൬. സേനാസനക്ഖന്ധകവണ്ണനാ

വിഹാരാനുജാനനകഥാവണ്ണനാ

൨൯൪. നിലീയന്തി ഭിക്ഖൂ ഏത്ഥാതി വിഹാരാദയോ ലേണാനി നാമ. ആഗത-വചനേന തസ്സാഗതസങ്ഘോവ സാമീ, ന അനാഗതോതി കേചി, തം ന യുജ്ജതി സമാനലാഭകതികായ സിദ്ധത്താ.

൨൯൬-൭. ദീപിനങ്ഗുട്ഠേനാതി ഏത്ഥ ‘‘ദീപിനാ അകപ്പിയചമ്മം ദസ്സേതീ’’തി ലിഖിതം. ഥമ്ഭകവാതപാനം നാമ തിരിയം ദാരൂനി അദത്വാ ഉജുകം ഠിതേഹേവ ദാരൂഹി കത്തബ്ബം. ഭിസീനം അനുഞ്ഞാതം വട്ടതീതി ബിമ്ബോഹനേ വട്ടതീതി അത്ഥോ. തൂലപൂരിതം ഭിസിം അപസ്സയിതും ന വട്ടതി ഉണ്ണാദീനംയേവ അനുഞ്ഞാതത്താ. നിസീദനനിപജ്ജനം സന്ധായ വുത്തം, തസ്മാ അപസ്സയിതും വട്ടതീതി ചേ? അകപ്പിയന്തി ന വട്ടതീതി കേചി. യദി ഏവം അകപ്പിയമഞ്ചഞ്ച അപസ്സയിതും ന വട്ടേയ്യ. യസ്മാ വട്ടതി, തസ്മാ ദോസോ നത്ഥി. അപിച ഗിലാനസ്സ ബിമ്ബോഹനം നിപജ്ജിതുമ്പി അനുഞ്ഞാതം, തസ്മാ ഭിസിപി വട്ടതി അപസ്സയിതും. ആചരിയാ ച അനുജാനന്തി, വളഞ്ജേന്തി ചാതി ഏകേ. സിമ്ബലിതൂലസുത്തേന സിബ്ബിതം ചീവരം വട്ടതി. കസ്മാ? കപ്പാസസ്സ അനുലോമതോ. ‘‘അക്കഫലസുത്തമയമ്പി അക്കവാകമയമേവ പടിക്ഖിത്ത’’ന്തി തേ ഏവ വദന്തി.

൨൯൮. അനിബന്ധനീയോ അലഗ്ഗോ. പടിബാഹേത്വാതി മട്ഠം കത്വാ. ‘‘സേതവണ്ണാദീനം യഥാസങ്ഖ്യം ഇക്കാസാദയോ ബന്ധനത്ഥം വുത്താ’’തി ലിഖിതം.

൩൦൦. പകുട്ടം സമന്തതോ ആവിദ്ധപമുഖം.

൩൦൩. സുധാലേപോതി സുധാമത്തികാലേപോ.

൩൦൫. ആസത്തി തണ്ഹാ. സന്തിം അദരം.

൩൦൭. കേതുന്തി കയേന ഗഹേതും.

൩൦൮. ചിതാതി ഇട്ഠകായോ കബളേന നിദ്ധമനവസേന ഛിന്ദിത്വാ കതാതി അത്ഥോ.

൩൧൦. ഛബ്ബഗ്ഗിയാനം ഭിക്ഖൂനം അന്തേവാസികാതി ഏത്ഥ വീസതിവസ്സം അതിക്കമിത്വാ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഉപ്പന്നാ. ‘‘ആരാധയിംസു മേ ഭിക്ഖൂ ചിത്ത’’ന്തി (മ. നി. ൧.൨൨൫) വുത്തത്താ അഞ്ഞസ്മിം കാലേ സാവത്ഥിഗമനേ ഉപ്പന്നം വത്ഥും ഇധ ആപത്തിദസ്സനത്ഥം ആഹരിത്വാ വുത്തന്തി യുത്തം വിയ, വിചാരേത്വാ ഗഹേതബ്ബം. വുദ്ധന്തി വുദ്ധതരം.

