൭. തിണവത്ഥാരകാദികഥാ

൨൧൨. കക്ഖളതായ വാളതായാതി ഏത്ഥ കക്ഖളസ്സ ഭാവോ കക്ഖളതാ, വാളസ്സ ഭാവോ വാളതാതി വചനത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘കക്ഖളഭാവായ ചേവ വാളഭാവായ ചാ’’തി. ഇമിനാ താപച്ചയസ്സ സമൂഹത്ഥഞ്ച സ്വത്ഥഞ്ച പടിക്ഖിപതി. ‘‘കക്ഖളതായ വാളതായാ’’തി ബ്യഞ്ജനതോയേവ നാനം, ന അത്ഥതോ. ഭേദായാതി ഏത്ഥ അഞ്ഞസ്സ ഭേദം പടിക്ഖിപന്തോ ആഹ ‘‘സങ്ഘഭേദായാ’’തി. ഗിലാനേപീതി പിസദ്ദോ അഞ്ഞേ പന കാ കഥാതി ദസ്സേതി. തത്ഥേവാതി അധികരണവൂപസമട്ഠാനേയേവ. ‘‘ഏകതോ’’തി ഇമിനാ ഏകജ്ഝന്തി പദസ്സ ‘‘ഏകതോ’’തി പദേന സമാനതം ദസ്സേതി, ഏകസദ്ദതോ ജ്ഝപച്ചയോ ച തോപച്ചയോ ച വിസേസോ, ‘‘തിണവത്ഥാരകസദിസത്താ’’തി ഇമിനാ സദിസൂപചാരം ദസ്സേതി. തിണേഹി അവത്ഥരിതബ്ബന്തി തിണവത്ഥാരം, ഗൂഥമുത്തം, തിണവത്ഥാരമിവ തിണവത്ഥാരകം. ഏത്ഥ അധികരണമേവ മുഖ്യതോ ലബ്ഭതി, സമഥോ പന ഫലൂപചാരതോ, സദിസത്ഥേ കപച്ചയോ. തമേവത്ഥം പാകടം കരോന്തോ ആഹ ‘‘യഥാ ഹീ’’തിആദി. ഘട്ടിയമാനം ഗൂഥം വാ മുത്തം വാതി യോജനാ. ‘‘ഘട്ടിയമാന’’ന്തി പദം ഹേതുഅന്തോഗധവിസേസനം, ‘‘ബാധതീ’’തി ഇമിനാ സമ്ബന്ധിതബ്ബം. സുപ്പടിച്ഛാദിതസ്സ പന അസ്സ ഗൂഥമുത്തസ്സാതി യോജനാ. ‘‘സുപ്പടിച്ഛാദിതസ്സാ’’തി പദമ്പി ഹേതുഅന്തോഗധവിസേസനമേവ, ‘‘ന ബാധതീ’’തി ഇമിനാ സമ്ബന്ധിതബ്ബം. യം അധികരണം സംവത്തതീതി സമ്ബന്ധോ. മൂലാനുമൂലന്തി മൂലഞ്ച അനുമൂലഞ്ച മൂലാനുമൂലം. തന്തി അധികരണം. ഇമിനാ കമ്മേനാതി തിണവത്ഥാരകകമ്മേന. ഗൂഥം തിണേഹി പടിച്ഛന്നം സുവൂപസന്തം ഹോതി വിയ തിണവത്ഥാരകേന പടിച്ഛന്നം സുവൂപസന്തം ഹോതീതി യോജനാ. ഇതീതി തസ്മാ.

൨൧൩. ഥുല്ലവജ്ജന്തി ഏത്ഥ ഥുല്ലച്ചയസ്സാപി ഥുല്ലവജ്ജത്താ ഇധ പാരാജികസങ്ഘാദിസേസമേവാധിപ്പേതന്തി ആഹ ‘‘പാരാജികഞ്ചേവ സങ്ഘാദിസേസഞ്ചാ’’തി. ഗിഹിപടിസംയുത്തന്തി ഏത്ഥ ഗിഹീനം പടിസംയുത്തം ഗിഹിപടിസംയുത്തന്തി വചനത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘ഗിഹീന’’ന്തിആദി. ‘‘ഹീനേനാ’’തി പദം ‘‘ഖുംസനവമ്ഭന’’ ഇതി പദേനേവ സമ്ബന്ധിതബ്ബം. ധമ്മികപടിസ്സവേസൂതി നിമിത്തത്ഥേ ഭുമ്മവചനം.

൨൧൪. കമ്മവാചാപരിയോസാനേ വുട്ഠിതാ ഹോന്തീതി സമ്ബന്ധോ. തത്ഥാതി അധികരണവൂപസമട്ഠാനേ. അഞ്ഞാവിഹിതാപീതി അധികരണവിനിച്ഛയതോ അഞ്ഞസ്മിം ഠാനേ ചിത്തം ആവിഹിതാപി ഠപിതാപി. ഉപസമ്പദമണ്ഡലതോതി ഉപസമ്പദസീമബിമ്ബതോ, യേ പനാതി ഭിക്ഖൂ പന, ദിട്ഠാവികമ്മം കരോന്തീതി വാ അനാഗതാതി വാ നിസിന്നാതി വാ സമ്ബന്ധോ. തേഹി വാതി അധികരണം വിനിച്ഛിനന്തേഹി ഭിക്ഖൂഹി വാ. തത്ഥാതി അധികരണവിനിച്ഛിതട്ഠാനം. ഛന്ദം ദത്വാതി ഛന്ദം സങ്ഘസ്സ ദത്വാ. പരിവേണാദീസൂതിആദിസദ്ദേന ആവാസാദയോ സങ്ഗണ്ഹാതി. തേതി ഭിക്ഖൂ.