൯. ജന്താഘരവത്താദികഥാ

൩൭൧. ജന്താഘരവത്തേ ഏവം വിനിച്ഛയോ വേദിതബ്ബോതി യോജനാ. ബഹിജഗതീതി ബഹിആലിന്ദോ.

൩൭൩. ആചമനവത്ഥുസ്മിം ഏവമത്ഥോ വേദിതബ്ബോതി യോജനാ. നീഹരിത്വാതി ഉദകം നീഹരിത്വാ. ആചമിതബ്ബന്തി ധോവിതബ്ബം. ‘‘ആപുബ്ബോ ചമു ധോവനേ’’തി ഹി ധാതുപാഠേസു വുത്തം. ഇദം അതിവിവടന്തി ഇദം ഠാനം അതിവിവടം, ന കേനചി പടിച്ഛന്നന്തി അത്ഥോ. ഉദകം അലഭന്തസ്സേവാതി ഉദകം അലഭന്തേയേവ.

൩൭൪. വച്ചകുടിവത്തേ ഏവം വിനിച്ഛയോ വേദിതബ്ബോതി യോജനാ. അയന്തി ദന്തകട്ഠം ഖാദതോ വച്ചകരണം. സബ്ബത്ഥേവാതി സബ്ബസ്മിം ഏവ ഠാനേ. ‘‘ന ഫരുസേന കട്ഠേനാ’’തി ഏത്ഥ ന കേവലം ഖരകട്ഠമേവ, ഫാലിതകട്ഠാദയോപി ഛവിഅവലേഖനകട്ഠാ ഫരുസായേവ നാമാതി ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘ഫാലിതകട്ഠേന വാ’’തിആദി. പവിട്ഠസ്സാതി വച്ചകുടിം പവിട്ഠസ്സ.

സബ്ബസാധാരണട്ഠാനന്തി സബ്ബേസം ഭിക്ഖൂനം, സബ്ബേഹി വാ സാധാരണം വച്ചകുടിസങ്ഖാതം ഠാനം. തത്രാതി തസ്മിം സബ്ബസാധാരണേ ഠാനേ. നിബദ്ധഗമനത്ഥായാതി അത്തനോ നിബദ്ധഗമനത്ഥായ കതം യം ഠാനം വാ യം പുഗ്ഗലികട്ഠാനം വാ ഹോതീതി യോജനാ.

ഉഹതാതി ഏത്ഥ ഉപുബ്ബോ ഹദധാതൂതി ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘ഉഹദിതാ’’തി. ‘‘ഹദ കരീസോസ്സഗ്ഗേ’’തി ധാതുപാഠേസു (പാണിനീ ൯൭൭ ധാതുപാഠേ; സദ്ദനീതിധാതുമാലായം ൧൫ ദകാരന്തധാതു) വുത്തത്താ വച്ചകൂപതോ ബഹി കരീസസ്സ ഓസ്സജ്ജനന്തി ആഹ ‘‘ബഹി വച്ചമക്ഖിതാ’’തി. ധോവിതബ്ബാതി ഉദകേന ധോവിതബ്ബാ. ഏതമ്പീതി ഉദകസ്സ അവിജ്ജമാനമ്പി. സബ്ബത്ഥാതി സബ്ബസ്മിം വത്തക്ഖന്ധകേ.

ഇതി വത്തക്ഖന്ധകവണ്ണനായ യോജനാ സമത്താ.