၉. အဓိကရဏဝူပသမနသမထကထာ
၂၂၈. စတုဝဂ္ဂကရဏေ ကမ္မေတိ သီမသမ္မုတိအာဒိကမ္မေ. ပဉ္စဝဂ္ဂကရဏေတိ ပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု ဥပသမ္ပဒါဒိကမ္မေ. ဒသဝဂ္ဂကရဏေတိ မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ဥပသမ္ပဒကမ္မေ. ဝီသတိဝဂ္ဂကရဏေတိ အဗ္ဘာနကမ္မေ. ကမ္မပ္ပတ္တာတိ ကမ္မဿ ပတ္တာ ယုတ္တာ အနုရူပါ.
၂၃၀. သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗန္တိ ပဋိဂ္ဂဏှိတဗ္ဗံ. သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ စ ပန အတိက္ကာမေတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဘဏ္ဍကန္တိ စီဝရာဒိဘဏ္ဍကံ. မာနနိဂ္ဂဟတ္ထာယာတိ ဘဏ္ဍနဇာတာနံ မာနဿ နိဂ္ဂဟတ္ထာယ. ကတိပါဟန္တိ ကတိပယာဟံ၊ ဒွီဟတီဟန္တိ အတ္ထော.
၂၃၁. အနန္တာနိ စေဝ ဘဿာနီတိ ဧတ္ထ အနန္တသဒ္ဒေါ အပရိမာဏသဒ္ဒေန အတ္ထတော ဧကောတိ အာဟ ‘‘အပရိမာဏာနီ’’တိ. ‘‘ဝစနာနီ’’တိ ဣမိနာ ဘဿသဒ္ဒေါ ဝစနပရိယာယောတိ ဒဿေတိ. ဥဗ္ဗာဟိကာယ သမ္မနိတဗ္ဗောတိ ကေန သမ္မနိတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘အပလောကေတွာ ဝါ’’တိအာဒိ. ဣမိနာ အပလောကနကမ္မေန ဝါ ဉတ္တိဒုတိယကမ္မေန ဝါ သမ္မနိတဗ္ဗောတိ ဒဿေတိ. အနန္တာနိ ဘဿာနိ ဓမ္မကထိကံ ဥဒ္ဓရိတွာ ဗာဟတိ ပဋိသေဓေတိ ဣမာယ သမ္မုတိယာတိ ဥဗ္ဗာဟိကာ၊ တာယ. ဧဝံ သမ္မတေဟိ ပန ဘိက္ခူဟိ ဝိနိစ္ဆိတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဝိသုံ နိသီဒိတွာ တဿာယေဝ ပရိသာယ နိသီဒိတွာ ဝါတိ ယောဇနာ. အညေဟီတိ သမ္မတဘိက္ခူဟိ အညေဟိ.
၂၃၃. တတြဿာတိ ဧတ္ထ တတြ အဿာတိ ပဒဝိဘာဂံ ကတွာ တသဒ္ဒေါ ပရိသဝိသယော ပသိဒ္ဓဝိသယော၊ အဿသဒ္ဒေါ အာချာတိကောတိ အာဟ ‘‘တဿံ ပရိသတိ ဘဝေယျာ’’တိ. ‘‘နေဝ သုတ္တံ အာဂတ’’န္တိ သာမညတော ဝုတ္တေပိ ‘‘နော သုတ္တဝိဘင်္ဂေါ’’တိ ဝက္ခမာနတ္တာ မာတိကံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘န မာတိကာ အာဂတာ’’တိ. ဝိနယောပီတိ ခန္ဓကဝိနယောပိ. ပိသဒ္ဒေန သုတ္တဝိဘင်္ဂံ အပေက္ခတိ. ဗျဉ္ဇနစ္ဆာယာယာတိ ဧတ္ထ ဆာယာသဒ္ဒေါ ပဋိဗိမ္ဗေ စ ပဘာယ စ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ဗျဉ္ဇနမတ္တမေဝါ’’တိ၊ ဗျဉ္ဇနပဋိဗိမ္ဗိကဗျဉ္ဇနပဘာဝန္တဘူတံ အတ္ထံ အဂ္ဂဟေတွာ ဗျဉ္ဇနပဋိဗိမ္ဗဗျဉ္ဇနပဘာမတ္တမေဝ ဂဟေတွာတိ အဓိပ္ပါယော. ‘‘ပဋိသေဓေတီ’’တိ ဣမိနာ ပဋိဗာဟသဒ္ဒေါ ပဋိသေဓတ္ထောယေဝ၊ န မဒ္ဒနတ္ထောတိ ဒဿေတိ. ပဋိဗာဟနာကာရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဇာတရူပရဇတခေတ္တဝတ္ထုပဋိဂ္ဂဟဏာဒီသူ’’တိအာဒိ. ကိန္တိ ကေန ကာရဏေန၊ ကသ္မာ ကာရဏာ ဝါ. ဣမေတိ ဇာတရူပါဒိပဋိဂ္ဂါဟကေ ဘိက္ခူ. ကာရေထာတိ တုမှေ ကာရေယျာထ. ဧယျာထဿ ဟိ ဧထာဒေသော. ပုစ္ဆာယံ သတ္တမီဝိဘတ္တိ ဟောတိ. သုတ္တေတိ သုတ္တန္တပိဋကေ. အပရော ဓမ္မကထိကော ဝဒတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဣမေသန္တိ ဩလမ္ဗေတွာ နိဝါသေန္တာနံ. ဧတ္ထာတိ ဩလမ္ဗေတွာ နိဝါသနေ.
