ကိရိယာဗျာကတဝဏ္ဏနာ
မနောဓာတုစိတ္တံ
၅၆၆. ဣဒါနိ ကိရိယာဗျာကတံ ဘာဇေတွာ ဒဿေတုံ ပုန ကတမေ ဓမ္မာ အဗျာကတာတိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. တတ္ထ ကိရိယာတိ ကရဏမတ္တံ. သဗ္ဗေသုယေဝ ဟိ ကိရိယစိတ္တေသု ယံ ဇဝနဘာဝံ အပ္ပတ္တံ တံ ဝါတပုပ္ဖံ ဝိယ. ယံ ဇဝနဘာဝပ္ပတ္တံ တံ ဆိန္နမူလကရုက္ခပုပ္ဖံ ဝိယ အဖလံ ဟောတိ၊ တံတံ ကိစ္စသာဓနဝသေန ပဝတ္တတ္တာ ပန ကရဏမတ္တမေဝ ဟောတိ. တသ္မာ ကိရိယာတိ ဝုတ္တံ. နေဝကုသလာနာကုသလာတိအာဒီသု ကုသလမူလသင်္ခါတဿ ကုသလဟေတုနော အဘာဝါ ‘နေဝကုသလာ’၊ အကုသလမူလသင်္ခါတဿ အကုသလဟေတုနော အဘာဝါ ‘နေဝအကုသလာ’၊ ယောနိသောမနသိကာရအယောနိသောမနသိကာရသင်္ခါတာနမ္ပိ ကုသလာကုသလပစ္စယာနံ အဘာဝါ ‘နေဝကုသလာနာကုသလာ’. ကုသလာကုသလသင်္ခါတဿ ဇနကဟေတုနော အဘာဝါ နေဝကမ္မဝိပါကာ.
ဣဓာပိ စိတ္တဿေကဂ္ဂတာနိဒ္ဒေသေ ပဝတ္တိဋ္ဌိတိမတ္တမေဝ လဗ္ဘတိ. ဒွေ ပဉ္စဝိညာဏာနိ၊ တိဿော မနောဓာတုယော၊ တိဿော မနောဝိညာဏဓာတုယော၊ ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂတန္တိ ဣမေသု သတ္တရသသု စိတ္တေသု ဒုဗ္ဗလတ္တာ သဏ္ဌိတိ အဝဋ္ဌိတိအာဒီနိ န လဗ္ဘန္တိ. သေသံ သဗ္ဗံ ဝိပါကမနောဓာတုနိဒ္ဒေသေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ အညတြ ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနာ. တဉှိ စိတ္တံ ပဉ္စဝိညာဏာနန္တရံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဣဒံ ပန ပဉ္စဒွါရေ ဝဠဉ္ဇနကပ္ပဝတ္တိကာလေ သဗ္ဗေသံ ပုရေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ကထံ? စက္ခုဒွါရေ တာဝ ဣဋ္ဌဣဋ္ဌမဇ္ဈတ္တအနိဋ္ဌအနိဋ္ဌမဇ္ဈတ္တေသု ရူပါရမ္မဏေသု ယေန ကေနစိ ပသာဒေ ဃဋ္ဋိတေ တံ အာရမ္မဏံ ဂဟေတွာ အာဝဇ္ဇနဝသေန ပုရေစာရိကံ ဟုတွာ ဘဝင်္ဂံ အာဝဋ္ဋယမာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. သောတဒွါရာဒီသုပိ ဧသေဝ နယောတိ.
ကိရိယမနောဓာတုစိတ္တံ နိဋ္ဌိတံ.
