2. து³தியபண்ணாஸகம்

(6) 1. ப்³ராஹ்மணவக்³கோ³

1. பட²மத்³வேப்³ராஹ்மணஸுத்தம்

52. அத² கோ² த்³வே ப்³ராஹ்மணா ஜிண்ணா வுத்³தா⁴ மஹல்லகா அத்³த⁴க³தா வயோஅனுப்பத்தா வீஸவஸ்ஸஸதிகா ஜாதியா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே ப்³ராஹ்மணா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘மயமஸ்ஸு, போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணா ஜிண்ணா வுத்³தா⁴ மஹல்லகா அத்³த⁴க³தா வயோஅனுப்பத்தா வீஸவஸ்ஸஸதிகா ஜாதியா; தே சம்ஹா அகதகல்யாணா அகதகுஸலா அகதபீ⁴ருத்தாணா. ஓவத³து நோ ப⁴வம் கோ³தமோ, அனுஸாஸது நோ ப⁴வம் கோ³தமோ யம் அம்ஹாகம் அஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி.

‘‘தக்³க⁴ தும்ஹே, ப்³ராஹ்மணா, ஜிண்ணா வுத்³தா⁴ மஹல்லகா அத்³த⁴க³தா வயோஅனுப்பத்தா வீஸவஸ்ஸஸதிகா ஜாதியா; தே சத்த² அகதகல்யாணா அகதகுஸலா அகதபீ⁴ருத்தாணா. உபனீயதி கோ² அயம், ப்³ராஹ்மணா, லோகோ ஜராய ப்³யாதி⁴னா மரணேன. ஏவம் உபனீயமானே கோ², ப்³ராஹ்மணா, லோகே ஜராய ப்³யாதி⁴னா மரணேன, யோ இத⁴ காயேன ஸம்யமோ வாசாய ஸம்யமோ மனஸா ஸம்யமோ, தம் தஸ்ஸ பேதஸ்ஸ தாணஞ்ச லேணஞ்ச தீ³பஞ்ச ஸரணஞ்ச பராயணஞ்சா’’தி.

‘‘உபனீயதி ஜீவிதமப்பமாயு,

ஜரூபனீதஸ்ஸ ந ஸந்தி தாணா;

ஏதம் ப⁴யம் மரணே பேக்க²மானோ,

புஞ்ஞானி கயிராத² ஸுகா²வஹானி.

‘‘யோத⁴ காயேன ஸம்யமோ, வாசாய உத³ சேதஸா;

தம் தஸ்ஸ பேதஸ்ஸ ஸுகா²ய ஹோதி,

யம் ஜீவமானோ பகரோதி புஞ்ஞ’’ந்தி. [ஸம். நி. 1.100] பட²மம்;

2. து³தியத்³வேப்³ராஹ்மணஸுத்தம்

53. அத² கோ² த்³வே ப்³ராஹ்மணா ஜிண்ணா வுத்³தா⁴ மஹல்லகா அத்³த⁴க³தா வயோஅனுப்பத்தா வீஸவஸ்ஸஸதிகா ஜாதியா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே ப்³ராஹ்மணா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘மயமஸ்ஸு, போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணா ஜிண்ணா வுத்³தா⁴ மஹல்லகா அத்³த⁴க³தா வயோஅனுப்பத்தா வீஸவஸ்ஸஸதிகா ஜாதியா; தே சம்ஹா அகதகல்யாணா அகதகுஸலா அகதபீ⁴ருத்தாணா. ஓவத³து நோ ப⁴வம் கோ³தமோ, அனுஸாஸது நோ ப⁴வம் கோ³தமோ யம் அம்ஹாகம் அஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி.

‘‘தக்³க⁴ தும்ஹே, ப்³ராஹ்மணா, ஜிண்ணா வுத்³தா⁴ மஹல்லகா அத்³த⁴க³தா வயோஅனுப்பத்தா வீஸவஸ்ஸஸதிகா ஜாதியா; தே சத்த² அகதகல்யாணா அகதகுஸலா அகதபீ⁴ருத்தாணா. ஆதி³த்தோ கோ² அயம், ப்³ராஹ்மணா, லோகோ ஜராய ப்³யாதி⁴னா மரணேன. ஏவம் ஆதி³த்தே கோ², ப்³ராஹ்மணா, லோகே ஜராய ப்³யாதி⁴னா மரணேன, யோ இத⁴ காயேன ஸம்யமோ வாசாய ஸம்யமோ மனஸா ஸம்யமோ, தம் தஸ்ஸ பேதஸ்ஸ தாணஞ்ச லேணஞ்ச தீ³பஞ்ச ஸரணஞ்ச பராயணஞ்சா’’தி.

‘‘ஆதி³த்தஸ்மிம் அகா³ரஸ்மிம், யம் நீஹரதி பா⁴ஜனம்;

தம் தஸ்ஸ ஹோதி அத்தா²ய, நோ ச யம் தத்த² ட³ய்ஹதி.

‘‘ஏவம் ஆதி³த்தோ கோ² [ஏவம் ஆதீ³விதோ (ஸீ. பீ.), ஏவம் ஆதி³த்தகோ (ஸ்யா. கம்.) ஸம். நி. 1.41] லோகோ, ஜராய மரணேன ச;

நீஹரேதே²வ தா³னேன, தி³ன்னம் ஹோதி ஸுனீஹதம் [ஸுனிப்³ப⁴தம் (க.)].

‘‘யோத⁴ காயேன ஸம்யமோ, வாசாய உத³ சேதஸா;

தம் தஸ்ஸ பேதஸ்ஸ ஸுகா²ய ஹோதி,

யம் ஜீவமானோ பகரோதி புஞ்ஞ’’ந்தி. து³தியம்;

3. அஞ்ஞதரப்³ராஹ்மணஸுத்தம்

54. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘ஸந்தி³ட்டி²கோ த⁴ம்மோ ஸந்தி³ட்டி²கோ த⁴ம்மோ’தி, போ⁴ கோ³தம, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஸந்தி³ட்டி²கோ த⁴ம்மோ ஹோதி அகாலிகோ ஏஹிபஸ்ஸிகோ ஓபனேய்யிகோ [ஓபனயிகோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.) பஞ்சமஸுத்தஸ்ஸ டீகா ஓலோகேதப்³பா³] பச்சத்தம் வேதி³தப்³போ³ விஞ்ஞூஹீ’’தி?

‘‘ரத்தோ கோ², ப்³ராஹ்மண, ராகே³ன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, சேதஸிகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ராகே³ பஹீனே நேவத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந சேதஸிகம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. (ரத்தோ கோ²…பே… காயேன து³ச்சரிதம் சரதி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரதி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரதி. ராகே³ பஹீனா நேவ காயேன து³ச்சரிதம் சரதி, ந வாசாய து³ச்சரிதம் சரதி, ந மனஸா து³ச்சரிதம் சரதி. ரத்தோ கோ²…பே… அத்தத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, பரத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, உப⁴யத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. ராகே³ பஹீனே அத்தத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, பரத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, உப⁴யத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி.) [( ) ஏத்த²ந்தரே பாடோ² ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ. போத்த²கேஸு ந தி³ஸ்ஸதி, இத⁴பி து³ட்ட²மூள்ஹவாரேஸு] ஏவம்பி கோ², ப்³ராஹ்மண, ஸந்தி³ட்டி²கோ த⁴ம்மோ ஹோதி…பே….

‘‘து³ட்டோ² கோ², ப்³ராஹ்மண, தோ³ஸேன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, சேதஸிகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. தோ³ஸே பஹீனே நேவத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந சேதஸிகம்பி [ந சேதஸிகம் (ஸீ. ஸ்யா. க.)] து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ஏவம்பி கோ², ப்³ராஹ்மண, ஸந்தி³ட்டி²கோ த⁴ம்மோ ஹோதி…பே….

‘‘மூள்ஹோ கோ², ப்³ராஹ்மண, மோஹேன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, சேதஸிகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. மோஹே பஹீனே நேவத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந சேதஸிகம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ஏவம் கோ², ப்³ராஹ்மண, ஸந்தி³ட்டி²கோ த⁴ம்மோ ஹோதி அகாலிகோ ஏஹிபஸ்ஸிகோ ஓபனேய்யிகோ பச்சத்தம் வேதி³தப்³போ³ விஞ்ஞூஹீ’’தி.

‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம! ஸேய்யதா²பி, போ⁴ கோ³தம, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய – ‘சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீ’தி; ஏவமேவம் போ⁴தா கோ³தமேன அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏஸாஹம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²மி த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி. ததியம்.