൩൧൩. സന്ഥരേതി തിണസന്ഥരാദയോ.

സേനാസനഗ്ഗാഹകഥാവണ്ണനാ

൩൧൮. ‘‘സേയ്യഗ്ഗേനാതി മഞ്ചട്ഠാനപരിച്ഛേദേന. വിഹാരഗ്ഗേനാതി ഓവരകഗ്ഗേനാ’’തി ലിഖിതം. ഥാവരാതി നിയതാ. പച്ചയേനേവ ഹി തന്തി തസ്മിം സേനാസനേ മഹാഥേരാ തസ്സ പച്ചയസ്സ കാരണാ അഞ്ഞത്ഥ അഗന്ത്വാ വസന്തായേവ നം പടിജഗ്ഗിസ്സന്തീതി അത്ഥോ. അഘട്ടനകമ്മം ദസ്സേതും ‘‘ന തത്ഥ മനുസ്സാ’’തിആദിമാഹ. ‘‘വിതക്കം ഛിന്ദിത്വാ സുദ്ധചിത്തേന ഗമനവത്തേനേവ ഗന്തബ്ബ’’ന്തി പാഠോ. മുദ്ദവേദികാ നാമ ചേതിയസ്സ ഹമ്മിയവേദികാ. പടിക്കമ്മാതി അപസക്കിത്വാ. സമാനലാഭകതികാ മൂലാവാസേ സതി സിയാ, മൂലാവാസവിനാസേന കതികാപി വിനസ്സതി. സമാനലാഭ-വചനം സതി ദ്വീസു, ബഹൂസു വാ യുജ്ജതി, തേനേവ ഏകസ്മിം അവസിട്ഠേതി നോ മതി. താവകാലികം കാലേന മൂലച്ഛേദനവസേന വാ അഞ്ഞേസം വാ കമ്മം അഞ്ഞസ്സ സിയാ നാവായം സങ്ഗമോതി ആചരിയോ. പുഗ്ഗലവസേനേവ കാതബ്ബന്തി അപലോകനകാലേ സങ്ഘോ വസ്സംവുത്ഥഭിക്ഖൂനം പാടേക്കം ‘‘ഏത്തകം വസ്സാവാസികം വത്ഥം ദേതി, രുച്ചതി സങ്ഘസ്സാ’’തി പുഗ്ഗലമേവ പരാമസിത്വാ ദാതബ്ബം, ന സങ്ഘവസേന കാതബ്ബം. ന സങ്ഘോ സങ്ഘസ്സ ഏത്തകം ദേതീതി. ‘‘ഏകസ്മിം ആവാസേ സങ്ഘസ്സ കമ്മം കരോതീ’തി വചനതോ സങ്ഘവസേന കാതബ്ബ’’ന്തി ലിഖിതം. ന ഹി തഥാ വുത്തേ സങ്ഘസ്സ കിഞ്ചി കമ്മം കതം നാമ ഹോതി. ‘‘സമ്മതസേനാസനഗ്ഗാഹാപകതോ അഞ്ഞേന ഗാഹിതേപി ഗാഹോ രുഹതി അഗ്ഗഹിതുപജ്ഝായസ്സ ഉപസമ്പദാ വിയാ’’തി ലിഖിതം. ‘‘കമ്മവാചായപി സമ്മുതി വട്ടതീ’’തി ലിഖിതം.