ကိရိယမနောဝိညာဏဓာတုစိတ္တာနိ
၅၆၈. မနောဝိညာဏဓာတု ဥပ္ပန္နာ ဟောတိ။ပေ။ သောမနဿသဟဂတာတိ၊ ဣဒံ စိတ္တံ အညေသံ အသာဓာရဏံ. ခီဏာသဝဿေဝ ပါဋိပုဂ္ဂလိကံ. ဆသု ဒွါရေသု လဗ္ဘတိ. စက္ခုဒွါရေ ဟိ ပဓာနသာရုပ္ပံ ဌာနံ ဒိသွာ ခီဏာသဝေါ ဣမိနာ စိတ္တေန သောမနဿိတော ဟောတိ. သောတဒွါရေ ဘဏ္ဍဘာဇနီယဋ္ဌာနံ ပတွာ မဟာသဒ္ဒံ ကတွာ လုဒ္ဓလုဒ္ဓေသု ဂဏှန္တေသု ‘ဧဝရူပါ နာမ မေ လောလုပ္ပတဏှာ ပဟီနာ’တိ ဣမိနာ စိတ္တေန သောမနဿိတော ဟောတိ. ဃာနဒွါရေ ဂန္ဓေဟိ ဝါ ပုပ္ဖေဟိ ဝါ စေတိယံ ပူဇေန္တော ဣမိနာ စိတ္တေန သောမနဿိတော ဟောတိ. ဇိဝှါဒွါရေ ရသသမ္ပန္နံ ပိဏ္ဍပါတံ လဒ္ဓါ ဘာဇေတွာ ပရိဘုဉ္ဇန္တော ‘သာရဏီယဓမ္မော ဝတ မေ ပူရိတော’တိ ဣမိနာ စိတ္တေန သောမနဿိတော ဟောတိ. ကာယဒွါရေ အဘိသမာစာရိကဝတ္တံ ကရောန္တော ‘ကာယဒွါရေ မေ ဝတ္တံ ပူရိတ’န္တိ ဣမိနာ စိတ္တေန သောမနဿိတော ဟောတိ. ဧဝံ တာဝ ပဉ္စဒွါရေ လဗ္ဘတိ.
မနောဒွါရေ ပန အတီတာနာဂတမာရဗ္ဘ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ဇောတိပါလမာဏဝ(မ. နိ. ၂.၂၈၂ အာဒယော) မဂ္ဃဒေဝရာဇ(မ. နိ. ၂.၃၀၈ အာဒယော) ကဏှတာပသာဒိကာလသ္မိဉှိ (ဇာ. ၁.၁၀.၁၁ အာဒယော) ကတံ ကာရဏံ အာဝဇ္ဇေတွာ တထာဂတော သိတံ ပါတွာကာသိ. တံ ပန ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏသဗ္ဗညုတညာဏာနံ ကိစ္စံ. တေသံ ပန ဒွိန္နံ ဉာဏာနံ စိဏ္ဏပရိယန္တေ ဣဒံ စိတ္တံ ဟာသယမာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. အနာဂတေ ‘တန္တိဿရော မုဒိင်္ဂဿရော ပစ္စေကဗုဒ္ဓေါ ဘဝိဿတီ’တိ သိတံ ပါတွာကာသိ. တမ္ပိ အနာဂတံသဉာဏသဗ္ဗညုတညာဏာနံ ကိစ္စံ. တေသံ ပန ဒွိန္န ဉာဏာနံ စိဏ္ဏပရိယန္တေ ဣဒံ စိတ္တံ ဟာသယမာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.
