3. ததியபண்ணாஸகம்

(11) 1. ஸம்போ³த⁴வக்³கோ³

1. புப்³பே³வஸம்போ³த⁴ஸுத்தம்

104. ‘‘புப்³பே³வ மே, பி⁴க்க²வே, ஸம்போ³தா⁴ அனபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸேவ ஸதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘கோ நு கோ² லோகே அஸ்ஸாதோ³, கோ ஆதீ³னவோ, கிம் நிஸ்ஸரண’ந்தி? தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதத³ஹோஸி – ‘யம் கோ² லோகம் [லோகே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம், அயம் லோகே அஸ்ஸாதோ³. யம் லோகோ [லோகே (பீ. க.)] அனிச்சோ து³க்கோ² விபரிணாமத⁴ம்மோ, அயம் லோகே ஆதீ³னவோ. யோ லோகே ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம், இத³ம் லோகே நிஸ்ஸரண’ந்தி [லோகனிஸ்ஸரணம் (அட்ட².) ‘‘லோகே நிஸ்ஸரண’’ந்தி பதே³ன ஸம்ஸந்தி³தப்³ப³ம்]. யாவகீவஞ்சாஹம், பி⁴க்க²வே, ஏவம் லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் நாப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், நேவ தாவாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ‘அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி [அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ (ஸீ. ஸ்யா. கம். க.)] பச்சஞ்ஞாஸிம். யதோ ச க்²வாஹம் [கோ² அஹம் (ஸீ. பீ.), கோ²ஹம் (ஸ்யா. கம். க.)], பி⁴க்க²வே, ஏவம் லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், அதா²ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ‘அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி பச்சஞ்ஞாஸிம். ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனம் உத³பாதி³ – ‘அகுப்பா மே விமுத்தி [சேதோவிமுத்தி (ஸீ. பீ. க.)], அயமந்திமா ஜாதி, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’’தி. பட²மம்.

2. பட²மஅஸ்ஸாத³ஸுத்தம்

105. ‘‘லோகஸ்ஸாஹம், பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸாத³பரியேஸனம் அசரிம். யோ லோகே அஸ்ஸாதோ³ தத³ஜ்ஜ²க³மம். யாவதகோ லோகே அஸ்ஸாதோ³, பஞ்ஞாய மே ஸோ ஸுதி³ட்டோ². லோகஸ்ஸாஹம், பி⁴க்க²வே, ஆதீ³னவபரியேஸனம் அசரிம். யோ லோகே ஆதீ³னவோ தத³ஜ்ஜ²க³மம். யாவதகோ லோகே ஆதீ³னவோ, பஞ்ஞாய மே ஸோ ஸுதி³ட்டோ². லோகஸ்ஸாஹம், பி⁴க்க²வே, நிஸ்ஸரணபரியேஸனம் அசரிம். யம் லோகே நிஸ்ஸரணம் தத³ஜ்ஜ²க³மம். யாவதகம் லோகே நிஸ்ஸரணம், பஞ்ஞாய மே தம் ஸுதி³ட்ட²ம். யாவகீவஞ்சாஹம், பி⁴க்க²வே, லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் நாப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், நேவ தாவாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ‘அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி பச்சஞ்ஞாஸிம். யதோ ச க்²வாஹம், பி⁴க்க²வே, லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், அதா²ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ‘அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி பச்சஞ்ஞாஸிம். ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனம் உத³பாதி³ – ‘அகுப்பா மே விமுத்தி, அயமந்திமா ஜாதி, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’’தி. து³தியம்.

3. து³தியஅஸ்ஸாத³ஸுத்தம்

106. ‘‘நோ சேத³ம் [நோ சேதம் (ஸ்யா. கம். பீ. க.) ஸம். நி. 3.28 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்], பி⁴க்க²வே, லோகே அஸ்ஸாதோ³ அப⁴விஸ்ஸ, நயித³ம் ஸத்தா லோகே ஸாரஜ்ஜேய்யும். யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி² லோகே அஸ்ஸாதோ³, தஸ்மா ஸத்தா லோகே ஸாரஜ்ஜந்தி. நோ சேத³ம், பி⁴க்க²வே, லோகே ஆதீ³னவோ அப⁴விஸ்ஸ, நயித³ம் ஸத்தா லோகே நிப்³பி³ந்தே³ய்யும். யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி² லோகே ஆதீ³னவோ, தஸ்மா ஸத்தா லோகே நிப்³பி³ந்த³ந்தி. நோ சேத³ம், பி⁴க்க²வே, லோகே நிஸ்ஸரணம் அப⁴விஸ்ஸ, நயித³ம் ஸத்தா லோகம்ஹா [லோகே (க.)] நிஸ்ஸரேய்யும். யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி² லோகே நிஸ்ஸரணம், தஸ்மா ஸத்தா லோகம்ஹா நிஸ்ஸரந்தி. யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் நாப்³ப⁴ஞ்ஞாஸும் [நாப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு (ஸம். நி. 3.28], நேவ தாவ, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸதே³வகா லோகா ஸமாரகா ஸப்³ரஹ்மகா ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய நிஸ்ஸடா விஸம்யுத்தா விப்பமுத்தா [விப்பயுத்தா (க.)] விமரியாதீ³கதேன [விமரியாதி³கதேன (ஸீ. பீ. க.)] சேதஸா விஹரிம்ஸு. யதோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்தா லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸும், அத², பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸதே³வகா லோகா ஸமாரகா ஸப்³ரஹ்மகா ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய நிஸ்ஸடா விஸம்யுத்தா விப்பமுத்தா விமரியாதீ³கதேன சேதஸா விஹரந்தீ’’தி. ததியம்.

4. ஸமணப்³ராஹ்மணஸுத்தம்

107. ‘‘யே கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி, ந மே தே [ந தே (க.)], பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸமணேஸு வா ஸமணஸம்மதா ப்³ராஹ்மணேஸு வா ப்³ராஹ்மணஸம்மதா, ந ச பன தே ஆயஸ்மந்தோ ஸாமஞ்ஞத்த²ம் வா ப்³ரஹ்மஞ்ஞத்த²ம் வா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தி. யே ச கோ² கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி, தே கோ², பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸமணேஸு வா ஸமணஸம்மதா ப்³ராஹ்மணேஸு வா ப்³ராஹ்மணஸம்மதா, தே ச பனாயஸ்மந்தோ ஸாமஞ்ஞத்த²ஞ்ச ப்³ரஹ்மஞ்ஞத்த²ஞ்ச தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தீ’’தி [விஹரிஸ்ஸந்தி (ஸீ. பீ.)]. சதுத்த²ம்.

5. ருண்ணஸுத்தம்

108. ‘‘ருண்ணமித³ம், பி⁴க்க²வே, அரியஸ்ஸ வினயே யதி³த³ம் கீ³தம். உம்மத்தகமித³ம், பி⁴க்க²வே, அரியஸ்ஸ வினயே யதி³த³ம் நச்சம். கோமாரகமித³ம், பி⁴க்க²வே, அரியஸ்ஸ வினயே யதி³த³ம் அதிவேலம் த³ந்தவித³ம்ஸகஹஸிதம் [த³ந்தவித³ம்ஸகம் ஹஸிதம் (ஸீ. பீ.)]. தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ஸேதுகா⁴தோ கீ³தே, ஸேதுகா⁴தோ நச்சே, அலம் வோ த⁴ம்மப்பமோதி³தானம் ஸதம் ஸிதம் ஸிதமத்தாயா’’தி. பஞ்சமம்.

6. அதித்திஸுத்தம்

109. ‘‘திண்ணம், பி⁴க்க²வே, படிஸேவனாய நத்தி² தித்தி. கதமேஸம் திண்ணம்? ஸோப்பஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, படிஸேவனாய நத்தி² தித்தி. ஸுராமேரயபானஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, படிஸேவனாய நத்தி² தித்தி. மேது²னத⁴ம்மஸமாபத்தியா, பி⁴க்க²வே, படிஸேவனாய நத்தி² தித்தி. இமேஸம், பி⁴க்க²வே, திண்ணம் படிஸேவனாய நத்தி² தித்தீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. அரக்கி²தஸுத்தம்

110. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² அனாத²பிண்டி³கம் க³ஹபதிம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘சித்தே, க³ஹபதி, அரக்கி²தே காயகம்மம்பி அரக்கி²தம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அரக்கி²தம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அரக்கி²தம் ஹோதி. தஸ்ஸ அரக்கி²தகாயகம்மந்தஸ்ஸ அரக்கி²தவசீகம்மந்தஸ்ஸ அரக்கி²தமனோகம்மந்தஸ்ஸ காயகம்மம்பி அவஸ்ஸுதம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அவஸ்ஸுதம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அவஸ்ஸுதம் ஹோதி. தஸ்ஸ அவஸ்ஸுதகாயகம்மந்தஸ்ஸ அவஸ்ஸுதவசீகம்மந்தஸ்ஸ அவஸ்ஸுதமனோகம்மந்தஸ்ஸ காயகம்மம்பி பூதிகம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி பூதிகம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி பூதிகம் ஹோதி. தஸ்ஸ பூதிகாயகம்மந்தஸ்ஸ பூதிவசீகம்மந்தஸ்ஸ பூதிமனோகம்மந்தஸ்ஸ ந ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ந ப⁴த்³தி³கா காலங்கிரியா.

