၄. သမထက္ခန္ဓကံ
၁. သမ္မုခါဝိနယကထာ
၁၈၆-၇. သမထက္ခန္ဓကေ ဧဝမတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. ဆ မာတိကာပဒါနီတိ ဝါကျမ္ပိ သမာသောပိ ယုတ္တောယေဝ. တတ္ထ သမာသော ပန အသမာဟာရဒိဂုယေဝ. ‘‘နိက္ခိပိတွာ’’တိ ပဒံ ‘‘ဝုတ္တော’’တိ ပဒေ ပုဗ္ဗကာလကိရိယာဝိသေသနံ၊ တုလျတ္ထော ဝါ. ဝိတ္ထာရောတိ ဝိဘင်္ဂေါ. တတ္ထာတိ ဝိဘင်္ဂေ. သညာပေတီတိ ဧတ္ထ သညံ ကတွာ ဇာနာပေတီတိ အတ္ထံ ပဋိက္ခိပန္တော အာဟ ‘‘ပရိတောသေတွာ ဇာနာပေတီ’’တိ. ဣမိနာ သံပုဗ္ဗော ဉာဓာတု ပရိတောသနတ္ထံ အန္တောကတွာ အဝဗောဓနတ္ထော ဟောတီတိ ဒဿေတိ. ကာရဏပတိရူပကာနီတိ ကာရဏဿ ပဋိဘာဂါနိ. နိဇ္ဈာပေတီတိ ဧတ္ထ ဈေဓာတု ဩလောကနတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ဩလောကေတီ’’တိ. ယထာတိ ယေနာကာရေန၊ ကရိယမာနေတိ သမ္ဗန္ဓော. သောတိ ဓမ္မဝါဒီ. ပရတောပိ ဧသေဝ နယော. ‘‘ပုနပ္ပုန’’န္တိ ဣမိနာ အနုပေက္ခတီတိ ဧတ္ထ အနုသဒ္ဒေါ န ဥပစ္ဆိန္နတ္ထောတိ ဒဿေတိ. ပေက္ခတိ အနုပေက္ခတီတိ ဧတ္ထ ဣက္ခဓာတု ‘‘ဒဿေတိ အနုဒဿေတီ’’တိ ဧတ္ထ ဒိသဓာတုယာ သဒိသတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ဒဿေတိ။ပေ။ ပရိယာယဝစနာနီ’’တိ. တေသညေဝါတိ ‘‘ပေက္ခတိ အနုပေက္ခတီ’’တိ ပဒါနညေဝ. ပရိယာယဝစနာနီတိ ဝေဝစနသဒ္ဒါ အတ္ထေ ပရိဗျတ္တိံ အယန္တိ ဂစ္ဆန္တိ ဣမေဟီတိ ပရိယာယာနိ၊ တာနိယေဝ ဝစနာနိ ပရိယာယဝစနာနိ. သောတိ အဓမ္မဝါဒီ. မောဟေတွာတိ ဓမ္မဝါဒီပုဂ္ဂလာဒိံ မောဟာပေတွာ.
၁၈၈. ဓမ္မဝါဒီ ပုဂ္ဂလော ဒဿေတီတိ သမ္ဗန္ဓော. အမောဟေတွာတိ အဓမ္မဝါဒီပုဂ္ဂလာဒိံ အမောဟာပေတွာ၊ အဝိပရီတံ ဇာနာပေတွာတိ အတ္ထော.
၂. သတိဝိနယကထာ
၁၉၅. ပရမ္မုခံ ဝိနေတိ ဝိနာသေတီတိ ဝိနယော၊ ပရမ္မုခံ ဝိနေတိ ဝိနာသေတိ အနေနာတိ ဝါ ဝိနယော၊ ဝိနယကမ္မံ. သံဃဓမ္မဝိနယပုဂ္ဂလသမ္မုခါနံ ဒါတဗ္ဗော ဝိနယော သမ္မုခါဝိနယော. ပဉ္စိမာနီတိ ဧတ္ထ ပဉ္စန္နံ သရူပံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သုဒ္ဓဿာ’’တိအာဒိ. အနုဝဒိတဿ ဒါနန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတာနီတိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ. ‘‘ဧကေကအင်္ဂဝသေန န လဗ္ဘန္တီ’’တိ ဣမိနာ သမုဒါယဝါကျနိဗ္ဗတ္တိဘာဝတော ပဉ္စင်္ဂဝသေနေဝ လဗ္ဘန္တီတိ ဒဿေတိ. ဒေသနာမတ္တမေဝေတန္တိ ‘‘ပဉ္စိမာနီ’’တိ ဧတံ ဝစနံ ဒေသနာမတ္တမေဝ၊ န အဝယဝဝါကျနိဗ္ဗတ္တိဝစနန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဓမ္မန္တိ ဘူတံ. ဧတ္ထာတိ ‘‘ပဉ္စိမာနိ ဘိက္ခဝေ’’တိအာဒိဝစနေ. တတ္ထ စာတိ ‘‘ပဉ္စိမာနိ ဘိက္ခဝေ’’တိအာဒိဝစနေ စ. အနုဝဒန္တီတိ ဧတ္ထ အနုဒ္ဓံသနေန ဝဒန္တီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘စောဒေန္တီ’’တိ. အယံ ပန သတိဝိနယော ဒါတဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. အနာဂါမိနောပီတိ ပိသဒ္ဒေါ သမ္ဘာဝနေ၊ သကဒါဂါမိအာဒိကေ ပန ကာ နာမ ကထာတိ ဒဿေတိ. သော စ ခေါတိ သတိဝိနယော စ. စောဒိယမာနေယေဝါတိ စောဒိယမာနဿေဝ၊ အယမေဝ ဝါ ပါဌော. တသ္မိန္တိ သတိဝိနယသ္မိံ ဒိန္နေတိ သမ္ဗန္ဓော. အစောဒိတတ္တာ ကထာ န ရူဟတီတိ အာဟ ‘‘စောဒေန္တောပီ’’တိအာဒိ. အာပဇ္ဇတီတိ စောဒကော အာပဇ္ဇတိ. စောဒနာဒိအသာရုပ္ပေ ဝိနေတိ ဝိနာသေတီတိ ဝိနယော၊ ဝိနေတိ ဝိနာသေတိ အနေနာတိ ဝါ ဝိနယော၊ ဝိနယကမ္မံ. သတိဝေပုလ္လပတ္တဿ ဒါတဗ္ဗော ဝိနယော သတိဝိနယော.
