နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

အဘိဓမ္မပိဋကေ

အဋ္ဌသာလိနီ နာမ

ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အဋ္ဌကထာ

ဂန္ထာရမ္ဘကထာ

ကရုဏာ ဝိယ သတ္တေသု၊ ပညာ ယဿ မဟေသိနော၊

ဉေယျဓမ္မေသု သဗ္ဗေသု၊ ပဝတ္တိတ္ထ ယထာရုစိ.

ဒယာယ တာယ သတ္တေသု၊ သမုဿာဟိတမာနသော၊

ပါဋိဟီရာဝသာနမှိ၊ ဝသန္တော တိဒသာလယေ.

ပါရိစ္ဆတ္တကမူလမှိ၊ ပဏ္ဍုကမ္ဗလနာမကေ၊

သိလာသနေ သန္နိသိန္နော၊ အာဒိစ္စောဝ ယုဂန္ဓရေ.

စက္ကဝါဠသဟဿေဟိ၊ ဒသဟာဂမ္မ သဗ္ဗသော၊

သန္နိသိန္နေန ဒေဝါနံ၊ ဂဏေန ပရိဝါရိတော.

မာတရံ ပမုခံ ကတွာ၊ တဿာ ပညာယ တေဇသာ၊

အဘိဓမ္မကထာမဂ္ဂံ၊ ဒေဝါနံ သမ္ပဝတ္တယိ.

တဿ ပါဒေ နမဿိတွာ၊ သမ္ဗုဒ္ဓဿ သိရီမတော၊

သဒ္ဓမ္မဉ္စဿ ပူဇေတွာ၊ ကတွာ သံဃဿ စဉ္ဇလိံ.

နိပစ္စကာရဿေတဿ၊ ကတဿ ရတနတ္တယေ၊

အာနုဘာဝေန သောသေတွာ၊ အန္တရာယေ အသေသတော.

ဝိသုဒ္ဓါစာရသီလေန၊ နိပုဏာမလဗုဒ္ဓိနာ၊

ဘိက္ခုနာ ဗုဒ္ဓဃောသေန၊ သက္ကစ္စံ အဘိယာစိတော.

ယံ ဒေဝဒေဝေါ ဒေဝါနံ၊ ဒေသေတွာ နယတော ပုန၊

ထေရဿ သာရိပုတ္တဿ၊ သမာစိက္ခိ ဝိနာယကော.

အနောတတ္တဒဟေ ကတွာ၊ ဥပဋ္ဌာနံ မဟေသိနော၊

ယဉ္စ သုတွာန သော ထေရော၊ အာဟရိတွာ မဟီတလံ.

ဘိက္ခူနံ ပယိရုဒါဟာသိ၊ ဣတိ ဘိက္ခူဟိ ဓာရိတော၊

သင်္ဂီတိကာလေ သင်္ဂီတော၊ ဝေဒေဟမုနိနာ ပုန.

တဿ ဂမ္ဘီရဉာဏေဟိ၊ ဩဂါဠှဿ အဘိဏှသော၊

နာနာနယဝိစိတ္တဿ၊ အဘိဓမ္မဿ အာဒိတော.

ယာ မဟာကဿပါဒီဟိ၊ ဝသီဟိဋ္ဌကထာ ပုရာ၊

သင်္ဂီတာ အနုသင်္ဂီတာ၊ ပစ္ဆာပိ စ ဣသီဟိ ယာ.

အာဘတာ ပန ထေရေန၊ မဟိန္ဒေနေတမုတ္တမံ၊

ယာ ဒီပံ ဒီပဝါသီနံ၊ ဘာသာယ အဘိသင်္ခတာ.

အပနေတွာ တတော ဘာသံ၊ တမ္ဗပဏ္ဏိနိဝါသိနံ၊

အာရောပယိတွာ နိဒ္ဒေါသံ၊ ဘာသံ တန္တိနယာနုဂံ.

နိကာယန္တရလဒ္ဓီဟိ၊ အသမ္မိဿံ အနာကုလံ၊

မဟာဝိဟာရဝါသီနံ၊ ဒီပယန္တော ဝိနိစ္ဆယံ.

အတ္ထံ ပကာသယိဿာမိ၊ အာဂမဋ္ဌကထာသုပိ၊

ဂဟေတဗ္ဗံ ဂဟေတွာန၊ တောသယန္တော ဝိစက္ခဏေ.

ကမ္မဋ္ဌာနာနိ သဗ္ဗာနိ၊ စရိယာဘိညာ ဝိပဿနာ၊

ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ ပနိဒံ၊ ယသ္မာ သဗ္ဗံ ပကာသိတံ.

တသ္မာ တံ အဂ္ဂဟေတွာန၊ သကလာယပိ တန္တိယာ၊

ပဒါနုက္ကမတော ဧဝ၊ ကရိဿာမတ္ထဝဏ္ဏနံ.

ဣတိ မေ ဘာသမာနဿ၊ အဘိဓမ္မကထံ ဣမံ၊

အဝိက္ခိတ္တာ နိသာမေထ၊ ဒုလ္လဘာ ဟိ အယံ ကထာတိ.

နိဒါနကထာ

တတ္ထ ကေနဋ္ဌေန အဘိဓမ္မော? ဓမ္မာတိရေကဓမ္မဝိသေသဋ္ဌေန. အတိရေကဝိသေသတ္ထဒီပကော ဟေတ္ထ ‘အဘိ’-သဒ္ဒေါ. ‘‘ဗာဠှာ မေ ဒုက္ခာ ဝေဒနာ အဘိက္ကမန္တိ နော ပဋိက္ကမန္တိ’’ (မ. နိ. ၃.၃၈၄၊ သံ. နိ. ၅.၁၉၅) ‘‘အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ’’တိအာဒီသု (သံ. နိ. ၁.၁-၂) ဝိယ. တသ္မာ ယထာ သမုဿိတေသု ဗဟူသု ဆတ္တေသု စေဝ ဓဇေသု စ ယံ အတိရေကပ္ပမာဏံ ဝိသေသဝဏ္ဏသဏ္ဌာနဉ္စ ဆတ္တံ၊ တံ ‘အတိစ္ဆတ္တ’န္တိ ဝုစ္စတိ၊ ယော အတိရေကပ္ပမာဏော နာနာဝိရာဂဝဏ္ဏဝိသေသသမ္ပန္နော စ ဓဇော သော ‘အတိဓဇော’တိ ဝုစ္စတိ၊ ယထာ စ ဧကတော သန္နိပတိတေသု ဗဟူသု ရာဇကုမာရေသု စေဝ ဒေဝေသု စ ယော ဇာတိဘောဂယသဣဿရိယာဒိသမ္ပတ္တီဟိ အတိရေကတရော စေဝ ဝိသေသဝန္တတရော စ ရာဇကုမာရော သော ‘အတိရာဇကုမာရော’တိ ဝုစ္စတိ၊ ယော အာယုဝဏ္ဏဣဿရိယယသသမ္ပတ္တိအာဒီဟိ အတိရေကတရော စေဝ ဝိသေသဝန္တတရော စ ဒေဝေါ သော ‘အတိဒေဝေါ’တိ ဝုစ္စတိ၊ တထာရူပေါ ဗြဟ္မာပိ ‘အတိဗြဟ္မာ’တိ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝမေဝ အယမ္ပိ ဓမ္မော ဓမ္မာတိရေကဓမ္မဝိသေသဋ္ဌေန ‘အဘိဓမ္မော’တိ ဝုစ္စတိ.

သုတ္တန္တဉှိ ပတွာ ပဉ္စက္ခန္ဓာ ဧကဒေသေနေဝ ဝိဘတ္တာ၊ န နိပ္ပဒေသေန၊ အဘိဓမ္မံ ပတွာ ပန သုတ္တန္တဘာဇနီယအဘိဓမ္မဘာဇနီယပဉှပုစ္ဆကနယာနံ ဝသေန နိပ္ပဒေသတော ဝိဘတ္တာ. တထာ ဒွါဒသာယတနာနိ၊ အဋ္ဌာရသ ဓာတုယော၊ စတ္တာရိ သစ္စာနိ၊ ဗာဝီသတိန္ဒြိယာနိ၊ ဒွါဒသပဒိကော ပစ္စယာကာရော. ကေဝလဉှိ ဣန္ဒြိယဝိဘင်္ဂေ သုတ္တန္တဘာဇနီယံ နတ္ထိ၊ ပစ္စယာကာရေ စ ပဉှပုစ္ဆကံ နတ္ထိ. သုတ္တန္တဉ္စ ပတွာ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ဧကဒေသေနေဝ ဝိဘတ္တာ၊ န နိပ္ပဒေသေန၊ အဘိဓမ္မံ ပတွာ ပန တိဏ္ဏမ္ပိ နယာနံ ဝသေန နိပ္ပဒေသတောဝ ဝိဘတ္တာ. တထာ စတ္တာရိ သမ္မပ္ပဓာနာနိ၊ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ၊ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ၊ စတ္တာရိ ဈာနာနိ၊ စတဿော အပ္ပမညာယော၊ ပဉ္စ သိက္ခာပဒါနိ၊ စတဿော ပဋိသမ္ဘိဒါ. ကေဝလဉှေတ္ထ သိက္ခာပဒဝိဘင်္ဂေ သုတ္တန္တဘာဇနီယံ နတ္ထိ. သုတ္တန္တံ ပတွာ စ ဉာဏံ ဧကဒေသေနေဝ ဝိဘတ္တံ န နိပ္ပဒေသေန၊ တထာ ကိလေသာ. အဘိဓမ္မံ ပတွာ ပန ‘‘ဧကဝိဓေန ဉာဏဝတ္ထူ’’တိအာဒိနာ (ဝိဘ. ၇၅၁) နယေန မာတိကံ ဌပေတွာ နိပ္ပဒေသတောဝ ဝိဘတ္တံ. တထာ ဧကကတော ပဋ္ဌာယ အနေကေဟိ နယေဟိ ကိလေသာ. သုတ္တန္တံ ပတွာ စ ဘူမန္တရပရိစ္ဆေဒေါ ဧကဒေသေနေဝ ဝိဘတ္တော၊ န နိပ္ပဒေသေန၊ အဘိဓမ္မံ ပန ပတွာ တိဏ္ဏမ္ပိ နယာနံ ဝသေန ဘူမန္တရပရိစ္ဆေဒေါ နိပ္ပဒေသတောဝ ဝိဘတ္တော. ဧဝံ ဓမ္မာတိရေကဓမ္မဝိသေသဋ္ဌေန အဘိဓမ္မောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော.