‘‘ஸேய்யதா²பி, க³ஹபதி, கூடாகா³ரே து³ச்ச²ன்னே கூடம்பி அரக்கி²தம் ஹோதி, கோ³பானஸியோபி அரக்கி²தா ஹோந்தி, பி⁴த்திபி அரக்கி²தா ஹோதி; கூடம்பி அவஸ்ஸுதம் ஹோதி, கோ³பானஸியோபி அவஸ்ஸுதா ஹோந்தி, பி⁴த்திபி அவஸ்ஸுதா ஹோதி; கூடம்பி பூதிகம் ஹோதி, கோ³பானஸியோபி பூதிகா ஹோந்தி, பி⁴த்திபி பூதிகா ஹோதி.

‘‘ஏவமேவம் கோ², க³ஹபதி, சித்தே அரக்கி²தே காயகம்மம்பி அரக்கி²தம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அரக்கி²தம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அரக்கி²தம் ஹோதி. தஸ்ஸ அரக்கி²தகாயகம்மந்தஸ்ஸ அரக்கி²தவசீகம்மந்தஸ்ஸ அரக்கி²தமனோகம்மந்தஸ்ஸ காயகம்மம்பி அவஸ்ஸுதம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அவஸ்ஸுதம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அவஸ்ஸுதம் ஹோதி. தஸ்ஸ அவஸ்ஸுதகாயகம்மந்தஸ்ஸ அவஸ்ஸுதவசீகம்மந்தஸ்ஸ அவஸ்ஸுதமனோகம்மந்தஸ்ஸ காயகம்மம்பி பூதிகம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி பூதிகம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி பூதிகம் ஹோதி. தஸ்ஸ பூதிகாயகம்மந்தஸ்ஸ பூதிவசீகம்மந்தஸ்ஸ பூதிமனோகம்மந்தஸ்ஸ ந ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ந ப⁴த்³தி³கா காலங்கிரியா.

‘‘சித்தே, க³ஹபதி, ரக்கி²தே காயகம்மம்பி ரக்கி²தம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி ரக்கி²தம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி ரக்கி²தம் ஹோதி. தஸ்ஸ ரக்கி²தகாயகம்மந்தஸ்ஸ ரக்கி²தவசீகம்மந்தஸ்ஸ ரக்கி²தமனோகம்மந்தஸ்ஸ காயகம்மம்பி அனவஸ்ஸுதம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அனவஸ்ஸுதம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அனவஸ்ஸுதம் ஹோதி. தஸ்ஸ அனவஸ்ஸுதகாயகம்மந்தஸ்ஸ அனவஸ்ஸுதவசீகம்மந்தஸ்ஸ அனவஸ்ஸுதமனோகம்மந்தஸ்ஸ காயகம்மம்பி அபூதிகம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அபூதிகம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அபூதிகம் ஹோதி. தஸ்ஸ அபூதிகாயகம்மந்தஸ்ஸ அபூதிவசீகம்மந்தஸ்ஸ அபூதிமனோகம்மந்தஸ்ஸ ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ப⁴த்³தி³கா காலங்கிரியா.

‘‘ஸேய்யதா²பி, க³ஹபதி, கூடாகா³ரே ஸுச்ச²ன்னே கூடம்பி ரக்கி²தம் ஹோதி, கோ³பானஸியோபி ரக்கி²தா ஹோந்தி, பி⁴த்திபி ரக்கி²தா ஹோதி; கூடம்பி அனவஸ்ஸுதம் ஹோதி, கோ³பானஸியோபி அனவஸ்ஸுதா ஹோந்தி, பி⁴த்திபி அனவஸ்ஸுதா ஹோதி; கூடம்பி அபூதிகம் ஹோதி, கோ³பானஸியோபி அபூதிகா ஹோந்தி, பி⁴த்திபி அபூதிகா ஹோதி.

ஏவமேவம் கோ², க³ஹபதி, சித்தே ரக்கி²தே காயகம்மம்பி ரக்கி²தம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி ரக்கி²தம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி ரக்கி²தம் ஹோதி. தஸ்ஸ ரக்கி²தகாயகம்மந்தஸ்ஸ ரக்கி²தவசீகம்மந்தஸ்ஸ ரக்கி²தமனோகம்மந்தஸ்ஸ காயகம்மம்பி அனவஸ்ஸுதம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அனவஸ்ஸுதம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அனவஸ்ஸுதம் ஹோதி. தஸ்ஸ அனவஸ்ஸுதகாயகம்மந்தஸ்ஸ அனவஸ்ஸுதவசீகம்மந்தஸ்ஸ அனவஸ்ஸுதமனோகம்மந்தஸ்ஸ காயகம்மம்பி அபூதிகம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அபூதிகம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அபூதிகம் ஹோதி. தஸ்ஸ அபூதிகாயகம்மந்தஸ்ஸ அபூதிவசீகம்மந்தஸ்ஸ அபூதிமனோகம்மந்தஸ்ஸ ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ப⁴த்³தி³கா காலங்கிரியா’’தி. ஸத்தமம்.

8. ப்³யாபன்னஸுத்தம்

111. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² அனாத²பிண்டி³கம் க³ஹபதிம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘சித்தே, க³ஹபதி, ப்³யாபன்னே காயகம்மம்பி ப்³யாபன்னம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி ப்³யாபன்னம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி ப்³யாபன்னம் ஹோதி. தஸ்ஸ ப்³யாபன்னகாயகம்மந்தஸ்ஸ ப்³யாபன்னவசீகம்மந்தஸ்ஸ ப்³யாபன்னமனோகம்மந்தஸ்ஸ ந ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ந ப⁴த்³தி³கா காலங்கிரியா. ஸேய்யதா²பி, க³ஹபதி, கூடாகா³ரே து³ச்ச²ன்னே கூடம்பி ப்³யாபன்னம் ஹோதி, கோ³பானஸியோபி ப்³யாபன்னா ஹோந்தி, பி⁴த்திபி ப்³யாபன்னா ஹோதி; ஏவமேவம் கோ², க³ஹபதி, சித்தே ப்³யாபன்னே காயகம்மம்பி ப்³யாபன்னம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி ப்³யாபன்னம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி ப்³யாபன்னம் ஹோதி. தஸ்ஸ ப்³யாபன்னகாயகம்மந்தஸ்ஸ ப்³யாபன்னவசீகம்மந்தஸ்ஸ ப்³யாபன்னமனோகம்மந்தஸ்ஸ ந ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ந ப⁴த்³தி³கா காலங்கிரியா.

‘‘சித்தே, க³ஹபதி, அப்³யாபன்னே காயகம்மம்பி அப்³யாபன்னம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அப்³யாபன்னம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அப்³யாபன்னம் ஹோதி. தஸ்ஸ அப்³யாபன்னகாயகம்மந்தஸ்ஸ அப்³யாபன்னவசீகம்மந்தஸ்ஸ அப்³யாபன்னமனோகம்மந்தஸ்ஸ ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ப⁴த்³தி³கா காலங்கிரியா. ஸேய்யதா²பி, க³ஹபதி, கூடாகா³ரே ஸுச்ச²ன்னே கூடம்பி அப்³யாபன்னம் ஹோதி, கோ³பானஸியோபி அப்³யாபன்னா ஹோந்தி, பி⁴த்திபி அப்³யாபன்னா ஹோதி; ஏவமேவம் கோ², க³ஹபதி, சித்தே அப்³யாபன்னே காயகம்மம்பி அப்³யாபன்னம் ஹோதி, வசீகம்மம்பி அப்³யாபன்னம் ஹோதி, மனோகம்மம்பி அப்³யாபன்னம் ஹோதி. தஸ்ஸ அப்³யாபன்னகாயகம்மந்தஸ்ஸ…பே… அப்³யாபன்னமனோகம்மந்தஸ்ஸ ப⁴த்³த³கம் மரணம் ஹோதி, ப⁴த்³தி³கா காலங்கிரியா’’தி. அட்ட²மம்.

9. பட²மனிதா³னஸுத்தம்

112. ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாய. கதமானி தீணி? லோபோ⁴ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய, தோ³ஸோ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய, மோஹோ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய. யம், பி⁴க்க²வே, லோப⁴பகதம் கம்மம் லோப⁴ஜம் லோப⁴னிதா³னம் லோப⁴ஸமுத³யம், தம் கம்மம் அகுஸலம் தம் கம்மம் ஸாவஜ்ஜம் தம் கம்மம் து³க்க²விபாகம், தம் கம்மம் கம்மஸமுத³யாய ஸம்வத்ததி, ந தம் கம்மம் கம்மனிரோதா⁴ய ஸம்வத்ததி. யம், பி⁴க்க²வே, தோ³ஸபகதம் கம்மம் தோ³ஸஜம் தோ³ஸனிதா³னம் தோ³ஸஸமுத³யம், தம் கம்மம் அகுஸலம் தம் கம்மம் ஸாவஜ்ஜம் தம் கம்மம் து³க்க²விபாகம், தம் கம்மம் கம்மஸமுத³யாய ஸம்வத்ததி, ந தம் கம்மம் கம்மனிரோதா⁴ய ஸம்வத்ததி. யம், பி⁴க்க²வே, மோஹபகதம் கம்மம் மோஹஜம் மோஹனிதா³னம் மோஹஸமுத³யம், தம் கம்மம் அகுஸலம் தம் கம்மம் ஸாவஜ்ஜம் தம் கம்மம் து³க்க²விபாகம், தம் கம்மம் கம்மஸமுத³யாய ஸம்வத்ததி, ந தம் கம்மம் கம்மனிரோதா⁴ய ஸம்வத்ததி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாய.

‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாய. கதமானி தீணி? அலோபோ⁴ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய, அதோ³ஸோ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய, அமோஹோ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாய. யம், பி⁴க்க²வே, அலோப⁴பகதம் கம்மம் அலோப⁴ஜம் அலோப⁴னிதா³னம் அலோப⁴ஸமுத³யம், தம் கம்மம் குஸலம் தம் கம்மம் அனவஜ்ஜம் தம் கம்மம் ஸுக²விபாகம், தம் கம்மம் கம்மனிரோதா⁴ய ஸம்வத்ததி, ந தம் கம்மம் கம்மஸமுத³யாய ஸம்வத்ததி. யம், பி⁴க்க²வே, அதோ³ஸபகதம் கம்மம் அதோ³ஸஜம் அதோ³ஸனிதா³னம் அதோ³ஸஸமுத³யம், தம் கம்மம் குஸலம் தம் கம்மம் அனவஜ்ஜம் தம் கம்மம் ஸுக²விபாகம், தம் கம்மம் கம்மனிரோதா⁴ய ஸம்வத்ததி, ந தம் கம்மம் கம்மஸமுத³யாய ஸம்வத்ததி. யம், பி⁴க்க²வே, அமோஹபகதம் கம்மம் அமோஹஜம் அமோஹனிதா³னம் அமோஹஸமுத³யம், தம் கம்மம் குஸலம் தம் கம்மம் அனவஜ்ஜம் தம் கம்மம் ஸுக²விபாகம், தம் கம்மம் கம்மனிரோதா⁴ய ஸம்வத்ததி, ந தம் கம்மம் கம்மஸமுத³யாய ஸம்வத்ததி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாயா’’தி. நவமம்.

10. து³தியனிதா³னஸுத்தம்

113. ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாய. கதமானி தீணி? அதீதே, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி; அனாக³தே, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி; பச்சுப்பன்னே, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அதீதே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி? அதீதே, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ சேதஸா அனுவிதக்கேதி அனுவிசாரேதி. தஸ்ஸ அதீதே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ சேதஸா அனுவிதக்கயதோ அனுவிசாரயதோ ச²ந்தோ³ ஜாயதி. ச²ந்த³ஜாதோ தேஹி த⁴ம்மேஹி ஸம்யுத்தோ ஹோதி. ஏதமஹம், பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனம் வதா³மி யோ சேதஸோ ஸாராகோ³. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அதீதே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அனாக³தே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி? அனாக³தே, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ சேதஸா அனுவிதக்கேதி அனுவிசாரேதி. தஸ்ஸ அனாக³தே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ சேதஸா அனுவிதக்கயதோ அனுவிசாரயதோ ச²ந்தோ³ ஜாயதி. ச²ந்த³ஜாதோ தேஹி த⁴ம்மேஹி ஸம்யுத்தோ ஹோதி. ஏதமஹம், பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனம் வதா³மி யோ சேதஸோ ஸாராகோ³. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அனாக³தே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பச்சுப்பன்னே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி? பச்சுப்பன்னே, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ சேதஸா அனுவிதக்கேதி அனுவிசாரேதி. தஸ்ஸ பச்சுப்பன்னே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ சேதஸா அனுவிதக்கயதோ அனுவிசாரயதோ ச²ந்தோ³ ஜாயதி. ச²ந்த³ஜாதோ தேஹி த⁴ம்மேஹி ஸம்யுத்தோ ஹோதி. ஏதமஹம், பி⁴க்க²வே, ஸம்யோஜனம் வதா³மி யோ சேதஸோ ஸாராகோ³. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பச்சுப்பன்னே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ஜாயதி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாய.

‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாய. கதமானி தீணி? அதீதே, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி; அனாக³தே பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி; பச்சுப்பன்னே, பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அதீதே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி? அதீதானம், பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியானம் த⁴ம்மானம் ஆயதிம் விபாகம் பஜானாதி. ஆயதிம் விபாகம் விதி³த்வா தத³பி⁴னிவத்தேதி. தத³பி⁴னிவத்தேத்வா [தத³பி⁴னிவஜ்ஜேதி, தத³பி⁴னிவஜ்ஜேத்வா (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] சேதஸா அபி⁴னிவிஜ்ஜி²த்வா [அபி⁴விராஜேத்வா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] பஞ்ஞாய அதிவிஜ்ஜ² [அபி⁴னிவிஜ்ஜ² (க.)] பஸ்ஸதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அதீதே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அனாக³தே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி? அனாக³தானம், பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியானம் த⁴ம்மானம் ஆயதிம் விபாகம் பஜானாதி. ஆயதிம் விபாகம் விதி³த்வா தத³பி⁴னிவத்தேதி. தத³பி⁴னிவத்தேத்வா சேதஸா அபி⁴னிவிஜ்ஜி²த்வா பஞ்ஞாய அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, அனாக³தே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பச்சுப்பன்னே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி? பச்சுப்பன்னானம், பி⁴க்க²வே, ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியானம் த⁴ம்மானம் ஆயதிம் விபாகம் பஜானாதி, ஆயதிம் விபாகம் விதி³த்வா தத³பி⁴னிவத்தேதி, தத³பி⁴னிவத்தேத்வா சேதஸா அபி⁴னிவிஜ்ஜி²த்வா பஞ்ஞாய அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பச்சுப்பன்னே ச²ந்த³ராக³ட்டா²னியே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ச²ந்தோ³ ந ஜாயதி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி நிதா³னானி கம்மானம் ஸமுத³யாயா’’தி. த³ஸமம்.

ஸம்போ³த⁴வக்³கோ³ பட²மோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

புப்³பே³வ து³வே அஸ்ஸாதா³, ஸமணோ ருண்ணபஞ்சமம்;

அதித்தி த்³வே ச வுத்தானி, நிதா³னானி அபரே து³வேதி.

(12) 2. ஆபாயிகவக்³கோ³

1. ஆபாயிகஸுத்தம்

114. ‘‘தயோமே, பி⁴க்க²வே, ஆபாயிகா நேரயிகா இத³மப்பஹாய. கதமே தயோ? யோ ச அப்³ரஹ்மசாரீ ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞோ, யோ ச ஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தம் அமூலகேன [அபூ⁴தேன (க.)] அப்³ரஹ்மசரியேன அனுத்³த⁴ம்ஸேதி, யோ சாயம் ஏவம்வாதீ³ ஏவம்தி³ட்டி² – ‘நத்தி² காமேஸு தோ³ஸோ’தி, ஸோ தாய காமேஸு பாதப்³யதம் ஆபஜ்ஜதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, தயோ ஆபாயிகா நேரயிகா இத³மப்பஹாயா’’தி. பட²மம்.

2. து³ல்லப⁴ஸுத்தம்

115. ‘‘திண்ணம், பி⁴க்க²வே, பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம். கதமேஸம் திண்ணம்? ததா²க³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், ததா²க³தப்பவேதி³தஸ்ஸ த⁴ம்மவினயஸ்ஸ தே³ஸேதா புக்³க³லோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம், கதஞ்ஞூ கதவேதீ³ புக்³க³லோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிம். இமேஸம் கோ², பி⁴க்க²வே, திண்ணம் பாதுபா⁴வோ து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மி’’ந்தி. து³தியம்.

3. அப்பமேய்யஸுத்தம்

116. ‘‘தயோமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே தயோ? ஸுப்பமேய்யோ, து³ப்பமேய்யோ, அப்பமேய்யோ. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஸுப்பமேய்யோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ உத்³த⁴தோ ஹோதி உன்னளோ சபலோ முக²ரோ விகிண்ணவாசோ முட்ட²ஸ்ஸதி அஸம்பஜானோ அஸமாஹிதோ விப்³ப⁴ந்தசித்தோ பாகதிந்த்³ரியோ. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ஸுப்பமேய்யோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ து³ப்பமேய்யோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ அனுத்³த⁴தோ ஹோதி அனுன்னளோ அசபலோ அமுக²ரோ அவிகிண்ணவாசோ உபட்டி²தஸ்ஸதி ஸம்பஜானோ ஸமாஹிதோ ஏகக்³க³சித்தோ ஸம்வுதிந்த்³ரியோ. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ து³ப்பமேய்யோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ அப்பமேய்யோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஹம் ஹோதி கீ²ணாஸவோ. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ அப்பமேய்யோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, தயோ புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி. ததியம்.