၃. အမူဠှဝိနယကထာ
၁၉၆. ဘာသိတပရိကန္တန္တိ ဧတ္ထ ဘာသိတပရိကန္တသဒ္ဒါနံ ကရဏာပေက္ခတ္တာ ဝိသုံ ကရဏံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဝါစာယ ဘာသိတံ၊ ကာယေန ပရိကန္တ’’န္တိ. ‘‘ပရိက္ကမေတွာ ကတ’’န္တိ ဣမိနာ ပရိကမတီတိ ပရိကန္တံ၊ ပရိကန္တံ ဟုတွာ ကတံ ပရိကန္တန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ပရိက္ကမေတွာတိ အတိက္ကမိတွာ. သရတာယသ္မာတိ ဧတ္ထ ဥကာရလောပသန္ဓိံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သရတု အာယသ္မာ’’တိ. ‘‘ဧဝရူပိယာ အာပတ္တိယာ’’တိ ဣမိနာ အာပဇ္ဇိတာတိ ဧတ္ထ တုပစ္စယယောဂဘာဝတော ကမ္မတ္ထဆဋ္ဌိယာပိ သမ္ဘဝဘာဝံ ဒဿေတိ. တုပစ္စယယောဂေ ကမ္မတ္ထဆဋ္ဌီ အနိစ္စံ ဟောတိ၊ တသ္မာ ပါဠိယံ ‘‘ဧဝရူပိယာ အာပတ္တိယာ’’တိ ကမ္မတ္ထဆဋ္ဌီဘာဝေန အဝတွာ ‘‘ဧဝရူပိံ အာပတ္တိ’’န္တိ ကမ္မတ္ထဒုတိယာဘာဝေန ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တဿာတိ ‘‘အာပဇ္ဇိတွာ’’တိ ပါဌဿ. ‘‘ပဌမံ ပစ္ဆာ’’တိ ပဒေဟိ အဓိပ္ပါယတ္ထံ ဒဿေတိ. စောဒကဿ ကထံ ဝိနေတိ ဝိနာသေတီတိ ဝိနယော၊ စောဒကဿ ကထံ ဝိနေတိ ဝိနာသေတိ အနေနာတိ ဝါ ဝိနယော. ပဌမံ မူဠှဘာဝံ ဥပဂန္တွာ ပစ္ဆာ အမူဠှဿ ဒါတဗ္ဗော ဝိနယော အမူဠှဝိနယော.
၄. ပဋိညာတကရဏကထာ
၂၀၀. ပဋိဇာနိယတေ၊ ပဋိဇာနနံ ဝါ ပဋိညာ၊ တာယ ကာရေတဗ္ဗံ.
၅. ယေဘုယျသိကာကထာ
၂၀၂. ယေဘုယျသိကာတိ ဧတ္ထ ယေဘုယျေန ပဝတ္တာ ယေဘုယျသိကာ၊ ဓမ္မဝါဒီနံ ယေဘုယျတာသမ္ပာဒိကာ ကိရိယာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ယဿာ ကိရိယာယာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ယဿာ ကိရိယာယာတိ ယဿာ ယေဘုယျတာသမ္ပာဒိကာယ ကိရိယာယ. ဧသာတိ ယေဘုယျတာသမ္ပာဒိကာ ကိရိယာ.
၂၀၄. ဩရမတ္တကန္တိ ဧတ္ထ ဩရသဒ္ဒေါ စ မတ္တသဒ္ဒေါ စ သမူဟံ ကတွာ ပရိတ္တဝါစကော အပ္ပမတ္တဝါစကောတိ အာဟ ‘‘ပရိတ္တံ အပ္ပမတ္တက’’န္တိ. ‘‘ဘဏ္ဍနမတ္တမေဝါ’’တိ ဣမိနာ န မဟန္တံ ဝိဝါဒါဓိကရဏံ ဟောတီတိ ဒဿေတိ. န စ ဂတိဂတန္တိ ဧတ္ထ စိရကာလဘာဝံ န စ ဂတန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဒွေ တယော။ပေ။ အဝိနိစ္ဆိတ’’န္တိ. တတ္ထ တတ္ထေဝါတိ တသ္မိံ တသ္မိံ ဝိဝါဒါဓိကရဏဇာတအာဝါသေ ဧဝ၊ န စ သရိတသာရိတပဒါနံ သုဒ္ဓကာရိတကိရိယဘာဝံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သယံ သရိတံ ဝါ အညေဟိ သာရိတံ ဝါ န ဟောတီ’’တိ. တေဟိ ဘိက္ခူဟီတိ ဝိဝါဒကာရကေဟိ ဘိက္ခူဟိ. ‘‘သလာကံ ဂါဟေန္တော’’တိ ဣမိနာ ‘‘ဇာနာတီ’’တိ ပဒဿ ကတ္တာရံ ဒဿေတိ. ဣမိနာ နီဟာရေနာတိ ဣမိနာ ကာရဏေန. အပိ နာမာတိ ဣမိနာ အပ္ပေဝနာမသဒ္ဒေါ အပိနာမပရိယာယောတိ ဒဿေတိ. အဿူတိ ဘဝေယျုံ. ဣမိနာ ‘‘ပါဠိယံ အဓမ္မဝါဒီ ဗဟုတရာ ဘဝေယျုံ၊ အပ္ပေဝ နာမ သာဓူ’’တိ ယောဇနာနယံ ဒဿေတိ. ‘‘အယမဿ အဇ္ဈာသယော ဟောတီ’’တိ ဣမိနာ ပါဌသေသံ ဒဿေတိ. အဿာတိ သလာကဂါဟဿ. ဒွီသုပီတိ ‘‘ဇာနာတိ သံဃော ဘိဇ္ဇိဿတီ’’တိ စ ‘‘အပ္ပေဝ နာမ သံဃော ဘိဇ္ဇေယျာ’’တိ စ ဒွီသုပိ ပဒေသု.
