အဋ္ဌမဟာဝိပါကစိတ္တဝဏ္ဏနာ
၄၉၈. ဣဒါနိ အဋ္ဌမဟာဝိပါကစိတ္တာနိ ဒဿေတုံ ပုန ကတမေ ဓမ္မာ အဗျာကတာတိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. တတ္ထ ပါဠိယံ နယမတ္တံ ဒဿေတွာ သဗ္ဗဝါရာ သံခိတ္တာ. တေသံ အတ္ထော ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော. ယော ပနေတ္ထ ဝိသေသော တံ ဒဿေတုံ အလောဘော အဗျာကတမူလန္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ယမ္ပိ န ဝုတ္တံ တံ ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗံ – ယော ဟိ ကာမာဝစရကုသလေသု ကမ္မဒွါရကမ္မပထပုညကိရိယဝတ္ထုဘေဒေါ ဝုတ္တော သော ဣဓ နတ္ထိ. ကသ္မာ? အဝိညတ္တိဇနကတော အဝိပါကဓမ္မတော တထာ အပ္ပဝတ္တိတော စ. ယာပိ တာ ယေဝါပနကေသု ကရုဏာမုဒိတာ ဝုတ္တာ၊ တာ သတ္တာရမ္မဏတ္တာ ဝိပါကေသု န သန္တိ. ဧကန္တပရိတ္တာရမ္မဏာနိ ဟိ ကာမာဝစရဝိပါကာနိ. န ကေဝလဉ္စ ကရုဏာမုဒိတာ၊ ဝိရတိယောပေတ္ထ န သန္တိ. ‘ပဉ္စ သိက္ခာပဒါနိ ကုသလာနေဝါ’တိ (ဝိဘ. ၇၁၅) ဟိ ဝုတ္တံ.
အသင်္ခါရသသင်္ခါရဝိဓာနဉ္စေတ္ထ ကုသလတော စေဝ ပစ္စယဘေဒတော စ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အသင်္ခါရိကဿ ဟိ ကုသလဿ အသင်္ခါရိကမေဝ ဝိပါကံ၊ သသင်္ခါရိကဿ သသင်္ခါရိကံ. ဗလဝပစ္စယေဟိ စ ဥပ္ပန္နံ အသင်္ခါရိကံ၊ ဣတရေဟိ ဣတရံ. ဟီနာဒိဘေဒေပိ ဣမာနိ ဟီနမဇ္ဈိမပဏီတေဟိ ဆန္ဒာဒီဟိ အနိပ္ဖါဒိတတ္တာ ဟီနမဇ္ဈိမပဏီတာနိ နာမ န ဟောန္တိ. ဟီနဿ ပန ကုသလဿ ဝိပါကံ ဟီနံ၊ မဇ္ဈိမဿ မဇ္ဈိမံ၊ ပဏီတဿ ပဏီတံ. အဓိပတိနော ပေတ္ထ န သန္တိ. ကသ္မာ? ဆန္ဒာဒီနိ ဓုရံ ကတွာ အနုပ္ပါဒေတဗ္ဗတော. သေသံ သဗ္ဗံ အဋ္ဌသု ကုသလေသု ဝုတ္တသဒိသမေဝ.
ဣဒါနိ ဣမေသံ အဋ္ဌန္နံ မဟာဝိပါကစိတ္တာနံ ဝိပစ္စနဋ္ဌာနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဧတာနိ ဟိ စတူသု ဌာနေသု ဝိပစ္စန္တိ – ပဋိသန္ဓိယံ၊ ဘဝင်္ဂေ၊ စုတိယံ၊ တဒါရမ္မဏေတိ. ကထံ? မနုဿေသု တာဝ ကာမာဝစရဒေဝေသု စ ပုညဝန္တာနံ ဒုဟေတုကတိဟေတုကာနံ ပဋိသန္ဓိဂ္ဂဟဏကာလေ ပဋိသန္ဓိ ဟုတွာ ဝိပစ္စန္တိ. ပဋိသန္ဓိယာ ဝီတိဝတ္တာယ ပဝတ္တေ သဋ္ဌိပိ အသီတိပိ ဝဿာနိ အသင်္ချေယျမ္ပိ အာယုကာလံ ဘဝင်္ဂံ ဟုတွာ၊ ဗလဝါရမ္မဏေ ဆသု ဒွါရေသု တဒါရမ္မဏံ ဟုတွာ၊ မရဏကာလေ စုတိ ဟုတွာတိ. ဧဝံ စတူသု ဌာနေသု ဝိပစ္စန္တိ.
တတ္ထ သဗ္ဗေပိ သဗ္ဗညုဗောဓိသတ္တာ ပစ္ဆိမပဋိသန္ဓိဂ္ဂဟဏေ ပဌမေန သောမနဿသဟဂတတိဟေတုကအသင်္ခါရိကမဟာဝိပါကစိတ္တေန ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှန္တိ. တံ ပန မေတ္တာပုဗ္ဗဘာဂစိတ္တဿ ဝိပါကံ ဟောတိ. တေန ဒိန္နာယ ပဋိသန္ဓိယာ အသင်္ချေယျံ အာယု. ကာလဝသေန ပန ပရိဏမတိ. မဟာသီဝတ္ထေရော ပနာဟ – ‘သောမနဿသဟဂတတော ဥပေက္ခာသဟဂတံ ဗလဝတရံ. တေန ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှန္တိ. တေန ဂဟိတပဋိသန္ဓိကာ ဟိ မဟဇ္ဈာသယာ ဟောန္တိ. ဒိဗ္ဗေသုပိ အာရမ္မဏေသု ဥပ္ပိလာဝိနော န ဟောန္တိ၊ တိပိဋကစူဠနာဂတ္ထေရာဒယော ဝိယာ’တိ. အဋ္ဌကထာယံ ပန – ‘အယံ ထေရဿ မနောရထော၊’‘နတ္ထိ ဧတ’န္တိ ပဋိက္ခိပိတွာ ‘သဗ္ဗညုဗောဓိသတ္တာနံ ဟိတူပစာရော ဗလဝါ ဟောတိ၊ တသ္မာ မေတ္တာပုဗ္ဗဘာဂကာမာဝစရကုသလဝိပါကသောမနဿသဟဂတတိဟေတုကအသင်္ခါရိကစိတ္တေန ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှန္တီ’တိ ဝုတ္တံ.
ဝိပါကုဒ္ဓါရကထာ
ဣဒါနိ ဝိပါကုဒ္ဓါရကထာယ မာတိကာ ဌပေတဗ္ဗာ – တိပိဋကစူဠနာဂတ္ထေရော တာဝ အာဟ – ဧကာယ ကုသလစေတနာယ သောဠသ ဝိပါကစိတ္တာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. ဧတ္ထေဝ ဒွါဒသကမဂ္ဂေါပိ အဟေတုကဋ္ဌကမ္ပီတိ. မောရဝါပိဝါသီ မဟာဒတ္တတ္ထေရော ပနာဟ – ဧကာယ ကုသလစေတနာယ ဒွါဒသ ဝိပါကစိတ္တာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. ဧတ္ထေဝ ဒသကမဂ္ဂေါပိ အဟေတုကဋ္ဌကမ္ပီတိ. တိပိဋကမဟာဓမ္မရက္ခိတတ္ထေရော အာဟ – ဧကာယ ကုသလစေတနာယ ဒသ ဝိပါကစိတ္တာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဧတ္ထေဝ အဟေတုကဋ္ဌကန္တိ.
ဣမသ္မိံ ဌာနေ သာကေတပဉှံ နာမ ဂဏှိံသု. သာကေတေ ကိရ ဥပါသကာ သာလာယံ နိသီဒိတွာ ‘ကိံ နု ခေါ ဧကာယ စေတနာယ ကမ္မေ အာယူဟိတေ ဧကာ ပဋိသန္ဓိ ဟောတိ ဥဒါဟု နာနာ’တိ? ပဉှံ နာမ သမုဋ္ဌာပေတွာ နိစ္ဆေတုံ အသက္ကောန္တာ အာဘိဓမ္မိကတ္ထေရေ ဥပသင်္ကမိတွာ ပုစ္ဆိံသု. ထေရာ ‘ယထာ ဧကသ္မာ အမ္ဗဗီဇာ ဧကောဝ အင်္ကုရော နိက္ခမတိ၊ ဧဝံ ဧကာဝ ပဋိသန္ဓိ ဟောတီ’တိ သညာပေသုံ. အထေကဒိဝသံ ‘ကိံ နု ခေါ နာနာစေတနာဟိ ကမ္မေ အာယူဟိတေ ပဋိသန္ဓိယော နာနာ ဟောန္တိ ဥဒါဟု ဧကာ’တိ? ပဉှံ သမုဋ္ဌာပေတွာ နိစ္ဆေတုံ အသက္ကောန္တာ ထေရေ ပုစ္ဆိံသု. ထေရာ ‘ယထာ ဗဟူသု အမ္ဗဗီဇေသု ရောပိတေသု ဗဟူ အင်္ကုရာ နိက္ခမန္တိ၊ ဧဝံ ဗဟုကာဝ ပဋိသန္ဓိယော ဟောန္တီ’တိ သညာပေသုံ.
အပရမ္ပိ ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဥဿဒကိတ္တနံ နာမ ဂဟိတံ. ဣမေသဉှိ သတ္တာနံ လောဘောပိ ဥဿန္နော ဟောတိ၊ ဒေါသောပိ မောဟောပိ၊ အလောဘောပိ အဒေါသောပိ အမောဟောပိ. တံ နေသံ ဥဿန္နဘာဝံ ကော နိယာမေတီတိ? ပုဗ္ဗဟေတု နိယာမေတိ. ကမ္မာယူဟနက္ခဏေယေဝ နာနတ္တံ ဟောတိ. ကထံ? ‘‘ယဿ ဟိ ကမ္မာယူဟနက္ခဏေ လောဘော ဗလဝါ ဟောတိ အလောဘော မန္ဒော၊ အဒေါသာမောဟာ ဗလဝန္တော ဒေါသမောဟာ မန္ဒာ၊ တဿ မန္ဒော အလောဘော လောဘံ ပရိယာဒါတုံ န သက္ကောတိ၊ အဒေါသာမောဟာ ပန ဗလဝန္တော ဒေါသမောဟေ ပရိယာဒါတုံ သက္ကောန္တိ. တသ္မာ သော တေန ကမ္မေန ဒိန္နပဋိသန္ဓိဝသေန နိဗ္ဗတ္တော လုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ သုခသီလော အက္ကောဓနော၊ ပညဝါ ပန ဟောတိ ဝဇိရူပမဉာဏော’’တိ.
‘ယဿ ပန ကမ္မာယူဟနက္ခဏေ လောဘဒေါသာ ဗလဝန္တော ဟောန္တိ အလောဘာဒေါသာ မန္ဒာ၊ အမောဟော ဗလဝါ မောဟော မန္ဒော၊ သော ပုရိမနယေနေဝ လုဒ္ဓေါ စေဝ ဟောတိ ဒုဋ္ဌော စ၊ ပညဝါ ပန ဟောတိ ဝဇိရူပမဉာဏော ဒတ္တာဘယတ္ထေရော ဝိယ.
‘ယဿ ပန ကမ္မာယူဟနက္ခဏေ လောဘာဒေါသမောဟာ ဗလဝန္တော ဟောန္တိ ဣတရေ မန္ဒာ၊ သော ပုရိမနယေနေဝ လုဒ္ဓေါ စေဝ ဟောတိ ဒန္ဓော စ၊ သုခသီလကော ပန ဟောတိ အက္ကောဓနော.
‘တထာ ယဿ ကမ္မာယူဟနက္ခဏေ တယောပိ လောဘဒေါသမောဟာ ဗလဝန္တော ဟောန္တိ အလောဘာဒယော မန္ဒာ၊ သော ပုရိမနယေနေဝ လုဒ္ဓေါ စေဝ ဟောတိ ဒုဋ္ဌော စ မူဠှော စ.
‘ယဿ ပန ကမ္မာယူဟနက္ခဏေ အလောဘဒေါသမောဟာ ဗလဝန္တော ဟောန္တိ ဣတရေ မန္ဒာ၊ သော ပုရိမနယေနေဝ အပ္ပကိလေသော ဟောတိ၊ ဒိဗ္ဗာရမ္မဏမ္ပိ ဒိသွာ နိစ္စလော၊ ဒုဋ္ဌော ပန ဟောတိ ဒန္ဓပညော စာတိ.
‘ယဿ ပန ကမ္မာယူဟနက္ခဏေ အလောဘာဒေါသမောဟာ ဗလဝန္တော ဟောန္တိ ဣတရေ မန္ဒာ၊ သော ပုရိမနယေနေဝ အလုဒ္ဓေါ စေဝ ဟောတိ၊ သုခသီလကော စ၊ ဒန္ဓော ပန ဟောတိ.
‘တထာ ယဿ ကမ္မာယူဟနက္ခဏေ အလောဘဒေါသာမောဟာ ဗလဝန္တော ဟောန္တိ ဣတရေ မန္ဒာ၊ သော ပုရိမနယေနေဝ အလုဒ္ဓေါ စေဝ ဟောတိ ပညဝါ စ၊ ဒုဋ္ဌော စ ပန ဟောတိ ကောဓနော.
‘ယဿ ပန ကမ္မာယူဟနက္ခဏေ တယောပိ အလောဘာဒယော ဗလဝန္တော ဟောန္တိ လောဘာဒယော မန္ဒာ၊ သော မဟာသင်္ဃရက္ခိတတ္ထေရော ဝိယ အလုဒ္ဓေါ အဒုဋ္ဌော ပညဝါ စ ဟောတီ’တိ.
အပရမ္ပိ ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဟေတုကိတ္တနံ နာမ ဂဟိတံ. တိဟေတုကကမ္မဉှိ တိဟေတုကမ္ပိ ဒုဟေတုကမ္ပိ အဟေတုကမ္ပိ ဝိပါကံ ဒေတိ. ဒုဟေတုကကမ္မံ တိဟေတုကဝိပါကံ န ဒေတိ၊ ဣတရံ ဒေတိ. တိဟေတုကကမ္မေန ပဋိသန္ဓိ တိဟေတုကာပိ ဟောတိ၊ ဒုဟေတုကာပိ၊ အဟေတုကာ န ဟောတိ. ဒုဟေတုကေန ဒုဟေတုကာပိ ဟောတိ အဟေတုကာပိ၊ တိဟေတုကာ န ဟောတိ. အသင်္ခါရိကံ ကုသလံ အသင်္ခါရိကမ္ပိ သသင်္ခါရိကမ္ပိ ဝိပါကံ ဒေတိ. သသင်္ခါရိကံ သသင်္ခါရိကမ္ပိ အသင်္ခါရိကမ္ပိ ဝိပါကံ ဒေတိ. အာရမ္မဏေန ဝေဒနာ ပရိဝတ္တေတဗ္ဗာ. ဇဝနေန တဒါရမ္မဏံ နိယာမေတဗ္ဗံ.