4. பரிப்³பா³ஜகஸுத்தம்

55. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ ப்³ராஹ்மணபரிப்³பா³ஜகோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணபரிப்³பா³ஜகோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘ஸந்தி³ட்டி²கோ த⁴ம்மோ ஸந்தி³ட்டி²கோ த⁴ம்மோ’தி, போ⁴ கோ³தம, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஸந்தி³ட்டி²கோ த⁴ம்மோ ஹோதி அகாலிகோ ஏஹிபஸ்ஸிகோ ஓபனேய்யிகோ பச்சத்தம் வேதி³தப்³போ³ விஞ்ஞூஹீ’’தி?

‘‘ரத்தோ கோ², ப்³ராஹ்மண, ராகே³ன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, சேதஸிகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ராகே³ பஹீனே நேவத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந சேதஸிகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி.

‘‘ரத்தோ கோ², ப்³ராஹ்மண, ராகே³ன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ காயேன து³ச்சரிதம் சரதி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரதி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரதி. ராகே³ பஹீனே நேவ காயேன து³ச்சரிதம் சரதி, ந வாசாய து³ச்சரிதம் சரதி, ந மனஸா து³ச்சரிதம் சரதி.

‘‘ரத்தோ கோ², ப்³ராஹ்மண, ராகே³ன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ அத்தத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, பரத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, உப⁴யத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. ராகே³ பஹீனே அத்தத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, பரத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, உப⁴யத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. ஏவம்பி கோ², ப்³ராஹ்மண, ஸந்தி³ட்டி²கோ த⁴ம்மோ ஹோதி…பே….

‘‘து³ட்டோ² கோ², ப்³ராஹ்மண, தோ³ஸேன…பே… மூள்ஹோ கோ², ப்³ராஹ்மண, மோஹேன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, சேதஸிகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. மோஹே பஹீனே நேவத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந சேதஸிகம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி.

‘‘மூள்ஹோ கோ², ப்³ராஹ்மண, மோஹேன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ, காயேன து³ச்சரிதம் சரதி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரதி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரதி. மோஹே பஹீனே நேவ காயேன து³ச்சரிதம் சரதி, ந வாசாய து³ச்சரிதம் சரதி, ந மனஸா து³ச்சரிதம் சரதி.

‘‘மூள்ஹோ கோ², ப்³ராஹ்மண, மோஹேன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ அத்தத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, பரத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, உப⁴யத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. மோஹே பஹீனே அத்தத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, பரத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, உப⁴யத்த²ம்பி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. ஏவம் கோ², ப்³ராஹ்மண, ஸந்தி³ட்டி²கோ த⁴ம்மோ ஹோதி அகாலிகோ ஏஹிபஸ்ஸிகோ ஓபனேய்யிகோ பச்சத்தம் வேதி³தப்³போ³ விஞ்ஞூஹீ’’தி.

‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம…பே… உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி. சதுத்த²ம்.

5. நிப்³பு³தஸுத்தம்

56. அத² கோ² ஜாணுஸ்ஸோணி ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஜாணுஸ்ஸோணி ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘ஸந்தி³ட்டி²கம் நிப்³பா³னம் ஸந்தி³ட்டி²கம் நிப்³பா³ன’ந்தி, போ⁴ கோ³தம, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஸந்தி³ட்டி²கம் நிப்³பா³னம் ஹோதி அகாலிகம் ஏஹிபஸ்ஸிகம் ஓபனேய்யிகம் பச்சத்தம் வேதி³தப்³ப³ம் விஞ்ஞூஹீ’’தி?

‘‘ரத்தோ கோ², ப்³ராஹ்மண, ராகே³ன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, சேதஸிகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ராகே³ பஹீனே நேவத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந சேதஸிகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ஏவம்பி கோ², ப்³ராஹ்மண, ஸந்தி³ட்டி²கம் நிப்³பா³னம் ஹோதி.

‘‘து³ட்டோ² கோ², ப்³ராஹ்மண…பே… மூள்ஹோ கோ², ப்³ராஹ்மண, மோஹேன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, சேதஸிகம்பி து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. மோஹே பஹீனே நேவத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந சேதஸிகம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ஏவம்பி கோ², ப்³ராஹ்மண, ஸந்தி³ட்டி²கம் நிப்³பா³னம் ஹோதி.

‘‘யதோ கோ² அயம், ப்³ராஹ்மண [யதோ ச கோ² அயம் ப்³ராஹ்மண (ஸீ.), யதோ கோ² ப்³ராஹ்மண அகாலிகம் ஏஹிபஸ்ஸிகம் ஓபனேய்யிகம் பச்சத்தம் வேதி³தப்³ப³ம் (க.)], அனவஸேஸம் ராக³க்க²யம் படிஸம்வேதே³தி, அனவஸேஸம் தோ³ஸக்க²யம் படிஸம்வேதே³தி, அனவஸேஸம் மோஹக்க²யம் படிஸம்வேதே³தி; ஏவம் கோ², ப்³ராஹ்மண, ஸந்தி³ட்டி²கம் நிப்³பா³னம் ஹோதி அகாலிகம் ஏஹிபஸ்ஸிகம் ஓபனேய்யிகம் பச்சத்தம் வேதி³தப்³ப³ம் விஞ்ஞூஹீ’’தி. ‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம…பே… உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி. பஞ்சமம்.

6. பலோகஸுத்தம்

57. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸுதம் மேதம், போ⁴ கோ³தம, புப்³ப³கானம் ப்³ராஹ்மணானம் வுத்³தா⁴னம் மஹல்லகானம் ஆசரியபாசரியானம் பா⁴ஸமானானம் – ‘புப்³பே³ ஸுத³ம் [புப்³ப³ஸ்ஸுத³ம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அயம் லோகோ அவீசி மஞ்ஞே பு²டோ அஹோஸி மனுஸ்ஸேஹி, குக்குடஸம்பாதிகா கா³மனிக³மராஜதா⁴னியோ’தி. கோ நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஹேது கோ பச்சயோ யேனேதரஹி மனுஸ்ஸானம் க²யோ ஹோதி, தனுத்தம் பஞ்ஞாயதி, கா³மாபி அகா³மா ஹோந்தி, நிக³மாபி அனிக³மா ஹோந்தி, நக³ராபி அனக³ரா ஹோந்தி, ஜனபதா³பி அஜனபதா³ ஹோந்தீ’’தி?

‘‘ஏதரஹி, ப்³ராஹ்மண, மனுஸ்ஸா அத⁴ம்மராக³ரத்தா விஸமலோபா⁴பி⁴பூ⁴தா மிச்சா²த⁴ம்மபரேதா. தே அத⁴ம்மராக³ரத்தா விஸமலோபா⁴பி⁴பூ⁴தா மிச்சா²த⁴ம்மபரேதா திண்ஹானி ஸத்தா²னி க³ஹேத்வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் [அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ (ஸப்³ப³த்த²)] ஜீவிதா வோரோபேந்தி, தேன ப³ஹூ மனுஸ்ஸா காலம் கரோந்தி. அயம்பி கோ², ப்³ராஹ்மண, ஹேது அயம் பச்சயோ யேனேதரஹி மனுஸ்ஸானம் க²யோ ஹோதி, தனுத்தம் பஞ்ஞாயதி, கா³மாபி அகா³மா ஹோந்தி, நிக³மாபி அனிக³மா ஹோந்தி, நக³ராபி அனக³ரா ஹோந்தி, ஜனபதா³பி அஜனபதா³ ஹோந்தி.

‘‘புன சபரம், ப்³ராஹ்மண, ஏதரஹி மனுஸ்ஸா அத⁴ம்மராக³ரத்தா விஸமலோபா⁴பி⁴பூ⁴தா மிச்சா²த⁴ம்மபரேதா. தேஸம் அத⁴ம்மராக³ரத்தானம் விஸமலோபா⁴பி⁴பூ⁴தானம் மிச்சா²த⁴ம்மபரேதானம் தே³வோ ந ஸம்மாதா⁴ரம் அனுப்பவேச்ச²தி. தேன து³ப்³பி⁴க்க²ம் ஹோதி து³ஸ்ஸஸ்ஸம் ஸேதட்டி²கம் ஸலாகாவுத்தம். தேன ப³ஹூ மனுஸ்ஸா காலம் கரோந்தி. அயம்பி கோ², ப்³ராஹ்மண, ஹேது அயம் பச்சயோ யேனேதரஹி மனுஸ்ஸானம் க²யோ ஹோதி, தனுத்தம் பஞ்ஞாயதி, கா³மாபி அகா³மா ஹோந்தி, நிக³மாபி அனிக³மா ஹோந்தி, நக³ராபி அனக³ரா ஹோந்தி, ஜனபதா³பி அஜனபதா³ ஹோந்தி.