‘‘အဓမ္မေန ဂဏှန္တီ’’တိ ဧတ္ထ ‘‘ဂဏှန္တီ’’တိ ကိရိယာပဒဿ အဓမ္မဝါဒိနော ဧဝ ကတ္တာ နာမာတိ အာဟ ‘‘အဓမ္မဝါဒိနော’’တိ. ‘‘ဒွေ ဓမ္မဝါဒိနော’’တိ ဣမိနာ ‘‘ဝဂ္ဂါ ဂဏှန္တီ’’တိ ဧတ္ထ ‘‘ဂဏှန္တီ’’တိ ကိရိယာပဒဿ ဓမ္မဝါဒိနော ဧဝ ကတ္တာ နာမာတိ ဒဿေတိ. န စ ယထာဒိဋ္ဌိယာ ဂဏှန္တီတိ ဧတ္ထ ဓမ္မဝါဒိနော ဟုတွာ ဓမ္မဝါဒိသလာကံ အဂ္ဂဟေတွာ အဓမ္မဝါဒိသလာကဿ ဂဟဏံ န စ ယထာဒိဋ္ဌိယာ ဂဏှန္တိ နာမာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဓမ္မဝါဒိနော ဟုတွာ’’တိအာဒိ. ပဋိဝတ္တေတွာတိ ဣမမေဝတ္ထံ ပဋိသေဓေတွာ. ‘‘ပရိဝတ္တေတွာ’’တိပိ ပါဌော၊ ဟေဋ္ဌုပရိယာယံ ကတွာတိ အတ္ထော. တေတိ ဓမ္မဝါဒိနော. ဧတ္ထာတိ သမထက္ခန္ဓကေ.
၆. တဿပါပိယသိကာကထာ
၂၀၇. အသုစီတိ ဧတ္ထ နတ္ထိ သုစီနိ ကာယဝစီကမ္မာနိ ဧတဿာတိ အသုစီတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အသုစီဟိ ကာယဝစီကမ္မေဟိ သမန္နာဂတော’’တိ. ဧသေဝ နယော အလဇ္ဇီတိ ဧတ္ထာပိ. သာနုဝါဒေါတိ ဧတ္ထ အနုဝါဒဥပဝါဒသဒ္ဒါနံ ပရိယာယတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘သဥပဝါဒေါ’’တိ. ဣတိ ပဉ္စာတိ ဣမာနိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ. ဧတ္ထာတိ တဿပါပိယသိကကမ္မေ. ဣဒန္တိ ကမ္မံ ဝုစ္စတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဟီတိ ဝိတ္ထာရော. ယော ပုဂ္ဂလော ပါပိယောတိ ယောဇနာ. ပါပုဿန္နတာယာတိ လာမကုဿန္နတာယ. ဣမိနာ အယဉ္စ ပါပေါ အယဉ္စ ပါပေါ၊ အယမိမေသံ ဝိသေသေန ပါပေါတိ ပါပိယောတိ စ ပါပါနံ အတိသယေန ပါပေါတိ ပါပိယောတိ စ ဝစနတ္ထော ဒဿိတော. တဿာတိ ပုဂ္ဂလဿ. ဣမိနာ တဿ ပါပိယဿ ကတ္တဗ္ဗံ တဿပါပိယသိကံ၊ တမေဝ ကမ္မံ တဿပါပိယသိကကမ္မန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ကေသုစိ ပေါတ္ထကေသု ယကာရေ ဒွေဘာဝေါ အတ္ထိ၊ သော အယုတ္တောယေဝ. ‘‘ယေဘုယျသိကာ’’တိ ဧတ္ထ ယကာရေ ဒွေဘာဝဿ ဒဿနတော ဧတ္ထာပိ ဒွေဘာဝေါ ယုတ္တော ဘဝေယျာတိ လိခန္တီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.
၇. တိဏဝတ္ထာရကာဒိကထာ
၂၁၂. ကက္ခဠတာယ ဝါဠတာယာတိ ဧတ္ထ ကက္ခဠဿ ဘာဝေါ ကက္ခဠတာ၊ ဝါဠဿ ဘာဝေါ ဝါဠတာတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ကက္ခဠဘာဝါယ စေဝ ဝါဠဘာဝါယ စာ’’တိ. ဣမိနာ တာပစ္စယဿ သမူဟတ္ထဉ္စ သွတ္ထဉ္စ ပဋိက္ခိပတိ. ‘‘ကက္ခဠတာယ ဝါဠတာယာ’’တိ ဗျဉ္ဇနတောယေဝ နာနံ၊ န အတ္ထတော. ဘေဒါယာတိ ဧတ္ထ အညဿ ဘေဒံ ပဋိက္ခိပန္တော အာဟ ‘‘သံဃဘေဒါယာ’’တိ. ဂိလာနေပီတိ ပိသဒ္ဒေါ အညေ ပန ကာ ကထာတိ ဒဿေတိ. တတ္ထေဝါတိ အဓိကရဏဝူပသမဋ္ဌာနေယေဝ. ‘‘ဧကတော’’တိ ဣမိနာ ဧကဇ္ဈန္တိ ပဒဿ ‘‘ဧကတော’’တိ ပဒေန သမာနတံ ဒဿေတိ၊ ဧကသဒ္ဒတော ဇ္ဈပစ္စယော စ တောပစ္စယော စ ဝိသေသော၊ ‘‘တိဏဝတ္ထာရကသဒိသတ္တာ’’တိ ဣမိနာ သဒိသူပစာရံ ဒဿေတိ. တိဏေဟိ အဝတ္ထရိတဗ္ဗန္တိ တိဏဝတ္ထာရံ၊ ဂူထမုတ္တံ၊ တိဏဝတ္ထာရမိဝ တိဏဝတ္ထာရကံ. ဧတ္ထ အဓိကရဏမေဝ မုချတော လဗ္ဘတိ၊ သမထော ပန ဖလူပစာရတော၊ သဒိသတ္ထေ ကပစ္စယော. တမေဝတ္ထံ ပါကဋံ ကရောန္တော အာဟ ‘‘ယထာ ဟီ’’တိအာဒိ. ဃဋ္ဋိယမာနံ ဂူထံ ဝါ မုတ္တံ ဝါတိ ယောဇနာ. ‘‘ဃဋ္ဋိယမာန’’န္တိ ပဒံ ဟေတုအန္တောဂဓဝိသေသနံ၊ ‘‘ဗာဓတီ’’တိ ဣမိနာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. သုပ္ပဋိစ္ဆာဒိတဿ ပန အဿ ဂူထမုတ္တဿာတိ ယောဇနာ. ‘‘သုပ္ပဋိစ္ဆာဒိတဿာ’’တိ ပဒမ္ပိ ဟေတုအန္တောဂဓဝိသေသနမေဝ၊ ‘‘န ဗာဓတီ’’တိ ဣမိနာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. ယံ အဓိကရဏံ သံဝတ္တတီတိ သမ္ဗန္ဓော. မူလာနုမူလန္တိ မူလဉ္စ အနုမူလဉ္စ မူလာနုမူလံ. တန္တိ အဓိကရဏံ. ဣမိနာ ကမ္မေနာတိ တိဏဝတ္ထာရကကမ္မေန. ဂူထံ တိဏေဟိ ပဋိစ္ဆန္နံ သုဝူပသန္တံ ဟောတိ ဝိယ တိဏဝတ္ထာရကေန ပဋိစ္ဆန္နံ သုဝူပသန္တံ ဟောတီတိ ယောဇနာ. ဣတီတိ တသ္မာ.