ပကရဏပရိစ္ဆေဒတော ပနေသ ဓမ္မသင်္ဂဏီဝိဘင်္ဂဓာတုကထာပုဂ္ဂလပညတ္တိကထာဝတ္ထုယမကပဋ္ဌာနာနံ သတ္တန္နံ ပကရဏာနံ ဝသေန ဌိတော. အယမေတ္ထ အာစရိယာနံ သမာနကထာ. ဝိတဏ္ဍဝါဒီ ပနာဟ – ‘ကထာဝတ္ထု ကသ္မာ ဂဟိတံ? နနု သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ပရိနိဗ္ဗာနတော အဋ္ဌာရသဝဿာဓိကာနိ ဒွေ ဝဿသတာနိ အတိက္ကမိတွာ မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿတ္ထေရေနေတံ ဌပိတံ? တသ္မာ သာဝကဘာသိတတ္တာ ဆဍ္ဍေထ န’န္တိ. ‘ကိံ ပန ဆပ္ပကရဏာနိ အဘိဓမ္မော’တိ? ‘ဧဝံ န ဝဒါမီ’တိ. ‘အထ ကိံ ဝဒေသီ’တိ. ‘သတ္တပ္ပကရဏာနီ’တိ. ‘ကတရံ ဂဟေတွာ သတ္တ ကရောသီ’တိ? ‘မဟာဓမ္မဟဒယံ နာမ အတ္ထိ၊ ဧတေန သဟ သတ္တာ’တိ. ‘မဟာဓမ္မဟဒယေ အပုဗ္ဗံ နတ္ထိ၊ ကတိပယာဝ ပဉှာဝါရာ အဝသေသာ၊ ကထာဝတ္ထုနာဝ သဒ္ဓိံ သတ္တာ’တိ. ‘နော ကထာဝတ္ထုနာ၊ မဟာဓာတုကထာ နာမ အတ္ထိ၊ တာယ သဒ္ဓိံ သတ္တာ’တိ. ‘မဟာဓာတုကထာယံ အပုဗ္ဗံ နတ္ထိ၊ အပ္ပမတ္တိကာဝ တန္တိ အဝသေသာ. ကထာဝတ္ထုနာဝ သဒ္ဓိံ သတ္တာ’တိ.

သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဟိ သတ္တပ္ပကရဏာနိ ဒေသေန္တော ကထာဝတ္ထုံ ပတွာ ယာ ဧသာ ပုဂ္ဂလဝါရေ တာဝ စတူသု ပဉှေသု ဒွိန္နံ ပဉ္စကာနံ ဝသေန အဋ္ဌမုခါ ဝါဒယုတ္တိ တံ အာဒိံ ကတွာ သဗ္ဗကထာမဂ္ဂေသု အသမ္ပုဏ္ဏဘာဏဝါရမတ္တာယ ပါဠိယာ မာတိကံ ဌပေသိ. သာ ပနေသာ ‘‘ပုဂ္ဂလော ဥပလဗ္ဘတိ သစ္စိကဋ္ဌပရမတ္ထေနာတိ. အာမန္တာ. ယော သစ္စိကဋ္ဌော ပရမတ္ထော တတော သော ပုဂ္ဂလော ဥပလဗ္ဘတိ သစ္စိကဋ္ဌပရမတ္ထေနာတိ. နဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ. အာဇာနာဟိ နိဂ္ဂဟံ။ပေ။ ပုဂ္ဂလော နုပလဗ္ဘတိ သစ္စိကဋ္ဌပရမတ္ထေနာတိ. အာမန္တာ. ယော သစ္စိကဋ္ဌော ပရမတ္ထော တတော သော ပုဂ္ဂလော နုပလဗ္ဘတိ သစ္စိကဋ္ဌပရမတ္ထေနာတိ. နဟေဝံ ဝတ္တဗ္ဗေ. အာဇာနာဟိ နိဂ္ဂဟံ။ပေ။. သဗ္ဗတ္ထ ပုဂ္ဂလော ဥပလဗ္ဘတိ သဗ္ဗတ္ထ ပုဂ္ဂလော နုပလဗ္ဘတိ၊ သဗ္ဗဒါ ပုဂ္ဂလော ဥပလဗ္ဘတိ သဗ္ဗဒါ ပုဂ္ဂလော နုပလဗ္ဘတိ၊ သဗ္ဗေသု ပုဂ္ဂလော ဥပလဗ္ဘတိ သဗ္ဗေသု ပုဂ္ဂလော နုပလဗ္ဘတိ သစ္စိကဋ္ဌပရမတ္ထေနာ’’တိ (ကထာ. ၁၅-၁၆) ဧဝံ ပဌမံ ဝါဒံ နိဿာယ ပဌမံ နိဂ္ဂဟံ၊ ဒုတိယံ နိဿာယ ဒုတိယံ ။ပေ။ အဋ္ဌမံ နိဿာယ အဋ္ဌမံ နိဂ္ဂဟံ ဒဿေန္တေန သတ္ထာရာ ဌပိတာ. ဣမိနာ နယေန သဗ္ဗတ္ထ မာတိကာဌပနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တံ ပနေတံ မာတိကံ ဌပေန္တော ဣမံ ဒိသွာ ဌပေသိ – မမ ပရိနိဗ္ဗာနတော အဋ္ဌာရသဝဿာဓိကာနံ ဒွိန္နံ ဝဿသတာနံ မတ္ထကေ မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿတ္ထေရော နာမ ဘိက္ခု ဘိက္ခုသဟဿမဇ္ဈေ နိသိန္နော သကဝါဒေ ပဉ္စ သုတ္တသတာနိ ပရဝါဒေ ပဉ္စာတိ သုတ္တသဟဿံ သမောဓာနေတွာ ဒီဃနိကာယပ္ပမာဏံ ကထာဝတ္ထုပ္ပကရဏံ ဘာဇေဿတီတိ.

မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿတ္ထေရောပိ ဣဒံ ပကရဏံ ဒေသေန္တော န အတ္တနော ဉာဏေန ဒေသေသိ၊ သတ္ထာရာ ပန ဒိန္နနယေန ဌပိတမာတိကာယ ဒေသေသိ. ဣတိ သတ္ထာရာ ဒိန္နနယေန ဌပိတမာတိကာယ ဒေသိတတ္တာ သကလမ္ပေတံ ပကရဏံ ဗုဒ္ဓဘာသိတမေဝ နာမ ဇာတံ. ယထာ ကိံ? ယထာ မဓုပိဏ္ဍိကသုတ္တန္တာဒီနိ. မဓုပိဏ္ဍိကသုတ္တန္တသ္မိဉှိ ဘဂဝါ ‘‘ယတောနိဒါနံ ဘိက္ခု ပုရိသံ ပပဉ္စသညာသင်္ခါ သမုဒါစရန္တိ၊ ဧတ္ထ စေ နတ္ထိ အဘိနန္ဒိတဗ္ဗံ အဘိဝဒိတဗ္ဗံ အဇ္ဈောသိတဗ္ဗံ၊ ဧသေဝန္တော ရာဂါနုသယာန’’န္တိ (မ. နိ. ၁.၂၀၂) မာတိကံ ဌပေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ.

ဓမ္မပ္ပဋိဂ္ဂါဟကာ ဘိက္ခူ မဟာကစ္စာနတ္ထေရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဒသဗလေန ဌပိတမာတိကာယ အတ္ထံ ပုစ္ဆိံသု. ထေရော ပုစ္ဆိတမတ္တကေနေဝ အကထေတွာ ဒသဗလဿ အပစိတိဒဿနတ္ထံ ‘‘သေယျထာပိ အာဝုသော ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ’’တိ (မ. နိ. ၁.၂၀၃) သာရောပမံ အာဟရိတွာ သာရရုက္ခော ဝိယ ဘဂဝါ သာခါပလာသသဒိသာ သာဝကာ၊ ‘‘သော ဟာဝုသော ဘဂဝါ ဇာနံ ဇာနာတိ၊ ပဿံ ပဿတိ စက္ခုဘူတော ဉာဏဘူတော ဓမ္မဘူတော ဗြဟ္မဘူတော ဝတ္တာ ပဝတ္တာ အတ္ထဿ နိန္နေတာ အမတဿ ဒါတာ ဓမ္မဿာမီ တထာဂတော’’တိ သတ္ထာရံ ထောမေတွာ ပုနပ္ပုနံ ထေရေဟိ ယာစိတော သတ္ထာရာ ဌပိတမာတိကာယ အတ္ထံ ဝိဘဇိတွာ ‘‘အာကင်္ခမာနာ စ ပန တုမှေ အာယသ္မန္တော ဘဂဝန္တံယေဝ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆေယျာထ သစေ သဗ္ဗညုတညာဏေန သဒ္ဓိံ သံသန္ဒိယမာနံ သမေတိ ဂဏှေယျာထ၊ နော စေ မာ ဂဏှိတ္ထာ’’တိ ဣမိနာ အဓိပ္ပါယေန ‘‘ယထာ ဝေါ ဘဂဝါ ဗျာကရောတိ တထာ နံ ဓာရေယျာထာ’’တိ ဝတွာ ဥယျောဇေသိ.