နိဒ္ဒေသဝါရေ ပနဿ သေသအဟေတုကစိတ္တေဟိ ဗလဝတရတာယ စိတ္တေကဂ္ဂတာ သမာဓိဗလံ ပါပေတွာ ဌပိတာ. ဝီရိယမ္ပိ ဝီရိယဗလံ ပါပေတွာ. ဥဒ္ဒေသဝါရေ ပန ‘သမာဓိဗလံ ဟောတိ ဝီရိယဗလံ ဟောတီ’တိ အနာဂတတ္တာ ပရိပုဏ္ဏေန ဗလဋ္ဌေနေတံ ဒွယံ ဗလံ နာမ န ဟောတိ. ယသ္မာ ပန ‘နေဝ ကုသလံ နာကုသလံ’ တသ္မာ ဗလန္တိ ဝတွာန ဌပိတံ. ယသ္မာ စ န နိပ္ပရိယာယေန ဗလံ၊ တသ္မာ သင်္ဂဟဝါရေပိ ‘ဒွေ ဗလာနိ ဟောန္တီ’တိ န ဝုတ္တံ. သေသံ သဗ္ဗံ သောမနဿသဟဂတာဟေတုကမနောဝိညာဏဓာတုနိဒ္ဒေသေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
၅၇၄. ဥပေက္ခာသဟဂတာတိ ဣဒံ စိတ္တံ တီသု ဘဝေသု သဗ္ဗေသံ သစိတ္တကသတ္တာနံ သာဓာရဏံ၊ န ကဿစိ သစိတ္တကဿ နုပ္ပဇ္ဇတိ နာမ. ဥပ္ပဇ္ဇမာနံ ပန ပဉ္စဒွါရေ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနံ ဟောတိ၊ မနောဒွါရေ အာဝဇ္ဇနံ. ဆ အသာဓာရဏဉာဏာနိပိ ဣမိနာ ဂဟိတာရမ္မဏမေဝ ဂဏှန္တိ. မဟာဂဇံ နာမေတံ စိတ္တံ၊ ဣမဿ အနာရမ္မဏံ နာမ နတ္ထိ. ‘အသဗ္ဗညုတညာဏံ သဗ္ဗညုတညာဏဂတိကံ နာမ ကတမ’န္တိ ဝုတ္တေ ‘ဣဒ’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗံ. သေသမေတ္ထ ပုရိမစိတ္တေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ကေဝလဉှိ တတ္ထ သပ္ပီတိကတ္တာ နဝင်္ဂိကော သင်္ခါရက္ခန္ဓော ဝိဘတ္တော. ဣဓ နိပ္ပီတိကတ္တာ အဋ္ဌင်္ဂိကော.
ဣဒါနိ ယာနိ ကုသလတော အဋ္ဌ မဟာစိတ္တာနေဝ ခီဏာသဝဿ ဥပ္ပဇ္ဇနတာယ ကိရိယာနိ ဇာတာနိ၊ တသ္မာ တာနိ ကုသလနိဒ္ဒေသေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ.
ဣဓ ဌတွာ ဟသနကစိတ္တာနိ သမောဓာနေတဗ္ဗာနိ. ကတိ ပနေတာနိ ဟောန္တီတိ? ဝုစ္စတေ တေရသ. ပုထုဇ္ဇနာ ဟိ ကုသလတော စတူဟိ သောမနဿသဟဂတေဟိ၊ အကုသလတော စတူဟီတိ၊ အဋ္ဌဟိ စိတ္တေဟိ ဟသန္တိ. သေက္ခာ ကုသလတော စတူဟိ သောမနဿသဟဂတေဟိ၊ အကုသလတော ဒွီဟိ ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ္တေဟိ သောမနဿသဟဂတေဟီတိ၊ ဆဟိ စိတ္တေဟိ ဟသန္တိ. ခီဏာသဝါ ကိရိယတော ပဉ္စဟိ သောမနဿသဟဂတေဟိ ဟသန္တီတိ.
ရူပါဝစရာရူပါဝစရကိရိယံ
၅၇၇. ရူပါဝစရာရူပါဝစရကိရိယနိဒ္ဒေသေသု ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရန္တိ ဒိဋ္ဌဓမ္မေ၊ ဣမသ္မိံယေဝ အတ္တဘာဝေ၊ သုခဝိဟာရမတ္တံ. တတ္ထ ခီဏာသဝဿ ပုထုဇ္ဇနကာလေ နိဗ္ဗတ္တိတာ သမာပတ္တိ ယာဝ န နံ သမာပဇ္ဇတိ တာဝ ကုသလာဝ သမာပန္နကာလေ ကိရိယာ ဟောတိ. ခီဏာသဝကာလေ ပနဿ နိဗ္ဗတ္တိတာ သမာပတ္တိ ကိရိယာဝ ဟောတိ. သေသံ သဗ္ဗံ တံသဒိသတ္တာ ကုသလနိဒ္ဒေသေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ.
အဋ္ဌသာလိနိယာ ဓမ္မသင်္ဂဟအဋ္ဌကထာယ
စိတ္တုပ္ပါဒကဏ္ဍကထာ နိဋ္ဌိတာ.
အဗျာကတပဒံ ပန နေဝ တာဝ နိဋ္ဌိတန္တိ.
စိတ္တုပ္ပါဒကဏ္ဍဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.