၂၁၃. ထုလ္လဝဇ္ဇန္တိ ဧတ္ထ ထုလ္လစ္စယဿာပိ ထုလ္လဝဇ္ဇတ္တာ ဣဓ ပါရာဇိကသံဃာဒိသေသမေဝါဓိပ္ပေတန္တိ အာဟ ‘‘ပါရာဇိကဉ္စေဝ သံဃာဒိသေသဉ္စာ’’တိ. ဂိဟိပဋိသံယုတ္တန္တိ ဧတ္ထ ဂိဟီနံ ပဋိသံယုတ္တံ ဂိဟိပဋိသံယုတ္တန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဂိဟီန’’န္တိအာဒိ. ‘‘ဟီနေနာ’’တိ ပဒံ ‘‘ခုံသနဝမ္ဘန’’ ဣတိ ပဒေနေဝ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. ဓမ္မိကပဋိဿဝေသူတိ နိမိတ္တတ္ထေ ဘုမ္မဝစနံ.
၂၁၄. ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ ဝုဋ္ဌိတာ ဟောန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထာတိ အဓိကရဏဝူပသမဋ္ဌာနေ. အညာဝိဟိတာပီတိ အဓိကရဏဝိနိစ္ဆယတော အညသ္မိံ ဌာနေ စိတ္တံ အာဝိဟိတာပိ ဌပိတာပိ. ဥပသမ္ပဒမဏ္ဍလတောတိ ဥပသမ္ပဒသီမဗိမ္ဗတော၊ ယေ ပနာတိ ဘိက္ခူ ပန၊ ဒိဋ္ဌာဝိကမ္မံ ကရောန္တီတိ ဝါ အနာဂတာတိ ဝါ နိသိန္နာတိ ဝါ သမ္ဗန္ဓော. တေဟိ ဝါတိ အဓိကရဏံ ဝိနိစ္ဆိနန္တေဟိ ဘိက္ခူဟိ ဝါ. တတ္ထာတိ အဓိကရဏဝိနိစ္ဆိတဋ္ဌာနံ. ဆန္ဒံ ဒတွာတိ ဆန္ဒံ သံဃဿ ဒတွာ. ပရိဝေဏာဒီသူတိအာဒိသဒ္ဒေန အာဝါသာဒယော သင်္ဂဏှာတိ. တေတိ ဘိက္ခူ.
၈. အဓိကရဏကထာ
၂၁၅. ဝိပစ္စတာယာတိ ဧတ္ထ ဝိကာရဘာဝေန ပတတိ ပဝတ္တတီတိ ဝိပစ္စံ၊ စိတ္တဒုက္ခံ၊ တဒေဝ ဝိပစ္စတာ၊ တဒတ္ထာယာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘စိတ္တဒုက္ခတ္ထ’’န္တိ. ‘‘ဖရုသဝစန’’န္တိ ဣမိနာ ဝေါဟာရ သဒ္ဒေါ ဝစနပရိယာယောတိ ဒဿေတိ. ယော တတ္ထာတိ ဧတ္ထ တသဒ္ဒဿ ဝိသယံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တေသု အနုဝဒန္တေသူ’’တိ. ယော ဥပဝါဒေါတိ ယောဇနာ. ‘‘အနုဝဒနာ’’တိ ဧတံ ပဒန္တိ ယောဇနာ. အာကာရဒဿနန္တိ အနုဝဒနဿ အာကာရဒဿနံ၊ ဒဿနဟေတု ဝါ. ‘‘ပုနပ္ပုန’’န္တိ ဣမိနာ အနုသမ္ပဝင်္ကတာတိ ဧတ္ထ အနုသဒ္ဒဿ န ဥပစ္ဆိန္နတ္ထံ ဒဿေတိ. တတ္ထေဝါတိ အနုဝဒနေ ဧဝ. သမ္ပဝင်္ကတာတိ သမ္မာ ပကာရေန နိန္နပေါနပဗ္ဘာရတာ. အဗ္ဘုဿဟနတာတိ ဧတ္ထ အတိရေကံ ဥဿာဟနတာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ကသ္မာ’’တိအာဒိ. အနုဗလပ္ပဒါနန္တိ ဧတ္ထ ပုနပ္ပုနံ ဗလဿ ပဒါနန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပုရိမဝစနဿာ’’တိအာဒိ.
