൩. വിപാകത്തികവണ്ണനാ

൧-൨൩. സോയേവാതി അകതസമാസേഹി പദേഹി യോ അത്ഥോ വുച്ചതി, സോയേവ അത്ഥോ വുത്തോ ഹോതി.

൨൪-൫൨. തന്തി തം വചനം, തം വാ കടത്താരൂപം. യസ്മാ ചിത്തസമുട്ഠാനസ്സ ഉപാദാരൂപസ്സ യഥാ ഖന്ധേ പടിച്ച ഉപ്പത്തി, തഥാ മഹാഭൂതേ ച പടിച്ച ഉപ്പത്തി. ന ഹി തസ്സ തദുഭയം വിനാ ഉപ്പത്തി അത്ഥി, ന ഏവം കടത്താരൂപസ്സ. തഞ്ഹി കമ്മസ്സ കടത്താ ഉപ്പജ്ജമാനം മഹാഭൂതേ പടിച്ച ഉപ്പജ്ജതി, തസ്മാ ചിത്തസമുട്ഠാനം രൂപം ഉപാദാരൂപസ്സ തം വിസേസം ദസ്സേതും തദേവ വുത്തം, ന കടത്താരൂപം വുത്തന്തി ഇമമത്ഥം ദസ്സേതും ‘‘ഖന്ധേ പടിച്ചാ’’തിആദിമാഹ. യദിപി കടത്താരൂപം ‘‘മഹാഭൂതേ പടിച്ച ചിത്തസമുട്ഠാനം രൂപം ഉപാദാരൂപ’’ന്തി ഏത്ഥ ന ഗഹിതം, വചനന്തരേന പന ഗഹിതമേവാതി ദസ്സേന്തോ ‘‘പവത്തിയം പനാ’’തിആദിമാഹ. ഏവഞ്ച കത്വാതി ഖന്ധേ പടിച്ച ഉപ്പത്തിയാ അഭാവതോയേവ. നാഹാരപച്ചയേതി ആഹാരപച്ചയേ പച്ചനീയതോ ഠിതേ. തമ്പീതി കടത്താരൂപമ്പി. ഠിതിക്ഖണേ കടത്താരൂപസ്സ ആഹാരോ ഉപത്ഥമ്ഭകോ ഹോതീതി കത്വാ വുത്തം ‘‘ഉപ്പാദക്ഖണേ’’തി.

വിപാകത്തികവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.