൧. സമാധിസുത്തവണ്ണനാ

൨൪൯. വേദനാ ച പജാനാതീതി സച്ചാഭിസമ്ബോധവസേന വുച്ചമാനവേദനാനം പജാനനം സാതിസയസമാധാനപുബ്ബകന്തി ഭഗവതാ ‘‘സമാഹിതോ’’തി വുത്തന്തി ആഹ ‘‘ഉപചാരേന വാ അപ്പനായ വാ സമാഹിതോ’’തി. വേദനാതി തിസ്സോപി വേദനാ. ദുക്ഖസച്ചവസേനാതി ദുക്ഖസച്ചഭാവേന, പരിജാനനവസേനാതി അത്ഥോ. സമ്ഭവന്തി സമുദയം തണ്ഹാവിജ്ജാകമ്മഫസ്സാദിപ്പഭേദം ഉപ്പത്തികാരണം. തേനാഹ ‘‘സമുദയസച്ചവസേന പജാനാതീ’’തി. യത്ഥാതി യംനിമിത്തം, യം ആഗമ്മ കാമതണ്ഹാവിജ്ജാദിനിരോധാ വേദനാനിരോധോ, തേസം അയം നിരോധോ. നിബ്ബാനം ആരബ്ഭ അരിയമഗ്ഗപ്പവത്തിയാ ഹി നിബ്ബാനം വേദനാനിരോധോതി വുത്തോ. ഖയം ഗമേതീതി ഖയഗാമീ, തം ഖയഗാമിനം. ഛാതം വുച്ചതി തണ്ഹാ കാമാനം പാതുകാമതാവസേന പവത്തനതോ, അച്ചന്തമേവ സമുച്ഛിന്നത്താ നത്ഥി ഏതസ്മിം ഛാതന്തി നിച്ഛാതോ. തേനാഹ ‘‘നിത്തണ്ഹോ’’തി. സമ്മസനചാരവേദനാതി സമ്മസനൂപചാരവേദനാ. ദ്വീഹി പദേഹീതി ‘‘സമാഹിതോ സമ്പജാനോ’’തി ഇമേഹി ദ്വീഹി. ‘‘സതോ’’തി പന ഇദം സമ്പജാനപദസ്സേവ ഉപബ്രൂഹനന്തി അധിപ്പായോ. സേസേഹി ചതൂഹി ചതുസച്ചം കഥിതം, ഇതരേഹി പന ദ്വീഹി ചതുസച്ചബുജ്ഝനമേവ കഥിതം. സബ്ബസങ്ഗാഹികോതി സബ്ബസഭാവധമ്മാനം സങ്ഗണ്ഹനകോ. തേനാഹ ‘‘ചതുഭൂമകധമ്മപരിച്ഛേദോ വുത്തോ’’തി.

സമാധിസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.