ကိစ္စယတာတိ ဧတ္ထ ‘‘မာ ပဏ္ဍိစ္စယ’’န္တိအာဒီသု (ဇာ. ၂.၂၂.၁) ဝိယ ဗျဉ္ဇနဝဍ္ဎနဝသေန ယကာရာဂမောတိ အာဟ ‘‘ကိစ္စမေဝ ကိစ္စယ’’န္တိ. ‘‘ဥဘယံပေတံ သံဃဿေဝ အဓိဝစန’’န္တိ ဣမိနာ ကိစ္စကရဏီယသဒ္ဒေါ ကတ္တုဝါစကောတိ ဒဿေတိ၊ သံဃော ဟိ ကရောတီတိ ဝစနတ္ထေန ကိစ္စောတိ စ ကရဏီယောတိ စ ဝုစ္စတိ. တဿ ဘာဝေါ၊ ကိစ္စယတာ ကရဏီယတာတိ ဝုတ္တေ သံဃကမ္မံယေဝ လဗ္ဘတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဥဘယံပေတံ သံဃကမ္မဿေဝ အဓိဝစန’’န္တိ. ယဒိ ကမ္မဝါစကော ဘဝေယျ၊ ‘‘ကတ္တဗ္ဗန္တိ ကိစ္စံ၊ ကရဏီယ’’န္တိ ဝုတ္တေယေဝ သံဃကမ္မဿ လဘနတော တာပစ္စယော သွတ္ထော ဘဝေယျ. ဧဝဉှိ သတိ ကိစ္စယဿ ဘာဝေါ ကိစ္စယတာ ကရဏီယဿ ဘာဝေါ ကရဏီယတာတိ ဝစနတ္ထော န ကတ္တဗ္ဗော ဘဝေယျ၊ ကတော စ၊ တသ္မာ န ကမ္မဝါစကောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တဿေဝါတိ သံဃကမ္မဿေဝ. တတ္ထာတိ အပလောကနာဒီသု စတူသု ကမ္မေသု. သီမဋ္ဌကသံဃန္တိ ‘‘ဥပစာရသီမာဒီသု ဌိတံ သံဃံ. သောဓေတွာတိ ဧတ္ထ သောဓနံ နာမ သီမဋ္ဌကသံဃဿ ဟတ္ထပါသနယနံ၊ ဆန္ဒာရဟာနံ ဆန္ဒဿ အာဟရဏံ၊ သီမတော ဗဟိကရဏံ. တမေဝတ္ထံ ဧကဒေသတော ဒဿေတုံ ဝုတ္တံ ‘‘ဆန္ဒာရဟာနံ ဆန္ဒံ အာဟရိတွာ’’တိ. အပလောကေတိ အာပုစ္ဆတိ အနေနာတိ အပလောကနံ၊ တံယေဝ ကမ္မံ အပလောကနကမ္မံ. ဝုတ္တနယေနေဝါတိ ‘‘သီမဋ္ဌကသံဃံ သောဓေတွာ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တနယေနေဝ. ‘‘သုဏာတု မေ’’တိအာဒိနာ သံဃဂဏပုဂ္ဂလေ ဉာပေတိ ဧတာယာတိ ဉတ္တိ၊ သာယေဝ ကမ္မံ ဉတ္တိကမ္မံ၊ ဉတ္တိယေဝ ဒုတိယံ ဉတ္တိဒုတိယံ၊ တမေဝ ကမ္မံ ဉတ္တိဒုတိယကမ္မံ. ဧတ္ထ ကိဉ္စာပိ ဉတ္တိ ပဌမံ ဌပိတာ၊ ကမ္မဝါစာယေဝ ဒုတိယာ ဟောတိ၊ ‘‘ဖဿပဉ္စမာ’’တိအာဒီသု (ဓာတု. ၃၁၆) ဝိယ ပန ပဋိလောမဝသေန ဝေါဟာရံ ကတွာ ‘‘ဉတ္တိဒုတိယာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဖဿပဉ္စမာတိ ဧတ္ထ ကိဉ္စာပိ ဓမ္မသင်္ဂဏိယံ (ဓ. သ. ၁ အာဒယော) ‘‘ဖဿော ဟောတိ၊ ဝေဒနာ ဟောတိ၊ သညာ ဟောတိ၊ စေတနာ ဟောတိ၊ စိတ္တံ ဟောတီ’’တိ ဖဿံ ပဌမံ ဝုတ္တံ၊ ပဋိလောမဝသေန ပန ဝေါဟာရံ ကတွာ ‘‘ဖဿပဉ္စမာ’’တိ ဓာတုကထာယံ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧသေဝ နယော ဉတ္တိ စတုတ္ထကမ္မေပိ. ဧကာယ စ အနုသာဝနာယာတိ ဉတ္တိတော အနုပစ္ဆာ သာဝေတဗ္ဗာတိ အနုသာဝနာ၊ တာယ၊ တီဟိ စ အနုသာဝနာဟီတိ ဉတ္တိတောအနု ပစ္ဆာ၊ ပုနပ္ပုနံ ဝါ တိက္ခတ္တုံ သာဝေတဗ္ဗာတိ အနုသာဝနာ၊ တာဟိ. တတ္ထာတိ စတူသု ကမ္မေသု.
အပလောကေတွာဝါတိ ဧတ္ထ ဧဝဖလံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဉတ္တိကမ္မာဒိဝသေန န ကာတဗ္ဗ’’န္တိ. ဉတ္တိကမ္မမ္ပီတိ ပိသဒ္ဒေန န ကေဝလံ အပလောကနကမ္မမေဝ၊ အထ ခေါ ဉတ္တိကမ္မမ္ပီတိ ဒဿေတိ. ဉတ္တိဒုတိယကမ္မံ ပနာတိ ဧတ္ထ ပနသဒ္ဒေါ ဝိသေသတ္ထဇောတကော၊ ပက္ခန္တရဇောတကော ဝါ. တတ္ထာတိ ဒွီသု ကမ္မေသု. ဂရုကာနီတိ အလဟုကာနိ. အဝသေသာနီတိ ဆဟိ ကမ္မေဟိ အဝသေသာနိ၊ ဧဝရူပါနိ လဟုကကမ္မာနီတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘အဝသေသာ’’တိပိ ပါဌော၊ သမ္မုတိယောတိ သမ္ဗန္ဓော. အပလောကေတွာပီတိ ပိသဒ္ဒေါ ဉတ္တိဒုတိယကမ္မဝါစံ သာဝေတွာပီတိ သမ္ပိဏ္ဍေတိ. အညတ္ထာပေါဟနံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဉတ္တိကမ္မဉတ္တိစတုတ္ထကမ္မဝသေန ပန န ကာတဗ္ဗမေဝါ’’တိ. ဉတ္တိစတုတ္ထကမ္မံ ကာတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတ္ထာတိ သမထက္ခန္ဓကေ.
ဝိတ္ထာရတော ပန အာဂတောယေဝါတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧတေသန္တိ စတုန္နံ ကမ္မာနံ. ယံ ပန အတ္ထဇာတံ အနုတ္တာနန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထာတိ စတူသု ကမ္မေသု. တန္တိ အတ္ထဇာတံ. ဧဝန္တိ ဧဝံ ကမ္မဝဂ္ဂေယေဝ ဝဏ္ဏယမာနေ. ဟီတိ လဒ္ဓဂုဏဇောတကော. သုဝိညေယျာတိ သုခေန ဝိညာတဗ္ဗာ.
၂၁၆. ပါဠိဝသေနေဝါတိ န အဋ္ဌကထာဝသေနာတိ အဓိပ္ပါယော.