4. ஆனேஞ்ஜஸுத்தம்

117. ‘‘தயோமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே தயோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா ‘அனந்தோ ஆகாஸோ’தி ஆகாஸானஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி தம் நிகாமேதி தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி, தத்ர டி²தோ தத³தி⁴முத்தோ தப்³ப³ஹுலவிஹாரீ அபரிஹீனோ காலம் குருமானோ ஆகாஸானஞ்சாயதனூபகா³னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. ஆகாஸானஞ்சாயதனூபகா³னம், பி⁴க்க²வே, தே³வானம் வீஸதி கப்பஸஹஸ்ஸானி ஆயுப்பமாணம். தத்த² புது²ஜ்ஜனோ யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா நிரயம்பி க³ச்ச²தி திரச்சா²னயோனிம்பி க³ச்ச²தி பேத்திவிஸயம்பி க³ச்ச²தி. ப⁴க³வதோ பன ஸாவகோ தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா தஸ்மிம்யேவ ப⁴வே பரினிப்³பா³யதி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, விஸேஸோ அயம் அதி⁴ப்பயாஸோ இத³ம் நானாகரணம் ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ அஸ்ஸுதவதா புது²ஜ்ஜனேன, யதி³த³ம் க³தியா உபபத்தியா.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘அனந்தம் விஞ்ஞாண’ந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி தம் நிகாமேதி தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி, தத்ர டி²தோ தத³தி⁴முத்தோ தப்³ப³ஹுலவிஹாரீ அபரிஹீனோ காலம் குருமானோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனூபகா³னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. விஞ்ஞாணஞ்சாயதனூபகா³னம், பி⁴க்க²வே, தே³வானம் சத்தாரீஸம் கப்பஸஹஸ்ஸானி ஆயுப்பமாணம். தத்த² புது²ஜ்ஜனோ யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா நிரயம்பி க³ச்ச²தி திரச்சா²னயோனிம்பி க³ச்ச²தி பேத்திவிஸயம்பி க³ச்ச²தி. ப⁴க³வதோ பன ஸாவகோ தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா தஸ்மிம்யேவ ப⁴வே பரினிப்³பா³யதி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, விஸேஸோ அயம் அதி⁴ப்பயாஸோ இத³ம் நானாகரணம் ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ அஸ்ஸுதவதா புது²ஜ்ஜனேன, யதி³த³ம் க³தியா உபபத்தியா.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ஸப்³ப³ஸோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘நத்தி² கிஞ்சீ’தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி தம் நிகாமேதி தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி, தத்ர டி²தோ தத³தி⁴முத்தோ தப்³ப³ஹுலவிஹாரீ அபரிஹீனோ காலம் குருமானோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனூபகா³னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனூபகா³னம், பி⁴க்க²வே, தே³வானம் ஸட்டி² கப்பஸஹஸ்ஸானி ஆயுப்பமாணம். தத்த² புது²ஜ்ஜனோ யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா நிரயம்பி க³ச்ச²தி திரச்சா²னயோனிம்பி க³ச்ச²தி பேத்திவிஸயம்பி க³ச்ச²தி. ப⁴க³வதோ பன ஸாவகோ தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா யாவதகம் தேஸம் தே³வானம் ஆயுப்பமாணம் தம் ஸப்³ப³ம் கே²பேத்வா தஸ்மிம்யேவ ப⁴வே பரினிப்³பா³யதி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, விஸேஸோ, அயம் அதி⁴ப்பயாஸோ இத³ம் நானாகரணம் ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ அஸ்ஸுதவதா புது²ஜ்ஜனேன, யதி³த³ம் க³தியா உபபத்தியா. ‘இமே கோ², பி⁴க்க²வே, தயோ புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’’ந்தி. சதுத்த²ம்.

5. விபத்திஸம்பதா³ஸுத்தம்

118. ‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, விபத்தியோ. கதமா திஸ்ஸோ? ஸீலவிபத்தி, சித்தவிபத்தி, தி³ட்டி²விபத்தி. கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸீலவிபத்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பாணாதிபாதீ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³யீ ஹோதி, காமேஸுமிச்சா²சாரீ ஹோதி, முஸாவாதீ³ ஹோதி, பிஸுணவாசோ ஹோதி, ப²ருஸவாசோ ஹோதி, ஸம்ப²ப்பலாபீ ஹோதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸீலவிபத்தி.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, சித்தவிபத்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ அபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி ப்³யாபன்னசித்தோ. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, சித்தவிபத்தி.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²விபத்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ஹோதி விபரீதத³ஸ்ஸனோ – ‘நத்தி² தி³ன்னம், நத்தி² யிட்ட²ம், நத்தி² ஹுதம், நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம், கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, நத்தி² அயம் லோகோ, நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² மாதா, நத்தி² பிதா, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மக்³க³தா ஸம்மாபடிபன்னா யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’தி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²விபத்தி. ஸீலவிபத்திஹேது வா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி; சித்தவிபத்திஹேது வா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி; தி³ட்டி²விபத்திஹேது வா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ விபத்தியோதி.

‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, ஸம்பதா³. கதமா திஸ்ஸோ? ஸீலஸம்பதா³, சித்தஸம்பதா³, தி³ட்டி²ஸம்பதா³. கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸீலஸம்பதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ ஹோதி, காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதோ ஹோதி, முஸாவாதா³ படிவிரதோ ஹோதி, பிஸுணாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதோ ஹோதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸீலஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, சித்தஸம்பதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ அனபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி அப்³யாபன்னசித்தோ. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, சித்தஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²ஸம்பதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸம்மாதி³ட்டி²கோ ஹோதி அவிபரீதத³ஸ்ஸனோ – ‘அத்தி² தி³ன்னம், அத்தி² யிட்ட²ம், அத்தி² ஹுதம், அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, அத்தி² அயம் லோகோ, அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² மாதா, அத்தி² பிதா, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மக்³க³தா ஸம்மாபடிபன்னா யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’தி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²ஸம்பதா³. ஸீலஸம்பதா³ஹேது வா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தி; சித்தஸம்பதா³ஹேது வா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தி; தி³ட்டி²ஸம்பதா³ஹேது வா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தி. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ ஸம்பதா³’’தி. பஞ்சமம்.

6. அபண்ணகஸுத்தம்

119. ‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, விபத்தியோ. கதமா திஸ்ஸோ? ஸீலவிபத்தி, சித்தவிபத்தி, தி³ட்டி²விபத்தி. கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸீலவிபத்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பாணாதிபாதீ ஹோதி…பே… ஸம்ப²ப்பலாபீ ஹோதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸீலவிபத்தி.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, சித்தவிபத்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ அபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி ப்³யாபன்னசித்தோ. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, சித்தவிபத்தி.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²விபத்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ஹோதி விபரீதத³ஸ்ஸனோ – ‘நத்தி² தி³ன்னம், நத்தி² யிட்ட²ம்…பே… யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’தி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²விபத்தி. ஸீலவிபத்திஹேது வா, பி⁴க்க²வே…பே… தி³ட்டி²விபத்திஹேது வா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, அபண்ணகோ மணி உத்³த⁴ம் கி²த்தோ யேன யேனேவ பதிட்டா²தி ஸுப்பதிட்டி²தம்யேவ பதிட்டா²தி; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸீலவிபத்திஹேது வா ஸத்தா…பே… உபபஜ்ஜந்தி. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ விபத்தியோதி.

‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, ஸம்பதா³. கதமா திஸ்ஸோ? ஸீலஸம்பதா³, சித்தஸம்பதா³, தி³ட்டி²ஸம்பதா³. கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸீலஸம்பதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி…பே… அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸீலஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, சித்தஸம்பதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ அனபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி அப்³யாபன்னசித்தோ. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, சித்தஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²ஸம்பதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸம்மாதி³ட்டி²கோ ஹோதி அவிபரீதத³ஸ்ஸனோ – ‘அத்தி² தி³ன்னம், அத்தி² யிட்ட²ம்…பே… யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’தி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²ஸம்பதா³. ஸீலஸம்பதா³ஹேது வா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தி. சித்தஸம்பதா³ஹேது வா…பே… தி³ட்டி²ஸம்பதா³ஹேது வா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, அபண்ணகோ மணி உத்³த⁴ம் கி²த்தோ யேன யேனேவ பதிட்டா²தி ஸுப்பதிட்டி²தம்யேவ பதிட்டா²தி; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸீலஸம்பதா³ஹேது வா ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தி, சித்தஸம்பதா³ஹேது வா ஸத்தா…பே… தி³ட்டி²ஸம்பதா³ஹேது வா ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தி. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ ஸம்பதா³’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. கம்மந்தஸுத்தம்

120. ‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, விபத்தியோ. கதமா திஸ்ஸோ? கம்மந்தவிபத்தி, ஆஜீவவிபத்தி, தி³ட்டி²விபத்தி. கதமா ச, பி⁴க்க²வே, கம்மந்தவிபத்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பாணாதிபாதீ ஹோதி…பே… ஸம்ப²ப்பலாபீ ஹோதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மந்தவிபத்தி.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஆஜீவவிபத்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ மிச்சா²ஆஜீவோ ஹோதி, மிச்சா²ஆஜீவேன ஜீவிகம் [ஜீவிதம் (ஸ்யா. கம். க.)] கப்பேதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஆஜீவவிபத்தி.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²விபத்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ஹோதி விபரீதத³ஸ்ஸனோ – ‘நத்தி² தி³ன்னம், நத்தி² யிட்ட²ம்…பே… யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’தி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²விபத்தி. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ விபத்தியோதி.

‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, ஸம்பதா³. கதமா திஸ்ஸோ? கம்மந்தஸம்பதா³, ஆஜீவஸம்பதா³, தி³ட்டி²ஸம்பதா³. கதமா ச, பி⁴க்க²வே, கம்மந்தஸம்பதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி…பே… ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதோ ஹோதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, கம்மந்தஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஆஜீவஸம்பதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸம்மாஆஜீவோ ஹோதி, ஸம்மாஆஜீவேன ஜீவிகம் கப்பேதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஆஜீவஸம்பதா³.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²ஸம்பதா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸம்மாதி³ட்டி²கோ ஹோதி அவிபரீதத³ஸ்ஸனோ – ‘அத்தி² தி³ன்னம், அத்தி² யிட்ட²ம்…பே… யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’தி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²ஸம்பதா³. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ ஸம்பதா³’’தி. ஸத்தமம்.

8. பட²மஸோசேய்யஸுத்தம்

121. ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸோசேய்யானி. கதமானி தீணி? காயஸோசேய்யம், வசீஸோசேய்யம், மனோஸோசேய்யம். கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, காயஸோசேய்யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ ஹோதி, காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதோ ஹோதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, காயஸோசேய்யம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, வசீஸோசேய்யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ முஸாவாதா³ படிவிரதோ ஹோதி, பிஸுணாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதோ ஹோதி. இத³ம் வுச்சதி பி⁴க்க²வே, வசீஸோசேய்யம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, மனோஸோசேய்யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ அனபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி அப்³யாபன்னசித்தோ ஸம்மாதி³ட்டி²கோ. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, மனோஸோசேய்யம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி ஸோசேய்யானீ’’தி. அட்ட²மம்.

9. து³தியஸோசேய்யஸுத்தம்

122. ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸோசேய்யானி. கதமானி தீணி? காயஸோசேய்யம், வசீஸோசேய்யம், மனோஸோசேய்யம். கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, காயஸோசேய்யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ ஹோதி, அப்³ரஹ்மசரியா படிவிரதோ ஹோதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, காயஸோசேய்யம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, வசீஸோசேய்யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² முஸாவாதா³ படிவிரதோ ஹோதி, பிஸுணாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதோ ஹோதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, வசீஸோசேய்யம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, மனோஸோசேய்யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் காமச்ச²ந்த³ம் – ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் காமச்ச²ந்தோ³’தி பஜானாதி; அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் காமச்ச²ந்த³ம் – ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் காமச்ச²ந்தோ³’தி பஜானாதி; யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி, தஞ்ச பஜானாதி; யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி, தஞ்ச பஜானாதி; யதா² ச பஹீனஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி, தஞ்ச பஜானாதி; ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் ப்³யாபாத³ம் – ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் ப்³யாபாதோ³’தி பஜானாதி; அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் ப்³யாபாத³ம் – ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் ப்³யாபாதோ³’தி பஜானாதி; யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ ப்³யாபாத³ஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி, தஞ்ச பஜானாதி; யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ ப்³யாபாத³ஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி, தஞ்ச பஜானாதி; யதா² ச பஹீனஸ்ஸ ப்³யாபாத³ஸ்ஸ ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி, தஞ்ச பஜானாதி; ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் தி²னமித்³த⁴ம் – ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் தி²னமித்³த⁴’ந்தி பஜானாதி; அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் தி²னமித்³த⁴ம் – ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் தி²னமித்³த⁴’ந்தி பஜானாதி; யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி, தஞ்ச பஜானாதி; யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி, தஞ்ச பஜானாதி; யதா² ச பஹீனஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி, தஞ்ச பஜானாதி; ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் – ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்ச’ந்தி பஜானாதி; அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் – ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்ச’ந்தி பஜானாதி; யதா² ச அனுப்பன்னஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஹோதி, தஞ்ச பஜானாதி; யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ பஹானம் ஹோதி, தஞ்ச பஜானாதி; யதா² ச பஹீனஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி, தஞ்ச பஜானாதி; ஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் விசிகிச்ச²ம் – ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் விசிகிச்சா²’தி பஜானாதி; அஸந்தம் வா அஜ்ஜ²த்தம் விசிகிச்ச²ம் – ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் விசிகிச்சா²’தி பஜானாதி; யதா² ச அனுப்பன்னாய விசிகிச்சா²ய உப்பாதோ³ ஹோதி, தஞ்ச பஜானாதி; யதா² ச உப்பன்னாய விசிகிச்சா²ய பஹானம் ஹோதி, தஞ்ச பஜானாதி; யதா² ச பஹீனாய விசிகிச்சா²ய ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ ஹோதி, தஞ்ச பஜானாதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, மனோஸோசேய்யம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி ஸோசேய்யானீதி.

[இதிவு. 66] ‘‘காயஸுசிம் வசீஸுசிம், சேதோஸுசிம் அனாஸவம்;

ஸுசிம் ஸோசேய்யஸம்பன்னம், ஆஹு நின்ஹாதபாபக’’ந்தி. நவமம்;

10. மோனேய்யஸுத்தம்

123. ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, மோனேய்யானி. கதமானி தீணி? காயமோனேய்யம், வசீமோனேய்யம், மனோமோனேய்யம். கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, காயமோனேய்யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ ஹோதி, அப்³ரஹ்மசரியா படிவிரதோ ஹோதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, காயமோனேய்யம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, வசீமோனேய்யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² முஸாவாதா³ படிவிரதோ ஹோதி, பிஸுணாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதோ ஹோதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, வசீமோனேய்யம்.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, மனோமோனேய்யம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, மனோமோனேய்யம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி மோனேய்யானீ’’தி.

‘‘காயமுனிம் வசீமுனிம், சேதோமுனிம் அனாஸவம்;

முனிம் மோனேய்யஸம்பன்னம், ஆஹு ஸப்³ப³ப்பஹாயின’’ந்தி. த³ஸமம்;

ஆபாயிகவக்³கோ³ த்³வாத³ஸமோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

ஆபாயிகோ து³ல்லபோ⁴ அப்பமேய்யம், ஆனேஞ்ஜவிபத்திஸம்பதா³;

அபண்ணகோ ச கம்மந்தோ, த்³வே ஸோசேய்யானி மோனேய்யந்தி.

(13) 3. குஸினாரவக்³கோ³

1. குஸினாரஸுத்தம்

124. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா குஸினாராயம் விஹரதி ப³லிஹரணே வனஸண்டே³. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அஞ்ஞதரம் கா³மம் வா நிக³மம் வா உபனிஸ்ஸாய விஹரதி. தமேனம் க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா உபஸங்கமித்வா ஸ்வாதனாய ப⁴த்தேன நிமந்தேதி. ஆகங்க²மானோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அதி⁴வாஸேதி. ஸோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன தஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ வா க³ஹபதிபுத்தஸ்ஸ வா நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமதி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீத³தி. தமேனம் ஸோ க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேதி ஸம்பவாரேதி.

‘‘தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘ஸாது⁴ வத ம்யாயம் க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேதி ஸம்பவாரேதீ’தி. ஏவம்பிஸ்ஸ ஹோதி – ‘அஹோ வத மாயம் க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா ஆயதிம்பி ஏவரூபேன பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேய்ய ஸம்பவாரேய்யா’தி! ஸோ தம் பிண்ட³பாதம் க³தி²தோ [க³தி⁴தோ (ஸ்யா. கம். க.)] முச்சி²தோ அஜ்ஜோ²ஸன்னோ [அஜ்ஜா²பன்னோ (ஸீ. க.) அஜ்ஜோ²பன்னோ (டீகா)] அனாதீ³னவத³ஸ்ஸாவீ அனிஸ்ஸரணபஞ்ஞோ பரிபு⁴ஞ்ஜதி. ஸோ தத்த² காமவிதக்கம்பி விதக்கேதி, ப்³யாபாத³விதக்கம்பி விதக்கேதி, விஹிம்ஸாவிதக்கம்பி விதக்கேதி. ஏவரூபஸ்ஸாஹம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ தி³ன்னம் ந மஹப்ப²லந்தி வதா³மி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? பமத்தோ ஹி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விஹரதி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அஞ்ஞதரம் கா³மம் வா நிக³மம் வா உபனிஸ்ஸாய விஹரதி. தமேனம் க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா உபஸங்கமித்வா ஸ்வாதனாய ப⁴த்தேன நிமந்தேதி. ஆகங்க²மானோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அதி⁴வாஸேதி. ஸோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன தஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ வா க³ஹபதிபுத்தஸ்ஸ வா நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமதி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீத³தி. தமேனம் ஸோ க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேதி ஸம்பவாரேதி.

‘‘தஸ்ஸ ந ஏவம் ஹோதி – ‘ஸாது⁴ வத ம்யாயம் க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேதி ஸம்பவாரேதீ’தி. ஏவம்பிஸ்ஸ ந ஹோதி – ‘அஹோ வத மாயம் க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா ஆயதிம்பி ஏவரூபேன பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேய்ய ஸம்பவாரேய்யா’தி! ஸோ தம் பிண்ட³பாதம் அக³தி²தோ அமுச்சி²தோ அனஜ்ஜோ²ஸன்னோ ஆதீ³னவத³ஸ்ஸாவீ நிஸ்ஸரணபஞ்ஞோ பரிபு⁴ஞ்ஜதி. ஸோ தத்த² நேக்க²ம்மவிதக்கம்பி விதக்கேதி, அப்³யாபாத³விதக்கம்பி விதக்கேதி, அவிஹிம்ஸாவிதக்கம்பி விதக்கேதி. ஏவரூபஸ்ஸாஹம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ தி³ன்னம் மஹப்ப²லந்தி வதா³மி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அப்பமத்தோ ஹி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விஹரதீ’’தி. பட²மம்.