അട്ഠപി സോളസപി ജനേതി ഏത്ഥ കിം വിസും വിസും, ഉദാഹു ഏകതോതി? ഏകതോപി വട്ടതി. ന ഹി തേ തഥാ സമ്മതാ സങ്ഘേന കമ്മകതാ നാമ ഹോന്തി, തേനേവ സത്തസതികക്ഖന്ധകേ ഏകതോ അട്ഠ ജനാ സമ്മതാതി. തേസം സമ്മുതി കമ്മവാചായപീതി ഞത്തിദുതിയകമ്മവാചായപി. അപലോകനകമ്മസ്സ വത്ഥൂഹി സാ ഏവ കമ്മവാചാ ലബ്ഭമാനാ ലബ്ഭതി, തസ്സാ ച വത്ഥൂഹി അപലോകനകമ്മമേവ ലബ്ഭമാനം ലബ്ഭതി, ന അഞ്ഞന്തി വേദിതബ്ബം. ഇമം നയം മിച്ഛാ ഗണ്ഹന്തോ ‘‘അപലോകനകമ്മം ഞത്തിദുതിയകമ്മം കാതും, ഞത്തിദുതിയകമ്മഞ്ച അപലോകനകമ്മം കാതും വട്ടതീ’’തി ഗണ്ഹാതി, ഏവഞ്ച സതി കമ്മസങ്കരദോസോ ആപജ്ജതി. മഗ്ഗോ പോക്ഖരണീതി ഏത്ഥ മഗ്ഗോ നാമ മഗ്ഗേ കതദീഘസാലാ, പോക്ഖരണീതി നഹായിതും കതപോക്ഖരണീ. ഏതാനി ഹി അസേനാസനാനീതി ഏത്ഥ ഭത്തസാലാ ന ആഗതാ, തസ്മാ തം സേനാസനന്തി ചേ? സാപി ഏത്ഥേവ പവിട്ഠാ വാസത്ഥായ അകതത്താ. ഭോജനസാലാ പന ഉഭയത്ഥ നാഗതാ. കിഞ്ചാപി നാഗതാ, ഉപരി ‘‘ഭോജനസാലാ പന സേനാസനമേവാ’’തി (ചൂളവ. അട്ഠ. ൩൧൮) വുത്തത്താ സേനാസനം. ‘‘കപ്പിയകുടി ച ഏത്ഥ കാതബ്ബാ’’തി വദന്തി, തം നേതി ഏകേ. രുക്ഖമൂലവേളുഗുമ്ബാ ഛന്നാ കവാടബദ്ധാവ സേനാസനം. ‘‘അലാഭകേസു ആവാസേസൂതി അലാഭകേസു സേനാസനേസൂ’’തി ലിഖിതം, തം യുത്തം. ന ഹി പാടേക്കം സേനാസനം ഹോതി. തം സഞ്ഞാപേത്വാതി ഏത്ഥ പഞ്ഞത്തിം അഗച്ഛന്തേ ബലക്കാരേനപി വട്ടതി. അയമ്പീതി പച്ചയോപി.

ഉപനിബന്ധിത്വാതി തസ്സ സമീപേ രുക്ഖമൂലാദീസു വസിത്വാ തത്ഥ വത്തം കത്വാതി അധിപ്പായോ. പരിയത്തിപടിപത്തിപടിവേധവസേന തിവിധമ്പി. ‘‘ദസകഥാവത്ഥുകം ദസഅസുഭം ദസഅനുസ്സതി’’ന്തി പാഠോ. ‘‘പഠമഭാഗം മുഞ്ചിത്വാതി ഇദം ചേ പഠമഗാഹിതവത്ഥുതോ മഹഗ്ഘം ഹോതീ’’തി ലിഖിതം. ഛിന്നവസ്സാനം വസ്സാവാസികം നാമ പുബ്ബേ ഗഹിതവസ്സാവാസികാനം പച്ഛാ ഛിന്നവസ്സാനം. ഭതിനിവിട്ഠന്തി ഭതിം കത്വാ വിയ നിവിട്ഠം പരിയിട്ഠം. ‘‘സങ്ഘികം പന…പേ… വിബ്ഭന്തോപി ലഭതേവാ’’തി ഇദം തത്രുപ്പാദം സന്ധായ വുത്തം. ഇമിനാ അപലോകനമേവ പമാണം, ന ഗാഹാപനന്തി കേചി. വിനയധരാ പന ‘‘അമ്ഹാകം വിഹാരേ വസ്സം ഉപഗതാനം ഏകേകസ്സ തിചീവരം സങ്ഘോ ദസ്സതീ’തിആദിനാ അപലോകിതേപി അഭാജിതം വിബ്ഭന്തകോ ന ലഭതി. ‘അപലോകനകമ്മം കത്വാ ഗാഹിത’ന്തി വുത്തത്താ, ‘അഭാജിതേ വിബ്ഭമതീ’തി ഏവം പുബ്ബേ വുത്തത്താ ചാ’’തി വദന്തി. ‘‘പച്ചയവസേനാതി ഗഹപതികം വാ അഞ്ഞം വാ വസ്സാവാസികം പച്ചയവസേന ഗാഹിത’’ന്തി ലിഖിതം. ‘‘ഏകമേവ വത്ഥം ദാതബ്ബന്തി തത്ഥ നിസിന്നാനം ഏകമേകം വത്ഥം പാപുണാതീ’’തി ലിഖിതം. ദുതിയോ ഥേരാസനേതി അനുഭാഗോ. പഠമഭാഗോ അഞ്ഞഥാ ഥേരേന ഗഹിതോതി ജാനിതബ്ബം.