ဣဒါနိ တဿ တဿ ထေရဿ ဝါဒေ သောဠသမဂ္ဂါဒယော ဝေဒိတဗ္ဗာ. ပဌမကာမာဝစရကုသလသဒိသေန ဟိ ပဌမမဟာဝိပါကစိတ္တေန ဂဟိတပဋိသန္ဓိကဿ ဂဗ္ဘာဝါသတော နိက္ခမိတွာ သံဝရာသံဝရေ ပဋ္ဌပေတုံ သမတ္ထဘာဝံ ဥပဂတဿ စက္ခုဒွါရသ္မိံ ‘ဣဋ္ဌာရမ္မဏေ’ အာပါထမာဂတေ ကိရိယမနောဓာတုယာ ဘဝင်္ဂေ အနာဝဋ္ဋိတေယေဝ အတိက္ကမနအာရမ္မဏာနံ ပမာဏံ နတ္ထိ. ကသ္မာ ဧဝံ ဟောတိ? အာရမ္မဏဒုဗ္ဗလတာယ. အယံ တာဝ ဧကော မောဃဝါရော.
သစေ ပန ဘဝင်္ဂံ အာဝဋ္ဋေတိ၊ ကိရိယမနောဓာတုယာ ဘဝင်္ဂေ အာဝဋ္ဋိတေ၊ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနံ အပါပေတွာဝ အန္တရာ၊ စက္ခုဝိညာဏေ ဝါ သမ္ပဋိစ္ဆနေ ဝါ သန္တီရဏေ ဝါ ဌတွာ နိဝတ္တိဿတီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ. ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနဝသေန ပန ဌတွာ ဧကံ ဝါ ဒွေ ဝါ စိတ္တာနိ ပဝတ္တန္တိ. တတော အာသေဝနံ လဘိတွာ ဇဝနဋ္ဌာနေ ဌတွာ ပုန ဘဝင်္ဂံ ဩတရတိ ဣဒမ္ပိ အာရမ္မဏဒုဗ္ဗလတာယ ဧဝ ဟောတိ. အယံ ပန ဝါရော ‘ဒိဋ္ဌံ ဝိယ မေ၊ သုတံ ဝိယ မေ’တိအာဒီနိ ဝဒနကာလေ လဗ္ဘတိ. အယမ္ပိ ဒုတိယော မောဃဝါရော.
အပရဿ ကိရိယမနောဓာတုယာ ဘဝင်္ဂေ အာဝဋ္ဋိတေ ဝီထိစိတ္တာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဇဝနံ ဇဝတိ. ဇဝနပရိယောသာနေ ပန တဒါရမ္မဏဿ ဝါရော. တသ္မိံ အနုပ္ပန္နေယေဝ ဘဝင်္ဂံ ဩတရတိ. တတြာယံ ဥပမာ – ယထာ ဟိ နဒိယာ အာဝရဏံ ဗန္ဓိတွာ မဟာမာတိကာဘိမုခေ ဥဒကေ ကတေ ဥဒကံ ဂန္တွာ ဥဘောသု တီရေသု ကေဒါရေ ပူရေတွာ အတိရေကံ ကက္ကဋကမဂ္ဂါဒီဟိ ပလာယိတွာ ပုန နဒိံယေဝ ဩတရတိ၊ ဧဝမေတံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧတ္ထ ဟိ နဒိယံ ဥဒကပ္ပဝတ္တနကာလော ဝိယ ဘဝင်္ဂဝီထိပ္ပဝတ္တနကာလော. အာဝရဏဗန္ဓနကာလော ဝိယ ကိရိယမနောဓာတုယာ ဘဝင်္ဂဿ အာဝဋ္ဋနကာလော. မဟာမာတိကာယ ဥဒကပ္ပဝတ္တနကာလော ဝိယ ဝီထိစိတ္တပ္ပဝတ္တိ. ဥဘောသု တီရေသု ကေဒါရပူရဏံ ဝိယ ဇဝနံ. ကက္ကဋကမဂ္ဂါဒီဟိ ပလာယိတွာ ပုန ဥဒကဿ နဒီဩတရဏံ ဝိယ ဇဝနံ ဇဝိတွာ တဒါရမ္မဏေ အနုပ္ပန္နေယေဝ ပုန ဘဝင်္ဂေါတရဏံ. ဧဝံ ဘဝင်္ဂံ ဩတရဏစိတ္တာနမ္ပိ ဂဏနပထော နတ္ထိ. ဣဒဉ္စာပိ အာရမ္မဏဒုဗ္ဗလတာယ ဧဝ ဟောတိ. အယံ တတိယော မောဃဝါရော.
သစေ ပန ဗလဝါရမ္မဏံ အာပါထဂတံ ဟောတိ ကိရိယမနောဓာတုယာ ဘဝင်္ဂေ အာဝဋ္ဋိတေ စက္ခုဝိညာဏာဒီနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. ဇဝနဋ္ဌာနေ ပန ပဌမကာမာဝစရကုသလစိတ္တံ ဇဝနံ ဟုတွာ ဆသတ္တဝါရေ ဇဝိတွာ တဒါရမ္မဏဿ ဝါရံ ဒေတိ. တဒါရမ္မဏံ ပတိဋ္ဌဟမာနံ တံသဒိသမေဝ မဟာဝိပါကစိတ္တံ ပတိဋ္ဌာတိ. ဣဒံ ဒွေ နာမာနိ လဘတိ – ပဋိသန္ဓိစိတ္တသဒိသတ္တာ ‘မူလဘဝင်္ဂ’န္တိ စ၊ ယံ ဇဝနေန ဂဟိတံ အာရမ္မဏံ တဿ ဂဟိတတ္တာ ‘တဒါရမ္မဏ’န္တိ စ. ဣမသ္မိံ ဌာနေ စက္ခုဝိညာဏံ သမ္ပဋိစ္ဆနံ သန္တီရဏံ တဒါရမ္မဏန္တိ စတ္တာရိ ဝိပါကစိတ္တာနိ ဂဏနူပဂါနိ ဟောန္တိ.
ယဒါ ပန ဒုတိယကုသလစိတ္တံ ဇဝနံ ဟောတိ၊ တဒါ တံသဒိသံ ဒုတိယဝိပါကစိတ္တမေဝ တဒါရမ္မဏံ ဟုတွာ ပတိဋ္ဌာတိ. ဣဒဉ္စ ဒွေ နာမာနိ လဘတိ. ပဋိသန္ဓိစိတ္တေန အသဒိသတ္တာ ‘အာဂန္တုကဘဝင်္ဂ’န္တိ စ ပုရိမနယေနေဝ ‘တဒါရမ္မဏ’န္တိ စ. ဣမိနာ သဒ္ဓိံ ပုရိမာနိ စတ္တာရိ ပဉ္စ ဟောန္တိ.
ယဒါ ပန တတိယကုသလစိတ္တံ ဇဝနံ ဟောတိ၊ တဒါ တံသဒိသံ တတိယဝိပါကစိတ္တံ တဒါရမ္မဏံ ဟုတွာ ပတိဋ္ဌာတိ. ဣဒမ္ပိ ဝုတ္တနယေနေဝ ‘အာဂန္တုကဘဝင်္ဂံ’‘တဒါရမ္မဏ’န္တိ စ ဒွေ နာမာနိ လဘတိ. ဣမိနာ သဒ္ဓိံ ပုရိမာနိ ပဉ္စ ဆ ဟောန္တိ.
ယဒါ ပန စတုတ္ထကုသလစိတ္တံ ဇဝနံ ဟောတိ၊ တဒါ တံသဒိသံ စတုတ္ထဝိပါကစိတ္တံ တဒါရမ္မဏံ ဟုတွာ ပတိဋ္ဌာတိ. ဣဒမ္ပိ ဝုတ္တနယေနေဝ ‘အာဂန္တုကဘဝင်္ဂံ’‘တဒါရမ္မဏ’န္တိ စ ဒွေ နာမာနိ လဘတိ. ဣမိနာ သဒ္ဓိံ ပုရိမာနိ ဆ သတ္တ ဟောန္တိ.
ယဒါ ပန တသ္မိံ ဒွါရေ ‘ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရမ္မဏံ’ အာပါထမာဂစ္ဆတိ၊ တတြာပိ ဝုတ္တနယေနေဝ တယော မောဃဝါရာ လဗ္ဘန္တိ. ယသ္မာ ပန အာရမ္မဏေန ဝေဒနာ ပရိဝတ္တတိ တသ္မာ တတ္ထ ဥပေက္ခာသဟဂတသန္တီရဏံ. စတုန္နဉ္စ ဥပေက္ခာသဟဂတမဟာကုသလဇဝနာနံ ပရိယောသာနေ စတ္တာရိ ဥပေက္ခာသဟဂတမဟာဝိပါကစိတ္တာနေဝ တဒါရမ္မဏဘာဝေန ပတိဋ္ဌဟန္တိ. တာနိပိ ဝုတ္တနယေနေဝ ‘အာဂန္တုကဘဝင်္ဂံ’‘တဒါရမ္မဏ’န္တိ စ ဒွေ နာမာနိ လဘန္တိ. ‘ပိဋ္ဌိဘဝင်္ဂါနီ’တိပိ ဝုစ္စန္တိ ဧဝ. ဣတိ ဣမာနိ ပဉ္စ ပုရိမေဟိ သတ္တဟိ သဒ္ဓိံ ဒွါဒသ ဟောန္တိ. ဧဝံ စက္ခုဒွါရေ ဒွါဒသ၊ သောတဒွါရာဒီသု ဒွါဒသ ဒွါဒသာတိ၊ သမသဋ္ဌိ ဟောန္တိ. ဧဝံ ဧကာယ စေတနာယ ကမ္မေ အာယူဟိတေ သမသဋ္ဌိ ဝိပါကစိတ္တာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. အဂ္ဂဟိတဂ္ဂဟဏေန ပန စက္ခုဒွါရေ ဒွါဒသ၊ သောတဃာနဇိဝှါကာယဝိညာဏာနိ စတ္တာရီတိ သောဠသ ဟောန္တိ.
ဣမသ္မိံ ဌာနေ အမ္ဗောပမံ နာမ ဂဏှိံသု – ဧကော ကိရ ပုရိသော ဖလိတမ္ဗရုက္ခမူလေ သသီသံ ပါရုပိတွာ နိပန္နော နိဒ္ဒါယတိ. အထေကံ အမ္ဗပက္ကံ ဝဏ္ဋတော မုစ္စိတွာ တဿ ကဏ္ဏသက္ခလိံ ပုဉ္ဆမာနံ ဝိယ ‘ထ’န္တိ ဘူမိယံ ပတိ. သော တဿ သဒ္ဒေန ပဗုဇ္ဈိတွာ ဥမ္မီလေတွာ ဩလောကေသိ. တတော ဟတ္ထံ ပသာရေတွာ ဖလံ ဂဟေတွာ မဒ္ဒိတွာ ဥပသိင်္ဃိတွာ ပရိဘုဉ္ဇိ.
တတ္ထ၊ တဿ ပုရိသဿ အမ္ဗရုက္ခမူလေ နိဒ္ဒါယနကာလော ဝိယ ဘဝင်္ဂသမင်္ဂိကာလော. အမ္ဗပက္ကဿ ဝဏ္ဋတော မုစ္စိတွာ ကဏ္ဏသက္ခလိံ ပုဉ္ဆမာနဿ ပတနကာလော ဝိယ အာရမ္မဏဿ ပသာဒဃဋ္ဋနကာလော. တေန သဒ္ဒေန ပဗုဒ္ဓကာလော ဝိယ ကိရိယမနောဓာတုယာ ဘဝင်္ဂဿ အာဝဋ္ဋိတကာလော. ဥမ္မီလေတွာ ဩလောကိတကာလော ဝိယ စက္ခုဝိညာဏဿ ဒဿနကိစ္စသာဓနကာလော. ဟတ္ထံ ပသာရေတွာ ဂဟိတကာလော ဝိယ ဝိပါကမနောဓာတုယာ အာရမ္မဏဿ သမ္ပဋိစ္ဆိတကာလော. ဂဟေတွာ မဒ္ဒိတကာလော ဝိယ ဝိပါကမနောဝိညာဏဓာတုယာ အာရမ္မဏဿ သန္တီရဏကာလော. ဥပသိင်္ဃိတကာလော ဝိယ ကိရိယမနောဝိညာဏဓာတုယာ အာရမ္မဏဿ ဝဝတ္ထာပိတကာလော. ပရိဘုတ္တကာလော ဝိယ ဇဝနဿ အာရမ္မဏရသံ အနုဘဝိတကာလော. အယံ ဥပမာ ကိံ ဒီပေတိ? အာရမ္မဏဿ ပသာဒဃဋ္ဋနမေဝ ကိစ္စံ. တေန ပသာဒေ ဃဋ္ဋိတေ ကိရိယမနောဓာတုယာ ဘဝင်္ဂါဝဋ္ဋနမေဝ၊ စက္ခုဝိညာဏဿ ဒဿနမတ္တကမေဝ၊ ဝိပါကမနောဓာတုယာ အာရမ္မဏသမ္ပဋိစ္ဆနမတ္တကမေဝ၊ ဝိပါကမနောဝိညာဏဓာတုယာ အာရမ္မဏသန္တီရဏမတ္တကမေဝ၊ ကိရိယမနောဝိညာဏဓာတုယာ အာရမ္မဏဝဝတ္ထာပနမတ္တကမေဝ ကိစ္စံ. ဧကန္တေန ပန အာရမ္မဏရသံ ဇဝနမေဝ အနုဘဝတီတိ ဒီပေတိ.
ဧတ္ထ စ ‘တွံ ဘဝင်္ဂံ နာမ ဟောဟိ၊ တွံ အာဝဇ္ဇနံ နာမ၊ တွံ ဒဿနံ နာမ၊ တွံ သမ္ပဋိစ္ဆနံ နာမ၊ တွံ သန္တီရဏံ နာမ၊ တွံ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနံ နာမ၊ တွံ ဇဝနံ နာမ၊ ဟောဟီ’တိ ကောစိ ကတ္တာ ဝါ ကာရေတာ ဝါ နတ္ထိ.