တေ သတ္ထာရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ပုစ္ဆိံသု. သတ္ထာ ဒုက္ကထိတံ ကစ္စာနေနာတိ အဝတွာ သုဝဏ္ဏာလိင်္ဂံ ဥဿာပေန္တော ဝိယ ဂီဝံ ဥန္နာမေတွာ သုပုပ္ဖိတသတပတ္တသဿိရိကံ မဟာမုခံ ပူရေန္တော ဗြဟ္မဿရံ နိစ္ဆာရေတွာ သာဓု သာဓူတိ ထေရဿ သာဓုကာရံ ဒတွာ ‘‘ပဏ္ဍိတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာကစ္စာနော၊ မဟာပညော ဘိက္ခဝေ မဟာကစ္စာနော၊ မံ စေပိ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆေယျာထ၊ အဟမ္ပိ တံ ဧဝမေဝံ ဗျာကရေယျံ ယထာ တံ မဟာကစ္စာနေန ဗျာကတ’’န္တိ (မ. နိ. ၁.၂၀၅) အာဟ.

ဧဝံ သတ္ထာရာ အနုမောဒိတကာလတော ပဋ္ဌာယ စ ပန သကလံ သုတ္တံ ဗုဒ္ဓဘာသိတံ နာမ ဇာတံ. အာနန္ဒတ္ထေရာဒီဟိ ဝိတ္ထာရိတသုတ္တေသုပိ ဧသေဝ နယော. ဧဝမေဝ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ သတ္တပ္ပကရဏာနိ ဒေသေန္တော ကထာဝတ္ထုံ ပတွာ ဝုတ္တနယေန မာတိကံ ဌပေသိ. ဌပေန္တော စ ပန ဣမံ အဒ္ဒသ –

မမ ပရိနိဗ္ဗာနတော အဋ္ဌာရသဝဿာဓိကာနံ ဒွိန္နံ ဝဿသတာနံ မတ္ထကေ မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿတ္ထေရော နာမ ဘိက္ခု ဘိက္ခုသဟဿမဇ္ဈေ နိသိန္နော သကဝါဒေ ပဉ္စ သုတ္တသတာနိ ပရဝါဒေ ပဉ္စာတိ သုတ္တသဟဿံ သမောဓာနေတွာ ဒီဃနိကာယပ္ပမာဏံ ကထာဝတ္ထုပ္ပကရဏံ ဘာဇေဿတီတိ.

မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿတ္ထေရောပိ ဣမံ ပကရဏံ ဒေသေန္တော န အတ္တနော ဉာဏေန ဒေသေသိ၊ သတ္ထာရာ ပန ဒိန္နနယေန ဌပိတမာတိကာယ ဒေသေသိ. ဣတိ သတ္ထာရာ ဒိန္နနယေန ဌပိတမာတိကာယ ဒေသိတတ္တာ သကလမ္ပေတံ ပကရဏံ ဗုဒ္ဓဘာသိတမေဝ ဇာတံ. ဧဝံ ကထာဝတ္ထုနာဝ သဒ္ဓိံ သတ္တ ပကရဏာနိ အဘိဓမ္မော နာမ.

တတ္ထ ဓမ္မသင်္ဂဏီပကရဏေ စတဿော ဝိဘတ္တိယော – စိတ္တဝိဘတ္တိ ရူပဝိဘတ္တိ နိက္ခေပရာသိ အတ္ထုဒ္ဓါရောတိ. တတ္ထ ကာမာဝစရကုသလတော အဋ္ဌ၊ အကုသလတော ဒွါဒသ၊ ကုသလဝိပါကတော သောဠသ၊ အကုသလဝိပါကတော သတ္တ၊ ကိရိယတော ဧကာဒသ၊ ရူပါဝစရကုသလတော ပဉ္စ၊ ဝိပါကတော ပဉ္စ၊ ကိရိယတော ပဉ္စ၊ အရူပါဝစရကုသလတော စတ္တာရိ၊ ဝိပါကတော စတ္တာရိ၊ ကိရိယတော စတ္တာရိ၊ လောကုတ္တရကုသလတော စတ္တာရိ၊ ဝိပါကတော စတ္တာရီတိ ဧကူနနဝုတိ စိတ္တာနိ စိတ္တဝိဘတ္တိ နာမ. စိတ္တုပ္ပါဒကဏ္ဍန္တိပိ ဧတဿေဝ နာမံ. တံ ဝါစနာမဂ္ဂတော အတိရေကဆဘာဏဝါရံ၊ ဝိတ္ထာရိယမာနံ ပန အနန္တမပရိမာဏံ ဟောတိ.

တဒနန္တရံ ဧကဝိဓေန ဒုဝိဓေနာတိအာဒိနာ နယေန မာတိကံ ဌပေတွာ ဝိတ္ထာရေန ဝိဘဇိတွာ ဒဿိတာ ရူပဝိဘတ္တိ နာမ. ရူပကဏ္ဍန္တိပိ ဧတဿေဝ နာမံ. တံ ဝါစနာမဂ္ဂတော အတိရေကဒွိဘာဏဝါရံ. ဝိတ္ထာရိယမာနံ ပန အနန္တမပရိမာဏံ ဟောတိ.

တဒနန္တရံ မူလတော ခန္ဓတော ဒွါရတော ဘူမိတော အတ္ထတော ဓမ္မတော နာမတော လိင်္ဂတောတိ ဧဝံ မူလာဒီဟိ နိက္ခိပိတွာ ဒေသိတော နိက္ခေပရာသိ နာမ. သော –

မူလတော ခန္ဓတော စာပိ၊ ဒွါရတော စာပိ ဘူမိတော၊

အတ္ထတော ဓမ္မတော စာပိ၊ နာမတော စာပိ လိင်္ဂတော၊

နိက္ခိပိတွာ ဒေသိတတ္တာ၊ နိက္ခေပေါတိ ပဝုစ္စတိ.

နိက္ခေပကဏ္ဍန္တိပိ တဿေဝ နာမံ. တံ ဝါစနာမဂ္ဂတော တိမတ္တဘာဏဝါရံ. ဝိတ္ထာရိယမာနံ ပန အနန္တမပရိမာဏံ ဟောတိ.

တဒနန္တရံ ပန တေပိဋကဿ ဗုဒ္ဓဝစနဿ အတ္ထုဒ္ဓါရဘူတံ ယာဝ သရဏဒုကာ နိက္ခိတ္တံ အဋ္ဌကထာကဏ္ဍံ နာမ. ယတော မဟာပကရဏိယာ ဘိက္ခူ မဟာပကရဏေ ဂဏနစာရံ အသလ္လက္ခေန္တာ ဂဏနစာရံ သမာနေန္တိ. တံ ဝါစနာမဂ္ဂတော ဒွိမတ္တဘာဏဝါရံ. ဝိတ္ထာရိယမာနံ ပန အနန္တမပရိမာဏံ ဟောတိ.

ဣတိ သကလမ္ပိ ဓမ္မသင်္ဂဏီပကရဏံ ဝါစနာမဂ္ဂတော အတိရေကတေရသမတ္တဘာဏဝါရံ. ဝိတ္ထာရိယမာနံ ပန အနန္တမပရိမာဏံ ဟောတိ. ဧဝမေတံ –

စိတ္တဝိဘတ္တိ ရူပဉ္စ၊ နိက္ခေပေါ အတ္ထဇောတနာ၊

ဂမ္ဘီရံ နိပုဏံ ဌာနံ၊ တမ္ပိ ဗုဒ္ဓေန ဒေသိတံ.

တဒနန္တရံ ဝိဘင်္ဂပ္ပကရဏံ နာမ. တံ ခန္ဓဝိဘင်္ဂေါ အာယတနဝိဘင်္ဂေါ ဓာတုဝိဘင်္ဂေါ သစ္စဝိဘင်္ဂေါ ဣဒြိယဝိဘင်္ဂေါ ပစ္စယာကာရဝိဘင်္ဂေါ သတိပဋ္ဌာနဝိဘင်္ဂေါ သမ္မပ္ပဓာနဝိဘင်္ဂေါ ဣဒ္ဓိပါဒဝိဘင်္ဂေါ ဗောဇ္ဈင်္ဂဝိဘင်္ဂေါ မဂ္ဂင်္ဂဝိဘင်္ဂေါ ဈာနဝိဘင်္ဂေါ အပ္ပမညာဝိဘင်္ဂေါ သိက္ခာပဒဝိဘင်္ဂေါ ပဋိသမ္ဘိဒါဝိဘင်္ဂေါ ဉာဏဝိဘင်္ဂေါ ခုဒ္ဒကဝတ္ထုဝိဘင်္ဂေါ ဓမ္မဟဒယဝိဘင်္ဂေါတိ အဋ္ဌာရသဝိဓေန ဝိဘတ္တံ.