ഉപനന്ദവത്ഥുകഥാവണ്ണനാ

൩൨൦. തിവസ്സന്തരേനാതി തിണ്ണം വസ്സാനം അന്തോ ഠിതേന. ഹത്ഥിമ്ഹി നഖോ അസ്സാതി ഹത്ഥിനഖോ. പാസാദസ്സ നഖോ നാമ ഹേട്ഠിമപരിച്ഛേദോ. ഗിഹിവികടനീഹാരേനാതി ഗിഹീഹി കതനീഹാരേനേവ. ‘‘തേഹി അത്ഥരിത്വാ ദിന്നാനേവ നിസീദിതും ലബ്ഭന്തി, ന ഭിക്ഖുനാ സയം അത്ഥരിത്വാ വിസ്സജ്ജിതബ്ബം സങ്ഘേന അത്ഥരാപേത്വാ വാ’’തി ലിഖിതം.

അവിസ്സജ്ജിയവത്ഥുകഥാവണ്ണനാ

൩൨൧. ‘‘ന വിസ്സജ്ജേതബ്ബം സങ്ഘേന വാ ഗണേന വാ പുഗ്ഗലേന വാ’’തി വചനം ‘‘യം അഗരുഭണ്ഡം വിസ്സജ്ജിയം വേഭങ്ഗിയം സങ്ഘികം, തം ഗണോ ചേ തസ്മിം ആവാസേ വസതി പുഗ്ഗലോപി വാ, ഗണേന വാ പുഗ്ഗലേന വാ വിസ്സജ്ജിതം സങ്ഘേന വിസ്സജ്ജിതസദിസമേവ ഹോതീ’’തി അട്ഠകഥായം വുത്തവചനം സാധേതി, അഞ്ഞഥാ ഏത്ഥ ഗണപുഗ്ഗലഗ്ഗഹണം നിരത്ഥകം. അരഞ്ജരോ ഉദകചാടി, അലഞ്ജലോ, ബഹുഉദകഗണ്ഹനകോതി അത്ഥോ. ‘‘വട്ടചാടി വിയ ഹുത്വാ ഥോകം ദീഘമുഖോ മജ്ഝേ പരിച്ഛേദം ദസ്സേത്വാ കതോ’’തി ലിഖിതം. മംസദിബ്ബധമ്മബുദ്ധസമന്തചക്ഖുവസേന പഞ്ച.