‘‘புன சபரம், ப்³ராஹ்மண, ஏதரஹி மனுஸ்ஸா அத⁴ம்மராக³ரத்தா விஸமலோபா⁴பி⁴பூ⁴தா மிச்சா²த⁴ம்மபரேதா. தேஸம் அத⁴ம்மராக³ரத்தானம் விஸமலோபா⁴பி⁴பூ⁴தானம் மிச்சா²த⁴ம்மபரேதானம் யக்கா² வாளே அமனுஸ்ஸே ஓஸ்ஸஜ்ஜந்தி [ஓஸ்ஸஜந்தி (ஸீ.)], தேன ப³ஹூ மனுஸ்ஸா காலம் கரோந்தி. அயம்பி கோ², ப்³ராஹ்மண, ஹேது அயம் பச்சயோ யேனேதரஹி மனுஸ்ஸானம் க²யோ ஹோதி, தனுத்தம் பஞ்ஞாயதி, கா³மாபி அகா³மா ஹோந்தி, நிக³மாபி அனிக³மா ஹோந்தி, நக³ராபி அனக³ரா ஹோந்தி, ஜனபதா³பி அஜனபதா³ ஹோந்தீ’’தி.

‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம…பே… உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி. ச²ட்ட²ம்.

7. வச்ச²கோ³த்தஸுத்தம்

58. அத² கோ² வச்ச²கோ³த்தோ [வச்ச²புத்தோ (க.)] பரிப்³பா³ஜகோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² வச்ச²கோ³த்தோ பரிப்³பா³ஜகோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸுதம் மேதம், போ⁴ கோ³தம, ஸமணோ கோ³தமோ ஏவமாஹ – ‘மய்ஹமேவ தா³னம் தா³தப்³ப³ம், நாஞ்ஞேஸம் தா³னம் தா³தப்³ப³ம்; மய்ஹமேவ ஸாவகானம் தா³னம் தா³தப்³ப³ம், நாஞ்ஞேஸம் ஸாவகானம் தா³னம் தா³தப்³ப³ம்; மய்ஹமேவ தி³ன்னம் மஹப்ப²லம், நாஞ்ஞேஸம் தி³ன்னம் மஹப்ப²லம்; மய்ஹமேவ ஸாவகானம் தி³ன்னம் மஹப்ப²லம், நாஞ்ஞேஸம் ஸாவகானம் தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’ந்தி. யே தே, போ⁴ கோ³தம, ஏவமாஹம்ஸு ‘ஸமணோ கோ³தமோ ஏவமாஹ மய்ஹமேவ தா³னம் தா³தப்³ப³ம், நாஞ்ஞேஸம் தா³னம் தா³தப்³ப³ம். மய்ஹமேவ ஸாவகானம் தா³னம் தா³தப்³ப³ம், நாஞ்ஞேஸம் ஸாவகானம் தா³னம் தா³தப்³ப³ம். மய்ஹமேவ தி³ன்னம் மஹப்ப²லம், நாஞ்ஞேஸம் தி³ன்னம் மஹப்ப²லம். மய்ஹமேவ ஸாவகானம் தி³ன்னம் மஹப்ப²லம், நாஞ்ஞேஸம் ஸாவகானம் தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’ந்தி. கச்சி தே போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ வுத்தவாதி³னோ ச ப⁴வந்தம் கோ³தமம் அபூ⁴தேன அப்³பா⁴சிக்க²ந்தி, த⁴ம்மஸ்ஸ சானுத⁴ம்மம் ப்³யாகரோந்தி, ந ச கோசி ஸஹத⁴ம்மிகோ வாதா³னுபாதோ [வாதா³னுவாதோ³ (க.)] கா³ரய்ஹம் டா²னம் ஆக³ச்ச²தி? அனப்³ப⁴க்கா²துகாமா ஹி மயம் ப⁴வந்தம் கோ³தம’’ந்தி.

‘‘யே தே, வச்ச², ஏவமாஹம்ஸு – ‘ஸமணோ கோ³தமோ ஏவமாஹ – மய்ஹமேவ தா³னம் தா³தப்³ப³ம்…பே… நாஞ்ஞேஸம் ஸாவகானம் தி³ன்னம் மஹப்ப²ல’ந்தி ந மே தே வுத்தவாதி³னோ. அப்³பா⁴சிக்க²ந்தி ச பன மம் [ச பன மம் தே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அஸதா அபூ⁴தேன. யோ கோ², வச்ச², பரம் தா³னம் த³த³ந்தம் வாரேதி ஸோ திண்ணம் அந்தராயகரோ ஹோதி, திண்ணம் பாரிபந்தி²கோ. கதமேஸம் திண்ணம்? தா³யகஸ்ஸ புஞ்ஞந்தராயகரோ ஹோதி, படிக்³கா³ஹகானம் லாப⁴ந்தராயகரோ ஹோதி, புப்³பே³வ கோ² பனஸ்ஸ அத்தா க²தோ ச ஹோதி உபஹதோ ச. யோ கோ², வச்ச², பரம் தா³னம் த³த³ந்தம் வாரேதி ஸோ இமேஸம் திண்ணம் அந்தராயகரோ ஹோதி, திண்ணம் பாரிபந்தி²கோ.

‘‘அஹம் கோ² பன, வச்ச², ஏவம் வதா³மி – யே ஹி தே சந்த³னிகாய வா ஓலிக³ல்லே வா பாணா, தத்ரபி யோ தா²லிதோ⁴வனம் [தா²லகதோ⁴வனம் (க.)] வா ஸராவதோ⁴வனம் வா ச²ட்³டே³தி – யே தத்த² பாணா தே தேன யாபேந்தூதி, ததோ நிதா³னம்பாஹம், வச்ச², புஞ்ஞஸ்ஸ ஆக³மம் வதா³மி. கோ பன வாதோ³ மனுஸ்ஸபூ⁴தே! அபி சாஹம், வச்ச², ஸீலவதோ தி³ன்னம் மஹப்ப²லம் வதா³மி, நோ ததா² து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ, ஸோ ச ஹோதி பஞ்சங்க³விப்பஹீனோ பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தோ.

‘‘கதமானி பஞ்சங்கா³னி பஹீனானி ஹோந்தி? காமச்ச²ந்தோ³ பஹீனோ ஹோதி, ப்³யாபாதோ³ பஹீனோ ஹோதி, தி²னமித்³த⁴ம் பஹீனம் ஹோதி, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீனம் ஹோதி, விசிகிச்சா² பஹீனா ஹோதி. இமானி பஞ்சங்கா³னி விப்பஹீனானி ஹோந்தி.

‘‘கதமேஹி பஞ்சஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி? அஸேக்கே²ன ஸீலக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேக்கே²ன ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேக்கே²ன பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேக்கே²ன விமுத்திக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி, அஸேக்கே²ன விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி; இமேஹி பஞ்சஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. இதி பஞ்சங்க³விப்பஹீனே பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தே தி³ன்னம் மஹப்ப²லந்தி வதா³மீ’’தி.

‘‘இதி கண்ஹாஸு ஸேதாஸு, ரோஹிணீஸு ஹரீஸு வா;

கம்மாஸாஸு ஸரூபாஸு, கோ³ஸு பாரேவதாஸு வா.

‘‘யாஸு காஸுசி ஏதாஸு, த³ந்தோ ஜாயதி புங்க³வோ;

தோ⁴ரய்ஹோ ப³லஸம்பன்னோ, கல்யாணஜவனிக்கமோ;

தமேவ பா⁴ரே யுஞ்ஜந்தி, நாஸ்ஸ வண்ணம் பரிக்க²ரே.

‘‘ஏவமேவம் மனுஸ்ஸேஸு, யஸ்மிம் கஸ்மிஞ்சி ஜாதியே;

க²த்தியே ப்³ராஹ்மணே வேஸ்ஸே, ஸுத்³தே³ சண்டா³லபுக்குஸே.

‘‘யாஸு காஸுசி ஏதாஸு, த³ந்தோ ஜாயதி ஸுப்³ப³தோ;

த⁴ம்மட்டோ² ஸீலஸம்பன்னோ, ஸச்சவாதீ³ ஹிரீமனோ.

‘‘பஹீனஜாதிமரணோ, ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ கேவலீ;

பன்னபா⁴ரோ விஸம்யுத்தோ, கதகிச்சோ அனாஸவோ.

‘‘பாரகூ³ ஸப்³ப³த⁴ம்மானம், அனுபாதா³ய நிப்³பு³தோ;

தஸ்மிம்யேவ [தஸ்மிம் வே (ஸ்யா. கம்.)] விரஜே கே²த்தே, விபுலா ஹோதி த³க்கி²ணா.

‘‘பா³லா ச அவிஜானந்தா, து³ம்மேதா⁴ அஸ்ஸுதாவினோ;

ப³ஹித்³தா⁴ தே³ந்தி தா³னானி, ந ஹி ஸந்தே உபாஸரே.

‘‘யே ச ஸந்தே உபாஸந்தி, ஸப்பஞ்ஞே தீ⁴ரஸம்மதே;

ஸத்³தா⁴ ச நேஸம் ஸுக³தே, மூலஜாதா பதிட்டி²தா.