၂၃၄. ဗဟုတရာ ဘိက္ခူတိ ဧတ္ထ ဒွိဂုဏတိဂုဏာဒိနာ အဓိကာ ဧဝ ဗဟုတရာ နာမာတိ အာဟ ‘‘ဧကေနပိ အဓိကာ ဗဟုတရာဝါ’’တိ. ‘‘ကော ပန ဝါဒေါ’’တိအာဒိနာ ‘‘ဧကေနပီ’’တိ ဧတ္ထ ပိသဒ္ဒဿ ဂရဟတ္ထံ ဒဿေတိ.
တိဝိဓသလာကဂ္ဂါဟကထာ
၂၃၅. သညတ္တိယာတိ ဧတ္ထ သညာပနံ သညတ္တိ၊ တဒတ္ထာယာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သညာပနတ္ထာယာ’’တိ. ဂူဟိတဗ္ဗောတိ ဂူဠှော၊ သောယေဝ ဂူဠှကော၊ သလာကဂ္ဂါဟော ကာတဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝိဝရိတဗ္ဗောတိ ဝိဝဋော၊ သောယေဝ ဝိဝဋကော. သဿ အတ္တနော ကဏ္ဏသမီပေ ဇပ္ပီယတိ ကထီယတီတိ သကဏ္ဏဇပ္ပေါ၊ သောယေဝ သကဏ္ဏဇပ္ပကော. ‘‘နိမိတ္တသညံ အာရောပေတွာ’’တိ ဣမိနာ ဝဏ္ဏာဝဏ္ဏာယော ကတွာတိ ဧတ္ထ ဝဏ္ဏသဒ္ဒေါ သဏ္ဌာနဝါစကောတိ ဒဿေတိ. သုသဏ္ဌာနဒုသဏ္ဌာနာ သလာကာယော ကတွာတိ အတ္ထော. တတောတိ ဝိသဘာဂကရဏတော ပရံ ဂဟေတဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. သဗ္ဗာပိ တာ သလာကာယောတိ ယောဇနာ. ကတွာတိ ပက္ခိပနံ ကတွာ. ဝုတ္တနယေနာတိ ‘‘အလဇ္ဇုဿန္နာယာ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တနယေန. ‘‘ယာဝတတိယ’’န္တိ ဣမိနာ ပစ္စုက္ကဍ္ဎိတဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထ ပုနပ္ပုနံ ဥဒ္ဓံ ကဍ္ဎိတဗ္ဗန္တိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. အတိရေကဇာတေတိ အဓမ္မဝါဒီဟိ အတိရေကတော ဇာတေ သတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယာဝတတိယမ္ပီတိ ပိသဒ္ဒေါ တတော ဦနေ ဧကဒွေဝါရေ ပန ကာ နာမ ကထာတိ ဒဿေတိ.
သကဏ္ဏဇပ္ပကေ ပန ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. သစေ သင်္ဃတ္ထေရော ဂဏှာတီတိ သမ္ဗန္ဓော. သောတိ သင်္ဃတ္ထေရော. ဝယောအနုပ္ပတ္တာတိ ပစ္ဆိမဝယံ အနုပ္ပတ္တာ. ဧတန္တိ အဓမ္မဝါဒိသလာကံ. အဿာတိ သင်္ဃတ္ထေရဿ. ဣတရာ သလာကာတိ အဓမ္မဝါဒိသလာကာဟိ အညာ ဓမ္မဝါဒိသလာကာ. သောတိ သင်္ဃတ္ထေရော. တန္တိ ဓမ္မဝါဒိသလာကံ. တတောတိ နေဝ အဝဗုဇ္ဈနကာရဏာ. ဝုတ္တနယမေဝါတိ ဂူဠှကေ ဝုတ္တနယမေဝ. ဝိဝဋော အတ္ထော ဣမဿာတိ ဝိဝဋတ္ထော.
တဿပါပိယသိကာဝိနယကထာ
၂၃၈. ပါရာဇိကသာမန္တံ နာမာတိ ပါရာဇိကဿ အာသန္နံ နာမ. အဒိန္နာဒါနာဒီသူတိ အာဒိသဒ္ဒေန မနုဿဝိဂ္ဂဟ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မပါရာဇိကေ သင်္ဂဏှာတိ. နိဗ္ဗေဌယမာနန္တိ ဝေဌနရဟိတံ၊ တမေနံ ဘိက္ခုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဣမိနာ နိဗ္ဗေဌေန္တန္တိ ဧတ္ထ အန္တသဒ္ဒေါ မာနသဒ္ဒပရိယာယောတိ ဒဿေတိ. အတိဝေဌေတီတိ ဧတ္ထ ကေဟိ အတိဝေဌေတီတိ အာဟ ‘‘ဣင်္ဃာယသ္မာတိအာဒိဝစနေဟီ’’တိ. တေနာတိ စောဒကေန. မန္တိ မမံ. အာဟာတိ စုဒိတကော အာဟ. ဧတဿာတိ အဝဇာနနပဋိဇာနနာဒိကာရကဿ ပါပိယဿ ပုဂ္ဂလဿ. သီလဝါ ဘဝိဿတီတိ ပါပိယော ပုဂ္ဂလော သစေ သီလဝါ ဘဝိဿတိ. ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိန္တိ ပါပိယဘာဝတော ပဋိပ္ပဿမ္ဘနံ. နော စေတိ သီလဝါ နော ဘဝိဿတိ စေ. တထာ နာသိတောတိ တေန တဿ ပါပိယသိကကမ္မကရဏေန နာသံ ဂတော ဘဝိဿတိ. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗသ္မိံ သမထက္ခန္ဓကေ.
ဣတိ သမထက္ခန္ဓကဝဏ္ဏနာယ ယောဇနာ သမတ္တာ.