ဣမသ္မိံ ပန ဌာနေ ပဉ္စဝိဓံ နိယာမံ နာမ ဂဏှိံသု – ဗီဇနိယာမံ ဥတုနိယာမံ ကမ္မနိယာမံ ဓမ္မနိယာမံ စိတ္တနိယာမန္တိ. တတ္ထ ကုလတ္ထဂစ္ဆဿ ဥတ္တရဂ္ဂဘာဝေါ၊ ဒက္ခိဏဝလ္လိယာ ဒက္ခိဏတော ရုက္ခပရိဟရဏံ၊ သူရိယာဝဋ္ဋပုပ္ဖါနံ သူရိယာဘိမုခဘာဝေါ၊ မာလုဝလတာယ ရုက္ခာဘိမုခဂမနမေဝ၊ နာဠိကေရဿ မတ္ထကေ ဆိဒ္ဒသဗ္ဘာဝေါတိ တေသံ တေသံ ဗီဇာနံ တံတံသဒိသဖလဒါနံ ဗီဇနိယာမော နာမ. တသ္မိံ တသ္မိံ သမယေ တေသံ တေသံ ရုက္ခာနံ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ ပုပ္ဖဖလပလ္လဝဂ္ဂဟဏံ ဥတုနိယာမော နာမ. တိဟေတုကကမ္မံ တိဟေတုကဒုဟေတုကာဟေတုကဝိပါကံ ဒေတိ. ဒုဟေတုကကမ္မံ ဒုဟေတုကာဟေတုကဝိပါကံ ဒေတိ၊ တိဟေတုကံ န ဒေတီတိ၊ ဧဝံ တဿ တဿ ကမ္မဿ တံတံသဒိသဝိပါကဒါနမေဝ ကမ္မနိယာမော နာမ.
အပရောပိ ကမ္မသရိက္ခကဝိပါကဝသေနေဝ ကမ္မနိယာမော ဟောတိ. တဿ ဒီပနတ္ထမိဒံ ဝတ္ထုံ ကထေန္တိ – သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓကာလေ သာဝတ္ထိယာ ဒွါရဂါမော ဈာယိ. တတော ပဇ္ဇလိတံ တိဏကရဠံ ဥဋ္ဌဟိတွာ အာကာသေန ဂစ္ဆတော ကာကဿ ဂီဝါယ ပဋိမုဉ္စိ. သော ဝိရဝန္တော ဘူမိယံ ပတိတွာ ကာလမကာသိ. မဟာသမုဒ္ဒေပိ ဧကာ နာဝါ နိစ္စလာ အဋ္ဌာသိ. ဟေဋ္ဌာ ကေနစိ နိရုဒ္ဓဘာဝံ အပဿန္တာ ကာဠကဏ္ဏိသလာကံ ဝိစာရေသုံ. သာ နာဝိကဿေဝ ဥပါသိကာယ ဟတ္ထေ ပတိ. တတော ဧကိဿာ ကာရဏာ မာ သဗ္ဗေ နဿန္တု၊ ဥဒကေ နံ ခိပါမာတိ အာဟံသု. နာဝိကော ‘န သက္ခိဿာမိ ဧတံ ဥဒကေ ဥပ္ပိလဝမာနံ ပဿိတု’န္တိ ဝါလိကာဃဋံ ဂီဝါယံ ဗန္ဓာပေတွာ ခိပါပေသိ. တင်္ခဏညေဝ နာဝါ ခိတ္တသရော ဝိယ ပက္ခန္ဒိ. ဧကော ဘိက္ခု လေဏေ ဝသတိ. မဟန္တံ ပဗ္ဗတကူဋံ ပတိတွာ ဒွါရံ ပိဒဟိ. တံ သတ္တမေ ဒိဝသေ သယမေဝ အပဂတံ. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဇေတဝနေ နိသီဒိတွာ ဓမ္မံ ကထေန္တဿ ဣမာနိ တီဏိ ဝတ္ထူနိ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ အာရောစေသုံ. သတ္ထာ ‘န ဧတံ အညေဟိ ကတံ၊ တေဟိ ကတကမ္မမေဝ တ’န္တိ အတီတံ အာဟရိတွာ ဒဿေန္တော အာဟ –
ကာကော ပုရိမတ္တဘာဝေ မနုဿော ဟုတွာ ဧကံ ဒုဋ္ဌဂေါဏံ ဒမေတုံ အသက္ကောန္တော ဂီဝါယ ပလာလဝေဏိံ ဗန္ဓိတွာ အဂ္ဂိံ အဒါသိ. ဂေါဏော တေနေဝ မတော. ဣဒါနိ တံ ကမ္မံ ဧတဿ အာကာသေန ဂစ္ဆတောပိ န မုစ္စိတုံ အဒါသိ. သာပိ ဣတ္ထီ ပုရိမတ္တဘာဝေ ဧကာ ဣတ္ထီယေဝ. ဧကော ကုက္ကုရော တာယ ပရိစိတော ဟုတွာ အရညံ ဂစ္ဆန္တိယာ သဒ္ဓိံ ဂစ္ဆတိ၊ သဒ္ဓိမေဝါဂစ္ဆတိ. မနုဿာ ‘နိက္ခန္တော ဣဒါနိ အမှာကံ သုနခလုဒ္ဒကော’တိ ဥပ္ပဏ္ဍေန္တိ. သာ တေန အဋ္ဋီယမာနာ ကုက္ကုရံ နိဝါရေတုံ အသက္ကောန္တီ ဝါလိကာဃဋံ ဂီဝါယ ဗန္ဓိတွာ ဥဒကေ ခိပိ. တံ ကမ္မံ တဿာ သမုဒ္ဒမဇ္ဈေ မုစ္စိတုံ နာဒါသိ. သောပိ ဘိက္ခု ပုရိမတ္တဘာဝေ ဂေါပါလကော ဟုတွာ ဗိလံ ပဝိဋ္ဌာယ ဂေါဓာယ သာခါဘင်္ဂမုဋ္ဌိယာ ဒွါရံ ထကေသိ. တတော သတ္တမေ ဒိဝသေ သယံ အာဂန္တွာ ဝိဝရိ. ဂေါဓာ ကမ္ပမာနာ နိက္ခမိ. ကရုဏာယ တံ န မာရေသိ. တံ ကမ္မံ တဿ ပဗ္ဗတန္တရံ ပဝိသိတွာ နိသိန္နဿ မုစ္စိတုံ နာဒါသီတိ. ဣမာနိ တီဏိ ဝတ္ထူနိ သမောဓာနေတွာ ဣမံ ဂါထမာဟ –
‘‘န အန္တလိက္ခေ န သမုဒ္ဒမဇ္ဈေ၊
န ပဗ္ဗတာနံ ဝိဝရံ ပဝိဿ၊
န ဝိဇ္ဇတေ သော ဇဂတိပ္ပဒေသော၊
ယတ္ထဋ္ဌိတော မုစ္စေယျ ပါပကမ္မာ’’တိ. (ဓ. ပ. ၁၂၇)၊
အယမ္ပိ ကမ္မနိယာမောယေဝ နာမ. အညာနိပိ ဧဝရူပါနိ ဝတ္ထူနိ ကထေတဗ္ဗာနိ.
ဗောဓိသတ္တာနံ ပန ပဋိသန္ဓိဂ္ဂဟဏေ၊ မာတုကုစ္ဆိတော နိက္ခမနေ၊ အဘိသမ္ဗောဓိယံ တထာဂတဿ ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနေ၊ အာယုသင်္ခါရဿ ဩဿဇ္ဇနေ၊ ပရိနိဗ္ဗာနေ စ ဒသသဟဿစက္ကဝါဠကမ္ပနံ ဓမ္မနိယာမော နာမ.
အာရမ္မဏေန ပန ပသာဒေ ဃဋ္ဋိတေ ‘တွံ အာဝဇ္ဇနံ နာမ ဟောဟိ။ပေ။ တွံ ဇဝနံ နာမ ဟောဟီ’တိ ကောစိ ကတ္တာ ဝါ ကာရေတာ ဝါ နတ္ထိ၊ အတ္တနော အတ္တနော ပန ဓမ္မတာယ ဧဝ အာရမ္မဏေန ပသာဒဿ ဃဋ္ဋိတကာလတော ပဋ္ဌာယ ကိရိယမနောဓာတုစိတ္တံ ဘဝင်္ဂံ အာဝဋ္ဋေတိ၊ စက္ခုဝိညာဏံ ဒဿနကိစ္စံ သာဓေတိ၊ ဝိပါကမနောဓာတု သမ္ပဋိစ္ဆနကိစ္စံ သာဓေတိ၊ ဝိပါကမနောဝိညာဏဓာတု သန္တီရဏကိစ္စံ သာဓေတိ၊ ကိရိယမနောဝိညာဏဓာတု ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနကိစ္စံ သာဓေတိ၊ ဇဝနံ အာရမ္မဏရသံ အနုဘဝတီတိ အယံ စိတ္တနိယာမော နာမ. အယံ ဣဓ အဓိပ္ပေတော.
သသင်္ခါရိကတိဟေတုကကုသလေနာပိ ဥပေက္ခာသဟဂတေဟိ အသင်္ခါရိကသသင်္ခါရိကကုသလစိတ္တေဟိပိ ကမ္မေ အာယူဟိတေ တံသဒိသဝိပါကစိတ္တေဟိ အာဒိန္နာယ ပဋိသန္ဓိယာ ဧသေဝ နယော. ဥပေက္ခာသဟဂတဒွယေ ပန ပဌမံ ‘ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရမ္မဏဝသေန’ ပဝတ္တိံ ဒဿေတွာ ပစ္ဆာ ‘ဣဋ္ဌာရမ္မဏဝသေန’ ဒဿေတဗ္ဗာ.
ဧဝမ္ပိ ဧကေကသ္မိံ ဒွါရေ ဒွါဒသ ဒွါဒသ ဟုတွာ သမသဋ္ဌိ ဟောန္တိ. အဂ္ဂဟိတဂ္ဂဟဏေန သောဠသ ဝိပါကစိတ္တာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ.
ဣမသ္မိံ ဌာနေ ပဉ္စဥစ္ဆုနာဠိယန္တောပမံ နာမ ဂဏှိံသု. ဥစ္ဆုပီဠနသမယေ ကိရ ဧကသ္မာ ဂါမာ ဧကာဒသ ယန္တဝါဟာ နိက္ခမိတွာ ဧကံ ဥစ္ဆုဝါဋံ ဒိသွာ တဿ ပရိပက္ကဘာဝံ ဉတွာ ဥစ္ဆုသာမိကံ ဥပသင်္ကမိတွာ ‘ယန္တဝါဟာ မယ’န္တိ အာရောစေသုံ. သော ‘အဟံ တုမှေယေဝ ပရိယေသာမီ’တိ ဥစ္ဆုသာလံ တေ ဂဟေတွာ အဂမာသိ. တေ တတ္ထ နာဠိယန္တံ သဇ္ဇေတွာ ‘မယံ ဧကာဒသ ဇနာ၊ အပရမ္ပိ ဧကံ လဒ္ဓုံ ဝဋ္ဋတိ၊ ဝေတနေန ဂဏှထာ’တိ အာဟံသု. ဥစ္ဆုသာမိကော ‘အဟမေဝ သဟာယော ဘဝိဿာမီ’တိ ဥစ္ဆူနံ သာလံ ပူရာပေတွာ တေသံ သဟာယော အဟောသိ. တေ အတ္တနော အတ္တနော ကိစ္စာနိ ကတွာ၊ ဖာဏိတပါစကေန ဥစ္ဆုရသေ ပက္ကေ၊ ဂုဠဗန္ဓကေန ဗဒ္ဓေ၊ ဥစ္ဆုသာမိကေန တုလယိတွာ ဘာဂေသု ဒိန္နေသု၊ အတ္တနော အတ္တနော ဘာဂံ အာဒါယ ဥစ္ဆုသာလံ သာမိကဿ ပဋိစ္ဆာပေတွာ၊ ဧတေနေဝ ဥပါယေန အပရာသုပိ စတူသု သာလာသု ကမ္မံ ကတွာ ပက္ကမိံသု.
တတ္ထ ပဉ္စ ယန္တသာလာ ဝိယ ပဉ္စ ပသာဒါ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ပဉ္စ ဥစ္ဆုဝါဋာ ဝိယ ပဉ္စ အာရမ္မဏာနိ. ဧကာဒသ ဝိစရဏကယန္တဝါဟာ ဝိယ ဧကာဒသ ဝိပါကစိတ္တာနိ. ပဉ္စ ဥစ္ဆုသာလာသာမိနော ဝိယ ပဉ္စဝိညာဏာနိ. ပဌမကသာလာယံ သာမိကေန သဒ္ဓိံ ဒွါဒသန္နံ ဇနာနံ ဧကတောဝ ဟုတွာ ကတကမ္မာနံ ဘာဂဂ္ဂဟဏကာလော ဝိယ ဧကာဒသန္နံ ဝိပါကစိတ္တာနံ စက္ခုဝိညာဏေန သဒ္ဓိံ ဧကတော ဟုတွာ စက္ခုဒွါရေ ရူပါရမ္မဏေ သကသကကိစ္စကရဏကာလော. သာလာသာမိကဿ သာလာယ သမ္ပဋိစ္ဆနကာလော ဝိယ စက္ခုဝိညာဏဿ ဒွါရသင်္ကန္တိအကရဏံ. ဒုတိယ တတိယ စတုတ္ထ ပဉ္စမသာလာယ ဒွါဒသန္နံ ဧကတော ဟုတွာ ကတကမ္မာနံ ဘာဂဂ္ဂဟဏကာလော ဝိယ ဧကာဒသန္နံ ဝိပါကစိတ္တာနံ ကာယဝိညာဏေန သဒ္ဓိံ ဧကတော ဟုတွာ ကာယဒွါရေ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရမ္မဏေ သကသကကိစ္စကရဏကာလော. သာလာသာမိကဿ သာလာယ သမ္ပဋိစ္ဆနကာလော ဝိယ ကာယဝိညာဏဿ ဒွါရသင်္ကန္တိအကရဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဧတ္တာဝတာ တိဟေတုကကမ္မေန ပဋိသန္ဓိ တိဟေတုကာ ဟောတီတိ ဝါရော ကထိတော. ယာ ပန တေန ဒုဟေတုကပဋိသန္ဓိ ဟောတိ၊ သာ ပဋိစ္ဆန္နာဝ ဟုတွာ ဂတာ.