ഗരുഭണ്ഡേന ച ഗരുഭണ്ഡന്തി സംഹാരിമം സന്ധായ വുത്തം. പത്തചീവരം നിക്ഖിപിതുന്തി അട്ടകച്ഛന്നേന കതേ മഞ്ചേ. വട്ടലോഹം നാമ പീതവണ്ണം. പാരിഹാരിയം ന വട്ടതീതി ആഗന്തുകസ്സ അദത്വാ പരിചാരികഹത്ഥതോ അത്തനോ നാമം ലിഖാപേത്വാ ഗഹേത്വാ യഥാസുഖം പരിഹരിതും ന വട്ടതി. ‘‘ഗിഹിവികടനീഹാരേനേവാതി യാവ അത്തനോ കമ്മനിബ്ബത്തി, താവ ഗഹേത്വാ ദേതീ’’തി ലിഖിതം. സിഖരം നാമ യേന പരിബ്ഭമന്താ ഛിന്ദന്തി. പത്തബന്ധകോ നാമ പത്തസ്സ ഗണ്ഠിആദികാരകോ. ‘‘പടിമാനം സുവണ്ണാദിപത്തകാരകോ’’തിപി വദന്തി. ‘‘അഡ്ഢബാഹൂതി കപ്പരതോ പട്ഠായ യാവ അംസകൂട’’ന്തി ലിഖിതം. ഇതോ പട്ഠായാതി ഇമം പാളിം ആദിം കത്വാ. ദണ്ഡമുഗ്ഗരോ നാമ യേന രജിതചീവരം പോഥേന്തി. ‘പച്ചത്ഥരണഗതിക’ന്തി വുത്തത്താ, ‘‘തമ്പി ഗരുഭണ്ഡമേവാതി വുത്തത്താ ച അപി-സദ്ദേന പാവാരാദിപച്ചത്ഥരണം സബ്ബം ഗരുഭണ്ഡമേവാ’’തി വദന്തി. ഏതേനേവ സുത്തേന അഞ്ഞഥാ അത്ഥം വത്വാ ‘‘പാവാരാദിപച്ചത്ഥരണം ന ഗരുഭണ്ഡം, ഭാജനീയമേവ, സേനാസനത്ഥായ ദിന്നപച്ചത്ഥരണമേവ ഗരുഭണ്ഡ’’ന്തി വദന്തി, ഉപപരിക്ഖിതബ്ബം. ഗണ്ഠികാതി ചീവരഗണ്ഠികാ. ഭഞ്ചകോ നാമ സരകോ.

നവകമ്മദാനകഥാവണ്ണനാ

൩൨൩-൪. അഗ്ഗളബന്ധസൂചിദ്വാരകരണമത്തേനപി. ‘‘കപോതഭണ്ഡികാ നാമ വളഭിയാ ഉപരി ഠപേതബ്ബവലയം വാ തിണച്ഛദനഗേഹസ്സ പിട്ഠിവംസസ്സ ഹേട്ഠാ ഠപേതബ്ബം വാ ഉഭയമസ്സ ഗതാ ദാരൂ’’തി ലിഖിതം. കാരന്തരാതി തദാ പുന പവിസട്ഠം പുബ്ബപയോജിതാനാനം വചനപാതസേനാസനവാസോ. ന പന പതിസട്ഠതോതി ദട്ഠബ്ബം. സബ്ബത്ഥ വിനട്ഠവാസോ ന ച പടിസേധകോ ഹോതീതി ദട്ഠബ്ബോ. ദ്വാരവാതപാനാദീനി അപഹരിത്വാ ദാതും അസക്കുണേയ്യതോ ‘‘പടിദാതബ്ബാനിയേവാ’’തി വുത്തം. ഗോപാനസിആദയോ ദേന്തസ്സ വിഹാരോ പലുജ്ജതീതി ‘‘മൂലം വാ ദാതബ്ബ’’ന്തിആദി വുത്തന്തി ഏകേ. ‘‘നേവാസികാ പകതിയാ അനത്ഥതായ ഭൂമിയാ ഠപേന്തി ചേ, തേസമ്പി അനാപത്തിയേവാ’’തി ലിഖിതം. ‘‘ദ്വാരവാതപാനാദയോ അപരികമ്മകതാപി അപടിച്ഛാദേത്വാ ന അപസ്സയിതബ്ബാ’’തി ലിഖിതം.

