஸ்ஸவேன, மா பரம்பராய, மா இதிகிராய, மா பிடகஸம்பதா³னேன, மா தக்கஹேது, மா நயஹேது, மா ஆகாரபரிவிதக்கேன, மா தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா, மா ப⁴ப்³ப³ரூபதாய, மா ஸமணோ நோ க³ரூதி. யதா³ தும்ஹே காலாமா அத்தனாவ ஜானேய்யாத² – ‘இமே த⁴ம்மா அகுஸலா, இமே த⁴ம்மா ஸாவஜ்ஜா, இமே த⁴ம்மா விஞ்ஞுக³ரஹிதா, இமே த⁴ம்மா ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தீதி, அத² தும்ஹே, காலாமா, பஜஹேய்யாதா²’தி, இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘ஏத² தும்ஹே, காலாமா, மா அனுஸ்ஸவேன, மா பரம்பராய, மா இதிகிராய, மா பிடகஸம்பதா³னேன, மா தக்கஹேது, மா நயஹேது, மா ஆகாரபரிவிதக்கேன, மா தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா, மா ப⁴ப்³ப³ரூபதாய, மா ஸமணோ நோ க³ரூதி. யதா³ தும்ஹே, காலாமா, அத்தனாவ ஜானேய்யாத² – ‘இமே த⁴ம்மா குஸலா, இமே த⁴ம்மா அனவஜ்ஜா, இமே த⁴ம்மா விஞ்ஞுப்பஸத்தா², இமே த⁴ம்மா ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தீ’தி, அத² தும்ஹே, காலாமா, உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்யாத².

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², காலாமா, அலோபோ⁴ புரிஸஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி ஹிதாய வா அஹிதாய வா’’தி?

‘‘ஹிதாய, ப⁴ந்தே’’.

‘‘அலுத்³தோ⁴ பனாயம், காலாமா, புரிஸபுக்³க³லோ லோபே⁴ன அனபி⁴பூ⁴தோ அபரியாதி³ன்னசித்தோ நேவ பாணம் ஹனதி, ந அதி³ன்னம் ஆதி³யதி, ந பரதா³ரம் க³ச்ச²தி, ந முஸா ப⁴ணதி, ந பரம்பி தத²த்தாய ஸமாத³பேதி, யம் ஸ ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி.

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², காலாமா, அதோ³ஸோ புரிஸஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி…பே… அமோஹோ புரிஸஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி…பே… ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி.

‘‘ஏவம் ப⁴ந்தே’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², காலாமா, இமே த⁴ம்மா குஸலா வா அகுஸலா வா’’தி?

‘‘குஸலா, ப⁴ந்தே’’.

‘‘ஸாவஜ்ஜா வா அனவஜ்ஜா வா’’தி?

‘‘அனவஜ்ஜா, ப⁴ந்தே’’.

‘‘விஞ்ஞுக³ரஹிதா வா விஞ்ஞுப்பஸத்தா² வா’’தி?

‘‘விஞ்ஞுப்பஸத்தா², ப⁴ந்தே’’.

‘‘ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தி நோ வா? கத²ம் வா ஏத்த² ஹோதீ’’தி?

‘‘ஸமத்தா, ப⁴ந்தே, ஸமாதி³ன்னா ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தி. ஏவம் நோ ஏத்த² ஹோதீ’’தி.

‘‘இதி கோ², காலாமா, யம் தம் அவோசும்ஹா – ‘ஏத² தும்ஹே, காலாமா! மா அனுஸ்ஸவேன, மா பரம்பராய, மா இதிகிராய, மா பிடகஸம்பதா³னேன, மா தக்கஹேது, மா நயஹேது, மா ஆகாரபரிவிதக்கேன, மா தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா, மா ப⁴ப்³ப³ரூபதாய, மா ஸமணோ நோ க³ரூதி. யதா³ தும்ஹே, காலாமா, அத்தனாவ ஜானேய்யாத² – இமே த⁴ம்மா குஸலா, இமே த⁴ம்மா அனவஜ்ஜா, இமே த⁴ம்மா விஞ்ஞுப்பஸத்தா², இமே த⁴ம்மா ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தீதி, அத² தும்ஹே, காலாமா, உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்யாதா²’தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘ஸ கோ² ஸோ [யோ கோ² (க.)], காலாமா, அரியஸாவகோ ஏவம் விக³தாபி⁴ஜ்ஜோ² விக³தப்³யாபாதோ³ அஸம்மூள்ஹோ ஸம்பஜானோ பதிஸ்ஸதோ [ஸதோ (க.)] மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம், ததா² ததியம், ததா² சதுத்த²ம், இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜே²ன ப²ரித்வா விஹரதி. கருணாஸஹக³தேன சேதஸா…பே… முதி³தாஸஹக³தேன சேதஸா…பே… உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம், ததா² ததியம், ததா² சதுத்த²ம், இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜே²ன ப²ரித்வா விஹரதி.