‘‘தே³வலோகஞ்ச தே யந்தி, குலே வா இத⁴ ஜாயரே;

அனுபுப்³பே³ன நிப்³பா³னம், அதி⁴க³ச்ச²ந்தி பண்டி³தா’’தி. ஸத்தமம்;

8. திகண்ணஸுத்தம்

59. அத² கோ² திகண்ணோ ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம்…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² திகண்ணோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² தேவிஜ்ஜானம் ஸுத³ம் ப்³ராஹ்மணானம் வண்ணம் பா⁴ஸதி – ‘‘ஏவம்பி தேவிஜ்ஜா ப்³ராஹ்மணா, இதிபி தேவிஜ்ஜா ப்³ராஹ்மணா’’தி.

‘‘யதா² கத²ம் பன, ப்³ராஹ்மண, ப்³ராஹ்மணா ப்³ராஹ்மணம் தேவிஜ்ஜம் பஞ்ஞாபேந்தீ’’தி? ‘‘இத⁴, போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணோ உப⁴தோ ஸுஜாதோ ஹோதி மாதிதோ ச பிதிதோ ச, ஸம்ஸுத்³த⁴க³ஹணிகோ யாவ ஸத்தமா பிதாமஹயுகா³, அக்கி²த்தோ அனுபக்குட்டோ² ஜாதிவாதே³ன, அஜ்ஜா²யகோ, மந்தத⁴ரோ, திண்ணம் வேதா³னம் பாரகூ³ ஸனிக⁴ண்டு³கேடுபா⁴னம் ஸாக்க²ரப்பபே⁴தா³னம் இதிஹாஸபஞ்சமானம், பத³கோ, வேய்யாகரணோ, லோகாயதமஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு அனவயோதி. ஏவம் கோ², போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணா தேவிஜ்ஜம் பஞ்ஞாபேந்தீ’’தி.

‘‘அஞ்ஞதா² கோ², ப்³ராஹ்மண, ப்³ராஹ்மணா ப்³ராஹ்மணம் தேவிஜ்ஜம் பஞ்ஞபேந்தி, அஞ்ஞதா² ச பன அரியஸ்ஸ வினயே தேவிஜ்ஜோ ஹோதீ’’தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன, போ⁴ கோ³தம, அரியஸ்ஸ வினயே தேவிஜ்ஜோ ஹோதி? ஸாது⁴ மே ப⁴வம் கோ³தமோ ததா² த⁴ம்மம் தே³ஸேது யதா² அரியஸ்ஸ வினயே தேவிஜ்ஜோ ஹோதீ’’தி. ‘‘தேன ஹி, ப்³ராஹ்மண, ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், போ⁴’’தி கோ² திகண்ணோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘இத⁴, ப்³ராஹ்மண, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹரதி ஸதோ ச ஸம்பஜானோ, ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தி யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி – ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா, புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ திஸ்ஸோபி ஜாதியோ சதஸ்ஸோபி ஜாதியோ பஞ்சபி ஜாதியோ த³ஸபி ஜாதியோ வீஸம்பி ஜாதியோ திம்ஸம்பி ஜாதியோ சத்தாரீஸம்பி ஜாதியோ பஞ்ஞாஸம்பி ஜாதியோ ஜாதிஸதம்பி ஜாதிஸஹஸ்ஸம்பி ஜாதிஸதஸஹஸ்ஸம்பி, அனேகேபி ஸம்வட்டகப்பே அனேகேபி விவட்டகப்பே அனேகேபி ஸம்வட்டவிவட்டகப்பே – ‘அமுத்ராஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ம். தத்ராபாஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோ’தி. இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி. அயமஸ்ஸ பட²மா விஜ்ஜா அதி⁴க³தா ஹோதி; அவிஜ்ஜா விஹதா, விஜ்ஜா உப்பன்னா; தமோ விஹதோ, ஆலோகோ உப்பன்னோ யதா² தம் அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோ.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஸத்தானம் சுதூபபாதஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே, ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி – ‘இமே வத போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா…பே… மனோது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் உபவாத³கா மிச்சா²தி³ட்டி²கா மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா, தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னா. இமே வா பன போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா, வசீஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா, மனோஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் அனுபவாத³கா ஸம்மாதி³ட்டி²கா ஸம்மாதி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா, தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னா’தி. இதி தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே, ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி. அயமஸ்ஸ து³தியா விஜ்ஜா அதி⁴க³தா ஹோதி; அவிஜ்ஜா விஹதா, விஜ்ஜா உப்பன்னா; தமோ விஹதோ, ஆலோகோ உப்பன்னோ யதா² தம் அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோ.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஆஸவானம் க²யஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி; ‘இமே ஆஸவா’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் ஆஸவஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் ஆஸவனிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் ஆஸவனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ காமாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி, ப⁴வாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி, அவிஜ்ஜாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி; விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாதி. அயமஸ்ஸ ததியா விஜ்ஜா அதி⁴க³தா ஹோதி; அவிஜ்ஜா விஹதா, விஜ்ஜா உப்பன்னா; தமோ விஹதோ, ஆலோகோ உப்பன்னோ யதா² தம் அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோ’’தி.

‘‘அனுச்சாவசஸீலஸ்ஸ, நிபகஸ்ஸ ச ஜா²யினோ;

சித்தம் யஸ்ஸ வஸீபூ⁴தம், ஏகக்³க³ம் ஸுஸமாஹிதம்.

‘‘தம் வே தமோனுத³ம் தீ⁴ரம், தேவிஜ்ஜம் மச்சுஹாயினம்;

ஹிதம் தே³வமனுஸ்ஸானம், ஆஹு ஸப்³ப³ப்பஹாயினம்.

‘‘தீஹி விஜ்ஜாஹி ஸம்பன்னம், அஸம்மூள்ஹவிஹாரினம்;

பு³த்³த⁴ம் அந்திமதே³ஹினம் [அந்திமஸாரீரம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], தம் நமஸ்ஸந்தி கோ³தமம்.

[த⁴. ப. 423; இதிவு. 99] ‘‘புப்³பே³னிவாஸம் யோ வேதீ³, ஸக்³கா³பாயஞ்ச பஸ்ஸதி;

அதோ² ஜாதிக்க²யம் பத்தோ, அபி⁴ஞ்ஞாவோஸிதோ முனி.

‘‘ஏதாஹி தீஹி விஜ்ஜாஹி, தேவிஜ்ஜோ ஹோதி ப்³ராஹ்மணோ;

தமஹம் வதா³மி தேவிஜ்ஜம், நாஞ்ஞம் லபிதலாபன’’ந்தி.

‘‘ஏவம் கோ², ப்³ராஹ்மண, அரியஸ்ஸ வினயே தேவிஜ்ஜோ ஹோதீ’’தி. ‘‘அஞ்ஞதா², போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணானம் தேவிஜ்ஜோ, அஞ்ஞதா² ச பன அரியஸ்ஸ வினயே தேவிஜ்ஜோ ஹோதி. இமஸ்ஸ ச பன, போ⁴ கோ³தம, அரியஸ்ஸ வினயே தேவிஜ்ஜஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணானம் தேவிஜ்ஜோ கலம் நாக்³க⁴தி ஸோளஸிம்’’.

‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம…பே… உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி. அட்ட²மம்.

9. ஜாணுஸ்ஸோணிஸுத்தம்

60. அத² கோ² ஜாணுஸ்ஸோணி ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம்…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஜாணுஸ்ஸோணி ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘யஸ்ஸஸ்ஸு, போ⁴ கோ³தம, யஞ்ஞோ வா ஸத்³த⁴ம் வா தா²லிபாகோ வா தே³ய்யத⁴ம்மம் வா, தேவிஜ்ஜேஸு ப்³ராஹ்மணேஸு தா³னம் த³தே³ய்யா’’தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன, ப்³ராஹ்மண, ப்³ராஹ்மணா தேவிஜ்ஜம் பஞ்ஞபேந்தீ’’தி? ‘‘இத⁴ கோ², போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணோ உப⁴தோ ஸுஜாதோ ஹோதி மாதிதோ ச பிதிதோ ச ஸம்ஸுத்³த⁴க³ஹணிகோ யாவ ஸத்தமா பிதாமஹயுகா³ அக்கி²த்தோ அனுபக்குட்டோ² ஜாதிவாதே³ன, அஜ்ஜா²யகோ மந்தத⁴ரோ, திண்ணம் வேதா³னம் பாரகூ³ ஸனிக⁴ண்டு³கேடுபா⁴னம் ஸாக்க²ரப்பபே⁴தா³னம் இதிஹாஸபஞ்சமானம், பத³கோ, வேய்யாகரணோ, லோகாயதமஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு அனவயோதி. ஏவம் கோ², போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணா தேவிஜ்ஜம் பஞ்ஞபேந்தீ’’தி.