2. ப⁴ண்ட³னஸுத்தம்

125. ‘‘யஸ்ஸம், பி⁴க்க²வே, தி³ஸாயம் பி⁴க்கூ² ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி, மனஸி காதும்பி மே ஏஸா, பி⁴க்க²வே, தி³ஸா ந பா²ஸு ஹோதி, பகே³வ க³ந்தும்! நிட்ட²மேத்த² க³ச்சா²மி – ‘அத்³தா⁴ தே ஆயஸ்மந்தோ தயோ த⁴ம்மே பஜஹிம்ஸு, தயோ த⁴ம்மே ப³ஹுலமகம்ஸு [ப³ஹுலீமகம்ஸு (ஸ்யா. கம். பீ.)]. கதமே தயோ த⁴ம்மே பஜஹிம்ஸு? நேக்க²ம்மவிதக்கம், அப்³யாபாத³விதக்கம், அவிஹிம்ஸாவிதக்கம் – இமே தயோ த⁴ம்மே பஜஹிம்ஸு. கதமே தயோ த⁴ம்மே ப³ஹுலமகம்ஸு? காமவிதக்கம், ப்³யாபாத³விதக்கம், விஹிம்ஸாவிதக்கம் – இமே தயோ த⁴ம்மே ப³ஹுலமகம்ஸு’. யஸ்ஸம், பி⁴க்க²வே, தி³ஸாயம் பி⁴க்கூ² ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி, மனஸி காதும்பி மே ஏஸா, பி⁴க்க²வே, தி³ஸா ந பா²ஸு ஹோதி, பகே³வ க³ந்தும்! நிட்ட²மேத்த² க³ச்சா²மி – ‘அத்³தா⁴ தே ஆயஸ்மந்தோ இமே தயோ த⁴ம்மே பஜஹிம்ஸு, இமே தயோ த⁴ம்மே ப³ஹுலமகம்ஸு’’’.

‘‘யஸ்ஸம் பன, பி⁴க்க²வே, தி³ஸாயம் பி⁴க்கூ² ஸமக்³கா³ ஸம்மோத³மானா அவிவத³மானா கீ²ரோத³கீபூ⁴தா அஞ்ஞமஞ்ஞம் பியசக்கூ²ஹி ஸம்பஸ்ஸந்தா விஹரந்தி, க³ந்தும்பி மே ஏஸா, பி⁴க்க²வே, தி³ஸா பா²ஸு ஹோதி, பகே³வ மனஸி காதும்! நிட்ட²மேத்த² க³ச்சா²மி – ‘அத்³தா⁴ தே ஆயஸ்மந்தோ தயோ த⁴ம்மே பஜஹிம்ஸு, தயோ த⁴ம்மே ப³ஹுலமகம்ஸு. கதமே தயோ த⁴ம்மே பஜஹிம்ஸு? காமவிதக்கம், ப்³யாபாத³விதக்கம், விஹிம்ஸாவிதக்கம் – இமே தயோ த⁴ம்மே பஜஹிம்ஸு. கதமே தயோ த⁴ம்மே ப³ஹுலமகம்ஸு? நேக்க²ம்மவிதக்கம், அப்³யாபாத³விதக்கம், அவிஹிம்ஸாவிதக்கம் – இமே தயோ த⁴ம்மே ப³ஹுலமகம்ஸு’. யஸ்ஸம், பி⁴க்க²வே, தி³ஸாயம் பி⁴க்கூ² ஸமக்³கா³ ஸம்மோத³மானா அவிவத³மானா கீ²ரோத³கீபூ⁴தா அஞ்ஞமஞ்ஞம் பியசக்கூ²ஹி ஸம்பஸ்ஸந்தா விஹரந்தி, க³ந்தும்பி மே ஏஸா, பி⁴க்க²வே, தி³ஸா பா²ஸு ஹோதி, பகே³வ மனஸி காதும்! நிட்ட²மேத்த² க³ச்சா²மி – ‘அத்³தா⁴ தே ஆயஸ்மந்தோ இமே தயோ த⁴ம்மே பஜஹிம்ஸு, இமே தயோ த⁴ம்மே ப³ஹுலமகம்ஸூ’’’தி. து³தியம்.

3. கோ³தமகசேதியஸுத்தம்

126. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி கோ³தமகே சேதியே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘அபி⁴ஞ்ஞாயாஹம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மம் தே³ஸேமி, நோ அனபி⁴ஞ்ஞாய. ஸனிதா³னாஹம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மம் தே³ஸேமி, நோ அனிதா³னம். ஸப்பாடிஹாரியாஹம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மம் தே³ஸேமி, நோ அப்பாடிஹாரியம். தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, அபி⁴ஞ்ஞாய த⁴ம்மம் தே³ஸயதோ நோ அனபி⁴ஞ்ஞாய, ஸனிதா³னம் த⁴ம்மம் தே³ஸயதோ நோ அனிதா³னம், ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸயதோ நோ அப்பாடிஹாரியம், கரணீயோ ஓவாதோ³, கரணீயா அனுஸாஸனீ. அலஞ்ச பன வோ, பி⁴க்க²வே, துட்டி²யா, அலம் அத்தமனதாய, அலம் ஸோமனஸ்ஸாய – ‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா, ஸ்வாக்கா²தோ த⁴ம்மோ, ஸுப்படிபன்னோ ஸங்கோ⁴’’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி. இமஸ்மிஞ்ச பன வேய்யாகரணஸ்மிம் ப⁴ஞ்ஞமானே ஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து அகம்பித்தா²தி. ததியம்.

4. ப⁴ரண்டு³காலாமஸுத்தம்

127. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸலேஸு சாரிகம் சரமானோ யேன கபிலவத்து² தத³வஸரி. அஸ்ஸோஸி கோ² மஹானாமோ ஸக்கோ – ‘‘ப⁴க³வா கிர கபிலவத்து²ம் அனுப்பத்தோ’’தி. அத² கோ² மஹானாமோ ஸக்கோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தம் கோ² மஹானாமம் ஸக்கம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘க³ச்ச², மஹானாம, கபிலவத்து²ஸ்மிம், ததா²ரூபம் ஆவஸத²ம் ஜான யத்த²ஜ்ஜ மயம் ஏகரத்திம் விஹரேய்யாமா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² மஹானாமோ ஸக்கோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா கபிலவத்து²ம் பவிஸித்வா கேவலகப்பம் கபிலவத்து²ம் அன்வாஹிண்ட³ந்தோ [ஆஹிண்ட³ந்தோ (ஸ்யா. கம்.)] நாத்³த³ஸ கபிலவத்து²ஸ்மிம் ததா²ரூபம் ஆவஸத²ம் யத்த²ஜ்ஜ ப⁴க³வா ஏகரத்திம் விஹரேய்ய.

அத² கோ² மஹானாமோ ஸக்கோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘நத்தி², ப⁴ந்தே, கபிலவத்து²ஸ்மிம் ததா²ரூபோ ஆவஸதோ² யத்த²ஜ்ஜ ப⁴க³வா ஏகரத்திம் விஹரேய்ய. அயம், ப⁴ந்தே, ப⁴ரண்டு³ காலாமோ ப⁴க³வதோ புராணஸப்³ரஹ்மசாரீ. தஸ்ஸஜ்ஜ ப⁴க³வா அஸ்ஸமே ஏகரத்திம் விஹரதூ’’தி. ‘‘க³ச்ச², மஹானாம, ஸந்த²ரம் பஞ்ஞபேஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² மஹானாமோ ஸக்கோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா யேன ப⁴ரண்டு³ஸ்ஸ காலாமஸ்ஸ அஸ்ஸமோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஸந்த²ரம் பஞ்ஞாபேத்வா உத³கம் ட²பேத்வா பாதா³னம் தோ⁴வனாய யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸந்த²தோ, ப⁴ந்தே, ஸந்தா²ரோ, உத³கம் ட²பிதம் பாதா³னம் தோ⁴வனாய. யஸ்ஸதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா காலம் மஞ்ஞதீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா யேன ப⁴ரண்டு³ஸ்ஸ காலாமஸ்ஸ அஸ்ஸமோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா பாதே³ பக்கா²லேஸி. அத² கோ² மஹானாமஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அகாலோ கோ² அஜ்ஜ ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸிதும். கிலந்தோ ப⁴க³வா. ஸ்வே தா³னாஹம் ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸிஸ்ஸாமீ’’தி ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி.

அத² கோ² மஹானாமோ ஸக்கோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² மஹானாமம் ஸக்கம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘தயோ கோ²மே, மஹானாம, ஸத்தா²ரோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே தயோ? இத⁴, மஹானாம, ஏகச்சோ ஸத்தா² காமானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி; ந ரூபானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி, ந வேத³னானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி. இத⁴ பன, மஹானாம, ஏகச்சோ ஸத்தா² காமானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி, ரூபானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி; ந வேத³னானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி. இத⁴ பன, மஹானாம, ஏகச்சோ ஸத்தா² காமானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி, ரூபானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி, வேத³னானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி. இமே கோ², மஹானாம, தயோ ஸத்தா²ரோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். ‘இமேஸம், மஹானாம, திண்ணம் ஸத்தா²ரானம் ஏகா நிட்டா² உதா³ஹு புது² நிட்டா²’’’தி?