၂၂၀. ယေနာတိ စိတ္တုပ္ပါဒေန. ဣမိနာ ဝိဝဒန္တိ အနေနာတိ ဝိဝါဒေါတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. သမထေဟိ စာတိ စသဒ္ဒေါ သမ္ပိဏ္ဍနတ္ထော. တေန န ကေဝလံ ဝိဝါဒေါယေဝ၊ အထ ခေါ အဓိကရဏဉ္စာတိ သမ္ပိဏ္ဍေတိ၊ အထ ဝါ သမထေဟိ စာတိ သမထေဟိ ဧဝ. ဣမိနာ သမထေဟိ အဓိကရီယတိ ဝူပသမီယတီတိ အဓိကရဏန္တိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ဝိဝါဒေါယေဝ အဓိကရဏံ ဝိဝါဒါဓိကရဏံ. ဧဝမာဒိနာ နယေနာတိ အာဒိသဒ္ဒေန အနုဒ္ဓံသနေန ဝဒန္တိ အနေန စိတ္တုပ္ပါဒေနာတိ အနုဝါဒေါတိအာဒယော ဝစနတ္ထေ သင်္ဂဏှာတိ.
၂၂၂. သန္ဓာယဘာသိတဝသေနာတိ လောကဝဇ္ဇံ သန္ဓာယ ဘာသိတဿ ဝစနဿ ဝသေန. သန္ဓာယဘာသိတတ္ထံ ဝိတ္ထာရေန္တော အာဟ ‘‘ယသ္မိံ ဟီ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ပထဝိခဏနာဒိကေ ယသ္မိံ အာပတ္တာဓိကရဏေတိ ယောဇနာ. တသ္မိန္တိ ကုသလစိတ္တင်္ဂေ အာပတ္တာဓိကရဏေ. တသ္မာတိ ယသ္မာ န သက္ကာ ဝတ္တုံ၊ တသ္မာ. ဣဒန္တိ ‘‘နတ္ထိ အာပတ္တာဓိကရဏံ ကုသလ’’န္တိ ဝစနံ၊ ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သန္ဓာယ အဝုတ္တံ ဒဿေတွာ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဣဒံ ပန သန္ဓာယ ဝုတ္တ’’န္တိ. တတ္ထ ဣဒံ ပနာတိ ကာရဏံ ပန သန္ဓာယာတိ သမ္ဗန္ဓော. ယံ အာပတ္တာဓိကရဏန္တိ ယောဇနာ. ‘‘လောကဝဇ္ဇ’’န္တိ ပဒေ တုလျာဓိကရဏံ. လောကသ္မိံ၊ လောကေဟိ ဝါ ဝဇ္ဇေတဗ္ဗန္တိ လောကဝဇ္ဇံ. တန္တိ အာပတ္တာဓိကရဏံ. တတ္ထာတိ အာပတ္တာဓိကရဏေ. ဝိကပ္ပေါတိ ဝိဝိဓာ ကပ္ပနံ၊ ဝိဝိဓတက္ကော ဝါ. ယံ ပနာတိ အာပတ္တာဓိကရဏံ ပန. ‘‘ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇ’’န္တိ ပဒေ တုလျာဓိကရဏံ. ဘဂဝတော ပညတ္တိယာ ဟေတုဘူတာယ ဝဇ္ဇေတဗ္ဗန္တိ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ. တန္တိ အာပတ္တာဓိကရဏံ၊ အကုသလံ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ကိဉ္စီတိ အပ္ပမတ္တကံ၊ အာပတ္တာနာပတ္တိံ အဇာနန္တဿ အာပဇ္ဇနတောတိ သမ္ဗန္ဓော. တသ္မာတိ ယသ္မာ အဗျာကတံ ဟောတိ၊ တသ္မာ. တတ္ထာတိ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇဘူတေ အာပတ္တာဓိကရဏေ. ‘‘အာပတ္တာဓိကရဏံ။ပေ။ ကုသလ’’န္တိ ဣဒံ ဝစနံ ဝုတ္တန္တိ ယောဇနာ.
ယဒိ ကုသလစိတ္တော အာပဇ္ဇတိ၊ အထ နနု အာပတ္တာဓိကရဏံ ကုလလန္တိ ဝတ္တဗ္ဗော ဘဝေယျာတိ အာဟ ‘‘သစေ ပနာ’’တိအာဒိ. ယန္တိ အာပတ္တာဓိကရဏံ. ‘‘ဣဒံ ဝုစ္စတိ။ပေ။ ကုသလ’’န္တိ ဝဒေယျ သစေတိ ယောဇနာ. ဧဠကလောမဉ္စ ပဒသောဓမ္မဉ္စ ဧဠကလောမပဒသောဓမ္မာနိ၊ တာနိ အာဒီနိ ယေသံ တာနီတိ ဧဠကလောမပဒသောဓမ္မာဒီနိ၊ တာနိ သမုဋ္ဌာနာနိ ယာသန္တိ ဧဠကလောမပဒသောဓမ္မာဒိသမုဋ္ဌာနာ၊ တာသံ အာပတ္တီနမ္ပီတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထာတိ ဧဠကလောမပဒသောဓမ္မာဒိသမုဋ္ဌာနာသု အာပတ္တီသု. အာပတ္တိယာ အင်္ဂန္တိ အာပတ္တိယာ ကာရဏံ. ဧဝံ အာပတ္တိယာ အနင်္ဂံ ဒဿေတွာ တဿာယေဝ အင်္ဂံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ကာယဝစီဝိညတ္တိဝသေန ပနာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ စလိတပ္ပဝတ္တာနန္တိ စလိတေန ဟေတုဘူတေန ပဝတ္တာနံ. အထ ဝါ စလိတော စ ကာယော၊ ပဝတ္တာ စ ဝါစာတိ စလိတပ္ပဝတ္တာ၊ တာသံ စလိတပ္ပဝတ္တာနံ ကာယဝါစာနံ. တဉ္စာတိ ကာယဝါစာနံ အညတရဉ္စ. အဗျာကတန္တိ ဧတ္ထ ဣတိသဒ္ဒေါ ပရိသမာပနတ္ထော.