‘‘அஞ்ஞதா² கோ², ப்³ராஹ்மண, ப்³ராஹ்மணா ப்³ராஹ்மணம் தேவிஜ்ஜம் பஞ்ஞபேந்தி, அஞ்ஞதா² ச பன அரியஸ்ஸ வினயே தேவிஜ்ஜோ ஹோதீ’’தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன, போ⁴ கோ³தம, அரியஸ்ஸ வினயே தேவிஜ்ஜோ ஹோதி? ஸாது⁴ மே ப⁴வம் கோ³தமோ ததா² த⁴ம்மம் தே³ஸேது யதா² அரியஸ்ஸ வினயே தேவிஜ்ஜோ ஹோதீ’’தி. ‘‘தேன ஹி, ப்³ராஹ்மண, ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், போ⁴’’தி கோ² ஜாணுஸ்ஸோணி ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘இத⁴ பன, ப்³ராஹ்மண, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி. அயமஸ்ஸ பட²மா விஜ்ஜா அதி⁴க³தா ஹோதி; அவிஜ்ஜா விஹதா, விஜ்ஜா உப்பன்னா; தமோ விஹதோ, ஆலோகோ உப்பன்னோ யதா² தம் அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோ.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஸத்தானம் சுதூபபாதஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன…பே… யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி. அயமஸ்ஸ து³தியா விஜ்ஜா அதி⁴க³தா ஹோதி; அவிஜ்ஜா விஹதா, விஜ்ஜா உப்பன்னா; தமோ விஹதோ, ஆலோகோ உப்பன்னோ யதா² தம் அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோ.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஆஸவானம் க²யஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி; ‘இமே ஆஸவா’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் ஆஸவனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ காமாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி, ப⁴வாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி, அவிஜ்ஜாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி; விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாதி. அயமஸ்ஸ ததியா விஜ்ஜா அதி⁴க³தா ஹோதி; அவிஜ்ஜா விஹதா, விஜ்ஜா உப்பன்னா; தமோ விஹதோ, ஆலோகோ உப்பன்னோ யதா² தம் அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோ’’தி.

‘‘யோ ஸீலப்³ப³தஸம்பன்னோ, பஹிதத்தோ ஸமாஹிதோ;

சித்தம் யஸ்ஸ வஸீபூ⁴தம், ஏகக்³க³ம் ஸுஸமாஹிதம்.

[த⁴. ப. 423; இதிவு. 99] ‘‘புப்³பே³னிவாஸம் யோ வேதீ³, ஸக்³கா³பாயஞ்ச பஸ்ஸதி;

அதோ² ஜாதிக்க²யம் பத்தோ, அபி⁴ஞ்ஞாவோஸிதோ முனி.

‘‘ஏதாஹி தீஹி விஜ்ஜாஹி, தேவிஜ்ஜோ ஹோதி ப்³ராஹ்மணோ;

தமஹம் வதா³மி தேவிஜ்ஜம், நாஞ்ஞம் லபிதலாபன’’ந்தி.

‘‘ஏவம் கோ², ப்³ராஹ்மண, அரியஸ்ஸ வினயே தேவிஜ்ஜோ ஹோதீ’’தி. ‘‘அஞ்ஞதா², போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணானம் தேவிஜ்ஜோ, அஞ்ஞதா² ச பன அரியஸ்ஸ வினயே தேவிஜ்ஜோ ஹோதி. இமஸ்ஸ ச, போ⁴ கோ³தம, அரியஸ்ஸ வினயே தேவிஜ்ஜஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணானம் தேவிஜ்ஜோ கலம் நாக்³க⁴தி ஸோளஸிம்’’.

‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம…பே… உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி. நவமம்.

10. ஸங்கா³ரவஸுத்தம்

61. அத² கோ² ஸங்கா³ரவோ ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸங்கா³ரவோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘மயமஸ்ஸு, போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணா நாம. யஞ்ஞம் யஜாமபி யஜாபேமபி. தத்ர, போ⁴ கோ³தம, யோ சேவ யஜதி [யோ சேவ யஞ்ஞம் யஜதி (ஸ்யா. கம்.)] யோ ச யஜாபேதி ஸப்³பே³ தே அனேகஸாரீரிகம் புஞ்ஞப்படிபத³ம் படிபன்னா ஹோந்தி, யதி³த³ம் யஞ்ஞாதி⁴கரணம். யோ பனாயம், போ⁴ கோ³தம, யஸ்ஸ வா தஸ்ஸ வா குலா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஏகமத்தானம் த³மேதி, ஏகமத்தானம் ஸமேதி, ஏகமத்தானம் பரினிப்³பா³பேதி, ஏவமஸ்ஸாயம் ஏகஸாரீரிகம் புஞ்ஞப்படிபத³ம் படிபன்னோ ஹோதி, யதி³த³ம் பப்³ப³ஜ்ஜாதி⁴கரண’’ந்தி.

‘‘தேன ஹி, ப்³ராஹ்மண, தஞ்ஞேவேத்த² படிபுச்சி²ஸ்ஸாமி. யதா² தே க²மேய்ய ததா² நம் ப்³யாகரேய்யாஸி. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ப்³ராஹ்மண, இத⁴ ததா²க³தோ லோகே உப்பஜ்ஜதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா. ஸோ ஏவமாஹ – ‘ஏதா²யம் மக்³கோ³ அயம் படிபதா³ யதா²படிபன்னோ அஹம் அனுத்தரம் ப்³ரஹ்மசரியோக³த⁴ம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³மி; ஏத² [ஏதம் (க.)], தும்ஹேபி ததா² படிபஜ்ஜத², யதா²படிபன்னா தும்ஹேபி அனுத்தரம் ப்³ரஹ்மசரியோக³த⁴ம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸதா²’தி. இதி அயஞ்சேவ [ஸயம் சேவ (க.)] ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, பரே ச தத²த்தா²ய படிபஜ்ஜந்தி, தானி கோ² பன ஹோந்தி அனேகானிபி ஸதானி அனேகானிபி ஸஹஸ்ஸானி அனேகானிபி ஸதஸஹஸ்ஸானி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ப்³ராஹ்மண, இச்சாயம் ஏவம் ஸந்தே ஏகஸாரீரிகா வா புஞ்ஞப்படிபதா³ ஹோதி அனேகஸாரீரிகா வா, யதி³த³ம் பப்³ப³ஜ்ஜாதி⁴கரண’’ந்தி? ‘‘இச்சாயம்பி [இச்சாயந்தே (க.)], போ⁴ கோ³தம, ஏவம் ஸந்தே அனேகஸாரீரிகா புஞ்ஞப்படிபதா³ ஹோதி, யதி³த³ம் பப்³ப³ஜ்ஜாதி⁴கரண’’ந்தி.

ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸங்கா³ரவம் ப்³ராஹ்மணம் ஏதத³வோச – ‘‘இமாஸம் தே, ப்³ராஹ்மண, த்³வின்னம் படிபதா³னம் கதமா படிபதா³ க²மதி அப்பத்த²தரா ச அப்பஸமாரம்ப⁴தரா ச மஹப்ப²லதரா ச மஹானிஸம்ஸதரா சா’’தி? ஏவம் வுத்தே ஸங்கா³ரவோ ப்³ராஹ்மணோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸேய்யதா²பி ப⁴வம் கோ³தமோ ப⁴வம் சானந்தோ³. ஏதே மே புஜ்ஜா, ஏதே மே பாஸம்ஸா’’தி.

து³தியம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸங்கா³ரவம் ப்³ராஹ்மணம் ஏதத³வோச – ‘‘ந கோ² த்யாஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏவம் புச்சா²மி – ‘கே வா தே புஜ்ஜா கே வா தே பாஸம்ஸா’தி? ஏவம் கோ² த்யாஹம், ப்³ராஹ்மண, புச்சா²மி – ‘இமாஸம் தே, ப்³ராஹ்மண, த்³வின்னம் படிபதா³னம் கதமா படிபதா³ க²மதி அப்பத்த²தரா ச அப்பஸமாரம்ப⁴தரா ச மஹப்ப²லதரா ச மஹானிஸம்ஸதரா சா’’’தி? து³தியம்பி கோ² ஸங்கா³ரவோ ப்³ராஹ்மணோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸேய்யதா²பி ப⁴வம் கோ³தமோ ப⁴வம் சானந்தோ³. ஏதே மே புஜ்ஜா, ஏதே மே பாஸம்ஸா’’தி.