‘‘ஸ [ஸசே (க.)] கோ² ஸோ, காலாமா, அரியஸாவகோ ஏவம் அவேரசித்தோ ஏவம் அப்³யாபஜ்ஜ²சித்தோ ஏவம் அஸம்கிலிட்ட²சித்தோ ஏவம் விஸுத்³த⁴சித்தோ. தஸ்ஸ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே சத்தாரோ அஸ்ஸாஸா அதி⁴க³தா ஹோந்தி. ‘ஸசே கோ² பன அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் [ஸுகடது³க்கடானம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, அதா²ஹம் [டா²னமஹம் (ஸீ. பீ.), டா²னமேதம் யேனாஹம் (ஸ்யா. கம்.)] காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸாமீ’தி, அயமஸ்ஸ பட²மோ அஸ்ஸாஸோ அதி⁴க³தோ ஹோதி.

‘‘‘ஸசே கோ² பன நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, அதா²ஹம் [இதா⁴ஹம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அவேரம் அப்³யாபஜ்ஜ²ம் அனீக⁴ம் ஸுகி²ம் [ஸுக²ம் (ஸீ.), ஸுகீ² (ஸ்யா. கம்.)] அத்தானம் பரிஹராமீ’தி, அயமஸ்ஸ து³தியோ அஸ்ஸாஸோ அதி⁴க³தோ ஹோதி.

‘‘‘ஸசே கோ² பன கரோதோ கரீயதி பாபம், ந கோ² பனாஹம் கஸ்ஸசி பாபம் சேதேமி. அகரோந்தம் கோ² பன மம் பாபகம்மம் குதோ து³க்க²ம் பு²ஸிஸ்ஸதீ’தி, அயமஸ்ஸ ததியோ அஸ்ஸாஸோ அதி⁴க³தோ ஹோதி.

‘‘‘ஸசே கோ² பன கரோதோ ந கரீயதி பாபம், அதா²ஹம் உப⁴யேனேவ விஸுத்³த⁴ம் அத்தானம் ஸமனுபஸ்ஸாமீ’தி, அயமஸ்ஸ சதுத்தோ² அஸ்ஸாஸோ அதி⁴க³தோ ஹோதி.

‘‘ஸ கோ² ஸோ, காலாமா, அரியஸாவகோ ஏவம் அவேரசித்தோ ஏவம் அப்³யாபஜ்ஜ²சித்தோ ஏவம் அஸம்கிலிட்ட²சித்தோ ஏவம் விஸுத்³த⁴சித்தோ. தஸ்ஸ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே இமே சத்தாரோ அஸ்ஸாஸா அதி⁴க³தா ஹோந்தீ’’தி.

‘‘ஏவமேதம், ப⁴க³வா, ஏவமேதம், ஸுக³த! ஸ கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, அரியஸாவகோ ஏவம் அவேரசித்தோ ஏவம் அப்³யாபஜ்ஜ²சித்தோ ஏவம் அஸம்கிலிட்ட²சித்தோ ஏவம் விஸுத்³த⁴சித்தோ. தஸ்ஸ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே சத்தாரோ அஸ்ஸாஸா அதி⁴க³தா ஹோந்தி. ‘ஸசே கோ² பன அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, அதா²ஹம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸாமீ’தி, அயமஸ்ஸ பட²மோ அஸ்ஸாஸோ அதி⁴க³தோ ஹோதி.

‘‘‘ஸசே கோ² பன நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, அதா²ஹம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அவேரம் அப்³யாபஜ்ஜ²ம் அனீக⁴ம் ஸுகி²ம் அத்தானம் பரிஹராமீ’தி, அயமஸ்ஸ து³தியோ அஸ்ஸாஸோ அதி⁴க³தோ ஹோதி.

‘‘ஸசே கோ² பன கரோதோ கரீயதி பாபம், ந கோ² பனாஹம் – கஸ்ஸசி பாபம் சேதேமி, அகரோந்தம் கோ² பன மம் பாபகம்மம் குதோ து³க்க²ம் பு²ஸிஸ்ஸதீ’தி, அயமஸ்ஸ ததியோ அஸ்ஸாஸோ அதி⁴க³தோ ஹோதி.