സങ്ഘഭത്താദിഅനുജാനനകഥാവണ്ണനാ

ഉദ്ദേസഭത്തകഥാവണ്ണനാ

൩൨൫. യാ ഭത്തുദ്ദേസട്ഠാനഭൂതായ ഭോജനസാലായ പകതിഠിതികാ. ദിന്നം പനാതി യഥാ സോ ദായകോ ദേതി, തം ദസ്സേന്തോ ‘‘സങ്ഘതോ ഭന്തേ’’തിആദിമാഹ. ഏകവളഞ്ജന്തി ഏകദ്വാരേന വളഞ്ജിതബ്ബം. തിചീവരപരിവാരന്തി ഏത്ഥ ‘‘ഉദകമത്തലാഭീ വിയ അഞ്ഞോപി ഉദ്ദേസഭത്തം അലഭിത്വാ വത്ഥാദിമനേകപ്പകാരം ലഭതി ചേ, തസ്സേവ ത’’ന്തി ലിഖിതം. ‘‘ഉദ്ദേസപത്തേ ദേഥാ’തി വത്വാ ഗഹേത്വാ ആഗതഭാവേന സങ്ഘസ്സ പരിച്ചത്തം ന ഹോതിയേവ തസ്സേവ ഹത്ഥേ ഗതത്താ, തസ്മാ തേഹി വുത്തക്കമേന സബ്ബേഹി ഭാജേത്വാ ഭുഞ്ജിതബ്ബ’’ന്തി വുത്തം. പടിപാടിപത്തം വാ ഠിതികായ ഠിതപത്തം വാ. ‘‘കൂടട്ഠിതികാ നാമ അഗ്ഗഹേതബ്ബാനമ്പി ഗാഹിതത്താ’’തി ലിഖിതം, ‘‘പണീതഭത്തട്ഠിതികഞ്ച അജാനിത്വാ മിസ്സേത്വാ ഗാഹിതേപി ഏവമേവ പടിപജ്ജിതബ്ബ’’ന്തി ച ലിഖിതം. തഞ്ചേ ഥേയ്യായ ഹരന്തി പത്തഹാരകാ, ആണാപകസ്സ ഗീവാ ഹോതി. അതിക്കന്തമ്പി ഠിതികം ഠപേത്വാതി ഏത്ഥ ‘‘തംദിവസമേവ ചേ ഭിക്ഖാ ലബ്ഭതി, അപരദിവസതോ പട്ഠായ ന ലബ്ഭതി കിരാ’’തി ലിഖിതം. പച്ഛാ ‘‘സബ്ബോ സങ്ഘോ പരിഭുഞ്ജതൂ’’തി അവുത്തേപി ഭാജേത്വാ പരിഭുഞ്ജിതബ്ബം. ‘‘ഏത്തകേ ഭിക്ഖൂ സങ്ഘതോ ഉദ്ദിസിത്വാ ദേഥാ’തി അവത്വാ ‘ഏത്തകാനം ഭിക്ഖൂനം ഭത്തം ഗണ്ഹഥാ’തി ദിന്നം സങ്ഘികനിമന്തനം നാമാ’’തി ലിഖിതം.

നിമന്തനഭത്തകഥാവണ്ണനാ

പടിപാടിയാതി യഥാലദ്ധപടിപാടിയാ. വിച്ഛിന്ദിത്വാതി ഭത്തം ഗണ്ഹഥാതി പദം അവത്വാ. ആലോപസങ്ഖേപേനാതി അയം നയോ നിമന്തനായമേവ, ഉദ്ദേസഭത്തേ പന ഏകസ്സ പഹോനകപ്പമാണേ ഏവ ഠിതികാ തിട്ഠതി. ‘‘ഏകവാരന്തി യാവ തസ്മിം ആവാസേ വസന്തി ഭിക്ഖൂ, സബ്ബേവ ലഭന്തീ’’തി ലിഖിതം.