အယမတ္ထော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. တေနာတိ စိတ္တေန. ‘‘ဣဒံ။ပေ။ သဒ္ဓိ’’န္တိ ဣမိနာ သဉ္ဇာနန္တောတိ ဧတ္ထ သံသဒ္ဒဿ သုန္ဒရတ္ထံ သဟ အာကာရေန ဒဿေတိ. ‘‘ဝီတိက္ကမ။ပေ။ ကပ္ပေတွာ’’တိ ဣမိနာ စေစ္စာတိ ပဒဿ အတ္ထံ သဟ ဝိသေသနေန ဒဿေတိ. ‘‘ဥပက္ကမဝသေန။ပေ။ ပေသေတွာ’’တိ ဣမိနာ အဘိဝိတရိတွာတိ ပဒဿ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ပါဠိယံ ယံသဒ္ဒေါဝီတိက္ကမဝိသယောတိ အာဟ ‘‘ယံ အာပတ္တာဓိကရဏံ ဝီတိက္ကမ’’န္တိ. ‘‘အာပဇ္ဇတီ’’တိ ဣမိနာ ပါဌသေသံ ဒဿေတိ. ဧဝံ ဝီတိက္ကမတော တဿ ဘိက္ခုနောတိ ယောဇနာ.
အဗျာကတဝါရေပီတိ ပိသဒ္ဒေါ အကုသလဝါရံ အပေက္ခတိ. တဿာတိ စိတ္တဿ. အဇာနန္တောတိအာဒီနံ ပဒါနမတ္ထော အကုသလဝါရေ ဝုတ္တပဋိပက္ခဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗော. ယံ အာပတ္တာဓိကရဏန္တိအာဒီနံ ပဒါနမတ္ထော အကုသလဝါရေန သဒိသောယေဝ.
၂၂၄. အယံ ဝိဝါဒေါ နော အဓိကရဏန္တိအာဒီသု ဧဝမတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော.
၉. အဓိကရဏဝူပသမနသမထကထာ
၂၂၈. စတုဝဂ္ဂကရဏေ ကမ္မေတိ သီမသမ္မုတိအာဒိကမ္မေ. ပဉ္စဝဂ္ဂကရဏေတိ ပစ္စန္တိမေသု ဇနပဒေသု ဥပသမ္ပဒါဒိကမ္မေ. ဒသဝဂ္ဂကရဏေတိ မဇ္ဈိမေသု ဇနပဒေသု ဥပသမ္ပဒကမ္မေ. ဝီသတိဝဂ္ဂကရဏေတိ အဗ္ဘာနကမ္မေ. ကမ္မပ္ပတ္တာတိ ကမ္မဿ ပတ္တာ ယုတ္တာ အနုရူပါ.
၂၃၀. သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗန္တိ ပဋိဂ္ဂဏှိတဗ္ဗံ. သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ စ ပန အတိက္ကာမေတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဘဏ္ဍကန္တိ စီဝရာဒိဘဏ္ဍကံ. မာနနိဂ္ဂဟတ္ထာယာတိ ဘဏ္ဍနဇာတာနံ မာနဿ နိဂ္ဂဟတ္ထာယ. ကတိပါဟန္တိ ကတိပယာဟံ၊ ဒွီဟတီဟန္တိ အတ္ထော.
၂၃၁. အနန္တာနိ စေဝ ဘဿာနီတိ ဧတ္ထ အနန္တသဒ္ဒေါ အပရိမာဏသဒ္ဒေန အတ္ထတော ဧကောတိ အာဟ ‘‘အပရိမာဏာနီ’’တိ. ‘‘ဝစနာနီ’’တိ ဣမိနာ ဘဿသဒ္ဒေါ ဝစနပရိယာယောတိ ဒဿေတိ. ဥဗ္ဗာဟိကာယ သမ္မနိတဗ္ဗောတိ ကေန သမ္မနိတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘အပလောကေတွာ ဝါ’’တိအာဒိ. ဣမိနာ အပလောကနကမ္မေန ဝါ ဉတ္တိဒုတိယကမ္မေန ဝါ သမ္မနိတဗ္ဗောတိ ဒဿေတိ. အနန္တာနိ ဘဿာနိ ဓမ္မကထိကံ ဥဒ္ဓရိတွာ ဗာဟတိ ပဋိသေဓေတိ ဣမာယ သမ္မုတိယာတိ ဥဗ္ဗာဟိကာ၊ တာယ. ဧဝံ သမ္မတေဟိ ပန ဘိက္ခူဟိ ဝိနိစ္ဆိတဗ္ဗန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဝိသုံ နိသီဒိတွာ တဿာယေဝ ပရိသာယ နိသီဒိတွာ ဝါတိ ယောဇနာ. အညေဟီတိ သမ္မတဘိက္ခူဟိ အညေဟိ.
၂၃၃. တတြဿာတိ ဧတ္ထ တတြ အဿာတိ ပဒဝိဘာဂံ ကတွာ တသဒ္ဒေါ ပရိသဝိသယော ပသိဒ္ဓဝိသယော၊ အဿသဒ္ဒေါ အာချာတိကောတိ အာဟ ‘‘တဿံ ပရိသတိ ဘဝေယျာ’’တိ. ‘‘နေဝ သုတ္တံ အာဂတ’’န္တိ သာမညတော ဝုတ္တေပိ ‘‘နော သုတ္တဝိဘင်္ဂေါ’’တိ ဝက္ခမာနတ္တာ မာတိကံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘န မာတိကာ အာဂတာ’’တိ. ဝိနယောပီတိ ခန္ဓကဝိနယောပိ. ပိသဒ္ဒေန သုတ္တဝိဘင်္ဂံ အပေက္ခတိ. ဗျဉ္ဇနစ္ဆာယာယာတိ ဧတ္ထ ဆာယာသဒ္ဒေါ ပဋိဗိမ္ဗေ စ ပဘာယ စ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ဗျဉ္ဇနမတ္တမေဝါ’’တိ၊ ဗျဉ္ဇနပဋိဗိမ္ဗိကဗျဉ္ဇနပဘာဝန္တဘူတံ အတ္ထံ အဂ္ဂဟေတွာ ဗျဉ္ဇနပဋိဗိမ္ဗဗျဉ္ဇနပဘာမတ္တမေဝ ဂဟေတွာတိ အဓိပ္ပါယော. ‘‘ပဋိသေဓေတီ’’တိ ဣမိနာ ပဋိဗာဟသဒ္ဒေါ ပဋိသေဓတ္ထောယေဝ၊ န မဒ္ဒနတ္ထောတိ ဒဿေတိ. ပဋိဗာဟနာကာရံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဇာတရူပရဇတခေတ္တဝတ္ထုပဋိဂ္ဂဟဏာဒီသူ’’တိအာဒိ. ကိန္တိ ကေန ကာရဏေန၊ ကသ္မာ ကာရဏာ ဝါ. ဣမေတိ ဇာတရူပါဒိပဋိဂ္ဂါဟကေ ဘိက္ခူ. ကာရေထာတိ တုမှေ ကာရေယျာထ. ဧယျာထဿ ဟိ ဧထာဒေသော. ပုစ္ဆာယံ သတ္တမီဝိဘတ္တိ ဟောတိ. သုတ္တေတိ သုတ္တန္တပိဋကေ. အပရော ဓမ္မကထိကော ဝဒတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဣမေသန္တိ ဩလမ္ဗေတွာ နိဝါသေန္တာနံ. ဧတ္ထာတိ ဩလမ္ဗေတွာ နိဝါသနေ.