‘‘‘ஸசே கோ² பன கரோதோ ந கரீயதி பாபம், அதா²ஹம் உப⁴யேனேவ விஸுத்³த⁴ம் அத்தானம் ஸமனுபஸ்ஸாமீ’தி, அயமஸ்ஸ சதுத்தோ² அஸ்ஸாஸோ அதி⁴க³தோ ஹோதி.

‘‘ஸ கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, அரியஸாவகோ ஏவம் அவேரசித்தோ ஏவம் அப்³யாபஜ்ஜ²சித்தோ ஏவம் அஸம்கிலிட்ட²சித்தோ ஏவம் விஸுத்³த⁴சித்தோ. தஸ்ஸ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே இமே சத்தாரோ அஸ்ஸாஸா அதி⁴க³தா ஹோந்தி.

‘‘அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே…பே… ஏதே மயம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம் ஸரணம் க³ச்சா²ம த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகே நோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதே ஸரணம் க³தே’’தி. பஞ்சமம்.

6. ஸாள்ஹஸுத்தம்

67. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா நந்த³கோ ஸாவத்தி²யம் விஹரதி புப்³பா³ராமே மிகா³ரமாதுபாஸாதே³. அத² கோ² ஸாள்ஹோ ச மிகா³ரனத்தா ஸாணோ ச ஸேகு²னியனத்தா [ரோஹணோ ச பேகு²ணியனத்தா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] யேனாயஸ்மா நந்த³கோ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் நந்த³கம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஸாள்ஹம் மிகா³ரனத்தாரம் ஆயஸ்மா நந்த³கோ ஏதத³வோச –

‘‘ஏத² தும்ஹே, ஸாள்ஹா, மா அனுஸ்ஸவேன, மா பரம்பராய, மா இதிகிராய, மா பிடகஸம்பதா³னேன, மா தக்கஹேது, மா நயஹேது, மா ஆகாரபரிவிதக்கேன, மா தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா, மா ப⁴ப்³ப³ரூபதாய, மா ஸமணோ நோ க³ரூதி. யதா³ தும்ஹே, ஸாள்ஹா, அத்தனாவ ஜானேய்யாத² ‘இமே த⁴ம்மா அகுஸலா, இமே த⁴ம்மா ஸாவஜ்ஜா, இமே த⁴ம்மா விஞ்ஞுக³ரஹிதா, இமே த⁴ம்மா ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தீ’தி, அத² தும்ஹே ஸாள்ஹா பஜஹேய்யாத².

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ஸாள்ஹா, அத்தி² லோபோ⁴’’தி?

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘அபி⁴ஜ்ஜா²தி கோ² அஹம், ஸாள்ஹா, ஏதமத்த²ம் வதா³மி. லுத்³தோ⁴ கோ² அயம், ஸாள்ஹா, அபி⁴ஜ்ஜா²லு பாணம்பி ஹனதி, அதி³ன்னம்பி ஆதி³யதி, பரதா³ரம்பி க³ச்ச²தி, முஸாபி ப⁴ணதி, பரம்பி தத²த்தாய ஸமாத³பேதி, யம் ஸ ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யா’’தி.

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ஸாள்ஹா, அத்தி² தோ³ஸோ’’தி?

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘ப்³யாபாதோ³தி கோ² அஹம், ஸாள்ஹா, ஏதமத்த²ம் வதா³மி. து³ட்டோ² கோ² அயம், ஸாள்ஹா, ப்³யாபன்னசித்தோ பாணம்பி ஹனதி, அதி³ன்னம்பி ஆதி³யதி, பரதா³ரம்பி க³ச்ச²தி, முஸாபி ப⁴ணதி, பரம்பி தத²த்தாய ஸமாத³பேதி, யம் ஸ ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யா’’தி.

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ஸாள்ஹா, அத்தி² மோஹோ’’தி?

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘அவிஜ்ஜாதி கோ² அஹம், ஸாள்ஹா, ஏதமத்த²ம் வதா³மி. மூள்ஹோ கோ² அயம், ஸாள்ஹா, அவிஜ்ஜாக³தோ பாணம்பி ஹனதி, அதி³ன்னம்பி ஆதி³யதி, பரதா³ரம்பி க³ச்ச²தி, முஸாபி ப⁴ணதி, பரம்பி தத²த்தாய ஸமாத³பேதி, யம் ஸ ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யா’’தி.

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ஸாள்ஹா, இமே த⁴ம்மா குஸலா வா அகுஸலா வா’’தி?

‘‘அகுஸலா, ப⁴ந்தே’’.

‘‘ஸாவஜ்ஜா வா அனவஜ்ஜா வா’’தி?

‘‘ஸாவஜ்ஜா, ப⁴ந்தே’’.

‘‘விஞ்ஞுக³ரஹிதா வா விஞ்ஞுப்பஸத்தா² வா’’தி?