ဣဒါနိ ဒုဟေတုကကမ္မေန ဒုဟေတုကာ ပဋိသန္ဓိ ဟောတီတိ ဝါရော ကထေတဗ္ဗော. ဒုဟေတုကေန ဟိ သောမနဿသဟဂတအသင်္ခါရိကစိတ္တေန ကမ္မေ အာယူဟိတေ တံသဒိသေနေဝ ဒုဟေတုကဝိပါကစိတ္တေန ဂဟိတပဋိသန္ဓိကဿ ဝုတ္တနယေနေဝ စက္ခုဒွါရေ ‘ဣဋ္ဌာရမ္မဏေ’ အာပါထမာဂတေ တယော မောဃဝါရာ. ဒုဟေတုကသောမနဿသဟဂတအသင်္ခါရိကဇဝနာဝသာနေ တံသဒိသမေဝ မူလဘဝင်္ဂသင်္ခါတံ တဒါရမ္မဏံ. သသင်္ခါရိကဇဝနာဝသာနေ တံသဒိသမေဝ အာဂန္တုကဘဝင်္ဂသင်္ခါတံ တဒါရမ္မဏံ. ‘ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရမ္မဏေ’ ဒွိန္နံ ဥပေက္ခာသဟဂတဇဝနာနံ အဝသာနေ တာဒိသာနေဝ ဒွေ တဒါရမ္မဏာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. ဣဓ ဧကေကသ္မိံ ဒွါရေ အဋ္ဌ အဋ္ဌ ကတွာ သမစတ္တာလီသ စိတ္တာနိ. အဂ္ဂဟိတဂ္ဂဟဏေန ပန စက္ခုဒွါရေ အဋ္ဌ၊ သောတဃာနဇိဝှါကာယဝိညာဏာနိ စတ္တာရီတိ ဒွါဒသ ဟောန္တိ. ဧဝံ ဧကာယ စေတနာယ ကမ္မေ အာယူဟိတေ ဒွါဒသ ဝိပါကစိတ္တာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. အမ္ဗောပမပဉ္စနိယာမကထာ ပါကတိကာ ဧဝ. ဒုဟေတုကသေသစိတ္တတ္တယသဒိသဝိပါကေန ဂဟိတပဋိသန္ဓိကေပိ ဧသေဝ နယော. ယန္တဝါဟောပမာယ ပနေတ္ထ သတ္တ ယန္တဝါဟာ. တေဟိ တတ္ထ ယန္တေ နာမ သဇ္ဇိတေ သာလာသာမိကံ အဋ္ဌမံ ကတွာ ဝုတ္တနယာနုသာရေန ယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဧတ္တာဝတာ ဒုဟေတုကကမ္မေန ဒုဟေတုကပဋိသန္ဓိ ဟောတီတိ ဝါရော ကထိတော.
ဣဒါနိ အဟေတုကပဋိသန္ဓိကထာ ဟောတိ – စတုန္နဉှိ ဒုဟေတုကကုသလစိတ္တာနံ အညတရေန ကမ္မေ အာယူဟိတေ ကုသလဝိပါကဥပေက္ခာသဟဂတာဟေတုကမနောဝိညာဏဓာတုစိတ္တေန ဂဟိတပဋိသန္ဓိကဿ ပဋိသန္ဓိ ကမ္မသဒိသာတိ န ဝတ္တဗ္ဗာ. ကမ္မဉှိ ဒုဟေတုကံ ပဋိသန္ဓိ အဟေတုကာ. တဿ ဝုဍ္ဎိပ္ပတ္တဿ စက္ခုဒွါရေ ‘ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရမ္မဏေ’ အာပါထမာဂတေ ပုရိမနယေနေဝ တယော မောဃဝါရာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. စတုန္နံ ပန ဒုဟေတုကကုသလစိတ္တာနံ အညတရဇဝနဿ ပရိယောသာနေ အဟေတုကစိတ္တံ တဒါရမ္မဏဘာဝေန ပတိဋ္ဌာတိ. တံ ‘မူလဘဝင်္ဂံ’‘တဒါရမ္မဏ’န္တိ ဒွေ နာမာနိ လဘတိ. ဧဝမေတ္ထ စက္ခုဝိညာဏံ သမ္ပဋိစ္ဆနံ ဥပေက္ခာသဟဂတသန္တီရဏံ တဒါရမ္မဏမ္ပိ ဥပေက္ခာသဟဂတမေဝါတိ တေသု ဧကံ ဂဟေတွာ ဂဏနူပဂါနိ တီဏေဝ ဟောန္တိ.
‘ဣဋ္ဌာရမ္မဏေ’ ပန သန္တီရဏမ္ပိ တဒါရမ္မဏမ္ပိ သောမနဿသဟဂတမေဝ. တေသု ဧကံ ဂဟေတွာ ပုရိမာနိ တီဏိ စတ္တာရိ ဟောန္တိ. ဧဝံ ပဉ္စသု ဒွါရေသု စတ္တာရိ စတ္တာရိ ကတွာ ဧကာယ စေတနာယ ကမ္မေ အာယူဟိတေ ဝီသတိ ဝိပါကစိတ္တာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. အဂ္ဂဟိတဂ္ဂဟဏေန ပန စက္ခုဒွါရေ စတ္တာရိ သောတဃာနဇိဝှါကာယဝိညာဏာနိ စတ္တာရီတိ အဋ္ဌ ဟောန္တိ. ဣဒံ ‘အဟေတုကဋ္ဌကံ’ နာမ. ဣဒံ မနုဿလောကေန ဂဟိတံ.
စတူသု ပန အပါယေသု ပဝတ္တေ လဗ္ဘတိ. ယဒါ ဟိ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနတ္ထေရော နိရယေ ပဒုမံ မာပေတွာ ပဒုမကဏ္ဏိကာယ နိသိန္နော နေရယိကာနံ ဓမ္မကထံ ကထေသိ၊ တဒါ တေသံ ထေရံ ပဿန္တာနံ ကုသလဝိပါကံ စက္ခုဝိညာဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သဒ္ဒံ သုဏန္တာနံ သောတဝိညာဏံ၊ စန္ဒနဝနေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိတွာ ဂတဿ စီဝရဂန္ဓဃာယနကာလေ ဃာနဝိညာဏံ၊ နိရယဂ္ဂိံ နိဗ္ဗာပေတုံ ဒေဝံ ဝဿာပေတွာ ပါနီယဒါနကာလေ ဇိဝှါဝိညာဏံ၊ မန္ဒမန္ဒဝါတသမုဋ္ဌာပနကာလေ ကာယဝိညာဏန္တိ ဧဝံ စက္ခုဝိညာဏာဒီနိ ပဉ္စ၊ ဧကံ သမ္ပဋိစ္ဆနံ၊ ဒွေ သန္တီရဏာနီတိ အဟေတုကဋ္ဌကံ လဗ္ဘတိ. နာဂသုပဏ္ဏဝေမာနိကပေတာနမ္ပိ အကုသလေန ပဋိသန္ဓိ ဟောတိ. ပဝတ္တေ ကုသလံ ဝိပစ္စတိ. တထာ စက္ကဝတ္တိနော မင်္ဂလဟတ္ထိအဿာဒီနံ. အယံ တာဝ ‘ဣဋ္ဌဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရမ္မဏေသု’ ကုသလဇဝနဝသေန ကထာမဂ္ဂေါ.
‘ဣဋ္ဌာရမ္မဏေ’ ပန စတူသု သောမနဿသဟဂတာကုသလစိတ္တေသု ဇဝိတေသု ကုသလဝိပါကံ သောမနဿသဟဂတာဟေတုကစိတ္တံ တဒါရမ္မဏံ ဟောတိ. ‘ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရမ္မဏေ’ စတူသု ဥပေက္ခာသဟဂတလောဘသမ္ပယုတ္တေသု ဇဝိတေသု ကုသလဝိပါကံ ဥပေက္ခာသဟဂတာဟေတုကစိတ္တံ တဒါရမ္မဏံ ဟောတိ. ယံ ပန ‘ဇဝနေန တဒါရမ္မဏံ နိယမေတဗ္ဗ’န္တိ ဝုတ္တံ တံ ကုသလံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဒေါမနဿသဟဂတဇဝနာနန္တရံ တဒါရမ္မဏံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ကိံ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ? အကုသလဝိပါကာဟေတုကမနောဝိညာဏဓာတုစိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.
ဣဒံ ပန ဇဝနံ ကုသလတ္ထာယ ဝါ အကုသလတ္ထာယ ဝါ ကော နိယာမေတီတိ? အာဝဇ္ဇနဉ္စေဝ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနဉ္စ. အာဝဇ္ဇနေန ဟိ ယောနိသော အာဝဋ္ဋိတေ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနေန ယောနိသော ဝဝတ္ထာပိတေ ဇဝနံ အကုသလံ ဘဝိဿတီတိ အဋ္ဌာနမေတံ. အာဝဇ္ဇနေန အယောနိသော အာဝဋ္ဋိတေ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနေန အယောနိသော ဝဝတ္ထာပိတေ ဇဝနံ ကုသလံ ဘဝိဿတီတိပိ အဋ္ဌာနမေတံ. ဥဘယေန ပန ယောနိသော အာဝဋ္ဋိတေ ဝဝတ္ထာပိတေ စ ဇဝနံ ကုသလံ ဟောတိ၊ အယောနိသော အကုသလန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
‘ဣဋ္ဌာရမ္မဏေ’ ပန ကင်္ခတော ဥဒ္ဓတဿ စ တဒါရမ္မဏံ ကိံ ဟောတီတိ? ဣဋ္ဌာရမ္မဏသ္မိံ ကင်္ခတု ဝါ မာ ဝါ၊ ဥဒ္ဓတော ဝါ ဟောတု မာ ဝါ၊ ကုသလဝိပါကာဟေတုကသောမနဿစိတ္တမေဝ တဒါရမ္မဏံ ဟောတိ၊ ‘ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရမ္မဏေ’ ‘ကုသလဝိပါကာဟေတုကဥပေက္ခာသဟဂတ’န္တိ၊ အယံ ပနေတ္ထ သင်္ခေပတော အတ္ထဒီပနော မဟာဓမ္မရက္ခိတတ္ထေရဝါဒေါ နာမ. သောမနဿသဟဂတသ္မိဉှိ ဇဝနေ ဇဝိတေ ပဉ္စ တဒါရမ္မဏာနိ ဂဝေသိတဗ္ဗာနီတိ. ဥပေက္ခာသဟဂတသ္မိံ ဇဝနေ ဇဝိတေ ဆ ဂဝေသိတဗ္ဗာနီတိ.
အထ ယဒါ သောမနဿသဟဂတပဋိသန္ဓိကဿ ပဝတ္တေ ဈာနံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ပမာဒေန ပရိဟီနဇ္ဈာနဿ ‘ပဏီတဓမ္မော မေ နဋ္ဌော’တိ ပစ္စဝေက္ခတော ဝိပ္ပဋိသာရဝသေန ဒေါမနဿံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တဒါ ကိံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ? ‘သောမနဿာနန္တရဉှိ ဒေါမနဿံ ဒေါမနဿာနန္တရဉ္စ သောမနဿံ’ ပဋ္ဌာနေ ပဋိသိဒ္ဓံ. မဟဂ္ဂတဓမ္မံ အာရဗ္ဘ ဇဝနေ ဇဝိတေ တဒါရမ္မဏမ္ပိ တတ္ထေဝ ပဋိသိဒ္ဓန္တိ? ကုသလဝိပါကာ ဝါ အကုသလဝိပါကာ ဝါ ဥပေက္ခာသဟဂတာဟေတုကမနောဝိညာဏဓာတု ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ကိမဿာ အာဝဇ္ဇနန္တိ? ‘ဘဝင်္ဂါဝဇ္ဇနာနံ ဝိယ နတ္ထဿာ အာဝဇ္ဇနကိစ္စ’န္တိ. ‘ဧတာနိ တာဝ အတ္တနော နိန္နတ္တာ စ စိဏ္ဏတ္တာ စ သမုဒါစာရတ္တာ စ ဥပ္ပဇ္ဇန္တု၊ အယံ ကထံ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’တိ? ‘ယထာ နိရောဓဿ အနန္တရပစ္စယံ နေဝသညာနာသညာယတနံ၊ နိရောဓာ ဝုဋ္ဌဟန္တဿ ဖလသမာပတ္တိစိတ္တံ၊ အရိယမဂ္ဂစိတ္တံ၊ မဂ္ဂါနန္တရာနိ ဖလစိတ္တာနိ၊ ဧဝံ အသန္တေပိ အာဝဇ္ဇနေ၊ နိန္နစိဏ္ဏသမုဒါစာရဘာဝေန ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဝိနာ ဟိ အာဝဇ္ဇနေန စိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အာရမ္မဏေန ပန ဝိနာ နုပ္ပဇ္ဇတီ’တိ. ‘အထ ကိမဿာရမ္မဏ’န္တိ? ‘ရူပါဒီသု ပရိတ္တဓမ္မေသု အညတရံ. ဧတေသု ဟိ ယဒေဝ တသ္မိံ သမယေ အာပါထမာဂတံ ဟောတိ၊ တံ အာရဗ္ဘ ဧတံ စိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
ဣဒါနိ သဗ္ဗေသမ္ပိ ဧတေသံ စိတ္တာနံ ပါကဋဘာဝတ္ထံ အယံ ပကိဏ္ဏကနယော ဝုတ္တော –
သုတ္တံ ဒေါဝါရိကော စ၊ ဂါမိလ္လော အမ္ဗော ကောလိယကေန စ၊
ဇစ္စန္ဓော ပီဌသပ္ပီ စ၊ ဝိသယဂ္ဂါဟော စ ဥပနိဿယမတ္ထသောတိ.
တတ္ထ ‘သုတ္တ’န္တိ၊ ဧကော ပန္ထမက္ကဋကော ပဉ္စသု ဒိသာသု သုတ္တံ ပသာရေတွာ ဇာလံ ကတွာ မဇ္ဈေ နိပဇ္ဇတိ. ပဌမဒိသာယ ပသာရိတသုတ္တေ ပါဏကေန ဝါ ပဋင်္ဂေန ဝါ မက္ခိကာယ ဝါ ပဟဋေ နိပန္နဋ္ဌာနတော စလိတွာ နိက္ခမိတွာ သုတ္တာနုသာရေန ဂန္တွာ တဿ ယူသံ ပိဝိတွာ ပုနအာဂန္တွာ တတ္ထေဝ နိပဇ္ဇတိ. ဒုတိယဒိသာဒီသု ပဟဋကာလေပိ ဧဝမေဝ ကရောတိ.
တတ္ထ ပဉ္စသု ဒိသာသု ပသာရိတသုတ္တံ ဝိယ ပဉ္စပသာဒါ. မဇ္ဈေ နိပန္နမက္ကဋကော ဝိယ စိတ္တံ. ပါဏကာဒီဟိ သုတ္တဃဋ္ဋနကာလော ဝိယ အာရမ္မဏေန ပသာဒဿ ဃဋ္ဋိတကာလော. မဇ္ဈေ နိပန္နမက္ကဋကဿ စလနံ ဝိယ ပသာဒဃဋ္ဋနကံ အာရမ္မဏံ ဂဟေတွာ ကိရိယမနောဓာတုယာ ဘဝင်္ဂဿ အာဝဋ္ဋိတကာလော. သုတ္တာနုသာရေန ဂမနကာလော ဝိယ ဝီထိစိတ္တပ္ပဝတ္တိ. သီသေ ဝိဇ္ဈိတွာ ယူသပိဝနံ ဝိယ ဇဝနဿ အာရမ္မဏေ ဇဝိတကာလော. ပုနအာဂန္တွာ မဇ္ဈေ နိပဇ္ဇနံ ဝိယ စိတ္တဿ ဟဒယဝတ္ထုမေဝ နိဿာယ ပဝတ္တနံ.