၂၃၄. ဗဟုတရာ ဘိက္ခူတိ ဧတ္ထ ဒွိဂုဏတိဂုဏာဒိနာ အဓိကာ ဧဝ ဗဟုတရာ နာမာတိ အာဟ ‘‘ဧကေနပိ အဓိကာ ဗဟုတရာဝါ’’တိ. ‘‘ကော ပန ဝါဒေါ’’တိအာဒိနာ ‘‘ဧကေနပီ’’တိ ဧတ္ထ ပိသဒ္ဒဿ ဂရဟတ္ထံ ဒဿေတိ.
တိဝိဓသလာကဂ္ဂါဟကထာ
၂၃၅. သညတ္တိယာတိ ဧတ္ထ သညာပနံ သညတ္တိ၊ တဒတ္ထာယာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သညာပနတ္ထာယာ’’တိ. ဂူဟိတဗ္ဗောတိ ဂူဠှော၊ သောယေဝ ဂူဠှကော၊ သလာကဂ္ဂါဟော ကာတဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝိဝရိတဗ္ဗောတိ ဝိဝဋော၊ သောယေဝ ဝိဝဋကော. သဿ အတ္တနော ကဏ္ဏသမီပေ ဇပ္ပီယတိ ကထီယတီတိ သကဏ္ဏဇပ္ပေါ၊ သောယေဝ သကဏ္ဏဇပ္ပကော. ‘‘နိမိတ္တသညံ အာရောပေတွာ’’တိ ဣမိနာ ဝဏ္ဏာဝဏ္ဏာယော ကတွာတိ ဧတ္ထ ဝဏ္ဏသဒ္ဒေါ သဏ္ဌာနဝါစကောတိ ဒဿေတိ. သုသဏ္ဌာနဒုသဏ္ဌာနာ သလာကာယော ကတွာတိ အတ္ထော. တတောတိ ဝိသဘာဂကရဏတော ပရံ ဂဟေတဗ္ဗောတိ သမ္ဗန္ဓော. သဗ္ဗာပိ တာ သလာကာယောတိ ယောဇနာ. ကတွာတိ ပက္ခိပနံ ကတွာ. ဝုတ္တနယေနာတိ ‘‘အလဇ္ဇုဿန္နာယာ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တနယေန. ‘‘ယာဝတတိယ’’န္တိ ဣမိနာ ပစ္စုက္ကဍ္ဎိတဗ္ဗန္တိ ဧတ္ထ ပုနပ္ပုနံ ဥဒ္ဓံ ကဍ္ဎိတဗ္ဗန္တိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. အတိရေကဇာတေတိ အဓမ္မဝါဒီဟိ အတိရေကတော ဇာတေ သတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ယာဝတတိယမ္ပီတိ ပိသဒ္ဒေါ တတော ဦနေ ဧကဒွေဝါရေ ပန ကာ နာမ ကထာတိ ဒဿေတိ.
သကဏ္ဏဇပ္ပကေ ပန ဧဝံ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ ယောဇနာ. သစေ သင်္ဃတ္ထေရော ဂဏှာတီတိ သမ္ဗန္ဓော. သောတိ သင်္ဃတ္ထေရော. ဝယောအနုပ္ပတ္တာတိ ပစ္ဆိမဝယံ အနုပ္ပတ္တာ. ဧတန္တိ အဓမ္မဝါဒိသလာကံ. အဿာတိ သင်္ဃတ္ထေရဿ. ဣတရာ သလာကာတိ အဓမ္မဝါဒိသလာကာဟိ အညာ ဓမ္မဝါဒိသလာကာ. သောတိ သင်္ဃတ္ထေရော. တန္တိ ဓမ္မဝါဒိသလာကံ. တတောတိ နေဝ အဝဗုဇ္ဈနကာရဏာ. ဝုတ္တနယမေဝါတိ ဂူဠှကေ ဝုတ္တနယမေဝ. ဝိဝဋော အတ္ထော ဣမဿာတိ ဝိဝဋတ္ထော.
တဿပါပိယသိကာဝိနယကထာ
၂၃၈. ပါရာဇိကသာမန္တံ နာမာတိ ပါရာဇိကဿ အာသန္နံ နာမ. အဒိန္နာဒါနာဒီသူတိ အာဒိသဒ္ဒေန မနုဿဝိဂ္ဂဟ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မပါရာဇိကေ သင်္ဂဏှာတိ. နိဗ္ဗေဌယမာနန္တိ ဝေဌနရဟိတံ၊ တမေနံ ဘိက္ခုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဣမိနာ နိဗ္ဗေဌေန္တန္တိ ဧတ္ထ အန္တသဒ္ဒေါ မာနသဒ္ဒပရိယာယောတိ ဒဿေတိ. အတိဝေဌေတီတိ ဧတ္ထ ကေဟိ အတိဝေဌေတီတိ အာဟ ‘‘ဣင်္ဃာယသ္မာတိအာဒိဝစနေဟီ’’တိ. တေနာတိ စောဒကေန. မန္တိ မမံ. အာဟာတိ စုဒိတကော အာဟ. ဧတဿာတိ အဝဇာနနပဋိဇာနနာဒိကာရကဿ ပါပိယဿ ပုဂ္ဂလဿ. သီလဝါ ဘဝိဿတီတိ ပါပိယော ပုဂ္ဂလော သစေ သီလဝါ ဘဝိဿတိ. ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိန္တိ ပါပိယဘာဝတော ပဋိပ္ပဿမ္ဘနံ. နော စေတိ သီလဝါ နော ဘဝိဿတိ စေ. တထာ နာသိတောတိ တေန တဿ ပါပိယသိကကမ္မကရဏေန နာသံ ဂတော ဘဝိဿတိ. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗသ္မိံ သမထက္ခန္ဓကေ.
ဣတိ သမထက္ခန္ဓကဝဏ္ဏနာယ ယောဇနာ သမတ္တာ.