တတ္ထ ခန္ဓဝိဘင်္ဂေါ သုတ္တန္တဘာဇနီယအဘိဓမ္မဘာဇနီယပဉှပုစ္ဆကာနံ ဝသေန တိဓာ ဝိဘတ္တော. သော ဝါစနာမဂ္ဂတော ပဉ္စမတ္တဘာဏဝါရော၊ ဝိတ္ထာရိယမာနော ပန အနန္တော အပရိမာဏော ဟောတိ. တတော ပရံ အာယတနဝိဘင်္ဂါဒယောပိ ဧတေဟေဝ တီဟိ နယေဟိ ဝိဘတ္တာ. တေသု အာယတနဝိဘင်္ဂေါ ဝါစနာမဂ္ဂတော အတိရေကဘာဏဝါရော၊ ဓာတုဝိဘင်္ဂေါ ဒွိမတ္တဘာဏဝါရော. တထာ သစ္စဝိဘင်္ဂေါ. ဣန္ဒြိယဝိဘင်္ဂေ သုတ္တန္တဘာဇနီယံ နတ္ထိ၊ ဝါစနာမဂ္ဂတော ပနေသ အတိရေကဘာဏဝါရမတ္တော. ပစ္စယာကာရဝိဘင်္ဂေါ ဆမတ္တဘာဏဝါရော၊ ပဉှပုစ္ဆကံ ပနေတ္ထ နတ္ထိ. သတိပဋ္ဌာနဝိဘင်္ဂေါ အတိရေကဘာဏဝါရမတ္တော၊ တထာ သမ္မပ္ပဓာန ဣဒ္ဓိပါဒဗောဇ္ဈင်္ဂမဂ္ဂင်္ဂဝိဘင်္ဂါ. ဈာနဝိဘင်္ဂေါ ဒွိဘာဏဝါရမတ္တော၊ အပ္ပမညာဝိဘင်္ဂေါ အတိရေကဘာဏဝါရမတ္တော. သိက္ခာပဒဝိဘင်္ဂေပိ သုတ္တန္တဘာဇနီယံ နတ္ထိ၊ ဝါစနာမဂ္ဂတော ပနေသ အတိရေကဘာဏဝါရမတ္တော၊ တထာ ပဋိသမ္ဘိဒါဝိဘင်္ဂေါ. ဉာဏဝိဘင်္ဂေါ ဒသဝိဓေန ဝိဘတ္တော၊ ဝါစနာမဂ္ဂတော ပနေသ တိမတ္တဘာဏဝါရော. ခုဒ္ဒကဝတ္ထုဝိဘင်္ဂေါပိ ဒသဝိဓေန ဝိဘတ္တော၊ ဝါစနာမဂ္ဂတော ပနေသ တိမတ္တဘာဏဝါရော. ဓမ္မဟဒယဝိဘင်္ဂေါ တိဝိဓေန ဝိဘတ္တော၊ ဝါစနာမဂ္ဂတော ပနေသ အတိရေကဒွိဘာဏဝါရမတ္တော. သဗ္ဗေပိ ဝိတ္ထာရိယမာနာ အနန္တာ အပရိမာဏာ ဟောန္တိ. ဧဝမေတံ ဝိဘင်္ဂပ္ပကရဏံ ဝါစနာမဂ္ဂတော ပဉ္စတိံသမတ္တဘာဏဝါရံ၊ ဝိတ္ထာရတော ပန အနန္တမပရိမာဏံ ဟောတိ.

တဒနန္တရံ ဓာတုကထာပကရဏံ နာမ. တံ သင်္ဂဟော အသင်္ဂဟော၊ သင်္ဂဟိတေန အသင်္ဂဟိတံ၊ အသင်္ဂဟိတေန သင်္ဂဟိတံ၊ သင်္ဂဟိတေန သင်္ဂဟိတံ၊ အသင်္ဂဟိတေန အသင်္ဂဟိတံ၊ သမ္ပယောဂေါ ဝိပ္ပယောဂေါ၊ သမ္ပယုတ္တေန ဝိပ္ပယုတ္တံ၊ ဝိပ္ပယုတ္တေန သမ္ပယုတ္တံ၊ သမ္ပယုတ္တေန သမ္ပယုတ္တံ၊ ဝိပ္ပယုတ္တေန ဝိပ္ပယုတ္တံ၊ သင်္ဂဟိတေန သမ္ပယုတ္တံ ဝိပ္ပယုတ္တံ၊ သမ္ပယုတ္တေန သင်္ဂဟိတံ အသင်္ဂဟိတံ၊ အသင်္ဂဟိတေန သမ္ပယုတ္တံ ဝိပ္ပယုတ္တံ၊ ဝိပ္ပယုတ္တေန သင်္ဂဟိတံ အသင်္ဂဟိတန္တိ စုဒ္ဒသဝိဓေန ဝိဘတ္တံ. တံ ဝါစနာမဂ္ဂတော အတိရေကဆဘာဏဝါရမတ္တံ၊ ဝိတ္ထာရိယမာနံ ပန အနန္တမပရိမာဏံ ဟောတိ.

တဒနန္တရံ ပုဂ္ဂလပညတ္တိ နာမ. သာ ‘‘ခန္ဓပညတ္တိ အာယတနပညတ္တိ ဓာတုပညတ္တိ သစ္စပညတ္တိ ဣန္ဒြိယပညတ္တိ ပုဂ္ဂလပညတ္တီ’’တိ ဆဗ္ဗိဓေန ဝိဘတ္တာ. သာ ဝါစနာမဂ္ဂတော အတိရေကပဉ္စဘာဏဝါရာ၊ ဝိတ္ထာရိယမာနာ ပန အနန္တာ အပရိမာဏာဝ ဟောတိ.

တဒနန္တရံ ကထာဝတ္ထုပ္ပကရဏံ နာမ. တံ သကဝါဒေ ပဉ္စ သုတ္တသတာနိ ပရဝါဒေ ပဉ္စာတိ သုတ္တသဟဿံ သမောဓာနေတွာ ဝိဘတ္တံ. တံ ဝါစနာမဂ္ဂတော ဣဒါနိ ပေါတ္ထကေ လိခိတံ အဂ္ဂဟေတွာ သင်္ဂီတိအာရောပိတနယေန ဒီဃနိကာယပ္ပမာဏံ၊ ဝိတ္ထာရိယမာနံ ပန အနန္တမပရိမာဏံ ဟောတိ.

တဒနန္တရံ ယမကံ နာမ. တံ မူလယမကံ ခန္ဓယမကံ အာယတနယမကံ ဓာတုယမကံ သစ္စယမကံ သင်္ခါရယမကံ အနုသယယမကံ စိတ္တယမကံ ဓမ္မယမကံ ဣန္ဒြိယယမကန္တိ ဒသဝိဓေန ဝိဘတ္တံ. တံ ဝါစနာမဂ္ဂတော ဝီသဘာဏဝါရသတံ၊ ဝိတ္ထာရတော ပန အနန္တမပရိမာဏံ ဟောတိ.

တဒနန္တရံ မဟာပကရဏံ နာမ. ပဋ္ဌာနန္တိပိ တဿေဝ နာမံ. တံ ဟေတုပစ္စယော အာရမ္မဏပစ္စယော အဓိပတိပစ္စယော အနန္တရပစ္စယော သမနန္တရပစ္စယော သဟဇာတပစ္စယော အညမညပစ္စယော နိဿယပစ္စယော ဥပနိဿယပစ္စယော ပုရေဇာတပစ္စယော ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော အာသေဝနပစ္စယော ကမ္မပစ္စယော ဝိပါကပစ္စယော အာဟာရပစ္စယော ဣန္ဒြိယပစ္စယော ဈာနပစ္စယော မဂ္ဂပစ္စယော သမ္ပယုတ္တပစ္စယော ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော အတ္ထိပစ္စယော နတ္ထိပစ္စယော ဝိဂတပစ္စယော အဝိဂတပစ္စယောတိ. ပစ္စယဝသေန တာဝ စတုဝီသတိဝိဓေန ဝိဘတ္တံ.

ဣမသ္မိံ ပန ဌာနေ ပဋ္ဌာနံ သမာနေတဗ္ဗံ. ကုသလတ္တိကာဒယော ဟိ ဒွါဝီသတိ တိကာ၊ နာမ ဟေတူ ဓမ္မာ နဟေတူ ဓမ္မာ။ပေ။ သရဏာ ဓမ္မာ အရဏာ ဓမ္မာတိ ဣမေ သတံ ဒုကာ. အပရေပိ ဝိဇ္ဇာဘာဂိနော ဓမ္မာ အဝိဇ္ဇာဘာဂိနော ဓမ္မာ။ပေ။ ခယေ ဉာဏံ၊ အနုပ္ပါဒေ ဉာဏန္တိ ဒွါစတ္တာလီသ သုတ္တန္တိကဒုကာ နာမ. တေသု ဒွါဝီသတိ တိကာ သတံ ဒုကာတိ အယံ အာဟစ္စဘာသိတာ ဇိနဝစနဘူတာ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓေန ဒေသိတာ သတ္တန္နံ ပကရဏာနံ မာတိကာ နာမ.

အထာပရေ ဒွါစတ္တာလီသ သုတ္တန္တိကဒုကာ ကုတောပဘဝါ ကေန ဌပိတာ ကေန ဒေသိတာတိ? ဓမ္မသေနာပတိသာရိပုတ္တတ္ထေရပ္ပဘဝါ၊ တေန ဌပိတာ၊ တေန ဒေသိတာတိ. ဣမေ ဌပေန္တော ပန ထေရော န သာမုက္ကံသိကေန အတ္တနော ဉာဏေန ဌပေသိ. ဧကုတ္တရိယံ ပန ဧကနိပါတဒုကနိပါတသင်္ဂီတိ ဒသုတ္တရသုတ္တန္တေဟိ သမောဓာနေတွာ အာဘိဓမ္မိကတ္ထေရာနံ သုတ္တန္တံ ပတွာ အကိလမတ္ထံ ဌပိတာ. တေ ပနေတေ ဧကသ္မိံ နိက္ခေပကဏ္ဍေယေဝ မတ္ထကံ ပါပေတွာ ဝိဘတ္တာ. သေသဋ္ဌာနေသု ယာဝ သရဏဒုကာ အဘိဓမ္မော ဝိဘတ္တော.

သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန ဟိ အနုလောမပဋ္ဌာနေ ဒွါဝီသတိ တိကေ နိဿာယ တိကပဋ္ဌာနံ နာမ နိဒ္ဒိဋ္ဌံ. သတံ ဒုကေ နိဿာယ ဒုကပဋ္ဌာနံ နာမ နိဒ္ဒိဋ္ဌံ. တတော ပရံ ဒွါဝီသတိ တိကေ ဂဟေတွာ ဒုကသတေ ပက္ခိပိတွာ ဒုကတိကပဋ္ဌာနံ နာမ ဒဿိတံ. တတော ပရံ ဒုကသတံ ဂဟေတွာ ဒွါဝီသတိယာ တိကေသု ပက္ခိပိတွာ တိကဒုကပဋ္ဌာနံ နာမ ဒဿိတံ. တိကေ ပန တိကေသုယေဝ ပက္ခိပိတွာ တိကတိကပဋ္ဌာနံ နာမ ဒဿိတံ. ဒုကေ စ ဒုကေသုယေဝ ပက္ခိပိတွာ ဒုကဒုကပဋ္ဌာနံ နာမ ဒဿိတံ. ဧဝံ –

တိကဉ္စ ပဋ္ဌာနဝရံ ဒုကုတ္တမံ၊

ဒုကတိကဉ္စေဝ တိကဒုကဉ္စ၊

တိကတိကဉ္စေဝ ဒုကဒုကဉ္စ၊

ဆ အနုလောမမှိ နယာ သုဂမ္ဘီရာတိ. (ပဋ္ဌာ. ၁.၁.၃၉)၊

ပစ္စနီယပဋ္ဌာနေပိ ဒွါဝီသတိတိကေ နိဿာယ တိကပဋ္ဌာနံ နာမ. ဒုကသတံ နိဿာယ ဒုကပဋ္ဌာနံ နာမ. ဒွါဝီသတိတိကေ ဒုကသတေ ပက္ခိပိတွာ ဒုကတိကပဋ္ဌာနံ နာမ. ဒုကသတံ ဒွါဝီသတိယာ တိကေသု ပက္ခိပိတွာ တိကဒုကပဋ္ဌာနံ နာမ. တိကေ တိကေသုယေဝ ပက္ခိပိတွာ တိကတိကပဋ္ဌာနံ နာမ. ဒုကေ ဒုကေသုယေဝ ပက္ခိပိတွာ ဒုကဒုကပဋ္ဌာနံ နာမာတိ ပစ္စနီယေပိ ဆဟိ နယေဟိ ပဋ္ဌာနံ နိဒ္ဒိဋ္ဌံ. တေန ဝုတ္တံ –

တိကဉ္စ ပဋ္ဌာနဝရံ ဒုကုတ္တမံ၊

ဒုကတိကဉ္စေဝ တိကဒုကဉ္စ၊

တိကတိကဉ္စေဝ ဒုကဒုကဉ္စ၊

ဆ ပစ္စနီယမှိ နယာ သုဂမ္ဘီရာတိ. (ပဋ္ဌာ. ၁.၁.၄၄)၊

တတော ပရံ အနုလောမပစ္စနီယေပိ ဧတေနေဝ ဥပါယေန ဆ နယာ ဒဿိတာ. တေနာဟ –

တိကဉ္စ ပဋ္ဌာနဝရံ ဒုကုတ္တမံ၊

ဒုကတိကဉ္စေဝ တိကဒုကဉ္စ၊

တိကတိကဉ္စေဝ ဒုကဒုကဉ္စ၊

ဆ အနုလောမပစ္စနီယမှိ နယာ သုဂမ္ဘီရာတိ. (ပဋ္ဌာ. ၁.၁.၄၈)၊

တဒနန္တရံ ပစ္စနီယာနုလောမေပိ ဧတေဟေဝ ဆဟိ နယေဟိ နိဒ္ဒိဋ္ဌံ. တေနာဟ –

တိကဉ္စ ပဋ္ဌာနဝရံ ဒုကုတ္တမံ၊

ဒုကတိကဉ္စေဝ တိကဒုကဉ္စ၊

တိကတိကဉ္စေဝ ဒုကဒုကဉ္စ၊

ဆ ပစ္စနီယာနုလောမမှိ နယာ သုဂမ္ဘီရာတိ. (ပဋ္ဌာ. ၁.၁.၅၂)၊

ဧဝံ အနုလောမေ ဆ ပဋ္ဌာနာနိ၊ ပဋိလောမေ ဆ၊ အနုလောမပစ္စနီယေ ဆ၊ ပစ္စနီယာနုလောမေ ဆ ပဋ္ဌာနာနီတိ ဣဒံ စတုဝီသတိသမန္တပဋ္ဌာနသမောဓာနံ ပဋ္ဌာနံ မဟာပကရဏံ နာမ.

ဣဒါနိ ဣမဿ အဘိဓမ္မဿ ဂမ္ဘီရဘာဝဝိဇာနနတ္ထံ စတ္တာရော သာဂရာ ဝေဒိတဗ္ဗာ – သံသာရသာဂရော၊ ဇလသာဂရော၊ နယသာဂရော၊ ဉာဏသာဂရောတိ. တတ္ထ သံသာရသာဂရော နာမ –

ခန္ဓာနဉ္စ ပဋိပါဋိ၊ ဓာတုအာယတနာန စ၊

အဗ္ဗောစ္ဆိန္နံ ဝတ္တမာနာ၊ သံသာရောတိ ပဝုစ္စတီတိ.

ဧဝံ ဝုတ္တံ သံသာရဝဋ္ဋံ. သွာယံ ယသ္မာ ဣမေသံ သတ္တာနံ ဥပ္ပတ္တိယာ ပုရိမာ ကောဋိ န ပညာယတိ ဧတ္တကာနဉှိ ဝဿသတာနံ ဝါ ဝဿသဟဿာနံ ဝါ ဝဿသတသဟဿာနံ ဝါ၊ ကပ္ပသတာနံ ဝါ ကပ္ပသဟဿာနံ ဝါ ကပ္ပသတသဟဿာနံ ဝါ မတ္ထကေ သတ္တာ ဥပ္ပန္နာ၊ တတော ပုဗ္ဗေ နာဟေသုန္တိ ဝါ၊ အသုကဿ နာမ ရညော ကာလေ ဥပ္ပန္နာ၊ အသုကဿ ဗုဒ္ဓဿ ကာလေ ဥပ္ပန္နာ တတော ပုဗ္ဗေ နာဟေသုန္တိ ဝါ၊ အယံ ပရိစ္ဆေဒေါ နတ္ထိ၊ ‘‘ပုရိမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကောဋိ န ပညာယတိ အဝိဇ္ဇာယ၊ ဣတော ပုဗ္ဗေ အဝိဇ္ဇာ နာဟောသိ အထ ပစ္ဆာ သမဘဝီ’’တိ (အ. နိ. ၁၀.၆၁) ဣမိနာ ပန နယေန သံသာရသာဂရော အနမတဂ္ဂေါဝ.

မဟာသမုဒ္ဒေါ ပန ဇလသာဂရော နာမာတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. သော စတုရာသီတိယောဇနသဟဿဂမ္ဘီရော. တတ္ထ ဥဒကဿ အာဠှကသတေဟိ ဝါ အာဠှကသဟဿေဟိ ဝါ အာဠှကသတသဟဿေဟိ ဝါ ပမာဏံ နာမ နတ္ထိ. အထ ခေါ အသင်္ချေယျော အပ္ပမေယျော မဟာဥဒကက္ခန္ဓောတွေဝ သင်္ချံ ဂစ္ဆတိ. အယံ ဇလသာဂရော နာမ.

ကတမော နယသာဂရော? တေပိဋကံ ဗုဒ္ဓဝစနံ. ဒွေပိ ဟိ တန္တိယော ပစ္စဝေက္ခန္တာနံ သဒ္ဓါသမ္ပန္နာနံ ပသာဒဗဟုလာနံ ဉာဏုတ္တရာနံ ကုလပုတ္တာနံ အနန္တံ ပီတိသောမနဿံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. ကတမာ ဒွေ? ဝိနယဉ္စ အဘိဓမ္မဉ္စ. ဝိနယဓရဘိက္ခူနဉှိ ဝိနယတန္တိံ ပစ္စဝေက္ခန္တာနံ ဒေါသာနုရူပံ သိက္ခာပဒပညာပနံ နာမ – ဣမသ္မိံ ဒေါသေ ဣမသ္မိံ ဝီတိက္ကမေ ဣဒံ နာမ ဟောတီတိ သိက္ခာပဒပညာပနံ – အညေသံ အဝိသယော၊ ဗုဒ္ဓါနမေဝ ဝိသယောတိ. ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မပေယျာလံ ပစ္စဝေက္ခန္တာနံ နီလပေယျာလံ ပစ္စဝေက္ခန္တာနံ သဉ္စရိတ္တပေယျာလံ ပစ္စဝေက္ခန္တာနံ အနန္တံ ပီတိသောမနဿံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. အာဘိဓမ္မိကဘိက္ခူနမ္ပိ ခန္ဓန္တရံ အာယတနန္တရံ ဓာတွန္တရံ ဣန္ဒြိယန္တရံ ဗလဗောဇ္ဈင်္ဂကမ္မဝိပါကန္တရံ ရူပါရူပပရိစ္ဆေဒံ သဏှသုခုမဓမ္မံ ဂဂနတလေ တာရကရူပါနိ ဂဏှန္တော ဝိယ ရူပါရူပဓမ္မေ ပဗ္ဗံ ပဗ္ဗံ ကောဋ္ဌာသံ ကောဋ္ဌာသံ ကတွာ ဝိဘဇန္တော ဒဿေသိ ဝတ နော သတ္ထာတိ အဘိဓမ္မတန္တိံ ပစ္စဝေက္ခန္တာနံ အနန္တံ ပီတိသောမနဿံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ.