ဣဒံ ဩပမ္မံ ကိံ ဒီပေတိ? အာရမ္မဏေန ပသာဒေ ဃဋ္ဋိတေ ပသာဒဝတ္ထုကစိတ္တတော ဟဒယရူပဝတ္ထုကစိတ္တံ ပဌမတရံ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဒီပေတိ. ဧကေကံ အာရမ္မဏံ ဒွီသု ဒွီသု ဒွါရေသု အာပါထမာဂစ္ဆတီတိပိ.
‘ဒေါဝါရိကော’တိ၊ ဧကော ရာဇာ သယနဂတော နိဒ္ဒါယတိ. တဿ ပရိစာရကော ပါဒေ ပရိမဇ္ဇန္တော နိသီဒိ. ဗဓိရဒေါဝါရိကော ဒွါရေ ဌိတော. တယော ပဋိဟာရာ ပဋိပါဋိယာ ဌိတာ. အထေကော ပစ္စန္တဝါသီ မနုဿော ပဏ္ဏာကာရံ အာဒါယ အာဂန္တွာ ဒွါရံ အာကောဋေသိ. ဗဓိရဒေါဝါရိကော သဒ္ဒံ န သုဏာတိ. ပါဒပရိမဇ္ဇကော သညံ အဒါသိ. တာယ သညာယ ဒွါရံ ဝိဝရိတွာ ပဿိ. ပဌမပဋိဟာရော ပဏ္ဏာကာရံ ဂဟေတွာ ဒုတိယဿ အဒါသိ၊ ဒုတိယော တတိယဿ၊ တတိယော ရညော. ရာဇာ ပရိဘုဉ္ဇိ.
တတ္ထ သော ရာဇာ ဝိယ ဇဝနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ပါဒပရိမဇ္ဇကော ဝိယ အာဝဇ္ဇနံ. ဗဓိရဒေါဝါရိကော ဝိယ စက္ခုဝိညာဏံ. တယော ပဋိဟာရာ ဝိယ သမ္ပဋိစ္ဆနာဒီနိ တီဏိ ဝီထိစိတ္တာနိ. ပစ္စန္တဝါသိနော ပဏ္ဏာကာရံ အာဒါယ အာဂန္တွာ ဒွါရာကောဋနံ ဝိယ အာရမ္မဏဿ ပသာဒဃဋ္ဋနံ. ပါဒပရိမဇ္ဇကေန သညာယ ဒိန္နကာလော ဝိယ ကိရိယမနောဓာတုယာ ဘဝင်္ဂဿ အာဝဋ္ဋိတကာလော. တေန ဒိန္နသညာယ ဗဓိရဒေါဝါရိကဿ ဒွါရဝိဝရဏကာလော ဝိယ စက္ခုဝိညာဏဿ အာရမ္မဏေ ဒဿနကိစ္စသာဓနကာလော. ပဌမပဋိဟာရေန ပဏ္ဏာကာရဿ ဂဟိတကာလော ဝိယ ဝိပါကမနောဓာတုယာ အာရမ္မဏဿ သမ္ပဋိစ္ဆိတကာလော. ပဌမေန ဒုတိယဿ ဒိန္နကာလော ဝိယ ဝိပါကမနောဝိညာဏဓာတုယာ အာရမ္မဏဿ သန္တီရဏကာလော. ဒုတိယေန တတိယဿ ဒိန္နကာလော ဝိယ ကိရိယမနောဝိညာဏဓာတုယာ အာရမ္မဏဿ ဝဝတ္ထာပိတကာလော. တတိယေန ရညော ဒိန္နကာလော ဝိယ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနေန ဇဝနဿ နိယျာဒိတကာလော. ရညော ပရိဘောဂကာလော ဝိယ ဇဝနဿ အာရမ္မဏရသာနုဘဝနကာလော.
ဣဒံ ဩပမ္မံ ကိံ ဒီပေတိ? အာရမ္မဏဿ ပသာဒဃဋ္ဋမတ္တနမေဝ ကိစ္စံ၊ ကိရိယမနောဓာတုယာ ဘဝင်္ဂါဝဋ္ဋနမတ္တမေဝ၊ စက္ခုဝိညာဏာဒီနံ ဒဿနသမ္ပဋိစ္ဆနသန္တီရဏဝဝတ္ထာပနမတ္တာနေဝ ကိစ္စာနိ. ဧကန္တေန ပန ဇဝနမေဝ အာရမ္မဏရသံ အနုဘောတီတိ ဒီပေတိ.
‘ဂါမိလ္လော’တိ၊ သမ္ဗဟုလာ ဂါမဒါရကာ အန္တရဝီထိယံ ပံသုကီဠံ ကီဠန္တိ. တတ္ထေကဿ ဟတ္ထေ ကဟာပဏော ပဋိဟညိ. သော ‘မယှံ ဟတ္ထေ ပဋိဟတံ၊ ကိံ နု ခေါ ဧတ’န္တိ အာဟ. အထေကော ‘ပဏ္ဍရံ ဧတ’န္တိ အာဟ. အပရော သဟ ပံသုနာ ဂါဠှံ ဂဏှိ. အညော ‘ပုထုလံ စတုရဿံ ဧတ’န္တိ အာဟ. အပရော ‘ကဟာပဏော ဧသော’တိ အာဟ. အထ နံ အာဟရိတွာ မာတု အဒါသိ. သာ ကမ္မေ ဥပနေသိ.
တတ္ထ သမ္ဗဟုလာနံ ဒါရကာနံ အန္တရဝီထိယံ ကီဠန္တာနံ နိသိန္နကာလော ဝိယ ဘဝင်္ဂစိတ္တပ္ပဝတ္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ကဟာပဏဿ ဟတ္ထေ ပဋိဟတကာလော ဝိယ အာရမ္မဏေန ပသာဒဿ ဃဋ္ဋိတကာလော. ‘ကိံ နု ခေါ ဧတ’န္တိ ဝုတ္တကာလော ဝိယ တံ အာရမ္မဏံ ဂဟေတွာ ကိရိယမနောဓာတုယာ ဘဝင်္ဂဿ အာဝဋ္ဋိတကာလော. ‘ပဏ္ဍရံ ဧတ’န္တိ ဝုတ္တကာလော ဝိယ စက္ခုဝိညာဏေန ဒဿနကိစ္စဿ သာဓိတကာလော. သဟ ပံသုနာ ဂါဠှံ ဂဟိတကာလော ဝိယ ဝိပါကမနောဓာတုယာ အာရမ္မဏဿ သမ္ပဋိစ္ဆိတကာလော. ‘ပုထုလံ စတုရဿံ ဧတ’န္တိ ဝုတ္တကာလော ဝိယ ဝိပါကမနောဝိညာဏဓာတုယာ အာရမ္မဏဿ သန္တီရဏကာလော. ‘ဧသော ကဟာပဏော’တိ ဝုတ္တကာလော ဝိယ ကိရိယမနောဝိညာဏဓာတုယာ အာရမ္မဏဿ ဝဝတ္ထာပိတကာလော. မာတရာ ကမ္မေ ဥပနီတကာလော ဝိယ ဇဝနဿ အာရမ္မဏရသာနုဘဝနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
ဣဒံ ဩပမ္မံ ကိံ ဒီပေတိ? ကိရိယမနောဓာတု အဒိသွာဝ ဘဝင်္ဂံ အာဝဋ္ဋေတိ၊ ဝိပါကမနောဓာတု အဒိသွာဝ သမ္ပဋိစ္ဆတိ၊ ဝိပါကမနောဝိညာဏဓာတု အဒိသွာဝ သန္တီရေတိ၊ ကိရိယမနောဝိညာဏဓာတု အဒိသွာဝ ဝဝတ္ထာပေတိ၊ ဇဝနံ အဒိသွာဝ အာရမ္မဏရသံ အနုဘောတိ. ဧကန္တေန ပန စက္ခုဝိညာဏမေဝ ဒဿနကိစ္စံ သာဓေတီတိ ဒီပေတိ.
‘အမ္ဗော ကောလိယကေန စာ’တိ၊ ဣဒံ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တံ အမ္ဗောပမဉ္စ ဥစ္ဆုသာလာသာမိကောပမဉ္စ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ.
‘ဇစ္စန္ဓော ပီဌသပ္ပီ စာ’တိ၊ ဥဘောပိ ကိရ တေ နဂရဒွါရေ သာလာယံ နိသီဒိံသု. တတ္ထ ပီဌသပ္ပီ အာဟ – ‘ဘော အန္ဓက၊ ကသ္မာ တွံ ဣဓ သုဿမာနော ဝိစရသိ၊ အသုကော ပဒေသော သုဘိက္ခော ဗဟွန္နပါနော၊ ကိံ တတ္ထ ဂန္တွာ သုခေန ဇီဝိတုံ န ဝဋ္ဋတီ’တိ? ‘မယှံ တာဝ တယာ အာစိက္ခိတံ၊ တုယှံ ပန တတ္ထ ဂန္တွာ သုခေန ဇီဝိတုံ ကိံ န ဝဋ္ဋတီ’တိ? ‘မယှံ ဂန္တုံ ပါဒါ နတ္ထီ’တိ. ‘မယှမ္ပိ ပဿိတုံ စက္ခူနိ နတ္ထီ’တိ. ‘ယဒိ ဧဝံ၊ တဝ ပါဒါ ဟောန္တု၊ မမ စက္ခူနီ’တိ ဥဘောပိ ‘သာဓူ’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတွာ ဇစ္စန္ဓော ပီဌသပ္ပိံ ခန္ဓံ အာရောပေသိ. သော တဿ ခန္ဓေ နိသီဒိတွာ ဝါမဟတ္ထေနဿ သီသံ ပရိက္ခိပိတွာ ဒက္ခိဏဟတ္ထေန ‘ဣမသ္မိံ ဌာနေ မူလံ အာဝရိတွာ ဌိတံ၊ ဣမသ္မိံ ပါသာဏော၊ ဝါမံ မုဉ္စ ဒက္ခိဏံ ဂဏှ၊ ဒက္ခိဏံ မုဉ္စ ဝါမံ ဂဏှာ’တိ မဂ္ဂံ နိယမေတွာ အာစိက္ခတိ. ဧဝံ ဇစ္စန္ဓဿ ပါဒါ ပီဌသပ္ပိဿ စက္ခူနီတိ ဥဘောပိ သမ္ပယောဂေန ဣစ္ဆိတဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ သုခေန ဇီဝိံသု.
တတ္ထ ဇစ္စန္ဓော ဝိယ ရူပကာယော၊ ပီဌသပ္ပီ ဝိယ အရူပကာယော. ပီဌသပ္ပိနာ ဝိနာ ဇစ္စန္ဓဿ ဒိသံ ဂန္တုံ ဂမနာဘိသင်္ခါရဿ အနိဗ္ဗတ္တိတကာလော ဝိယ ရူပဿ အရူပေန ဝိနာ အာဒါနဂဟဏစောပနံ ပါပေတုံ အသမတ္ထတာ. ဇစ္စန္ဓေန ဝိနာ ပီဌသပ္ပိဿ ဒိသံ ဂန္တုံ ဂမနာဘိသင်္ခါရဿ အပ္ပဝတ္တနံ ဝိယ ပဉ္စဝေါကာရေ ရူပံ၊ ဝိနာ အရူပဿ အပ္ပဝတ္တိ. ဒွိန္နမ္ပိ သမ္ပယောဂေန ဣစ္ဆိတဋ္ဌာနံ ဂန္တွာ သုခေန ဇီဝိတကာလော ဝိယ ရူပါရူပဓမ္မာနံ အညမညယောဂေန သဗ္ဗကိစ္စေသု ပဝတ္တိသမ္ဘာဝေါတိ. အယံ ပဉှော ပဉ္စဝေါကာရဘဝဝသေန ကထိတော.
‘ဝိသယဂ္ဂါဟော’ စာတိ၊ စက္ခု ရူပဝိသယံ ဂဏှာတိ. သောတာဒီနိ သဒ္ဒါဒိဝိသယေ.
‘ဥပနိဿယမတ္ထသော’တိ၊ ‘ဥပနိဿယတော’ စ ‘အတ္ထတော’ စ. တတ္ထ အသမ္ဘိန္နတ္တာ စက္ခုဿ၊ အာပါထဂတတ္တာ ရူပါနံ၊ အာလောကသန္နိဿိတံ၊ မနသိကာရဟေတုကံ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ၊ သဒ္ဓိံ သမ္ပယုတ္တဓမ္မေဟိ. တတ္ထ မတဿာပိ စက္ခု သမ္ဘိန္နံ ဟောတိ. ဇီဝတော နိရုဒ္ဓမ္ပိ၊ ပိတ္တေန ဝါ သေမှေန ဝါ ရုဟိရေန ဝါ ပလိဗုဒ္ဓမ္ပိ၊ စက္ခုဝိညာဏဿ ပစ္စယော ဘဝိတုံ အသက္ကောန္တံ ‘သမ္ဘိန္နံ’ နာမ ဟောတိ. သက္ကောန္တံ အသမ္ဘိန္နံ နာမ. သောတာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. စက္ခုသ္မိံ ပန အသမ္ဘိန္နေပိ ဗဟိဒ္ဓါ ရူပါရမ္မဏေ အာပါထံ အနာဂစ္ဆန္တေ စက္ခုဝိညာဏံ နုပ္ပဇ္ဇတိ. တသ္မိံ ပန အာပါထံ အာဂစ္ဆန္တေပိ အာလောကသန္နိဿယေ အသတိ နုပ္ပဇ္ဇတိ. တသ္မိံ သန္တေပိ ကိရိယမနောဓာတုယာ ဘဝင်္ဂေ အနာဝဋ္ဋိတေ နုပ္ပဇ္ဇတိ. အာဝဋ္ဋိတေယေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဧဝံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ သမ္ပယုတ္တဓမ္မေဟိ သဒ္ဓိံယေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဣတိ ဣမေ စတ္တာရော ပစ္စယေ လဘိတွာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ (မ. နိ. ၁.၃၀၆ ထောကံ ဝိသဒိသံ).
အသမ္ဘိန္နတ္တာ သောတဿ၊ အာပါထဂတတ္တာ သဒ္ဒါနံ၊ အာကာသသန္နိဿိတံ၊ မနသိကာရဟေတုကံ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သောတဝိညာဏံ၊ သဒ္ဓိံ သမ္ပယုတ္တဓမ္မေဟိ. တတ္ထ ‘အာကာသသန္နိဿိတ’န္တိ အာကာသသန္နိဿယံ လဒ္ဓါဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ န ဝိနာ တေန. န ဟိ ပိဟိတကဏ္ဏစ္ဆိဒ္ဒဿ သောတဝိညာဏံ ပဝတ္တတိ. သေသံ ပုရိမနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ယထာ စေတ္ထ ဧဝံ ဣတော ပရေသုပိ. ဝိသေသမတ္တံ ပန ဝက္ခာမ.
