൫. ആപത്തിയാ അദസ്സനേ ഉക്ഖേപനീയകമ്മകഥാ
൪൬. സംസഥാതി ഏത്ഥ സംസധാതുയാ കഥനത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘ആരോചേഥാ’’തി. തുമ്ഹേ സംസഥ, കഥേഥാതി അത്ഥോ.
൫൦. ഭണ്ഡനകാരകോ ഹോതീതിആദി കാരണൂപചാരവസേന വുത്തോതി ആഹ ‘‘ഭണ്ഡനാദിപച്ചയാ’’തിആദി. ഭണ്ഡനകാരകാദി കാരണം, തേന ആപന്നാ ആപത്തി ഫലം, തസ്സാ അദസ്സനേ ഉക്ഖേപനീയകമ്മം കാതബ്ബന്തി അധിപ്പായോ. തസ്സാതി ആപത്തിയാ.
൫൧. ഏത്ഥാതി ഉക്ഖേപനീയകമ്മേ. തത്ഥാതി തേചത്താലീസവത്തേസു. അനുദ്ധംസേതബ്ബോതി ഏത്ഥ ധംസധാതുയാ ഗത്യത്ഥം പടിക്ഖിപന്തോ ആഹ ‘‘ന ചോദേതബ്ബോ’’തി. ‘‘രജോനുദ്ധംസതീ’’തിആദീസു (ബു. വം. ൨.൧൦൧) ഹി ധംസധാതു ഗത്യത്ഥേ വത്തതി. ‘‘ന ഭിക്ഖു ഭിക്ഖൂഹീ’’തി ഏത്ഥ സോയേവ ഭിക്ഖു തേഹേവ ഭിക്ഖൂഹീതി അത്ഥം നിവാരേന്തോ ആഹ ‘‘അഞ്ഞോ ഭിക്ഖു അഞ്ഞേഹി ഭിക്ഖൂഹീ’’തി. ന ഗിഹിദ്ധജോതി ഏത്ഥ ഗിഹീനം ധജോ ഗിഹിദ്ധജോതി വുത്തേ ഓദാതവത്ഥാദീനീതി ആഹ ‘‘ഓദാതവത്ഥാനീ’’തിആദി. ന തിത്ഥിയാദിപദത്തയന്തി ‘‘ന തിത്ഥിയാ സേവിതബ്ബാ, ഭിക്ഖൂ സേവിതബ്ബാ, ഭിക്ഖുസിക്ഖായ സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി പദാനം തയം. ‘‘ന അപസാദേതബ്ബോ’’തി ഇമിനാ ന ആസാദേതബ്ബോതി ഏത്ഥ ആപുബ്ബസദധാതുയാ അപപുബ്ബസദധാതുയാ സമാനഭാവം ദസ്സേതി. ‘‘അന്തോ വാ ബഹി വാതി’’ ഏത്ഥ കസ്സ അന്തോ വാ ബഹി വാതി ആഹ ‘‘വിഹാരസ്സാ’’തി. സേസം സബ്ബംവത്തന്തി യോജനാ. ഇമിനാതി ആപത്തിയാ അദസ്സനേ ഉക്ഖേപനീയകമ്മേന.
൬൫. തസ്സാതി ആപത്തിയാ. ഇധാതി പാപികായ ദിട്ഠിയാ അപ്പടിനിസ്സഗ്ഗേ കതേ ഉക്ഖേപനീയകമ്മേ. ആപത്തിഅദസ്സനാദീസു ഉദ്ധരിത്വാ ഖിപീയതി അപനീയതി അനേന വിനയകമ്മേനാതി ഉക്ഖേപനീയം, തമേവ കമ്മം ഉക്ഖേപനീയകമ്മം.
ഇതി കമ്മക്ഖന്ധകവണ്ണനായ യോജനാ സമത്താ.