ဧဝံ ဥပ္ပတ္တိယာ ပနဿ ဣဒံ ဝတ္ထုပိ ဝေဒိတဗ္ဗံ – မဟာဂတိဂမိယတိဿဒတ္တတ္ထေရော ကိရ နာမ မဟာဗောဓိံ ဝန္ဒိဿာမီတိ ပရတီရံ ဂစ္ဆန္တော နာဝါယ ဥပရိတလေ နိသိန္နော မဟာသမုဒ္ဒံ ဩလောကေသိ. အထဿ တသ္မိံ သမယေ နေဝ ပရတီရံ ပညာယိတ္ထ၊ န ဩရိမတီရံ၊ ဦမိဝေဂပ္ပဘေဒသမုဂ္ဂတဇလစုဏ္ဏပရိကိဏ္ဏော ပန ပသာရိတရဇတပဋ္ဋသုမနပုပ္ဖသန္ထရသဒိသော မဟာသမုဒ္ဒေါဝ ပညာယိတ္ထ. သော ကိံ နု ခေါ မဟာသမုဒ္ဒဿ ဦမိဝေဂေါ ဗလဝါ ဥဒါဟု စတုဝီသတိပ္ပဘေဒေ သမန္တပဋ္ဌာနေ နယမုခံ ဗလဝန္တိ စိန္တေသိ. အထဿ မဟာသမုဒ္ဒေ ပရိစ္ဆေဒေါ ပညာယတိ – အယဉှိ ဟေဋ္ဌာ မဟာပထဝိယာ ပရိစ္ဆိန္နော၊ ဥပရိ အာကာသေန၊ ဧကတော စက္ကဝါဠပဗ္ဗတေန၊ ဧကတော ဝေလန္တေန ပရိစ္ဆိန္နော၊ သမန္တပဋ္ဌာနဿ ပန ပရိစ္ဆေဒေါ န ပညာယတီတိ သဏှသုခုမဓမ္မံ ပစ္စဝေက္ခန္တဿ ဗလဝပီတိ ဥပ္ပန္နာ. သော ပီတိံ ဝိက္ခမ္ဘေတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎေတွာ ယထာနိသိန္နောဝ သဗ္ဗကိလေသေ ခေပေတွာ အဂ္ဂဖလေ အရဟတ္တေ ပတိဋ္ဌာယ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

အတ္ထေဝ ဂမ္ဘီရဂတံ သုဒုဗ္ဗုဓံ၊

သယံ အဘိညာယ သဟေတုသမ္ဘဝံ၊

ယထာနုပုဗ္ဗံ နိခိလေန ဒေသိတံ၊

မဟေသိနာ ရူပဂတံဝ ပဿတီတိ.

အယံ နယသာဂရော နာမ.

ကတမော ဉာဏသာဂရော? သဗ္ဗညုတညာဏံ ဉာဏသာဂရော နာမ. အယံ သံသာရသာဂရော နာမ၊ အယံ ဇလသာဂရော နာမ၊ အယံ နယသာဂရော နာမာတိ ဟိ အညေန န သက္ကာ ဇာနိတုံ၊ သဗ္ဗညုတညာဏေနေဝ သက္ကာ ဇာနိတုန္တိ သဗ္ဗညုတညာဏံ ဉာဏသာဂရော နာမ. ဣမေသု စတူသု သာဂရေသု ဣမသ္မိံ ဌာနေ နယသာဂရော အဓိပ္ပေတော. ဣမဉှိ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓါဝ ပဋိဝိဇ္ဈန္တိ.

အယမ္ပိ ဘဂဝါ ဗောဓိမူလေ နိသိန္နော ‘ဣမံ ပဋိဝိဇ္ဈိတွာ ဣမံ ဝတ မေ ဓမ္မံ ဧသန္တဿ ဂဝေသန္တဿ ကပ္ပသတသဟဿာဓိကာနိ စတ္တာရိ အသင်္ချေယျာနိ ဝီတိဝတ္တာနိ၊ အထ မေ ဣမသ္မိံ ပလ္လင်္ကေ နိသိန္နေန ဒိယဍ္ဎကိလေသသဟဿံ ခေပေတွာ အယံ ဓမ္မော ပဋိဝိဒ္ဓေါ’တိ ပဋိဝိဒ္ဓဓမ္မံ ပစ္စဝေက္ခန္တော သတ္တာဟံ ဧကပလ္လင်္ကေန နိသီဒိ. တတော တမှာ ပလ္လင်္ကာ ဝုဋ္ဌာယ ‘ဣမသ္မိံ ဝတ မေ ပလ္လင်္ကေ သဗ္ဗညုတညာဏံ ပဋိဝိဒ္ဓ’န္တိ အနိမိသေဟိ စက္ခူဟိ သတ္တာဟံ ပလ္လင်္ကံ ဩလောကေန္တော အဋ္ဌာသိ. တတော ဒေဝတာနံ ‘အဇ္ဇာပိ နူန သိဒ္ဓတ္ထဿ ကတ္တဗ္ဗကိစ္စံ အတ္ထိ၊ ပလ္လင်္ကသ္မိဉှိ အာလယံ န ဝိဇဟတီ’တိ ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ.

သတ္ထာ ဒေဝတာနံ ဝိတက္ကံ ဉတွာ တာဝဒေဝ တာသံ ဝိတက္ကဝူပသမနတ္ထံ ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ ယမကပါဋိဟာရိယံ ဒဿေသိ. မဟာဗောဓိပလ္လင်္ကသ္မိဉှိ ကတပါဋိဟာရိယဉ္စ၊ ဉာတိသမာဂမေ ကတပါဋိဟာရိယဉ္စ၊ ပါဋိယပုတ္တသမာဂမေ ကတပါဋိဟာရိယဉ္စ၊ သဗ္ဗံ ကဏ္ဍမ္ဗရုက္ခမူလေ ကတယမကပါဋိဟာရိယသဒိသမေဝ အဟောသိ. ဧဝံ ယမကပါဋိဟာရိယံ ကတွာ ပလ္လင်္ကဿ ဌိတဋ္ဌာနဿ စ အန္တရေ အာကာသတော ဩရုယှ သတ္တာဟံ စင်္ကမိ. ဣမေသု စ ဧကဝီသတိယာ ဒိဝသေသု ဧကဒိဝသေပိ သတ္ထု သရီရတော ရသ္မိယော န နိက္ခန္တာ.

စတုတ္ထေ ပန သတ္တာဟေ ပစ္ဆိမုတ္တရာယ ဒိသာယ ရတနဃရေ နိသီဒိ – ရတနဃရံ နာမ နေဝ သတ္တရတနမယံ ဂေဟံ. သတ္တန္နံ ပန ပကရဏာနံ သမ္မသိတဋ္ဌာနံ ရတနဃရန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ – တတ္ထ ဓမ္မသင်္ဂဏိံ သမ္မသန္တဿာပိ သရီရတော ရသ္မိယော န နိက္ခန္တာ. ဝိဘင်္ဂပ္ပကရဏံ ဓာတုကထံ ပုဂ္ဂလပညတ္တိံ ကထာဝတ္ထုပ္ပကရဏံ ယမကပ္ပကရဏံ သမ္မသန္တဿာပိ သရီရတော ရသ္မိယော န နိက္ခန္တာ. ယဒါ ပန မဟာပကရဏံ ဩရုယှ ‘‘ဟေတုပစ္စယော အာရမ္မဏပစ္စယော။ပေ။ အဝိဂတပစ္စယော’’တိ သမ္မသနံ အာရဘိ၊ အထဿ စတုဝီသတိသမန္တပဋ္ဌာနံ သမ္မသန္တဿ ဧကန္တတော သဗ္ဗညုတညာဏံ မဟာပကရဏေယေဝ ဩကာသံ လဘိ. ယထာ ဟိ တိမိရပိင်္ဂလမဟာမစ္ဆော စတုရာသီတိယောဇနသဟဿဂမ္ဘီရေ မဟာသမုဒ္ဒေယေဝ ဩကာသံ လဘတိ၊ ဧဝမေဝ သဗ္ဗညုတညာဏံ ဧကန္တတော မဟာပကရဏေယေဝ ဩကာသံ လဘိ.

သတ္ထု ဧဝံ လဒ္ဓေါကာသေန သဗ္ဗညုတညာဏေန ယထာသုခံ သဏှသုခုမဓမ္မံ သမ္မသန္တဿ သရီရတော နီလပီတလောဟိတောဒါတမဉ္ဇိဋ္ဌပဘဿရဝသေန ဆဗ္ဗဏ္ဏရသ္မိယော နိက္ခမိံသု. ကေသမဿူဟိ စေဝ အက္ခီနဉ္စ နီလဋ္ဌာနေဟိ နီလရသ္မိယော နိက္ခမိံသု၊ ယာသံ ဝသေန ဂဂနတလံ အဉ္ဇနစုဏ္ဏသမောကိဏ္ဏံ ဝိယ ဥမာပုပ္ဖနီလုပ္ပလဒလသဉ္ဆန္နံ ဝိယ ဝီတိပတန္တမဏိတာလဝဏ္ဋံ ဝိယ သမ္ပသာရိတမေစကပဋံ ဝိယ စ အဟောသိ.

ဆဝိတော စေဝ အက္ခီနဉ္စ ပီတဋ္ဌာနေဟိ ပီတရသ္မိယော နိက္ခမိံသု၊ ယာသံ ဝသေန ဒိသာဘာဂါ သုဝဏ္ဏရသဓာရာဘိသိဉ္စမာနာ ဝိယ သုဝဏ္ဏပဋပသာရိတာ ဝိယ ကုင်္ကုမစုဏ္ဏကဏိကာရပုပ္ဖသမ္ပရိကိဏ္ဏာ ဝိယ စ ဝိရောစိံသု.

မံသလောဟိတေဟိ စေဝ အက္ခီနဉ္စ ရတ္တဋ္ဌာနေဟိ လောဟိတရသ္မိယော နိက္ခမိံသု ယာသံ ဝသေန ဒိသာဘာဂါ စီနပိဋ္ဌစုဏ္ဏရဉ္ဇိတာ ဝိယ သုပက္ကလာခါရသသိဉ္စမာနာ ဝိယ ရတ္တကမ္ဗလပရိက္ခိတ္တာ ဝိယ ဇယသုမနပါရိဘဒ္ဒကဗန္ဓုဇီဝကကုသုမသမ္ပရိကိဏ္ဏာ ဝိယ စ ဝိရောစိံသု.

