൭. സങ്ഘഭേദകക്ഖന്ധകവണ്ണനാ

ഛസക്യപബ്ബജ്ജാകഥാവണ്ണനാ

൩൩൦. ‘‘അനുപിയം നാമാ’’തി ഏകവചനേന ദിസ്സതി, സത്തമിയം പന ‘‘അനുപിയായ’’ന്തി. ‘‘കാളുദായിപ്പഭുതയോ ദസ ദൂതാ’’തി പാഠോ. ‘‘ന ഹേട്ഠാപാസാദാ ന ഹേട്ഠാപാസാദം വാ’’തി ലിഖിതം.

൩൩൨. പുബ്ബേ പുബ്ബകാലേ. ‘‘രഞ്ഞോ സതോ’’തി ച ‘‘രഞ്ഞോവസതോ’’തി ച പാഠോ.

൩൩൩. ന ലാഭതണ്ഹാ ഇധ കാമതണ്ഹാ, ഝാനസ്സ നേസാ പരിഹാനി ഹേതു. ബുദ്ധത്തസീലം പന പത്ഥയന്തോ ഝാനാപി നട്ഠോതി. നനു പത്തഭാവനാ. മനോമയന്തി ഝാനമനോമയം.

൩൩൪. സത്ഥാരോതി ഗണസത്ഥാരോ.

൩൩൯. പോത്ഥനികന്തി ഛുരികം.

൩൪൦. മനുസ്സേതി പുരിസേ.

൩൪൧. ഏകരത്താധികാരേന രക്ഖം പച്ചാസീസന്താ ഈദിസാതി ദസ്സനത്ഥം ‘‘പഞ്ചിമേ’’തിആദി വുത്തം. ‘‘പുബ്ബേ രക്ഖസ്സേത’’ന്തി വുത്തത്താ മയ്ഹം പന രക്ഖണേ കിച്ചം നത്ഥീതി ദസ്സനത്ഥം വുത്തം. പരൂപക്കമേന തഥാഗതം ജീവിതാ വോരോപേയ്യാതി ഇദം ആണത്തിയാ ആഗതത്താ ഏവം വുത്തം.

൩൪൨. മാ ആസദോതി മാ വധകചിത്തേന ഉപഗച്ഛ. ഇതോതി ഇമമ്ഹാ ജീവിതമ്ഹാ. ‘‘യതോതി യസ്മാ, യതോതി വാ ഗതസ്സാ’’തി ലിഖിതം. ‘‘പടികുടിതോതി അപസക്കിത്വാ സങ്കുചിതോ ഹുത്വാ വാ പടിസക്കതീ’’തി ലിഖിതം.

൩൪൩. തികഭോജനന്തി തീഹി ഭുഞ്ജിതബ്ബഭോജനം. ‘‘തികഭോജനീയ’’ന്തിപി പാഠോ. പരികപ്പതോ ഹി തിണ്ണം ഭുഞ്ജിതും അനുജാനാമി, തതോ ഉദ്ധം ഗണഭോജനമേവ ഹോതി, തസ്സാപി ഇദമേവ വുത്തം. ഇധ അപുബ്ബം നത്ഥി. ‘‘അകതവിഞ്ഞത്തിലദ്ധം തിണ്ണം ഭുഞ്ജന്താനം കിഞ്ചാപി തം ഗണഭോജനം നാമ ന ഹോതി, വിഞ്ഞത്തിവസേന പന ന വട്ടതീ’’തി ലിഖിതം. തയോ അത്ഥവസേ പടിച്ചാതി ഏത്ഥാപി ‘‘മാ പാപിച്ഛാപക്ഖം നിസ്സായ സങ്ഘം ഭിന്ദേയ്യു’’ന്തി പേസലാനം ഭിക്ഖൂനം ഫാസുവിഹാരായാതി യോജേതബ്ബം. കുലാനുദ്ദയതായ ചാതി കുലാനം പസാദരക്ഖണത്ഥം. വജ്ജന്തി വജ്ജമേവ. ‘‘വജ്ജമിമം ഫുസേയ്യാ’’തി ലിഖിതം. ‘‘വജ്ജനീയം പുഗ്ഗലം ഫുസേയ്യാ’’തി വുത്തം. ‘‘ഇമസ്സ മനോ ന ഫുസേയ്യാ’’തി വത്തബ്ബമ്പി സിയാ. ചക്കഭേദന്തി സാസനഭേദം. ആയുകപ്പന്തി ഏത്ഥ കിഞ്ചാപി അവീചിമ്ഹി ആയുപരിമാണം നത്ഥി, യേന പന കമ്മേന യത്തകം അനുഭവിതബ്ബം, തസ്സ ആയുകപ്പന്തി വേദിതബ്ബം.