အသမ္ဘိန္နတ္တာ ဃာနဿ၊ အာပါထဂတတ္တာ ဂန္ဓာနံ၊ ဝါယောသန္နိဿိတံ၊ မနသိကာရဟေတုကံ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဃာနဝိညာဏံ၊ သဒ္ဓိံ သမ္ပယုတ္တဓမ္မေဟိ. တတ္ထ ‘ဝါယောသန္နိဿိတ’န္တိ ဃာနဗိလံ ဝါယုမှိ ပဝိသန္တေယေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တသ္မိံ အသတိ နုပ္ပဇ္ဇတီတိ အတ္ထော.
အသမ္ဘိန္နတ္တာ ဇိဝှါယ၊ အာပါထဂတတ္တာ ရသာနံ၊ အာပေါသန္နိဿိတံ၊ မနသိကာရဟေတုကံ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဇိဝှါဝိညာဏံ၊ သဒ္ဓိံ သမ္ပယုတ္တဓမ္မေဟိ. တတ္ထ ‘အာပေါသန္နိဿိတ’န္တိ ဇိဝှါတေမနံ အာပံ လဒ္ဓါဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ န ဝိနာ တေန. သုက္ခဇိဝှါနဉှိ သုက္ခခါဒနီယေ ဇိဝှါယ ဌပိတေပိ ဇိဝှါဝိညာဏံ နုပ္ပဇ္ဇတေဝ.
အသမ္ဘိန္နတ္တာ ကာယဿ၊ အာပါထဂတတ္တာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာနံ၊ ပထဝိသန္နိဿိတံ၊ မနသိကာရဟေတုကံ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ကာယဝိညာဏံ၊ သဒ္ဓိံ သမ္ပယုတ္တဓမ္မေဟိ. တတ္ထ ‘ပထဝိသန္နိဿိတ’န္တိ ကာယပသာဒပစ္စယံ ပထဝိသန္နိဿယံ လဒ္ဓါဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ န တေန ဝိနာ. ကာယဒွါရသ္မိဉှိ ဗဟိဒ္ဓါမဟာဘူတာရမ္မဏံ အဇ္ဈတ္တိကံ ကာယပသာဒံ ဃဋ္ဋေတွာ ပသာဒပစ္စယေသု မဟာဘူတေသု ပဋိဟညတိ.
အသမ္ဘိန္နတ္တာ မနဿ၊ အာပါထဂတတ္တာ ဓမ္မာနံ၊ ဝတ္ထုသန္နိဿိတံ၊ မနသိကာရဟေတုကံ စတူဟိ ပစ္စယေဟိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ မနောဝိညာဏံ၊ သဒ္ဓိံ သမ္ပယုတ္တဓမ္မေဟိ. တတ္ထ ‘မနော’တိ ဘဝင်္ဂစိတ္တံ. တံ နိရုဒ္ဓမ္ပိ၊ အာဝဇ္ဇနစိတ္တဿ ပစ္စယော ဘဝိတုံ အသမတ္ထံ မန္ဒထာမဂတမေဝ ပဝတ္တမာနမ္ပိ၊ သမ္ဘိန္နံ နာမ ဟောတိ. အာဝဇ္ဇနဿ ပန ပစ္စယော ဘဝိတုံ သမတ္ထံ အသမ္ဘိန္နံ နာမ. ‘အာပါထဂတတ္တာ ဓမ္မာန’န္တိ ဓမ္မာရမ္မဏေ အာပါထဂတေ. ‘ဝတ္ထုသန္နိဿိတ’န္တိ ဟဒယဝတ္ထုသန္နိဿယံ လဒ္ဓါဝ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ န တေန ဝိနာ. အယမ္ပိ ပဉှော ပဉ္စဝေါကာရဘဝံ သန္ဓာယ ကထိတော. ‘မနသိကာရဟေတုက’န္တိ ကိရိယမနောဝိညာဏဓာတုယာ ဘဝင်္ဂေ အာဝဋ္ဋိတေယေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ အတ္ထော. အယံ တာဝ ‘ဥပနိဿယမတ္ထသော’တိ ဧတ္ထ ဥပနိဿယဝဏ္ဏနာ.
‘အတ္ထတော’ ပန စက္ခု ဒဿနတ္ထံ၊ သောတံ သဝနတ္ထံ၊ ဃာနံ ဃာယနတ္ထံ၊ ဇိဝှါ သာယနတ္ထာ၊ ကာယော ဖုသနတ္ထော၊ မနော ဝိဇာနနတ္ထော. တတ္ထ ဒဿနံ အတ္ထော အဿ. တဉှိ တေန နိပ္ဖါဒေတဗ္ဗန္တိ ဒဿနတ္ထံ. သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော. ဧတ္တာဝတာ တိပိဋကစူဠနာဂတ္ထေရဝါဒေ သောဠသကမဂ္ဂေါ နိဋ္ဌိတော၊ သဒ္ဓိံ ဒွါဒသကမဂ္ဂေန စေဝ အဟေတုကဋ္ဌကေန စာတိ.
ဣဒါနိ မောရဝါပီဝါသီမဟာဒတ္တတ္ထေရဝါဒေ ဒွါဒသကမဂ္ဂကထာ ဟောတိ. တတ္ထ သာကေတပဉှဥဿဒကိတ္တနဟေတုကိတ္တနာနိ ပါကတိကာနေဝ. အယံ ပန ထေရော အသင်္ခါရိကသသင်္ခါရိကေသု ဒေါသံ ဒိသွာ ‘အသင်္ခါရိကံ အသင်္ခါရိကမေဝ ဝိပါကံ ဒေတိ၊ နော သသင်္ခါရိကံ၊ သသင်္ခါရိကမ္ပိ သသင်္ခါရိကမေဝ နော အသင်္ခါရိက’န္တိ အာဟ. ဇဝနေန စေသ စိတ္တနိယာမံ န ကထေတိ. အာရမ္မဏေန ပန ဝေဒနာနိယာမံ ကထေတိ. တေနဿ ဝိပါကုဒ္ဓါရေ ဒွါဒသကမဂ္ဂေါ နာမ ဇာတော. ဒသကမဂ္ဂေါပိ၊ အဟေတုကဋ္ဌကမ္ပိ ဧတ္ထေဝ ပဝိဋ္ဌံ.
တတြာယံ နယော – သောမနဿသဟဂတတိဟေတုကအသင်္ခါရိကစိတ္တေန ဟိ ကမ္မေ အာယူဟိတေ တာဒိသေနေဝ ဝိပါကစိတ္တေန ဂဟိတပဋိသန္ဓိကဿ ဝုဍ္ဎိပ္ပတ္တဿ စက္ခုဒွါရေ ‘ဣဋ္ဌာရမ္မဏေ’ အာပါထဂတေ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ တယော မောဃဝါရာ ဟောန္တိ. တဿ ကုသလတော စတ္တာရိ သောမနဿသဟဂတာနိ၊ အကုသလတော စတ္တာရိ၊ ကိရိယတော ပဉ္စာတိ ဣမေသံ တေရသန္နံ စိတ္တာနံ အညတရေန ဇဝိတပရိယောသာနေ တဒါရမ္မဏံ ပတိဋ္ဌဟမာနံ သောမနဿသဟဂတအသင်္ခါရိကတိဟေတုကစိတ္တမ္ပိ ဒုဟေတုကစိတ္တမ္ပိ ပတိဋ္ဌာတိ. ဧဝမဿ စက္ခုဒွါရေ စက္ခုဝိညာဏာဒီနိ တီဏိ၊ တဒါရမ္မဏာနိ ဒွေတိ၊ ပဉ္စ ဂဏနူပဂစိတ္တာနိ ဟောန္တိ.
အာရမ္မဏေန ပန ဝေဒနံ ပရိဝတ္တေတွာ ကုသလတော စတုန္နံ၊ အကုသလတော စတုန္နံ၊ ကိရိယတော စတုန္နန္တိ၊ ဒွါဒသန္နံ ဥပေက္ခာသဟဂတစိတ္တာနံ အညတရေန ဇဝိတာဝသာနေ ဥပေက္ခာသဟဂတတိဟေတုကအသင်္ခါရိကဝိပါကမ္ပိ ဒုဟေတုကအသင်္ခါရိကဝိပါကမ္ပိ တဒါရမ္မဏံ ဟုတွာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဧဝမဿ စက္ခုဒွါရေ ဥပေက္ခာသဟဂတသန္တီရဏံ၊ ဣမာနိ ဒွေ တဒါရမ္မဏာနီတိ၊ တီဏိ ဂဏနူပဂစိတ္တာနိ ဟောန္တိ. တာနိ ပုရိမေဟိ ပဉ္စဟိ သဒ္ဓိံ အဋ္ဌ. သောတဒွါရာဒီသုပိ အဋ္ဌ အဋ္ဌာတိ ဧကာယ စေတနာယ ကမ္မေ အာယူဟိတေ သမစတ္တာလီသ စိတ္တာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. အဂ္ဂဟိတဂ္ဂဟဏေန ပန စက္ခုဒွါရေ အဋ္ဌ၊ သောတဝိညာဏာဒီနိ စတ္တာရီတိ၊ ဒွါဒသ ဟောန္တိ. တတ္ထ ‘မူလဘဝင်္ဂတာ’‘အာဂန္တုကဘဝင်္ဂတာ’‘အမ္ဗောပမနိယာမကထာ’ စ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
သောမနဿသဟဂတတိဟေတုကသသင်္ခါရိကကုသလစိတ္တေန ကမ္မေ အာယူဟိတေပိ ဥပေက္ခာသဟဂတတိဟေတုကအသင်္ခါရိကသသင်္ခါရိကေဟိ ကမ္မေ အာယူဟိတေပိ ဧသေဝ နယော. တတ္ထ ယန္တောပမာပိ ဧတ္ထ ပါကတိကာ ဧဝ. ဧတ္တာဝတာ တိဟေတုကကမ္မေန တိဟေတုကပဋိသန္ဓိ ဟောတီတိ ဝါရော ကထိတော. တိဟေတုကကမ္မေန ဒုဟေတုကပဋိသန္ဓိ ဟောတီတိ ဝါရော ပန ပဋိစ္ဆန္နော ဟုတွာ ဂတော.
ဣဒါနိ ဒုဟေတုကကမ္မေန ဒုဟေတုကပဋိသန္ဓိကထာ ဟောတိ. သောမနဿသဟဂတဒုဟေတုကအသင်္ခါရိကစိတ္တေန ဟိ ကမ္မေ အာယူဟိတေ တာဒိသေနေဝ ဝိပါကစိတ္တေန ဂဟိတပဋိသန္ဓိကဿ ဝုဍ္ဎိပ္ပတ္တဿ စက္ခုဒွါရေ ဣဋ္ဌာရမ္မဏေ အာပါထဂတေ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ တယော မောဃဝါရာ ဟောန္တိ. ဒုဟေတုကဿ ပန ဇဝနကိရိယာ နတ္ထိ. တသ္မာ ကုသလတော စတ္တာရိ သောမနဿသဟဂတာနိ၊ အကုသလတော စတ္တာရီတိ ဣမေသံ အဋ္ဌန္နံ အညတရေန ဇဝိတပရိယောသာနေ ဒုဟေတုကမေဝ သောမနဿသဟဂတအသင်္ခါရိကံ တဒါရမ္မဏံ ဟောတိ. ဧဝမဿ စက္ခုဝိညာဏာဒီနိ တီဏိ၊ ဣဒဉ္စ တဒါရမ္မဏန္တိ၊ စတ္တာရိ ဂဏနူပဂစိတ္တာနိ ဟောန္တိ. ‘ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရမ္မဏေ’ ပန ကုသလတော ဥပေက္ခာသဟဂတာနံ စတုန္နံ၊ အကုသလတော စတုန္နန္တိ၊ အဋ္ဌန္နံ အညတရေန ဇဝိတပရိယောသာနေ ဒုဟေတုကမေဝ ဥပေက္ခာသဟဂတံ အသင်္ခါရိကံ တဒါရမ္မဏံ ဟောတိ. ဧဝမဿ ဥပေက္ခာသဟဂတသန္တီရဏံ၊ ဣဒဉ္စ တဒါရမ္မဏန္တိ၊ ဒွေ ဂဏနူပဂစိတ္တာနိ ဟောန္တိ. တာနိ ပုရိမေဟိ စတူဟိ သဒ္ဓိံ ဆ. သောတဒွါရာဒီသုပိ ဆ ဆာတိ ဧကာယ စေတနာယ ကမ္မေ အာယူဟိတေ သမတိံသ စိတ္တာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. အဂ္ဂဟိတဂ္ဂဟဏေန ပန စက္ခုဒွါရေ ဆ၊ သောတဝိညာဏာဒီနိ စတ္တာရီတိ ဒသ ဟောန္တိ. အမ္ဗောပမနိယာမကထာ ပါကတိကာ ဧဝ. ယန္တောပမာ ဣဓ န လဗ္ဘတီတိ ဝုတ္တံ.
သောမနဿသဟဂတဒုဟေတုကသသင်္ခါရိကကုသလစိတ္တေန ကမ္မေ အာယူဟိတေပိ ဥပေက္ခာသဟဂတဒုဟေတုကအသင်္ခါရိကသသင်္ခါရိကေဟိ ကမ္မေ အာယူဟိတေပိ ဧသေဝ နယော. ဧတ္တာဝတာ ဒုဟေတုကကမ္မေန ဒုဟေတုကပဋိသန္ဓိ ဟောတီတိ ဝါရော ကထိတော.
အဟေတုကပဋိသန္ဓိ ဟောတီတိ ဝါရော ပန ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော – ကုသလတော စတူဟိ ဉာဏဝိပ္ပယုတ္တေဟိ ကမ္မေ အာယူဟိတေ၊ ကုသလဝိပါကာဟေတုကမနောဝိညာဏဓာတုယာ ဥပေက္ခာသဟဂတာယ ပဋိသန္ဓိယာ ဂဟိတာယ၊ ကမ္မသဒိသာ ပဋိသန္ဓီတိ န ဝတ္တဗ္ဗာ. ဣတော ပဋ္ဌာယ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ ကထေတွာ ဣဋ္ဌေပိ ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တေပိ စိတ္တပ္ပဝတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဣမဿ ဟိ ထေရဿ ဝါဒေ ပိဏ္ဍဇဝနံ ဇဝတိ. သေသာ ဣဒံ ပန ဇဝနံ ကုသလတ္ထာယ ဝါ အကုသလတ္ထာယ ဝါ ကော နိယာမေတီတိအာဒိကထာ သဗ္ဗာ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ. ဧတ္တာဝတာ မောရဝါပီဝါသီမဟာဒတ္တတ္ထေရဝါဒေ ဒွါဒသကမဂ္ဂေါ နိဋ္ဌိတော သဒ္ဓိံ ဒသကမဂ္ဂေန စေဝ အဟေတုကဋ္ဌကေန စ.