အဋ္ဌီဟိ စေဝ ဒန္တေဟိ စ အက္ခီနဉ္စ သေတဋ္ဌာနေဟိ ဩဒါတရသ္မိယော နိက္ခမိံသု၊ ယာသံ ဝသေန ဒိသာဘာဂါ ရဇတဃဋေဟိ အာသိဉ္စမာနခီရဓာရာသမ္ပရိကိဏ္ဏာ ဝိယ သမ္ပသာရိတရဇတပဋ္ဋဝိတာနာ ဝိယ၊ ဝီတိပတန္တရဇတတာလဝဏ္ဋာ ဝိယ၊ ကုန္ဒကုမုဒသိန္ဒုဝါရသုမနမလ္လိကာဒိကုသုမသဉ္ဆန္နာ ဝိယ စ ဝိရောစိံသု.

မဉ္ဇိဋ္ဌပဘဿရာ ပန တမှာ တမှာ သရီရပ္ပဒေသာ နိက္ခမိံသု. ဣတိ တာ ဆဗ္ဗဏ္ဏရသ္မိယော နိက္ခမိတွာ ဃနမဟာပထဝိံ ဂဏှိံသု.

စတုနဟုတာဓိကဒွိယောဇနသတသဟဿဗဟလာ မဟာပထဝီ နိဒ္ဓန္တသုဝဏ္ဏပိဏ္ဍိ ဝိယ အဟောသိ. အထ မဟာပထဝိံ ဘိန္ဒိတွာ ဟေဋ္ဌာ ဥဒကံ ဂဏှိံသု. ပထဝိသန္ဓာရကံ အဋ္ဌနဟုတာဓိကစတုယောဇနသတသဟဿဗဟလံ ဥဒကံ သုဝဏ္ဏကလသေဟိ အာသိဉ္စမာနဝိလီနသုဝဏ္ဏံ ဝိယ အဟောသိ. ဥဒကံ ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ ဝါတံ အဂ္ဂဟေသုံ. ဆနဟုတာဓိကနဝယောဇနသတသဟဿဗဟလော ဝါတော သမုဿိတသုဝဏ္ဏက္ခန္ဓော ဝိယ အဟောသိ. ဝါတံ ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ ဟေဋ္ဌာ အဇဋာကာသံ ပက္ခန္ဒိံသု.

ဥပရိဘာဂေန ဥဂ္ဂန္တွာပိ စာတုမဟာရာဇိကေ ဂဏှိံသု. တေ ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ တာဝတိံသေ တတော ယာမေ တတော တုသိတေ တတော နိမ္မာနရတီ တတော ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ တတော နဝ ဗြဟ္မလောကေ တတော ဝေဟပ္ဖလေ တတော ပဉ္စ သုဒ္ဓါဝါသေ ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ စတ္တာရော အာရုပ္ပေ ဂဏှိံသု. စတ္တာရော စ အာရုပ္ပေ ဝိနိဝိဇ္ဈိတွာ အဇဋာကာသံ ပက္ခန္ဒိံသု.

တိရိယဘာဂေဟိ အနန္တာ လောကဓာတုယော ပက္ခန္ဒိံသု. ဧတ္တကေသု ဌာနေသု စန္ဒမှိ စန္ဒပ္ပဘာ နတ္ထိ၊ သူရိယေ သူရိယပ္ပဘာ နတ္ထိ၊ တာရကရူပေသု တာရကရူပပ္ပဘာ နတ္ထိ၊ ဒေဝတာနံ ဥယျာနဝိမာနကပ္ပရုက္ခေသု စေဝ သရီရေသု စ အာဘရဏေသု စာတိ သဗ္ဗတ္ထ ပဘာ နတ္ထိ. တိသဟဿိမဟာသဟဿိလောကဓာတုယာ အာလောကဖရဏသမတ္ထော မဟာဗြဟ္မာပိ သူရိယုဂ္ဂမနေ ခဇ္ဇောပနကော ဝိယ အဟောသိ. စန္ဒသူရိယတာရကရူပဒေဝတုယျာနဝိမာနကပ္ပရုက္ခာနံ ပရိစ္ဆေဒမတ္တကမေဝ ပညာယိတ္ထ. ဧတ္တကံ ဌာနံ ဗုဒ္ဓရသ္မီဟိယေဝ အဇ္ဈောတ္ထဋံ အဟောသိ. အယဉ္စ နေဝ ဗုဒ္ဓါနံ အဓိဋ္ဌာနိဒ္ဓိ၊ န ဘာဝနာမယိဒ္ဓိ. သဏှသုခုမဓမ္မံ ပန သမ္မသတော လောကနာထဿ လောဟိတံ ပသီဒိ၊ ဝတ္ထုရူပံ ပသီဒိ၊ ဆဝိဝဏ္ဏော ပသီဒိ. စိတ္တသမုဋ္ဌာနာ ဝဏ္ဏဓာတု သမန္တာ အသီတိဟတ္ထမတ္တေ ပဒေသေ နိစ္စလာဝ အဋ္ဌာသိ. ဣမိနာ နီဟာရေန သတ္တာဟံ သမ္မသိ.

သတ္တ ရတ္တိန္ဒိဝါနိ သမ္မသိတဓမ္မော ကိတ္တကော အဟောသီတိ? အနန္တော အပရိမာဏော အဟောသိ. အယံ တာဝ မနသာဒေသနာ နာမ. သတ္ထာ ပန ဧဝံ သတ္တာဟံ မနသာ စိန္တိတဓမ္မံ ဝစီဘေဒံ ကတွာ ဒေသေန္တော ဝဿသတေနပိ ဝဿသဟဿေနပိ ဝဿသတသဟဿေနပိ မတ္ထကံ ပါပေတွာ ဒေသေတုံ န သက္ကောတီတိ န ဝတ္တဗ္ဗံ. အပရဘာဂေပိ ဟိ တထာဂတော တာဝတိံသဘဝနေ ပါရိစ္ဆတ္တကမူလေ ပဏ္ဍုကမ္ဗလသိလာယံ ဒသသဟဿစက္ကဝါဠဒေဝတာနံ မဇ္ဈေ နိသိန္နော မာတရံ ကာယသက္ခိံ ကတွာ ကုသလာ ဓမ္မာ၊ အကုသလာ ဓမ္မာ၊ အဗျာကတာ ဓမ္မာတိ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော သတဘာဂေန သဟဿဘာဂေန သတသဟဿဘာဂေန ဓမ္မန္တရာ ဓမ္မန္တရံ သင်္ကမိတွာ သင်္ကမိတွာဝ ဒေသေသိ. တယော မာသေ နိရန္တရံ ပဝတ္တိတဒေသနာ ဝေဂေန ပဝတ္တာ အာကာသဂင်္ဂါ ဝိယ အဓောမုခဌပိတဥဒကဃဋာ နိက္ခန္တဥဒကဓာရာ ဝိယ စ ဟုတွာ အနန္တာ အပရိမာဏာ အဟောသိ.

ဗုဒ္ဓါနဉှိ ဘတ္တာနုမောဒနကာလေပိ ထောကံ ဝဍ္ဎေတွာ အနုမောဒေန္တာနံ ဒေသနာ ဒီဃမဇ္ဈိမနိကာယပ္ပမာဏာ ဟောတိ. ပစ္ဆာဘတ္တံ ပန သမ္ပတ္တပရိသာယ ဓမ္မံ ဒေသေန္တာနံ ဒေသနာ သံယုတ္တအင်္ဂုတ္တရိကဒွေမဟာနိကာယပ္ပမာဏာဝ ဟောတိ. ကသ္မာ? ဗုဒ္ဓါနဉှိ ဘဝင်္ဂပရိဝါသော လဟုကော ဒန္တာဝရဏံ သုဖုသိတံ မုခါဒါနံ သိလိဋ္ဌံ ဇိဝှါ မုဒုကာ သရော မဓုရော ဝစနံ လဟုပရိဝတ္တံ. တသ္မာ တံ မုဟုတ္တံ ဒေသိတဓမ္မောပိ ဧတ္တကော ဟောတိ. တေမာသံ ဒေသိတဓမ္မော ပန အနန္တော အပရိမာဏောယေဝ.

အာနန္ဒတ္ထေရော ဟိ ဗဟုဿုတော တိပိဋကဓရော ပဉ္စဒသ ဂါထာသဟဿာနိ သဋ္ဌိ ပဒသဟဿာနိ လတာပုပ္ဖါနိ အာကဍ္ဎန္တော ဝိယ ဌိတပဒေနေဝ ဌတွာ ဂဏှာတိ ဝါ ဝါစေတိ ဝါ ဒေသေတိ ဝါ. ဧတ္တကော ထေရဿ ဧကော ဥဒ္ဒေသမဂ္ဂေါ နာမ ဟောတိ. ထေရဿ ဟိ အနုပဒံ ဥဒ္ဒေသံ ဒဒမာနော အညော ဒါတုံ န သက္ကောတိ၊ န သမ္ပာပုဏာတိ. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါဝ သမ္ပာပုဏေယျ. ဧဝံ အဓိမတ္တသတိမာ အဓိမတ္တဂတိမာ အဓိမတ္တဓိတိမာ သာဝကော သတ္ထာရာ တေမာသံ ဣမိနာ နီဟာရေန ဒေသိတဒေသနံ ဝဿသတံ ဝဿသဟဿံ ဥဂ္ဂဏှန္တောပိ မတ္ထကံ ပါပေတုံ န သက္ကောတိ.