൩൪൫. ‘‘അഞ്ഞതരം ആസനം ഗഹേത്വാ നിസീദീ’’തി വചനതോ വിസഭാഗട്ഠാനം ഗതസ്സ പേസലസ്സപി ഭിക്ഖുനോ തേസം ആസനേ നിസീദിതും വട്ടതീതി സിദ്ധം. ആഗിലായതീതി രുജ്ജതി. ആദേസനാപാടിഹാരിയാനുസാസനിയാതി തസ്സ തസ്സ ചിത്താചാരം ആദിസ്സ ആദിസ്സ ദേസനാ, ആദേസനാപാടിഹാരിയാനുസാസനീ. ഇദ്ധി ഏവ പാടിഹാരിയം ഇദ്ധിപാടിഹാരിയം, ഇദ്ധിപാടിഹാരിയസംയുത്തായ അനുസാസനിയാ ഓവദതീതി അത്ഥോ. നനു തം ആവുസോതി ഏത്ഥ തം വചനം നനു മയാ വുത്തോസീതി അത്ഥോ.

൩൪൬-൯. സുവിക്ഖാലിതന്തി സുധോതം. സംഖാദിത്വാതി സുട്ഠു ഖാദിത്വാ. ‘‘മഹിം വികുബ്ബതോതി മഹാവിസാലോ’’തി ലിഖിതം. തസ്സ ഭിസം ഘസമാനസ്സ. തത്ഥ നദീസു ജഗ്ഗതോതി പാലേന്തസ്സ. ‘‘കിം? ഹത്ഥിയൂഥം ഗന്തു’’ന്തി വദന്തി. ‘‘അസംപാതോ’തി പാഠോ, അപത്തോ ഹുത്വാതി അത്ഥോ’’തി ലിഖിതം. ‘‘അപായബഹുത്താ പുന ദസ്സിതോ’’തി വുത്തം. ‘‘ഏവംസതേതി ഏവം അസ്സ തേ ആസവാ’’തി ലിഖിതം.

൩൫൦. ‘‘വോസാനം പരിനിട്ഠാനം വാ’’തി ച ലിഖിതം. ജാതൂതി ദള്ഹത്ഥേ നിപാതോ. മാ ഉദപജ്ജഥാതി മാ ഉപ്പജ്ജേയ്യ. ‘‘സോ പമാദമനുയുഞ്ജന്തോ’’തി പാഠോ. അനാദരം കുസലേസു. ഉദധി മഹാതി കിത്തകോ മഹാ? ഭേസ്മാ യാവ ഭയാനകോ, താവ മഹാതി വുത്തം ഹോതി.

൩൫൧. ന ഖോ, ഉപാലി, ഭിക്ഖുനീ സങ്ഘം ഭിന്ദതീതി ഏത്ഥ ഭിക്ഖു സങ്ഘം ന ഭിന്ദതി, ഭിക്ഖുനീ സങ്ഘം ഭിന്ദതീതി കേചി, നേതം ഗഹേതബ്ബം. കേവലം ‘‘സങ്ഘോ’’തി വുത്തേ ഭിക്ഖുസങ്ഘോവ അധിപ്പേതോ. ‘‘സങ്ഘസ്സ ദേതി, ഉഭതോസങ്ഘസ്സ ദേതി ചാ’’തി (മഹാവ. ൩൭൯) മാതികാവചനമ്പി സാധേതി. തസ്മിം അധമ്മദിട്ഠിഭേദേ ധമ്മദിട്ഠി സിയാ. ‘‘സീലസതിഭേദേസുപി സമാനോ ധമ്മം കാതുന്തി സങ്ഘഭേദേ വേമതികോപി താദിസോ വാ’’തി ലിഖിതം. വിനിധായാതി അത്തനോ വഞ്ചനാധിപ്പായതം ഛാദേത്വാ.

സങ്ഘഭേദകക്ഖന്ധകവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.