൩. പേസുഞ്ഞസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൩൬-൭. ‘‘ഇമസ്സ സുത്വാ അമുസ്സാ’’തി പാഠോ. ‘‘ഇമേസം സുത്വാ’’തി ന സുന്ദരം. ഭേദായപീതി ഭേദായ. തിണ്ണമ്പി ഭിക്ഖുഭാവതോയേവ നിപജ്ജനതോ ‘‘ഭിക്ഖൂനം പേസുഞ്ഞേ’’തി ബഹുവചനം കതം.

൩൮-൯. ‘‘ഇത്ഥന്നാമോ ആയസ്മാ ചണ്ഡാലോ…പേ… പുക്കുസോതി ഭണതീ’’തി വത്വാ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതീതി യോജനാ. അഞ്ഞഥാ ‘‘പുക്കുസോതി ഭണതീ’’തി വത്തബ്ബതാ ആപജ്ജതി. ഏത്ഥ അനുപസമ്പന്നവാരോ ലബ്ഭമാനോപി ന ഉദ്ധടോ ഓമസവാദേ ദസ്സിതനയത്താ, സങ്ഖേപതോ അന്തേ ദസ്സേതുകാമതായ വാ. തഥാ ഹി അന്തേ തീണി ദുക്കടാനി ദസ്സിതാനി. താനി പന ദസ്സേന്തോ ഭഗവാ യസ്മാ ‘‘ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതീ’’തി വുത്താനം ദ്വിന്നം പദാനം അഞ്ഞതരവിപല്ലാസവസേന വാ ഉഭയവിപല്ലാസവസേന വാ പാചിത്തിയന്തി കത്വാ ദ്വേപി താനി ഏകതോ വുത്താനീതി ദസ്സേതുകാമോ, തസ്മാ സബ്ബപഠമംയേവ ‘‘ഉപസമ്പന്നോ ഉപസമ്പന്നസ്സ സുത്വാ ഉപസമ്പന്നസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സാ’’തി ആഹ. ‘‘ദ്വീസു പനേതേസു യസ്മാ പാരാജികം അജ്ഝാപന്നോപി ഉപസമ്പന്നോ താദിസംയേവ ഉപസമ്പന്നം ഖുംസേതുകാമോ ഓമസതി, താദിസസ്സ സുത്വാ താദിസസ്സ പേസുഞ്ഞം ഉപസംഹരതി, ആപത്തി പാചിത്തിയസ്സ, തസ്മാ ‘ഉപസമ്പന്നോ’തി ഇദം ആദിപദം സബ്ബത്ഥ വുത്ത’’ന്തി കേചി വദന്തി, തം ന യുത്തം, അനവസേസആപത്തിം ആപന്നസ്സ പുന ആപത്തിയാ അസമ്ഭവതോ, തസ്മാ കേവലം മാതികായം ഭിക്ഖുപദാഭാവതോയേവ ‘‘ഭണതി ഉപസംഹരതീ’’തി പദാനം കാരകനിദ്ദേസാഭാവേ അസമ്ഭവതോ ഏവ തം ആദിപദം വുത്തന്തി വേദിതബ്ബം. ഇദം പാളിലേസാഭാവതോ അനാണത്തികമേവ. ‘‘ന പിയകമ്യസ്സ, ന ഭേദാധിപ്പായസ്സാ’’തി ഉപസംഹരണാപേക്ഖം സാമിവചനം തുണ്ഹീഭൂതസ്സ വചനപ്പയോജനാഭാവതോ, തേന വുത്തം ‘‘പാപഗരഹിതായ ഭണന്തസ്സ അനാപത്തീ’’തി.

പേസുഞ്ഞസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.