സലാകഭത്തകഥാവണ്ണനാ

ന ഹി ബഹിസീമായ സങ്ഘലാഭോതി ഏത്ഥ ‘‘ഉദ്ദേസഭത്താദീസു ബഹിസീമായ ഠിതസ്സപി ചേ ഉപാസകാ ദേന്തി, ഗഹേതും ലഭന്തി, അത്തനോപി പാപേത്വാ ഗഹണം അനുഞ്ഞാതം, തഥാ ഇധ ന വട്ടതീ’’തി വുത്തം. ന പാപുണന്തീതി ഉദ്ദിസിത്വാപി. വാരഗാമന്തി ദൂരത്താ വാരേന നിഗ്ഗഹേന ഗന്തബ്ബഗാമേ. ഫാതികമ്മമേവാതി അതിരേകലാഭാ ച ഭവന്തി. സമ്മുഖീഭൂതസ്സാതി യേഭുയ്യേന ചേ ഭിക്ഖൂ ബഹിസീമം ഗതാ, സമ്മുഖീഭൂതസ്സ പാപേതബ്ബം. സഭാഗത്താ ഹി ഏകേന ലദ്ധം സബ്ബേസം പഹോതി, തസ്മിമ്പി അസതി അത്തനോ പാപേത്വാ ദാതബ്ബം. ‘‘ലദ്ധാ വാ അലദ്ധാ വാ’’തി വചനസിലിട്ഠവസേന വുത്തം. വിഹാരേ അപാപിതം പന…പേ… ന വട്ടതീതി സലാകഭത്തം വിഹാരേ ഉദ്ദിസിയതി. തേന പന ദിന്നസലാകേന. തസ്സാതി ഗഹേത്വാ ഗതസ്സ. സലാകാ ഗഹേതബ്ബാതി യുത്തം വിയ. സബ്ബപോത്ഥകേസു ‘‘ഗാഹേതബ്ബാ’’തി പാഠോ, തസ്മാ തേനാതി സലാകഗ്ഗാഹാപകേനാതി അത്ഥോ. ‘‘ചോരികായ ഗഹിതത്താ ന പാപുണാതീ’’തി വചനതോ ‘‘കുടിസോധനം വട്ടതീ’’തി ച ദീപവാസിനോ വദന്തി കിര. ഏകം മഹാഥേരസ്സാതി മഹാഥേരോ വിഹാരതോ യേഭുയ്യേന ന ഗച്ഛതി, ഇതരേ കദാചി ഗച്ഛതി, തസ്മാ സഭാഗാ ചേ, അത്തനോ പാപേത്വാ പുന ഇതരേസം ദിയ്യതി. വിഹാരേ ഥേരസ്സ പത്തസലാകഭത്തന്തി മഹാഥേരോ ഏകകോവ വിഹാരേ ഓഹീനോ, ‘‘അവസ്സം സബ്ബസലാകാ അത്തനോ പാപേത്വാ ഠിതോ’’തി പടിസ്സയം ഗന്ത്വാ ആഗന്തുകഭിക്ഖൂനമ്പി അദസ്സനതോ കുക്കുച്ചം അകത്വാ ഭുഞ്ജന്തി.

പക്ഖികഭത്തകഥാവണ്ണനാ

ഉപോസഥദിവസേ ആപത്തിദേസനം സന്ധായ ‘‘പരിസുദ്ധസീലാന’’ന്തി ആഹ. ലേഖം കത്വാ നിബദ്ധാപിതം. ‘‘ആഗന്തുകഭത്തമ്പി ഗമികഭത്തമ്പീ’’തി ആഗന്തുകോവ ഹുത്വാ ഗച്ഛന്തം സന്ധായ വുത്തം. അനാഥഗിലാനുപട്ഠാകോപി തേന ദിന്നം ഭുഞ്ജതി ചേ, തസ്സപി പാപേതബ്ബമേവ. ഗുളപിണ്ഡം താലപക്കമത്തം.

സേനാസനക്ഖന്ധകവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.