ததியம்பி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸங்கா³ரவம் ப்³ராஹ்மணம் ஏதத³வோச – ‘‘ந கோ² த்யாஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏவம் புச்சா²மி – ‘கே வா தே புஜ்ஜா கே வா தே பாஸம்ஸா’தி? ஏவம் கோ² த்யாஹம், ப்³ராஹ்மண, புச்சா²மி – ‘இமாஸம் தே, ப்³ராஹ்மண, த்³வின்னம் படிபதா³னம் கதமா படிபதா³ க²மதி அப்பத்த²தரா ச அப்பஸமாரம்ப⁴தரா ச மஹப்ப²லதரா ச மஹானிஸம்ஸதரா சா’’’தி? ததியம்பி கோ² ஸங்கா³ரவோ ப்³ராஹ்மணோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸேய்யதா²பி ப⁴வம் கோ³தமோ ப⁴வம் சானந்தோ³. ஏதே மே புஜ்ஜா, ஏதே மே பாஸம்ஸா’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘யாவ ததியம்பி கோ² ஸங்கா³ரவோ ப்³ராஹ்மணோ ஆனந்தே³ன ஸஹத⁴ம்மிகம் பஞ்ஹம் புட்டோ² ஸம்ஸாதே³தி [ம. நி. 1.337] நோ விஸ்ஸஜ்ஜேதி. யம்னூனாஹம் பரிமோசேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸங்கா³ரவம் ப்³ராஹ்மணம் ஏதத³வோச – ‘‘கா ந்வஜ்ஜ, ப்³ராஹ்மண, ராஜந்தேபுரே ராஜபுரிஸானம் [ராஜபரிஸாயம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ஸன்னிஸின்னானம் ஸன்னிபதிதானம் அந்தராகதா² உத³பாதீ³’’தி? ‘‘அயம் க்²வஜ்ஜ, போ⁴ கோ³தம, ராஜந்தேபுரே ராஜபுரிஸானம் ஸன்னிஸின்னானம் ஸன்னிபதிதானம் அந்தராகதா² உத³பாதி³ – ‘புப்³பே³ ஸுத³ம் அப்பதரா சேவ பி⁴க்கூ² அஹேஸும் ப³ஹுதரா ச உத்தரி மனுஸ்ஸத⁴ம்மா இத்³தி⁴பாடிஹாரியம் த³ஸ்ஸேஸும்; ஏதரஹி பன ப³ஹுதரா சேவ பி⁴க்கூ² அப்பதரா ச உத்தரி மனுஸ்ஸத⁴ம்மா இத்³தி⁴பாடிஹாரியம் த³ஸ்ஸேந்தீ’தி. அயம் க்²வஜ்ஜ, போ⁴ கோ³தம, ராஜந்தேபுரே ராஜபுரிஸானம் ஸன்னிஸின்னானம் ஸன்னிபதிதானம் அந்தராகதா² உத³பாதீ³’’தி.

[படி. ம. 3.30; தீ³. நி. 1.483] ‘‘தீணி கோ² இமானி, ப்³ராஹ்மண, பாடிஹாரியானி. கதமானி தீணி? இத்³தி⁴பாடிஹாரியம், ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியம், அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம். கதமஞ்ச, ப்³ராஹ்மண, இத்³தி⁴பாடிஹாரியம்? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ அனேகவிஹிதம் இத்³தி⁴வித⁴ம் பச்சனுபோ⁴தி – ‘ஏகோபி ஹுத்வா ப³ஹுதா⁴ ஹோதி, ப³ஹுதா⁴பி ஹுத்வா ஏகோ ஹோதி; ஆவிபா⁴வம், திரோபா⁴வம்; திரோகுட்டம் திரோபாகாரம் திரோபப்³ப³தம் அஸஜ்ஜமானோ க³ச்ச²தி, ஸேய்யதா²பி ஆகாஸே; பத²வியாபி உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோதி, ஸேய்யதா²பி உத³கே; உத³கேபி அபி⁴ஜ்ஜமானே க³ச்ச²தி, ஸேய்யதா²பி பத²வியம்; ஆகாஸேபி பல்லங்கேன கமதி, ஸேய்யதா²பி பக்கீ² ஸகுணோ; இமேபி சந்தி³மஸூரியே ஏவம்மஹித்³தி⁴கே ஏவம்மஹானுபா⁴வே பாணினா பரிமஸதி [பராமஸதி (தீ³. நி. 1.484; படி. ம. 1.102] பரிமஜ்ஜதி, யாவ ப்³ரஹ்மலோகாபி காயேன வஸம் வத்தேதி’. இத³ம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, இத்³தி⁴பாடிஹாரியம்.

‘‘கதமஞ்ச, ப்³ராஹ்மண, ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியம்? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ நிமித்தேன ஆதி³ஸதி – ‘ஏவம்பி தே மனோ, இத்த²ம்பி தே மனோ, இதிபி தே சித்த’ந்தி. ஸோ ப³ஹும் சேபி ஆதி³ஸதி ததே²வ தம் ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா².

‘‘இத⁴ பன, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ ந ஹேவ கோ² நிமித்தேன ஆதி³ஸதி, அபி ச கோ² மனுஸ்ஸானம் வா அமனுஸ்ஸானம் வா தே³வதானம் வா ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஆதி³ஸதி – ‘ஏவம்பி தே மனோ, இத்த²ம்பி தே மனோ, இதிபி தே சித்த’ந்தி. ஸோ ப³ஹும் சேபி ஆதி³ஸதி ததே²வ தம் ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா².

‘‘இத⁴ பன, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ ந ஹேவ கோ² நிமித்தேன ஆதி³ஸதி நபி மனுஸ்ஸானம் வா அமனுஸ்ஸானம் வா தே³வதானம் வா ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஆதி³ஸதி, அபி ச கோ² விதக்கயதோ விசாரயதோ விதக்கவிப்பா²ரஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஆதி³ஸதி – ‘ஏவம்பி தே மனோ, இத்த²ம்பி தே மனோ, இதிபி தே சித்த’ந்தி. ஸோ ப³ஹும் சேபி ஆதி³ஸதி ததே²வ தம் ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா².

‘‘இத⁴ பன, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ ந ஹேவ கோ² நிமித்தேன ஆதி³ஸதி, நபி மனுஸ்ஸானம் வா அமனுஸ்ஸானம் வா தே³வதானம் வா ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஆதி³ஸதி, நபி விதக்கயதோ விசாரயதோ விதக்கவிப்பா²ரஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஆதி³ஸதி, அபி ச கோ² அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ம் ஸமாபன்னஸ்ஸ சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாதி – ‘யதா² இமஸ்ஸ போ⁴தோ மனோஸங்கா²ரா பணிஹிதா இமஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ அனந்தரா அமும் நாம விதக்கம் விதக்கேஸ்ஸதீ’தி. ஸோ ப³ஹும் சேபி ஆதி³ஸதி ததே²வ தம் ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா². இத³ம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியம்.

‘‘கதமஞ்ச, ப்³ராஹ்மண, அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம்? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ ஏவமனுஸாஸதி – ‘ஏவம் விதக்கேத², மா ஏவம் விதக்கயித்த²; ஏவம் மனஸி கரோத², மா ஏவம் மனஸாகத்த²; இத³ம் பஜஹத², இத³ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதா²’தி. இத³ம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம். இமானி கோ², ப்³ராஹ்மண, தீணி பாடிஹாரியானி. இமேஸம் தே, ப்³ராஹ்மண, திண்ணம் பாடிஹாரியானம் கதமம் பாடிஹாரியம் க²மதி அபி⁴க்கந்ததரஞ்ச பணீததரஞ்சா’’தி?

‘‘தத்ர, போ⁴ கோ³தம, யதி³த³ம் [யமித³ம் (ஸ்யா. கம். பீ.)] பாடிஹாரியம் இதே⁴கச்சோ அனேகவிஹிதம் இத்³தி⁴வித⁴ம் பச்சனுபோ⁴தி…பே… யாவ ப்³ராஹ்மலோகாபி காயேன வஸம் வத்தேதி, இத³ம், போ⁴ கோ³தம, பாடிஹாரியம் யோவ [யோ ச (ஸ்யா. கம். பீ. க.)] நம் கரோதி ஸோவ [ஸோச ச (ஸ்யா. கம் பீ. க.)] நம் படிஸம்வேதே³தி, யோவ [யோ ச (ஸ்யா. கம். பீ. க.)] நம் கரோதி தஸ்ஸேவ [தஸ்ஸமேவ (ஸீ. க.), தஸ்ஸ சேவ (ஸ்யா. கம். பீ.)] தம் ஹோதி. இத³ம் மே, போ⁴ கோ³தம, பாடிஹாரியம் மாயாஸஹத⁴ம்மரூபம் விய கா²யதி.