ဣဒါနိ မဟာဓမ္မရက္ခိတတ္ထေရဝါဒေ ဒသကမဂ္ဂကထာ ဟောတိ. တတ္ထ သာကေတပဉှဥဿဒကိတ္တနာနိ ပါကတိကာနေဝ. ဟေတုကိတ္တနေ ပန အယံ ဝိသေသော. တိဟေတုကကမ္မံ တိဟေတုကဝိပါကမ္ပိ ဒုဟေတုကဝိပါကမ္ပိ အဟေတုကဝိပါကမ္ပိ ဒေတိ. ဒုဟေတုကကမ္မံ တိဟေတုကမေဝ န ဒေတိ၊ ဣတရံ ဒေတိ. တိဟေတုကကမ္မေန ပဋိသန္ဓိ တိဟေတုကာဝ ဟောတိ၊ ဒုဟေတုကာဟေတုကာ န ဟောတိ. ဒုဟေတုကကမ္မေန ဒုဟေတုကာဟေတုကာ ဟောတိ၊ တိဟေတုကာ န ဟောတိ. အသင်္ခါရိကကမ္မံ ဝိပါကံ အသင်္ခါရိကမေဝ ဒေတိ၊ နော သသင်္ခါရိကံ. သသင်္ခါရိကမ္ပိ သသင်္ခါရိကမေဝ ဒေတိ၊ နော အသင်္ခါရိကံ. အာရမ္မဏေန ဝေဒနာ ပရိဝတ္တေတဗ္ဗာ. ဇဝနံ ပိဏ္ဍဇဝနမေဝ ဇဝတိ. အာဒိတော ပဋ္ဌာယ စိတ္တာနိ ကထေတဗ္ဗာနိ.
တတြာယံ ကထာ – ဧကော ပဌမကုသလစိတ္တေန ကမ္မံ အာယူဟတိ၊ ပဌမဝိပါကစိတ္တေနေဝ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှာတိ. အယံ ကမ္မသဒိသာ ပဋိသန္ဓိ. တဿ ဝုဍ္ဎိပ္ပတ္တဿ စက္ခုဒွါရေ ‘ဣဋ္ဌာရမ္မဏေ’ အာပါထဂတေ ဝုတ္တနယေနေဝ တယော မောဃဝါရာ ဟောန္တိ. အထဿ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တာနံ တေရသန္နံ သောမနဿသဟဂတဇဝနာနံ အညတရေန ဇဝိတပရိယောသာနေ ပဌမဝိပါကစိတ္တမေဝ တဒါရမ္မဏံ ဟောတိ. တံ ‘မူလဘဝင်္ဂံ’ ‘တဒါရမ္မဏ’န္တိ ဒွေ နာမာနိ လဘတိ. ဧဝမဿ စက္ခုဝိညာဏာဒီနိ တီဏိ၊ ဣဒဉ္စ တဒါရမ္မဏန္တိ၊ စတ္တာရိ ဂဏနူပဂစိတ္တာနိ ဟောန္တိ. ‘ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရမ္မဏေ’ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တာနံယေဝ ဒွါဒသန္နံ ဥပေက္ခာသဟဂတဇဝနာနံ အညတရေန ဇဝိတပရိယောသာနေ ဥပေက္ခာသဟဂတံ တိဟေတုကံ အသင်္ခါရိကစိတ္တံ တဒါရမ္မဏတာယ ပဝတ္တတိ. တံ ‘အာဂန္တုကဘဝင်္ဂံ’‘တဒါရမ္မဏ’န္တိ ဒွေ နာမာနိ လဘတိ. ဧဝမဿ ဥပေက္ခာသဟဂတသန္တီရဏံ ဣဒဉ္စ တဒါရမ္မဏန္တိ ဒွေ ဂဏနူပဂစိတ္တာနိ. တာနိ ပုရိမေဟိ စတူဟိ သဒ္ဓိံ ဆ ဟောန္တိ. ဧဝံ ဧကာယ စေတနာယ ကမ္မေ အာယူဟိတေ ပဉ္စသု ဒွါရေသု သမတိံသ စိတ္တာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. အဂ္ဂဟိတဂ္ဂဟဏေန ပန စက္ခုဒွါရေ ဆ၊ သောတဝိညာဏာဒီနိ စတ္တာရီတိ ဒသ ဟောန္တိ. အမ္ဗောပမနိယာမကထာ ပါကတိကာယေဝ.
ဒုတိယတတိယစတုတ္ထကုသလစိတ္တေဟိ ကမ္မေ အာယူဟိတေပိ ဧတ္တကာနေဝ ဝိပါကစိတ္တာနိ ဟောန္တိ. စတူဟိ ဥပေက္ခာသဟဂတစိတ္တေဟိ အာယူဟိတေပိ ဧသေဝ နယော. ဣဓ ပန ပဌမံ ဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရမ္မဏံ ဒဿေတဗ္ဗံ. ပစ္ဆာ ဣဋ္ဌာရမ္မဏေန ဝေဒနာ ပရိဝတ္တေတဗ္ဗာ. အမ္ဗောပမနိယာမကထာ ပါကတိကာ ဧဝ. ယန္တောပမာ န လဗ္ဘတိ. ‘ကုသလတော ပန စတုန္နံ ဉာဏဝိပ္ပယုတ္တာနံ အညတရေန ကမ္မေ အာယူဟိတေ’တိ ဣတော ပဋ္ဌာယ သဗ္ဗံ ဝိတ္ထာရေတွာ အဟေတုကဋ္ဌကံ ကထေတဗ္ဗံ. ဧတ္တာဝတာ မဟာဓမ္မရက္ခိတတ္ထေရဝါဒေ ဒသကမဂ္ဂေါ နိဋ္ဌိတော ဟောတိ၊ သဒ္ဓိံ အဟေတုကဋ္ဌကေနာတိ.
ဣမေသံ ပန တိဏ္ဏံ ထေရာနံ ကတရဿ ဝါဒေါ ဂဟေတဗ္ဗောတိ? န ကဿစိ ဧကံသေန. သဗ္ဗေသံ ပန ဝါဒေသု ယုတ္တံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ပဌမဝါဒသ္မိဉှိ သသင်္ခါရာသင်္ခါရဝိဓာနံ ပစ္စယဘေဒတော အဓိပ္ပေတံ. တေနေတ္ထ၊ အသင်္ခါရိကကုသလဿ ဒုဗ္ဗလပစ္စယေဟိ ဥပ္ပန္နံ သသင်္ခါရိကဝိပါကံ၊ သသင်္ခါရိကကုသလဿ ဗလဝပစ္စယေဟိ ဥပ္ပန္နံ အသင်္ခါရိကဝိပါကဉ္စ ဂဟေတွာ၊ လဗ္ဘမာနာနိပိ ကိရိယဇဝနာနိ ပဟာယ၊ ကုသလဇဝနေန တဒါရမ္မဏံ အာရမ္မဏေန စ ဝေဒနံ နိယာမေတွာ၊ သေက္ခပုထုဇ္ဇနဝသေန သောဠသကမဂ္ဂေါ ကထိတော. ယံ ပနေတ္ထ အကုသလဇဝနာဝသာနေ အဟေတုကဝိပါကမေဝ တဒါရမ္မဏံ ဒဿိတံ၊ တံ ဣတရေသု န ဒဿိတမေဝ. တသ္မာ တံ တတ္ထ တေသု ဝုတ္တံ သဟေတုကဝိပါကဉ္စ၊ ဧတ္ထာပိ သဗ္ဗမိဒံ လဗ္ဘတေဝ. တတြာယံ နယော – ယဒါ ဟိ ကုသလဇဝနာနံ အန္တရန္တရာ အကုသလံ ဇဝတိ၊ တဒါ ကုသလာဝသာနေ အာစိဏ္ဏသဒိသမေဝ၊ အကုသလာဝသာနေ သဟေတုကံ တဒါရမ္မဏံ ယုတ္တံ. ယဒါ နိရန္တရံ အကုသလမေဝ တဒါ အဟေတုကံ. ဧဝံ တာဝ ပဌမဝါဒေ ယုတ္တံ ဂဟေတဗ္ဗံ.
ဒုတိယဝါဒေ ပန ကုသလတော သသင်္ခါရာသင်္ခါရဝိဓာနံ အဓိပ္ပေတံ. တေနေတ္ထ အသင်္ခါရိကကုသလဿ အသင်္ခါရိကမေဝ ဝိပါကံ၊ သသင်္ခါရိကကုသလဿ စ သသင်္ခါရိကမေဝ ဂဟေတွာ၊ ဇဝနေန တဒါရမ္မဏနိယာမံ အကတွာ၊ သဗ္ဗေသမ္ပိ သေက္ခာသေက္ခပုထုဇ္ဇနာနံ ဥပ္ပတ္တိရဟော ပိဏ္ဍဇဝနဝသေနေဝ ဒွါဒသကမဂ္ဂေါ ကထိတော. တိဟေတုကဇဝနာဝသာနေ ပနေတ္ထ တိဟေတုကံ တဒါရမ္မဏံ ယုတ္တံ. ဒုဟေတုကဇဝနာဝသာနေ ဒုဟေတုကံ၊ အဟေတုကဇဝနာဝသာနေ အဟေတုကံ ဘာဇေတွာ ပန န ဝုတ္တံ. ဧဝံ ဒုတိယဝါဒေ ယုတ္တံ ဂဟေတဗ္ဗံ.
တတိယဝါဒေပိ ကုသလတောဝ အသင်္ခါရသသင်္ခါရဝိဓာနံ အဓိပ္ပေတံ. ‘တိဟေတုကကမ္မံ တိဟေတုကဝိပါကမ္ပိ ဒုဟေတုကဝိပါကမ္ပိ အဟေတုကဝိပါကမ္ပိ ဒေတီ’တိ ပန ဝစနတော အသင်္ခါရိကတိဟေတုကပဋိသန္ဓိကဿ အသင်္ခါရိကဒုဟေတုကေနပိ တဒါရမ္မဏေန ဘဝိတဗ္ဗံ. တံ အဒဿေတွာ ဟေတုသဒိသမေဝ တဒါရမ္မဏံ ဒဿိတံ. တံ ပုရိမာယ ဟေတုကိတ္တနလဒ္ဓိယာ န ယုဇ္ဇတိ. ကေဝလံ ဒသကမဂ္ဂဝိဘာဝနတ္ထမေဝ ဝုတ္တံ. ဣတရမ္ပိ ပန လဗ္ဘတေဝ. ဧဝံ တတိယဝါဒေပိ ယုတ္တံ ဂဟေတဗ္ဗံ. အယဉ္စ သဗ္ဗာပိ ပဋိသန္ဓိဇနကဿေဝ ကမ္မဿ ဝိပါကံ သန္ဓာယ တဒါရမ္မဏကထာ. ‘သဟေတုကံ ဘဝင်္ဂံ အဟေတုကဿ ဘဝင်္ဂဿ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော’တိ (ပဋ္ဌာ. ၃.၁.၁၀၂) ဝစနတော ပန နာနာကမ္မေန အဟေတုကပဋိသန္ဓိကဿာပိ သဟေတုကဝိပါကံ တဒါရမ္မဏံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. တဿ ဥပ္ပတ္တိဝိဓာနံ မဟာပကရဏေ အာဝိ ဘဝိဿတီတိ.
ကာမာဝစရကုသလဝိပါကကထာ နိဋ္ဌိတာ.
ရူပါဝစရာရူပါဝစရဝိပါကကထာ
၄၉၉. ဣဒါနိ ရူပါဝစရာဒိဝိပါကံ ဒဿေတုံ ပုန ကတမေ ဓမ္မာ အဗျာကတာတိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. တတ္ထ ယသ္မာ ကာမာဝစရဝိပါကံ အတ္တနော ကုသလေန သဒိသမ္ပိ ဟောတိ၊ အသဒိသမ္ပိ၊ တသ္မာ န တံ ကုသလာနုဂတိကံ ကတွာ ဘာဇိတံ. ရူပါဝစရာရူပါဝစရဝိပါကံ ပန ယထာ ဟတ္ထိအဿပဗ္ဗတာဒီနံ ဆာယာ ဟတ္ထိအာဒိသဒိသာဝ ဟောန္တိ၊ တထာ အတ္တနော ကုသလသဒိသမေဝ ဟောတီတိ ကုသလာနုဂတိကံ ကတွာ ဘာဇိတံ. ကာမာဝစရကမ္မဉ္စ ယဒါ ကဒါစိ ဝိပါကံ ဒေတိ၊ ရူပါဝစရာရူပါဝစရံ ပန အနန္တရာယေန၊ ဒုတိယသ္မိံယေဝ အတ္တဘာဝေ၊ ဝိပါကံ ဒေတီတိပိ ကုသလာနုဂတိကမေဝ ကတွာ ဘာဇိတံ. သေသံ ကုသလေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အယံ ပန ဝိသေသော – ပဋိပဒါဒိဘေဒေါ စ ဟီနပဏီတမဇ္ဈိမဘာဝေါ စ ဧတေသု ဈာနာဂမနတော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဆန္ဒာဒီနံ ပန အညတရံ ဓုရံ ကတွာ အနုပ္ပါဒနီယတ္တာ နိရဓိပတိကာနေဝ ဧတာနီတိ.
ရူပါဝစရာရူပါဝစရဝိပါကကထာ နိဋ္ဌိတာ.
လောကုတ္တရဝိပါကကထာ
၅၀၅. လောကုတ္တရဝိပါကမ္ပိ ကုသလသဒိသတ္တာ ကုသလာနုဂတိကမေဝ ကတွာ ဘာဇိတံ. ယသ္မာ ပန တေဘူမကကုသလံ စုတိပဋိသန္ဓိဝသေန ဝဋ္ဋံ အာစိနာတိ ဝဍ္ဎေတိ၊ တသ္မာ တတ္ထ ကတတ္တာ ဥပစိတတ္တာတိ ဝုတ္တံ. လောကုတ္တရံ ပန တေန အာစိတမ္ပိ အပစိနာတိ၊ သယမ္ပိ စုတိပဋိသန္ဓိဝသေန န အာစိနာတိ၊ တေနေတ္ထ ‘ကတတ္တာ ဥပစိတတ္တာ’တိ အဝတွာ ကတတ္တာ ဘာဝိတတ္တာတိ ဝုတ္တံ.