ஏவம் வுத்தே ப⁴ரண்டு³ காலாமோ மஹானாமம் ஸக்கம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏகாதி, மஹானாம, வதே³ஹீ’’தி. ஏவம் வுத்தே ப⁴க³வா மஹானாமம் ஸக்கம் ஏதத³வோச – ‘‘நானாதி, மஹானாம, வதே³ஹீ’’தி. து³தியம்பி கோ² ப⁴ரண்டு³ காலாமோ மஹானாமம் ஸக்கம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏகாதி, மஹானாம, வதே³ஹீ’’தி. து³தியம்பி கோ² ப⁴க³வா மஹானாமம் ஸக்கம் ஏதத³வோச – ‘‘நானாதி, மஹானாம, வதே³ஹீ’’தி. ததியம்பி கோ² ப⁴ரண்டு³ காலாமோ மஹானாமம் ஸக்கம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏகாதி, மஹானாம, வதே³ஹீ’’தி. ததியம்பி கோ² ப⁴க³வா மஹானாமம் ஸக்கம் ஏதத³வோச – ‘‘நானாதி, மஹானாம, வதே³ஹீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴ரண்டு³ காலாமஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மஹேஸக்க²ஸ்ஸ வதம்ஹி மஹானாமஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ ஸம்முகா² ஸமணேன கோ³தமேன யாவததியம் அபஸாதி³தோ. யம்னூனாஹம் கபிலவத்து²ம்ஹா பக்கமேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴ரண்டு³ காலாமோ கபிலவத்து²ம்ஹா பக்காமி. யம் கபிலவத்து²ம்ஹா பக்காமி ததா² பக்கந்தோவ அஹோஸி ந புன பச்சாக³ச்சீ²தி. சதுத்த²ம்.

5. ஹத்த²கஸுத்தம்

128. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஹத்த²கோ தே³வபுத்தோ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணோ கேவலகப்பம் ஜேதவனம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா – ‘‘ப⁴க³வதோ புரதோ ட²ஸ்ஸாமீ’’தி ஓஸீத³திமேவ ஸம்ஸீத³திமேவ [ஓஸீத³தி சேவ ஸம்ஸீத³தி ச (ஸீ. பீ.), ஓஸீத³தி ஸம்ஸீத³தி (ஸ்யா. கம்.)], ந ஸக்கோதி ஸண்டா²தும். ஸேய்யதா²பி நாம ஸப்பி வா தேலம் வா வாலுகாய ஆஸித்தம் ஓஸீத³திமேவ ஸம்ஸீத³திமேவ, ந ஸண்டா²தி; ஏவமேவம் ஹத்த²கோ தே³வபுத்தோ – ‘‘ப⁴க³வதோ புரதோ ட²ஸ்ஸாமீ’’தி ஓஸீத³திமேவ ஸம்ஸீத³திமேவ, ந ஸக்கோதி ஸண்டா²தும்.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஹத்த²கம் தே³வபுத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஓளாரிகம், ஹத்த²க, அத்தபா⁴வம் அபி⁴னிம்மினாஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி, கோ² ஹத்த²கோ தே³வபுத்தோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா ஓளாரிகம் அத்தபா⁴வம் அபி⁴னிம்மினித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தம் கோ² ஹத்த²கம் தே³வபுத்தம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘யே தே, ஹத்த²க, த⁴ம்மா புப்³பே³ மனுஸ்ஸபூ⁴தஸ்ஸ பவத்தினோ அஹேஸும், அபி நு தே தே த⁴ம்மா ஏதரஹி பவத்தினோ’’தி? ‘‘யே ச மே, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா புப்³பே³ மனுஸ்ஸபூ⁴தஸ்ஸ பவத்தினோ அஹேஸும், தே ச மே த⁴ம்மா ஏதரஹி பவத்தினோ; யே ச மே, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா புப்³பே³ மனுஸ்ஸபூ⁴தஸ்ஸ நப்பவத்தினோ அஹேஸும், தே ச மே த⁴ம்மா ஏதரஹி பவத்தினோ. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஏதரஹி ஆகிண்ணோ விஹரதி பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீஹி உபாஸகேஹி உபாஸிகாஹி ராஜூஹி ராஜமஹாமத்தேஹி தித்தி²யேஹி தித்தி²யஸாவகேஹி; ஏவமேவம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ஆகிண்ணோ விஹராமி தே³வபுத்தேஹி. தூ³ரதோபி, ப⁴ந்தே, தே³வபுத்தா ஆக³ச்ச²ந்தி ஹத்த²கஸ்ஸ தே³வபுத்தஸ்ஸ ஸந்திகே ‘த⁴ம்மம் ஸோஸ்ஸாமா’தி. திண்ணாஹம், ப⁴ந்தே, த⁴ம்மானம் அதித்தோ அப்படிவானோ காலங்கதோ. கதமேஸம் திண்ணம்? ப⁴க³வதோ அஹம், ப⁴ந்தே, த³ஸ்ஸனஸ்ஸ அதித்தோ அப்படிவானோ காலங்கதோ; ஸத்³த⁴ம்மஸவனஸ்ஸாஹம், ப⁴ந்தே, அதித்தோ அப்படிவானோ காலங்கதோ; ஸங்க⁴ஸ்ஸாஹம், ப⁴ந்தே, உபட்டா²னஸ்ஸ அதித்தோ அப்படிவானோ காலங்கதோ. இமேஸம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, திண்ணம் த⁴ம்மானம் அதித்தோ அப்படிவானோ காலங்கதோ’’தி.

‘‘நாஹம் ப⁴க³வதோ த³ஸ்ஸனஸ்ஸ, தித்திமஜ்ஜ²கா³ [தித்தி தித்திஸம்ப⁴வம் (க.)] குதா³சனம்;

ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபட்டா²னஸ்ஸ, ஸத்³த⁴ம்மஸவனஸ்ஸ ச.

‘‘அதி⁴ஸீலம் ஸிக்க²மானோ, ஸத்³த⁴ம்மஸவனே ரதோ;

திண்ணம் த⁴ம்மானம் அதித்தோ, ஹத்த²கோ அவிஹம் க³தோ’’தி. பஞ்சமம்;

6. கடுவியஸுத்தம்

129. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா பா³ராணஸியம் விஹரதி இஸிபதனே மிக³தா³யே. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய பா³ராணஸிம் பிண்டா³ய பாவிஸி. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா கோ³யோக³பிலக்க²ஸ்மிம் [கோ³யோக³மிலக்க²ஸ்மிம் (ஸ்யா. கம். க.)] பிண்டா³ய சரமானோ [சரமானம் (க.)] அஞ்ஞதரம் பி⁴க்கு²ம் ரித்தஸ்ஸாத³ம் பா³ஹிரஸ்ஸாத³ம் முட்ட²ஸ்ஸதிம் அஸம்பஜானம் அஸமாஹிதம் விப்³ப⁴ந்தசித்தம் பாகதிந்த்³ரியம். தி³ஸ்வா தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோச –

‘‘மா கோ² த்வம், பி⁴க்கு², அத்தானம் கடுவியமகாஸி. தம் வத பி⁴க்கு² கடுவியகதம் அத்தானம் ஆமக³ந்தே⁴ன [ஆமக³ந்தே⁴ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அவஸ்ஸுதம் மக்கி²கா நானுபதிஸ்ஸந்தி நான்வாஸ்ஸவிஸ்ஸந்தீதி [நானுப³ந்தி⁴ஸ்ஸந்தி (க.)], நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’தி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வதா இமினா ஓவாதே³ன ஓவதி³தோ ஸம்வேக³மாபாதி³. அத² கோ² ப⁴க³வா பா³ராணஸியம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி –

‘‘இதா⁴ஹம், பி⁴க்க²வே, புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய பா³ராணஸிம் பிண்டா³ய பாவிஸிம். அத்³த³ஸம் கோ² அஹம், பி⁴க்க²வே, கோ³யோக³பிலக்க²ஸ்மிம் பிண்டா³ய சரமானோ அஞ்ஞதரம் பி⁴க்கு²ம் ரித்தஸ்ஸாத³ம் பா³ஹிரஸ்ஸாத³ம் முட்ட²ஸ்ஸதிம் அஸம்பஜானம் அஸமாஹிதம் விப்³ப⁴ந்தசித்தம் பாகதிந்த்³ரியம். தி³ஸ்வா தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோசம் –

‘‘‘மா கோ² த்வம், பி⁴க்கு², அத்தானம் கடுவியமகாஸி. தம் வத பி⁴க்கு² கடுவியகதம் அத்தானம் ஆமக³ந்தே⁴ன அவஸ்ஸுதம் மக்கி²கா நானுபதிஸ்ஸந்தி நான்வாஸ்ஸவிஸ்ஸந்தீதி, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ பி⁴க்கு² மயா இமினா ஓவாதே³ன ஓவதி³தோ ஸம்வேக³மாபாதீ³’’தி. ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கிம் நு கோ², ப⁴ந்தே, கடுவியம்? கோ ஆமக³ந்தோ⁴? கா மக்கி²கா’’தி?