‘‘யம்பித³ம், போ⁴ கோ³தம, பாடிஹாரியம் இதே⁴கச்சோ நிமித்தேன ஆதி³ஸதி – ‘ஏவம்பி தே மனோ, இத்த²ம்பி தே மனோ, இதிபி தே சித்த’ந்தி, ஸோ ப³ஹும் சேபி ஆதி³ஸதி ததே²வ தம் ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா². இத⁴ பன, போ⁴ கோ³தம, ஏகச்சோ ந ஹேவ கோ² நிமித்தேன ஆதி³ஸதி, அபி ச கோ² மனுஸ்ஸானம் வா அமனுஸ்ஸானம் வா தே³வதானம் வா ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஆதி³ஸதி…பே… நபி மனுஸ்ஸானம் வா அமனுஸ்ஸானம் வா தே³வதானம் வா ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஆதி³ஸதி, அபி ச கோ² விதக்கயதோ விசாரயதோ விதக்கவிப்பா²ரஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஆதி³ஸதி…பே… நபி விதக்கயதோ விசாரயதோ விதக்கவிப்பா²ரஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஆதி³ஸதி, அபி ச கோ² அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ம் ஸமாபன்னஸ்ஸ சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாதி – ‘யதா² இமஸ்ஸ போ⁴தோ மனோஸங்கா²ரா பணிஹிதா இமஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ அனந்தரா அம்ஹம் நாம விதக்கம் விதக்கேஸ்ஸதீ’தி, ஸோ ப³ஹும் சேபி ஆதி³ஸதி ததே²வ தம் ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா². இத³ம்பி, போ⁴ கோ³தம, பாடிஹாரியம் யோவ நம் கரோதி ஸோவ நம் படிஸம்வேதே³தி, யோவ நம் கரோதி தஸ்ஸேவ தம் ஹோதி. இத³ம்பி மே, போ⁴ கோ³தம, பாடிஹாரியம் மாயாஸஹத⁴ம்மரூபம் விய கா²யதி.

‘‘யஞ்ச கோ² இத³ம், போ⁴ கோ³தம, பாடிஹாரியம் இதே⁴கச்சோ ஏவம் அனுஸாஸதி – ‘ஏவம் விதக்கேத², மா ஏவம் விதக்கயித்த²; ஏவம் மனஸி கரோத², மா ஏவம் மனஸாகத்த²; இத³ம் பஜஹத², இத³ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதா²’தி. இத³மேவ, போ⁴ கோ³தம, பாடிஹாரியம் க²மதி இமேஸம் திண்ணம் பாடிஹாரியானம் அபி⁴க்கந்ததரஞ்ச பணீததரஞ்ச.

‘‘அச்ச²ரியம், போ⁴ கோ³தம, அப்³பு⁴தம், போ⁴ கோ³தம! யாவஸுபா⁴ஸிதமித³ம் போ⁴தா கோ³தமேன இமேஹி ச மயம் தீஹி பாடிஹாரியேஹி ஸமன்னாக³தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் தா⁴ரேம. ப⁴வஞ்ஹி கோ³தமோ அனேகவிஹிதம் இத்³தி⁴வித⁴ம் பச்சனுபோ⁴தி…பே… யாவ ப்³ரஹ்மலோகாபி காயேன வஸம் வத்தேதி, ப⁴வஞ்ஹி கோ³தமோ அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ம் ஸமாபன்னஸ்ஸ சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாதி – ‘யதா² இமஸ்ஸ போ⁴தோ மனோஸங்கா²ரா பணிஹிதா இமஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ அனந்தரா அமும் நாம விதக்கம் விதக்கேஸ்ஸதீ’தி. ப⁴வஞ்ஹி கோ³தமோ ஏவமனுஸாஸதி – ‘ஏவம் விதக்கேத², மா ஏவம் விதக்கயித்த²; ஏவம் மனஸி கரோத², மா ஏவம் மனஸாகத்த²; இத³ம் பஜஹத², இத³ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதா²’’’தி.

‘‘அத்³தா⁴ கோ² த்யாஹம், ப்³ராஹ்மண, ஆஸஜ்ஜ உபனீய வாசா பா⁴ஸிதா; அபி ச த்யாஹம் ப்³யாகரிஸ்ஸாமி. அஹஞ்ஹி, ப்³ராஹ்மண, அனேகவிஹிதம் இத்³தி⁴வித⁴ம் பச்சனுபோ⁴மி…பே… யாவ ப்³ரஹ்மலோகாபி காயேன வஸம் வத்தேமி. அஹஞ்ஹி, ப்³ராஹ்மண, அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ம் ஸமாபன்னஸ்ஸ சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘யதா² இமஸ்ஸ போ⁴தோ மனோஸங்கா²ரா பணிஹிதா, இமஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ அனந்தரா அமும் நாம விதக்கம் விதக்கேஸ்ஸதீ’தி. அஹஞ்ஹி, ப்³ராஹ்மண, ஏவமனுஸாஸாமி – ‘ஏவம் விதக்கேத², மா ஏவம் விதக்கயித்த²; ஏவம் மனஸி கரோத², மா ஏவம் மனஸாகத்த²; இத³ம் பஜஹத², இத³ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதா²’’’தி.

‘‘அத்தி² பன, போ⁴ கோ³தம, அஞ்ஞோ ஏகபி⁴க்கு²பி யோ இமேஹி தீஹி பாடிஹாரியேஹி ஸமன்னாக³தோ, அஞ்ஞத்ர போ⁴தா கோ³தமேனா’’தி? ‘‘ந கோ², ப்³ராஹ்மண, ஏகம்யேவ ஸதம் ந த்³வே ஸதானி ந தீணி ஸதானி ந சத்தாரி ஸதானி ந பஞ்ச ஸதானி, அத² கோ² பி⁴ய்யோவ, யே [தே (க.) பஸ்ஸ ம. நி. 2.195] பி⁴க்கூ² இமேஹி தீஹி பாடிஹாரியேஹி ஸமன்னாக³தா’’தி. ‘‘கஹம் பன, போ⁴ கோ³தம, ஏதரஹி தே பி⁴க்கூ² விஹரந்தீ’’தி? ‘‘இமஸ்மிம்யேவ கோ², ப்³ராஹ்மண, பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴’’தி.

‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம! ஸேய்யதா²பி போ⁴ கோ³தம, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய – ‘சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீ’தி, ஏவமேவம் போ⁴தா கோ³தமேன அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏஸாஹம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²மி, த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி. த³ஸமம்.

ப்³ராஹ்மணவக்³கோ³ பட²மோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

த்³வே ப்³ராஹ்மணா சஞ்ஞதரோ, பரிப்³பா³ஜகேன நிப்³பு³தம்;

பலோகவச்சோ² திகண்ணோ, ஸோணி ஸங்கா³ரவேன சாதி.

(7) 2. மஹாவக்³கோ³

1. தித்தா²யதனாதி³ஸுத்தம்

62. ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, தித்தா²யதனானி யானி பண்டி³தேஹி ஸமனுயுஞ்ஜியமானானி [ஸமனுக்³கா³ஹியமானானி (ஸ்யா. கம். க.)] ஸமனுகா³ஹியமானானி ஸமனுபா⁴ஸியமானானி பரம்பி க³ந்த்வா அகிரியாய ஸண்ட²ஹந்தி. கதமானி தீணி? ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘யம் கிஞ்சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் புப்³பே³கதஹேதூ’தி. ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘யம் கிஞ்சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் இஸ்ஸரனிம்மானஹேதூ’தி. ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘யம் கிஞ்சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் அஹேதுஅப்பச்சயா’’’தி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யே தே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘யம் கிஞ்சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் புப்³பே³கதஹேதூ’தி, த்யாஹம் உபஸங்கமித்வா ஏவம் வதா³மி – ‘ஸச்சம் கிர தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – யம் கிஞ்சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் புப்³பே³கதஹேதூ’தி? தே ச மே [தே சே மே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ஏவம் புட்டா² ‘ஆமா’தி [ஆமோதி (ஸீ.)] படிஜானந்தி. த்யாஹம் ஏவம் வதா³மி – ‘தேனஹாயஸ்மந்தோ பாணாதிபாதினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, அதி³ன்னாதா³யினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, அப்³ரஹ்மசாரினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, முஸாவாதி³னோ ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, பிஸுணவாசா ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, ப²ருஸவாசா ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, ஸம்ப²ப்பலாபினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, அபி⁴ஜ்ஜா²லுனோ ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, ப்³யாபன்னசித்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது, மிச்சா²தி³ட்டி²கா ப⁴விஸ்ஸந்தி புப்³பே³கதஹேது’’’.