ဧဝံ တေမာသံ နိရန္တရံ ဒေသေန္တဿ ပန တထာဂတဿ ကဗဠီကာရာဟာရပ္ပဋိဗဒ္ဓံ ဥပါဒိန္နကသရီရံ ကထံ ယာပေသီတိ? ပဋိဇဂ္ဂနေနေဝ. ဗုဒ္ဓါနဉှိ သော သော ကာလော သုဝဝတ္ထိတော သုပရိစ္ဆိန္နော သုပစ္စက္ခော. တသ္မာ ဘဂဝါ ဓမ္မံ ဒေသေန္တောဝ မနုဿလောကေ ကာလံ ဩလောကေတိ. သော ဘိက္ခာစာရဝေလံ သလ္လက္ခေတွာ နိမ္မိတဗုဒ္ဓံ မာပေတွာ ‘ဣမဿ စီဝရဂ္ဂဟဏံ ပတ္တဂ္ဂဟဏံ သရကုတ္တိ အာကပ္ပေါ စ ဧဝရူပေါ နာမ ဟောတု၊ ဧတ္တကံ နာမ ဓမ္မံ ဒေသေတူ’တိ အဓိဋ္ဌာယ ပတ္တစီဝရမာဒါယ အနောတတ္တဒဟံ ဂစ္ဆတိ. ဒေဝတာ နာဂလတာဒန္တကဋ္ဌံ ဒေန္တိ. တံ ခါဒိတွာ အနောတတ္တဒဟေ သရီရံ ပဋိဇဂ္ဂိတွာ မနောသိလာတလေ ဌိတော သုရတ္တဒုပဋ္ဋံ နိဝါသေတွာ စီဝရံ ပါရုပိတွာ စာတုမဟာရာဇဒတ္တိယံ သေလမယံ ပတ္တံ အာဒါယ ဥတ္တရကုရုံ ဂစ္ဆတိ. တတော ပိဏ္ဍပါတံ အာဟရိတွာ အနောတတ္တဒဟတီရေ နိသိန္နော တံ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ ဒိဝါဝိဟာရာယ စန္ဒနဝနံ ဂစ္ဆတိ.

ဓမ္မသေနာပတိသာရိပုတ္တတ္ထေရောပိ တတ္ထ ဂန္တွာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဝတ္တံ ကတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒတိ. အထဿ သတ္ထာ နယံ ဒေတိ. ‘သာရိပုတ္တ၊ ဧတ္တကော ဓမ္မော မယာ ဒေသိတော’တိ အာစိက္ခတိ. ဧဝံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေ နယံ ဒေန္တေ ပဋိသမ္ဘိဒါပ္ပတ္တဿ အဂ္ဂသာဝကဿ ဝေလန္တေ ဌတွာ ဟတ္ထံ ပသာရေတွာ ဒဿိတသမုဒ္ဒသဒိသံ နယဒါနံ ဟောတိ. ထေရဿာပိ နယသတေန နယသဟဿေန နယသတသဟဿေန ဘဂဝတာ ဒေသိတဓမ္မော ဥပဋ္ဌာတိယေဝ.

သတ္ထာ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိတွာ ဓမ္မံ ဒေသေတုံ ကာယ ဝေလာယ ဂစ္ဆတီတိ? သာဝတ္ထိဝါသီနံ ကုလပုတ္တာနံ သမ္ပတ္တာနံ ဓမ္မဒေသနဝေလာ နာမ အတ္ထိ၊ တာယ ဝေလာယ ဂစ္ဆတိ. ဓမ္မံ ဒေသေတွာ ဂစ္ဆန္တံ ဝါ အာဂစ္ဆန္တံ ဝါ ကေ ဇာနန္တိ ကေ န ဇာနန္တီတိ? မဟေသက္ခာ ဒေဝတာ ဇာနန္တိ၊ အပ္ပေသက္ခာ ဒေဝတာ န ဇာနန္တိ. ကသ္မာ န ဇာနန္တီတိ? သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဝါ နိမ္မိတဗုဒ္ဓဿ ဝါ ရသ္မိအာဒီသု နာနတ္တာဘာဝါ. ဥဘိန္နမ္ပိ ဟိ တေသံ ရသ္မီသု ဝါ သရေသု ဝါ ဝစနေသု ဝါ နာနတ္တံ နတ္ထိ.

သာရိပုတ္တတ္ထေရောပိ သတ္ထာရာ ဒေသိတံ ဒေသိတံ ဓမ္မံ အာဟရိတွာ အတ္တနော သဒ္ဓိဝိဟာရိကာနံ ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ ဒေသေသိ. တေသံ အယံ ပုဗ္ဗယောဂေါ – တေ ကိရ ကဿပဒသဗလဿ ကာလေ ခုဒ္ဒကဝဂ္ဂုလိယောနိယံ နိဗ္ဗတ္တာ ပဗ္ဘာရေ ဩလမ္ဗန္တာ ဒွိန္နံ အာဘိဓမ္မိကဘိက္ခူနံ အဘိဓမ္မံ သဇ္ဈာယန္တာနံ သရေ နိမိတ္တံ ဂဟေတွာ ကဏှပက္ခသုက္ကပက္ခေ အဇာနိတွာပိ သရေ နိမိတ္တဂ္ဂါဟမတ္တကေနေဝ ကာလံ ကတွာ ဒေဝလောကေ နိဗ္ဗတ္တိံသု. ဧကံ ဗုဒ္ဓန္တရံ ဒေဝလောကေ ဝသိတွာ တသ္မိံ ကာလေ မနုဿလောကေ နိဗ္ဗတ္တာ ယမကပါဋိဟာရိယေ ပသီဒိတွာ ထေရဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇိံသု. ထေရော သတ္ထာရာ ဒေသိတံ ဒေသိတံ ဓမ္မံ အာဟရိတွာ တေသံ ဒေသေသိ. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အဘိဓမ္မဒေသနာပရိယောသာနဉ္စ တေသံ ဘိက္ခူနံ သတ္တပ္ပကရဏဥဂ္ဂဟဏဉ္စ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ အဟောသိ.

အဘိဓမ္မေ ဝါစနာမဂ္ဂေါ နာမ သာရိပုတ္တတ္ထေရပ္ပဘဝေါ. မဟာပကရဏေ ဂဏနစာရောပိ ထေရေနေဝ ဌပိတော. ထေရော ဟိ ဣမိနာ နီဟာရေန ဓမ္မန္တရံ အမက္ခေတွာဝ သုခံ ဂဟေတုံ ဓာရေတုံ ပရိယာပုဏိတုံ ဝါစေတုဉ္စ ပဟောတီတိ ဂဏနစာရံ ဌပေသိ. ဧဝံ သန္တေ ထေရောဝ ပဌမတရံ အာဘိဓမ္မိကော ဟောတီတိ? န ဟောတိ. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါဝ ပဌမတရံ အာဘိဓမ္မိကော. သော ဟိ နံ မဟာဗောဓိပလ္လင်္ကေ နိသီဒိတွာ ပဋိဝိဇ္ဈိ. ဗုဒ္ဓေါ ဟုတွာ စ ပန သတ္တာဟံ ဧကပလ္လင်္ကေန နိသိန္နော ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

‘‘ယဒါ ဟဝေ ပါတုဘဝန္တိ ဓမ္မာ၊

အာတာပိနော ဈာယတော ဗြာဟ္မဏဿ၊

အထဿ ကင်္ခါ ဝပယန္တိ သဗ္ဗာ၊

ယတော ပဇာနာတိ သဟေတုဓမ္မံ.

‘‘ယဒါ ဟဝေ ပါတုဘဝန္တိ ဓမ္မာ၊

အာတာပိနော ဈာယတော ဗြာဟ္မဏဿ၊

အထဿ ကင်္ခါ ဝပယန္တိ သဗ္ဗာ၊

ယတော ခယံ ပစ္စယာနံ အဝေဒိ.

‘‘ယဒါ ဟဝေ ပါတုဘဝန္တိ ဓမ္မာ၊

အာတာပိနော ဈာယတော ဗြာဟ္မဏဿ၊

ဝိဓူပယံ တိဋ္ဌတိ မာရသေနံ၊

သူရိယောဝ ဩဘာသယမန္တလိက္ခ’’န္တိ. (မဟာဝ. ၁-၃၊ ဥဒါ. ၁-၃)၊

ဣဒံ ပဌမဗုဒ္ဓဝစနံ နာမ. ဓမ္မပဒဘာဏကာ ပန –

‘‘အနေကဇာတိသံသာရံ၊ သန္ဓာဝိဿံ အနိဗ္ဗိသံ၊

ဂဟကာရံ ဂဝေသန္တော၊ ဒုက္ခာ ဇာတိ ပုနပ္ပုနံ.

‘‘ဂဟကာရက ဒိဋ္ဌောသိ၊ ပုန ဂေဟံ န ကာဟသိ၊

သဗ္ဗာ တေ ဖာသုကာ ဘဂ္ဂါ၊ ဂဟကူဋံ ဝိသင်္ခတံ၊

ဝိသင်္ခါရဂတံ စိတ္တံ၊ တဏှာနံ ခယမဇ္ဈဂါ’’တိ. (ဓ. ပ. ၁၅၃-၁၅၄)၊

ဣဒံ ပဌမဗုဒ္ဓဝစနံ နာမာတိ ဝဒန္တိ.

ယမကသာလာနမန္တရေ နိပန္နေန ပရိနိဗ္ဗာနသမယေ ‘‘ဟန္ဒ ဒါနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာမန္တယာမိ ဝေါ၊ ဝယဓမ္မာ သင်္ခါရာ၊ အပ္ပမာဒေန သမ္ပာဒေထာ’’တိ (ဒီ. နိ. ၂.၂၁၈) ဝုတ္တဝစနံ ပစ္ဆိမဗုဒ္ဓဝစနံ နာမ.

ဥဘိန္နမန္တရေ ပဉ္စစတ္တာလီသ ဝဿာနိ ပုပ္ဖဒါမံ ဂန္ထေန္တေန ဝိယ၊ ရတနာဝလိံ အာဝုနန္တေန ဝိယ၊ စ ကထိတော အမတပ္ပကာသနော သဒ္ဓမ္မော မဇ္ဈိမဗုဒ္ဓဝစနံ နာမ.