‘‘அபி⁴ஜ்ஜா² கோ², பி⁴க்கு², கடுவியம்; ப்³யாபாதோ³ ஆமக³ந்தோ⁴; பாபகா அகுஸலா விதக்கா மக்கி²கா. தம் வத, பி⁴க்கு², கடுவியகதம் அத்தானம் ஆமக³ந்தே⁴ன அவஸ்ஸுதம் மக்கி²கா நானுபதிஸ்ஸந்தி நான்வாஸ்ஸவிஸ்ஸந்தீதி, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’தி.

‘‘அகு³த்தம் சக்கு²ஸோதஸ்மிம், இந்த்³ரியேஸு அஸம்வுதம்;

மக்கி²கானுபதிஸ்ஸந்தி, ஸங்கப்பா ராக³னிஸ்ஸிதா.

‘‘கடுவியகதோ பி⁴க்கு², ஆமக³ந்தே⁴ அவஸ்ஸுதோ;

ஆரகா ஹோதி நிப்³பா³னா, விகா⁴தஸ்ஸேவ பா⁴க³வா.

‘‘கா³மே வா யதி³ வாரஞ்ஞே, அலத்³தா⁴ ஸமத²மத்தனோ [ஸமமத்தனோ (ஸீ. ஸ்யா. கம்.), ஸம்மமத்தனோ (பீ.)];

பரேதி [சரேதி (ஸ்யா. க.)] பா³லோ து³ம்மேதோ⁴, மக்கி²காஹி புரக்க²தோ.

‘‘யே ச ஸீலேன ஸம்பன்னா, பஞ்ஞாயூபஸமேரதா;

உபஸந்தா ஸுக²ம் ஸேந்தி, நாஸயித்வான மக்கி²கா’’தி. ச²ட்ட²ம்;

7. பட²மஅனுருத்³த⁴ஸுத்தம்

130. அத² கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இதா⁴ஹம், ப⁴ந்தே, தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன யேபு⁴ய்யேன பஸ்ஸாமி மாதுகா³மம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜமானம். கதிஹி நு கோ², ப⁴ந்தே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ மாதுகா³மோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜதீ’’தி?

‘‘தீஹி கோ², அனுருத்³த⁴, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ மாதுகா³மோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜதி. கதமேஹி தீஹி? இத⁴, அனுருத்³த⁴, மாதுகா³மோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் மச்சே²ரமலபரியுட்டி²தேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி, மஜ்ஜ²ன்ஹிகஸமயம் இஸ்ஸாபரியுட்டி²தேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி, ஸாயன்ஹஸமயம் காமராக³பரியுட்டி²தேன சேதஸா அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி. இமேஹி கோ², அனுருத்³த⁴, தீஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ மாதுகா³மோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜதீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. து³தியஅனுருத்³த⁴ஸுத்தம்

131. அத² கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ யேனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா ஸாரிபுத்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இதா⁴ஹம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸஹஸ்ஸம் லோகம் ஓலோகேமி. ஆரத்³த⁴ம் கோ² பன மே வீரியம் அஸல்லீனம், உபட்டி²தா ஸதி அஸம்முட்டா² [அபம்முட்டா² (ஸீ.), அபமுட்டா² (ஸ்யா. கம்.)], பஸ்ஸத்³தோ⁴ காயோ அஸாரத்³தோ⁴, ஸமாஹிதம் சித்தம் ஏகக்³க³ம். அத² ச பன மே நானுபாதா³ய [ந அனுபாதா³ய (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சதீ’’தி.

‘‘யம் கோ² தே, ஆவுஸோ அனுருத்³த⁴, ஏவம் ஹோதி – ‘அஹம் தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸஹஸ்ஸம் லோகம் வோலோகேமீ’தி, இத³ம் தே மானஸ்மிம். யம்பி தே, ஆவுஸோ அனுருத்³த⁴, ஏவம் ஹோதி – ‘ஆரத்³த⁴ம் கோ² பன மே வீரியம் அஸல்லீனம், உபட்டி²தா ஸதி அஸம்முட்டா², பஸ்ஸத்³தோ⁴ காயோ அஸாரத்³தோ⁴, ஸமாஹிதம் சித்தம் ஏகக்³க³’ந்தி, இத³ம் தே உத்³த⁴ச்சஸ்மிம். யம்பி தே, ஆவுஸோ அனுருத்³த⁴, ஏவம் ஹோதி – ‘அத² ச பன மே நானுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சதீ’தி, இத³ம் தே குக்குச்சஸ்மிம். ஸாது⁴ வதாயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ இமே தயோ த⁴ம்மே பஹாய, இமே தயோ த⁴ம்மே அமனஸிகரித்வா அமதாய தா⁴துயா சித்தம் உபஸம்ஹரதூ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ அபரேன ஸமயேன இமே தயோ த⁴ம்மே பஹாய, இமே தயோ த⁴ம்மே அமனஸிகரித்வா அமதாய தா⁴துயா சித்தம் உபஸம்ஹரி [உபஸம்ஹாஸி (ஸ்யா. கம். பீ.), உபஸம்ஹரதி (க.)]. அத² கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ நசிரஸ்ஸேவ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி, தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸி. ‘‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’’தி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி. அஞ்ஞதரோ ச பனாயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ அரஹதம் அஹோஸீதி. அட்ட²மம்.

9. படிச்ச²ன்னஸுத்தம்

132. ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, படிச்ச²ன்னானி ஆவஹந்தி [வஹந்தி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], நோ விவடானி. கதமானி தீணி? மாதுகா³மோ, பி⁴க்க²வே, படிச்ச²ன்னோ ஆவஹதி, நோ விவடோ; ப்³ராஹ்மணானம், பி⁴க்க²வே, மந்தா படிச்ச²ன்னா ஆவஹந்தி, நோ விவடா; மிச்சா²தி³ட்டி², பி⁴க்க²வே, படிச்ச²ன்னா ஆவஹதி, நோ விவடா. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி படிச்ச²ன்னானி ஆவஹந்தி, நோ விவடானி.

‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, விவடானி விரோசந்தி, நோ படிச்ச²ன்னானி. கதமானி தீணி? சந்த³மண்ட³லம், பி⁴க்க²வே, விவடம் விரோசதி, நோ படிச்ச²ன்னம்; ஸூரியமண்ட³லம், பி⁴க்க²வே, விவடம் விரோசதி, நோ படிச்ச²ன்னம்; ததா²க³தப்பவேதி³தோ த⁴ம்மவினயோ, பி⁴க்க²வே, விவடோ விரோசதி, நோ படிச்ச²ன்னோ. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, தீணி விவடானி விரோசந்தி, நோ படிச்ச²ன்னானீ’’தி. நவமம்.

10. லேக²ஸுத்தம்

133. ‘‘தயோமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே தயோ? பாஸாணலேகூ²பமோ புக்³க³லோ, பத²விலேகூ²பமோ புக்³க³லோ, உத³கலேகூ²பமோ புக்³க³லோ. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, பாஸாணலேகூ²பமோ புக்³க³லோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ அபி⁴ண்ஹம் குஜ்ஜ²தி. ஸோ ச க்²வஸ்ஸ கோதோ⁴ தீ³க⁴ரத்தம் அனுஸேதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, பாஸாணே லேகா² ந கி²ப்பம் லுஜ்ஜதி வாதேன வா உத³கேன வா, சிரட்டி²திகா ஹோதி; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ அபி⁴ண்ஹம் குஜ்ஜ²தி. ஸோ ச க்²வஸ்ஸ கோதோ⁴ தீ³க⁴ரத்தம் அனுஸேதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பாஸாணலேகூ²பமோ புக்³க³லோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, பத²விலேகூ²பமோ புக்³க³லோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ அபி⁴ண்ஹம் குஜ்ஜ²தி. ஸோ ச க்²வஸ்ஸ கோதோ⁴ ந தீ³க⁴ரத்தம் அனுஸேதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, பத²வியா லேகா² கி²ப்பம் லுஜ்ஜதி வாதேன வா உத³கேன வா, ந சிரட்டி²திகா ஹோதி; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ அபி⁴ண்ஹம் குஜ்ஜ²தி. ஸோ ச க்²வஸ்ஸ கோதோ⁴ ந தீ³க⁴ரத்தம் அனுஸேதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பத²விலேகூ²பமோ புக்³க³லோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, உத³கலேகூ²பமோ புக்³க³லோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஆகா³ள்ஹேனபி வுச்சமானோ ப²ருஸேனபி வுச்சமானோ அமனாபேனபி வுச்சமானோ ஸந்தி⁴யதிமேவ [… யேவ (ஸ்யா. கம்.) … சேவ (பீ.)] ஸம்ஸந்த³திமேவ [… யேவ (ஸ்யா. கம்.) … சேவ (பீ.)] ஸம்மோத³திமேவ [… யேவ (ஸ்யா. கம்.) … சேவ (பீ.)]. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, உத³கே லேகா² கி²ப்பம்யேவ படிவிக³ச்ச²தி, ந சிரட்டி²திகா ஹோதி; ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ஆகா³ள்ஹேனபி வுச்சமானோ ப²ருஸேனபி வுச்சமானோ அமனாபேனபி வுச்சமானோ ஸந்தி⁴யதிமேவ ஸம்ஸந்த³திமேவ ஸம்மோத³திமேவ. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, உத³கலேகூ²பமோ புக்³க³லோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, தயோ புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி [பு. ப. 115]. த³ஸமம்.