‘‘விஞ்ஞுக³ரஹிதா, ப⁴ந்தே’’.

‘‘ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தி, நோ வா? கத²ம் வா ஏத்த² ஹோதீ’’தி?

‘‘ஸமத்தா, ப⁴ந்தே, ஸமாதி³ன்னா அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தீதி. ஏவம் நோ ஏத்த² ஹோதீ’’தி.

‘‘இதி கோ², ஸாள்ஹா, யம் தம் அவோசும்ஹா – ‘ஏத² தும்ஹே, ஸாள்ஹா, மா அனுஸ்ஸவேன, மா பரம்பராய, மா இதிகிராய, மா பிடகஸம்பதா³னேன, மா தக்கஹேது, மா நயஹேது, மா ஆகாரபரிவிதக்கேன, மா தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா, மா ப⁴ப்³ப³ரூபதாய, மா ஸமணோ நோ க³ரூதி. யதா³ தும்ஹே, ஸாள்ஹா, அத்தனாவ ஜானேய்யாத² – இமே த⁴ம்மா அகுஸலா, இமே த⁴ம்மா ஸாவஜ்ஜா, இமே த⁴ம்மா விஞ்ஞுக³ரஹிதா, இமே த⁴ம்மா ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தீதி, அத² தும்ஹே, ஸாள்ஹா, பஜஹேய்யாதா²’தி, இதி யம் தம் வுத்தம் இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘ஏத² தும்ஹே, ஸாள்ஹா, மா அனுஸ்ஸவேன, மா பரம்பராய, மா இதிகிராய, மா பிடகஸம்பதா³னேன, மா தக்கஹேது, மா நயஹேது, மா ஆகாரபரிவிதக்கேன, மா தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா, மா ப⁴ப்³ப³ரூபதாய, மா ஸமணோ நோ க³ரூதி. யதா³ தும்ஹே, ஸாள்ஹா, அத்தனாவ ஜானேய்யாத² – ‘இமே த⁴ம்மா குஸலா, இமே த⁴ம்மா அனவஜ்ஜா, இமே த⁴ம்மா விஞ்ஞுப்பஸத்தா², இமே த⁴ம்மா ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தீ’தி, அத² தும்ஹே, ஸாள்ஹா, உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்யாத².

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ஸாள்ஹா, அத்தி² அலோபோ⁴’’தி?

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘அனபி⁴ஜ்ஜா²தி கோ² அஹம், ஸாள்ஹா, ஏதமத்த²ம் வதா³மி. அலுத்³தோ⁴ கோ² அயம், ஸாள்ஹா, அனபி⁴ஜ்ஜா²லு நேவ பாணம் ஹனதி, ந அதி³ன்னம் ஆதி³யதி, ந பரதா³ரம் க³ச்ச²தி, ந முஸா ப⁴ணதி, பரம்பி ந தத²த்தாய ஸமாத³பேதி, யம் ஸ ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி.

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ஸாள்ஹா, அத்தி² அதோ³ஸோ’’தி?

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘அப்³யாபாதோ³தி கோ² அஹம், ஸாள்ஹா, ஏதமத்த²ம் வதா³மி. அது³ட்டோ² கோ² அயம், ஸாள்ஹா, அப்³யாபன்னசித்தோ நேவ பாணம் ஹனதி, ந அதி³ன்னம் ஆதி³யதி, ந பரதா³ரம் க³ச்ச²தி, ந முஸா ப⁴ணதி, பரம்பி ந தத²த்தாய ஸமாத³பேதி, யம் ஸ ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி.

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ஸாள்ஹா, அத்தி² அமோஹோ’’தி?

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘விஜ்ஜாதி கோ² அஹம், ஸாள்ஹா, ஏதமத்த²ம் வதா³மி. அமூள்ஹோ கோ² அயம், ஸாள்ஹா, விஜ்ஜாக³தோ நேவ பாணம் ஹனதி, ந அதி³ன்னம் ஆதி³யதி, ந பரதா³ரம் க³ச்ச²தி, ந முஸா ப⁴ணதி, பரம்பி ந தத²த்தாய ஸமாத³பேதி, யம் ஸ ஹோதி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி.

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ஸாள்ஹா, இமே த⁴ம்மா குஸலா வா அகுஸலா வா’’தி?

‘‘குஸலா, ப⁴ந்தே’’.

‘‘ஸாவஜ்ஜா வா அனவஜ்ஜா வா’’தி?

‘‘அனவஜ்ஜா, ப⁴ந்தே’’.

‘‘விஞ்ஞுக³ரஹிதா வா விஞ்ஞுப்பஸத்தா² வா’’தி?