‘‘புப்³பே³கதம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸாரதோ பச்சாக³ச்ச²தம் ந ஹோதி ச²ந்தோ³ வா வாயாமோ வா இத³ம் வா கரணீயம் இத³ம் வா அகரணீயந்தி. இதி கரணீயாகரணீயே கோ² பன ஸச்சதோ தே²ததோ அனுபலப்³பி⁴யமானே முட்ட²ஸ்ஸதீனம் அனாரக்கா²னம் விஹரதம் ந ஹோதி பச்சத்தம் ஸஹத⁴ம்மிகோ ஸமணவாதோ³. அயம் கோ² மே, பி⁴க்க²வே, தேஸு ஸமணப்³ராஹ்மணேஸு ஏவம்வாதீ³ஸு ஏவம்தி³ட்டீ²ஸு பட²மோ ஸஹத⁴ம்மிகோ நிக்³க³ஹோ ஹோதி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யே தே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘யம் கிஞ்சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் இஸ்ஸரனிம்மானஹேதூ’தி, த்யாஹம் உபஸங்கமித்வா ஏவம் வதா³மி – ‘ஸச்சம் கிர தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ ஏவம்வாதி³னோ ஏவதி³ட்டி²னோ – யம் கிஞ்சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் இஸ்ஸரனிம்மானஹேதூ’தி? தே ச மே ஏவம் புட்டா² ‘ஆமா’தி படிஜானந்தி. த்யாஹம் ஏவம் வதா³மி – ‘தேனஹாயஸ்மந்தோ பாணாதிபாதினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, அதி³ன்னாதா³யினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, அப்³ரஹ்மசாரினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, முஸாவாதி³னோ ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, பிஸுணவாசா ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, ப²ருஸவாசா ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, ஸம்ப²ப்பலாபினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, அபி⁴ஜ்ஜா²லுனோ ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, ப்³யாபன்னசித்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது, மிச்சா²தி³ட்டி²கா ப⁴விஸ்ஸந்தி இஸ்ஸரனிம்மானஹேது’’’.

‘‘இஸ்ஸரனிம்மானம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸாரதோ பச்சாக³ச்ச²தம் ந ஹோதி ச²ந்தோ³ வா வாயாமோ வா இத³ம் வா கரணீயம் இத³ம் வா அகரணீயந்தி. இதி கரணீயாகரணீயே கோ² பன ஸச்சதோ தே²ததோ அனுபலப்³பி⁴யமானே முட்ட²ஸ்ஸதீனம் அனாரக்கா²னம் விஹரதம் ந ஹோதி பச்சத்தம் ஸஹத⁴ம்மிகோ ஸமணவாதோ³. அயம் கோ² மே, பி⁴க்க²வே, தேஸு ஸமணப்³ராஹ்மணேஸு ஏவம்வாதீ³ஸு ஏவம்தி³ட்டீ²ஸு து³தியோ ஸஹத⁴ம்மிகோ நிக்³க³ஹோ ஹோதி.

‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, யே தே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘யம் கிம் சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் அஹேதுஅப்பச்சயா’தி, த்யாஹம் உபஸங்கமித்வா ஏவம் வதா³மி – ‘ஸச்சம் கிர தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – யம் கிம் சாயம் புரிஸபுக்³க³லோ படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா ஸப்³ப³ம் தம் அஹேதுஅப்பச்சயா’தி? தே ச மே ஏவம் புட்டா² ‘ஆமா’தி படிஜானந்தி. த்யாஹம் ஏவம் வதா³மி – ‘தேனஹாயஸ்மந்தோ பாணாதிபாதினோ ப⁴விஸ்ஸந்தி அஹேதுஅப்பச்சயா…பே… மிச்சா²தி³ட்டி²கா ப⁴விஸ்ஸந்தி அஹேதுஅப்பச்சயா’’’.

‘‘அஹேதுஅப்பச்சயம் [அஹேதும் (ஸீ.), அஹேது (ஸ்யா. கம்.), அஹேதுஅப்பச்சயா (பீ.), அஹேதும் அப்பச்சயம் (க.)] கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸாரதோ பச்சாக³ச்ச²தம் ந ஹோதி ச²ந்தோ³ வா வாயாமோ வா இத³ம் வா கரணீயம் இத³ம் வா அகரணீயந்தி. இதி கரணீயாகரணீயே கோ² பன ஸச்சதோ தே²ததோ அனுபலப்³பி⁴யமானே முட்ட²ஸ்ஸதீனம் அனாரக்கா²னம் விஹரதம் ந ஹோதி பச்சத்தம் ஸஹத⁴ம்மிகோ ஸமணவாதோ³. அயம் கோ² மே, பி⁴க்க²வே, தேஸு ஸமணப்³ராஹ்மணேஸு ஏவம்வாதீ³ஸு ஏவம்தி³ட்டீ²ஸு ததியோ ஸஹத⁴ம்மிகோ நிக்³க³ஹோ ஹோதி.

‘‘இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி தித்தா²யதனானி யானி பண்டி³தேஹி ஸமனுயுஞ்ஜியமானானி ஸமனுகா³ஹியமானானி ஸமனுபா⁴ஸியமானானி பரம்பி க³ந்த்வா அகிரியாய ஸண்ட²ஹந்தி.

‘‘அயம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி? இமா ச² தா⁴துயோதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி. இமானி ச² ப²ஸ்ஸாயதனானீதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி. இமே அட்டா²ரஸ மனோபவிசாராதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி. இமானி சத்தாரி அரியஸச்சானீதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹி.

‘‘இமா ச² தா⁴துயோதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீதி. இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? ச²யிமா, பி⁴க்க²வே, தா⁴துயோ – பத²வீதா⁴து, ஆபோதா⁴து, தேஜோதா⁴து, வாயோதா⁴து, ஆகாஸதா⁴து, விஞ்ஞாணதா⁴து. இமா ச² தா⁴துயோதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீதி. இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘இமானி ச² ப²ஸ்ஸாயதனானீதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீதி. இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? ச²யிமானி, பி⁴க்க²வே, ப²ஸ்ஸாயதனானி – சக்கு² ப²ஸ்ஸாயதனம், ஸோதம் ப²ஸ்ஸாயதனம், கா⁴னம் ப²ஸ்ஸாயதனம், ஜிவ்ஹா ப²ஸ்ஸாயதனம், காயோ ப²ஸ்ஸாயதனம், மனோ ப²ஸ்ஸாயதனம். இமானி ச² ப²ஸ்ஸாயதனானீதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீதி. இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘இமே அட்டா²ரஸ மனோபவிசாராதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீதி. இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா ஸோமனஸ்ஸட்டா²னியம் ரூபம் உபவிசரதி தோ³மனஸ்ஸட்டா²னியம் ரூபம் உபவிசரதி உபேக்கா²ட்டா²னியம் ரூபம் உபவிசரதி, ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுத்வா… கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வா… ஜிவ்ஹாய ரஸம் ஸாயித்வா… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸித்வா… மனஸா த⁴ம்மம் விஞ்ஞாய ஸோமனஸ்ஸட்டா²னியம் த⁴ம்மம் உபவிசரதி தோ³மனஸ்ஸட்டா²னியம் த⁴ம்மம் உபவிசரதி உபேக்கா²ட்டா²னியம் த⁴ம்மம் உபவிசரதி. இமே அட்டா²ரஸ மனோபவிசாராதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீதி. இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘இமானி சத்தாரி அரியஸச்சானீதி, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ அனிக்³க³ஹிதோ அஸம்கிலிட்டோ² அனுபவஜ்ஜோ அப்படிகுட்டோ² ஸமணேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி விஞ்ஞூஹீதி. இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? ச²ன்னம், பி⁴க்க²வே, தா⁴தூனம் உபாதா³ய க³ப்³ப⁴ஸ்ஸாவக்கந்தி ஹோதி; ஓக்கந்தியா ஸதி நாமரூபம், நாமரூபபச்சயா ஸளாயதனம், ஸளாயதனபச்சயா ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா. வேதி³யமானஸ்ஸ கோ² பனாஹம், பி⁴க்க²வே, இத³ம் து³க்க²ந்தி பஞ்ஞபேமி, அயம் து³க்க²ஸமுத³யோதி பஞ்ஞபேமி, அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴தி பஞ்ஞபேமி, அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³தி பஞ்ஞபேமி.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம்? ஜாதிபி து³க்கா², ஜராபி து³க்கா², ( ) [(ப்³யாதி⁴பி து³க்கோ²) (ஸீ. பீ. க.) அட்ட²கதா²ய ஸம்ஸந்தே³தப்³ப³ம் விஸுத்³தி⁴. 2.537] மரணம்பி து³க்க²ம், ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸாபி து³க்கா², (அப்பியேஹி ஸம்பயோகோ³ து³க்கோ², பியேஹி விப்பயோகோ³ து³க்கோ²,) [(நத்தி² கத்த²சி)] யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி தம்பி து³க்க²ம். ஸம்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ து³க்கா². இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸமுத³யம் [து³க்க²ஸமுத³யோ (ஸ்யா. கம்.)] அரியஸச்சம்? அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா, ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூபம், நாமரூபபச்சயா ஸளாயதனம், ஸளாயதனபச்சயா ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா, வேத³னாபச்சயா தண்ஹா, தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம், உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ, ப⁴வபச்சயா ஜாதி, ஜாதிபச்சயா ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா ஸம்ப⁴வந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம்.