သုညတန္တိအာဒီသု ‘မဂ္ဂေါ’ တာဝ ‘အာဂမနတော သဂုဏတော အာရမ္မဏတောတိ တီဟိ ကာရဏေဟိ နာမံ လဘတီ’တိ၊ ဣဒံ ဟေဋ္ဌာ ကုသလာဓိကာရေ ဝိတ္ထာရိတံ. တတ္ထ သုတ္တန္တိကပရိယာယေန သဂုဏတောပိ အာရမ္မဏတောပိ နာမံ လဘတိ. ပရိယာယဒေသနာ ဟေသာ. အဘိဓမ္မကထာ ပန နိပ္ပရိယာယဒေသနာ. တသ္မာ ဣဓ သဂုဏတော ဝါ အာရမ္မဏတော ဝါ နာမံ န လဘတိ၊ အာဂမနတောဝ လဘတိ. အာဂမနမေဝ ဟိ ဓုရံ. တံ ဒုဝိဓံ ဟောတိ – ဝိပဿနာဂမနံ မဂ္ဂါဂမနန္တိ.
တတ္ထ မဂ္ဂဿ အာဂတဋ္ဌာနေ ဝိပဿနာဂမနံ ဓုရံ၊ ဖလဿ အာဂတဋ္ဌာနေ မဂ္ဂါဂမနံ ဓုရန္တိ၊ ဣဒမ္ပိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တမေဝ. တေသု ဣဒံ ဖလဿ အာဂတဋ္ဌာနံ၊ တသ္မာ ဣဓ မဂ္ဂါဂမနံ ဓုရန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. သော ပနေသ မဂ္ဂေါ အာဂမနတော ‘သုညတ’န္တိ နာမံ လဘိတွာ သဂုဏတော စ အာရမ္မဏတော စ ‘အနိမိတ္တော’‘အပ္ပဏိဟိတော’တိပိ ဝုစ္စတိ. တသ္မာ သယံ အာဂမနီယဋ္ဌာနေ ဌတွာ အတ္တနော ဖလဿ တီဏိ နာမာနိ ဒေတိ. ကထံ? အယဉှိ သုဒ္ဓါဂမနဝသေနေဝ လဒ္ဓနာမော ‘သုညတမဂ္ဂေါ’ သယံ အာဂမနီယဋ္ဌာနေ ဌတွာ အတ္တနော ဖလဿ နာမံ ဒဒမာနော ‘သုညတ’န္တိ နာမံ အကာသိ. ‘သုညတအနိမိတ္တမဂ္ဂေါ’ သယံ အာဂမနီယဋ္ဌာနေ ဌတွာ အတ္တနော ဖလဿ နာမံ ဒဒမာနော ‘အနိမိတ္တ’န္တိ နာမံ အကာသိ. ‘သုညတအပ္ပဏိဟိတမဂ္ဂေါ’ သယံ အာဂမနီယဋ္ဌာနေ ဌတွာ အတ္တနော ဖလဿ နာမံ ဒဒမာနော ‘အပ္ပဏိဟိတ’န္တိ နာမံ အကာသိ. ဣမာနိ ပန တီဏိ နာမာနိ မဂ္ဂါနန္တရေ ဖလစိတ္တသ္မိံယေဝ ဣမိနာ နယေန လဗ္ဘန္တိ၊ နော အပရဘာဂေ ဝဠဉ္ဇနကဖလသမာပတ္တိယာ. အပရဘာဂေ ပန အနိစ္စတာဒီဟိ တီဟိ ဝိပဿနာဟိ ဝိပဿိတုံ သက္ကောတိ. အထဿ ဝုဋ္ဌိတဝုဋ္ဌိတဝိပဿနာဝသေန အနိမိတ္တအပ္ပဏိဟိတသုညတသင်္ခါတာနိ တီဏိ ဖလာနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. တေသံ တာနေဝ သင်္ခါရာရမ္မဏာနိ. အနိစ္စာနုပဿနာဒီနိ ဉာဏာနိ အနုလောမဉာဏာနိ နာမ ဟောန္တိ.
ယော စာယံ သုညတမဂ္ဂေ ဝုတ္တော. အပ္ပဏိဟိတမဂ္ဂေပိ ဧသေဝ နယော. အယမ္ပိ ဟိ သုဒ္ဓါဂမနဝသေန လဒ္ဓနာမော ‘အပ္ပဏိဟိတမဂ္ဂေါ’ သယံ အာဂမနီယဋ္ဌာနေ ဌတွာ အတ္တနော ဖလဿ နာမံ ဒဒမာနော ‘အပ္ပဏိဟိတ’န္တိ နာမံ အကာသိ. ‘အပ္ပဏိဟိတအနိမိတ္တမဂ္ဂေါ’ သယံ အာဂမနီယဋ္ဌာနေ ဌတွာ အတ္တနော ဖလဿ နာမံ ဒဒမာနော ‘အနိမိတ္တ’န္တိ နာမံ အကာသိ. ‘အပ္ပဏိဟိတသုညတမဂ္ဂေါ’ သယံ အာဂမနီယဋ္ဌာနေ ဌတွာ အတ္တနော ဖလဿ နာမံ ဒဒမာနော ‘သုညတ’န္တိ နာမံ အကာသိ. ဣမာနိပိ တီဏိ နာမာနိ မဂ္ဂါနန္တရေ ဖလစိတ္တသ္မိံယေဝ ဣမိနာ နယေန လဗ္ဘန္တိ၊ န အပရဘာဂေ ဝဠဉ္ဇနကဖလသမာပတ္တိယာတိ. ဧဝံ ဣမသ္မိံ ဝိပါကနိဒ္ဒေသေ ကုသလစိတ္တေဟိ တိဂုဏာနိ ဝိပါကစိတ္တာနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ.
ယထာ ပန တေဘူမကကုသလာနိ အတ္တနော ဝိပါကံ အဓိပတိံ လဘာပေတုံ န သက္ကောန္တိ၊ န ဧဝံ လောကုတ္တရကုသလာနိ. ကသ္မာ? တေဘူမကကုသလာနဉှိ အညော အာယူဟနကာလော အညော ဝိပစ္စနကာလော. တေန တာနိ အတ္တနော ဝိပါကံ အဓိပတိံ လဘာပေတုံ န သက္ကောန္တိ. လောကုတ္တရာနိ ပန တာယ သဒ္ဓါယ၊ တသ္မိံ ဝီရိယေ၊ တာယ သတိယာ၊ တသ္မိံ သမာဓိမှိ၊ တာယ ပညာယ အဝူပသန္တာယ၊ အပဏ္ဏကံ အဝိရဒ္ဓံ မဂ္ဂါနန္တရမေဝ ဝိပါကံ ပဋိလဘန္တိ၊ တေန အတ္တနော ဝိပါကံ အဓိပတိံ လဘာပေတုံ သက္ကောန္တိ.
ယထာ ဟိ ပရိတ္တကဿ အဂ္ဂိနော ဂတဋ္ဌာနေ အဂ္ဂိသ္မိံ နိဗ္ဗုတမတ္တေယေဝ ဥဏှာကာရော နိဗ္ဗာယိတွာ ကိဉ္စိ န ဟောတိ၊ မဟန္တံ ပန အာဒိတ္တံ အဂ္ဂိက္ခန္ဓံ နိဗ္ဗာပေတွာ ဂေါမယပရိဘဏ္ဍေ ကတေပိ ဥဏှာကာရော အဝူပသန္တောဝ ဟောတိ၊ ဧဝမေဝ တေဘူမကကုသလေ အညော ကမ္မက္ခဏော အညော ဝိပါကက္ခဏော ပရိတ္တအဂ္ဂိဋ္ဌာနေ ဥဏှဘာဝနိဗ္ဗုတကာလော ဝိယ ဟောတိ. တသ္မာ တံ အတ္တနော ဝိပါကံ အဓိပတိံ လဘာပေတုံ န သက္ကောတိ. လောကုတ္တရေ ပန တာယ သဒ္ဓါယ။ပေ။ တာယ ပညာယ အဝူပသန္တာယ၊ မဂ္ဂါနန္တရမေဝ ဖလံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တသ္မာ တံ အတ္တနော ဝိပါကံ အဓိပတိံ လဘာပေတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တေနာဟု ပေါရာဏာ – ‘ဝိပါကေ အဓိပတိ နတ္ထိ ဌပေတွာ လောကုတ္တရ’န္တိ.
၅၅၅. စတုတ္ထဖလနိဒ္ဒေသေ အညာတာဝိန္ဒြိယန္တိ အညာတာဝိနော စတူသု သစ္စေသု နိဋ္ဌိတဉာဏကိစ္စဿ ဣန္ဒြိယံ၊ အညာတာဝီနံ ဝါ စတူသု သစ္စေသု နိဋ္ဌိတကိစ္စာနံ စတ္တာရိ သစ္စာနိ ဉတွာ ပဋိဝိဇ္ဈိတွာ ဌိတာနံ ဓမ္မာနံ အဗ္ဘန္တရေ ဣန္ဒဋ္ဌသာဓနေန ဣန္ဒြိယံ. နိဒ္ဒေသဝါရေပိဿ အညာတာဝီနန္တိ အာဇာနိတွာ ဌိတာနံ. ဓမ္မာနန္တိ သမ္ပယုတ္တဓမ္မာနံ အဗ္ဘန္တရေ. အညာတိ အာဇာနနာ၊ ပညာ ပဇာနနာတိအာဒီနိ ဝုတ္တတ္ထာနေဝ. မဂ္ဂင်္ဂံ မဂ္ဂပရိယာပန္နန္တိ ဖလမဂ္ဂဿ အင်္ဂံ၊ ဖလမဂ္ဂေ စ ပရိယာပန္နန္တိ အတ္ထော.
အပိစေတ္ထ ဣဒံ ပကိဏ္ဏကံ – ဧကံ ဣန္ဒြိယံ ဧကံ ဌာနံ ဂစ္ဆတိ၊ ဧကံ ဆ ဌာနာနိ ဂစ္ဆတိ၊ ဧကံ ဧကံ ဌာနံ ဂစ္ဆတိ. ဧကဉှိ ‘အနညာတညဿာမီတိန္ဒြိယံ’ ဧကံ ဌာနံ ဂစ္ဆတိ သောတာပတ္တိမဂ္ဂံ. ဧကံ ‘အညိန္ဒြိယံ’ ဟေဋ္ဌာ တီဏိ ဖလာနိ၊ ဥပရိ တယော မဂ္ဂေတိ ဆ ဌာနာနိ ဂစ္ဆတိ. ဧကံ ‘အညာတာဝိန္ဒြိယံ’ ဧကံ ဌာနံ ဂစ္ဆတိ အရဟတ္တဖလံ. သဗ္ဗေသုပိ မဂ္ဂဖလေသု အတ္ထတော အဋ္ဌ အဋ္ဌ ဣန္ဒြိယာနီတိ စတုသဋ္ဌိ လောကုတ္တရိန္ဒြိယာနိ ကထိတာနိ. ပါဠိတော ပန နဝ နဝ ကတွာ ဒွါသတ္တတိ ဟောန္တိ. မဂ္ဂေ မဂ္ဂင်္ဂန္တိ ဝုတ္တံ. ဖလေပိ မဂ္ဂင်္ဂံ. မဂ္ဂေ ဗောဇ္ဈင်္ဂေါတိ ဝုတ္တော ဖလေပိ ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ. မဂ္ဂက္ခဏေ အာရတိ ဝိရတီတိ ဝုတ္တာ ဖလက္ခဏေပိ အာရတိ ဝိရတီတိ. တတ္ထ မဂ္ဂေါ မဂ္ဂဘာဝေနေဝ မဂ္ဂေါ၊ ဖလံ ပန မဂ္ဂံ ဥပါဒါယ မဂ္ဂေါ နာမ၊ ဖလင်္ဂံ ဖလပရိယာပန္နန္တိ ဝတ္တုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. မဂ္ဂေ ဗုဇ္ဈနကဿ အင်္ဂေါတိ သမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ဖလေ ဗုဒ္ဓဿ အင်္ဂေါတိ သမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ. မဂ္ဂေ အာရမဏဝိရမဏဝသေနေဝ အာရတိ ဝိရတိ. ဖလေ ပန အာရတိဝိရတိဝသေနာတိ.
လောကုတ္တရဝိပါကကထာ နိဋ္ဌိတာ.
အကုသလဝိပါကကထာ
၅၅၆. ဣတော ပရာနိ အကုသလဝိပါကာနိ – ပဉ္စ စက္ခုသောတဃာနဇိဝှါကာယဝိညာဏာနိ၊ ဧကာ မနောဓာတု၊ ဧကာ မနောဝိညာဏဓာတူတိ ဣမာနိ သတ္တ စိတ္တာနိ – ပါဠိတော စ အတ္ထတော စ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တေဟိ တာဒိသေဟေဝ ကုသလဝိပါကစိတ္တေဟိ သဒိသာနိ.
ကေဝလဉှိ တာနိ ကုသလကမ္မပစ္စယာနိ ဣမာနိ အကုသလကမ္မပစ္စယာနိ. တာနိ စ ဣဋ္ဌဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တေသု အာရမ္မဏေသု ဝတ္တန္တိ၊ ဣမာနိ အနိဋ္ဌအနိဋ္ဌမဇ္ဈတ္တေသု. တတ္ထ စ သုခသဟဂတံ ကာယဝိညာဏံ၊ ဣဓ ဒုက္ခသဟဂတံ. တတ္ထ စ ဥပေက္ခာသဟဂတာ မနောဝိညာဏဓာတု မနုဿေသု ဇစ္စန္ဓာဒီနံ ပဋိသန္ဓိံ အာဒိံ ကတွာ ပဉ္စသု ဌာနေသု ဝိပစ္စတိ. ဣဓ ပန ဧကာဒသဝိဓေနာပိ အကုသလစိတ္တေန ကမ္မေ အာယူဟိတေ ကမ္မကမ္မနိမိတ္တဂတိနိမိတ္တေသု အညတရံ အာရမ္မဏံ ကတွာ စတူသု အပါယေသု ပဋိသန္ဓိ ဟုတွာ ဝိပစ္စတိ၊ ဒုတိယဝါရတော ပဋ္ဌာယ ယာဝတာယုကံ ဘဝင်္ဂံ ဟုတွာ၊ အနိဋ္ဌအနိဋ္ဌမဇ္ဈတ္တာရမ္မဏာယ ပဉ္စဝိညာဏဝီထိယာ သန္တီရဏံ ဟုတွာ၊ ဗလဝါရမ္မဏေ ဆသု ဒွါရေသု တဒါရမ္မဏံ ဟုတွာ၊ မရဏကာလေ စုတိ ဟုတွာတိ၊ ဧဝံ ပဉ္စသု ဧဝ ဌာနေသု ဝိပစ္စတီတိ.
အကုသလဝိပါကကထာ နိဋ္ဌိတာ.