൪. പടിസാരണീയകമ്മകഥാ
൩൩. സുധമ്മവത്ഥുസ്മിം ഏവമത്ഥോ വേദിതബ്ബോതി യോജനാ. അനപലോകേത്വാതി ഏത്ഥ അപപുബ്ബോ ലോകസദ്ദോ ആപുച്ഛനത്ഥോതി ആഹ ‘‘ന ആപുച്ഛിത്വാ’’തി.
൩൪. കിന്തി കിം നാമ ഖാദനീയഭോജനീയം. വോതി തുമ്ഹേഹി. ഗഹപതീതി ആലപനപദം. ഥേരാനം അത്ഥായാതി സമ്ബന്ധോ. പടിയത്തന്തി പടിയാദിതം. ‘‘ഏതം അവോചാ’’തി ഇമിനാ ഏതദവോചാതി ഏത്ഥ നിഗ്ഗഹിതാദേസസന്ധിം ദസ്സേതി. യദിദന്തി സദ്ദോ ‘‘തിലസംഗുളികാ’’തി പദേന യോജിതത്താ ഇത്ഥിലിങ്ഗോതി ആഹ ‘‘യാ അയ’’ന്തി. തിലസക്ഖലികാതി തിലേന സംസട്ഠാ സക്ഖലികാ. ‘‘സാ നത്ഥീ’’തി ഇമിനാ ഉത്തരവാക്യേ യംസദ്ദസ്സ പുബ്ബവാക്യേ തംസദ്ദാപേക്ഖതം ദസ്സേതി. ഏകോ പുരിസോതി സമ്ബന്ധോ. പൂവിയോതി പൂവം, പൂവേന വാ കയവിക്കയോ. തേനാതി കാരണേന. നന്തി ഗഹപതിം. ഥേരോതി സുധമ്മത്ഥേരോ. യദേവ കിഞ്ചീതി ഏത്ഥ കിഞ്ചി ഏവ യം വചനന്തി ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘കിഞ്ചിദേവ തിലസംഗുളികാവചന’’ന്തി. ഇദന്തി ഇമം അത്ഥം. സോതി കുക്കുടപോതകോ. കാകവസ്സിതന്തി കാകസ്സ വസ്സിതം, നേവ അകാസീതി സമ്ബന്ധോ. തയാപീതി പിസദ്ദോ കുക്കുടപോതകം അപേക്ഖതി. നേവ ഭിക്ഖുവചനം വുത്തം, ന ഗിഹിവചനം വുത്തം, ഇതി ഇമമത്ഥം ദസ്സേതീതി യോജനാ.
അധമ്മകമ്മാദിദ്വാദസകകഥാ
൩൯. പുരിമേഹി കമ്മേഹീതി സമ്ബന്ധോ. തത്ഥാതി അങ്ഗേസു. യഥാ പരിസക്കിയമാനേ ഗിഹിനോ ലാഭം ന ലഭന്തീതി യോജനാ. പരിപുബ്ബോ സക്കധാതു പരക്കമത്ഥോതി ആഹ ‘‘പരക്കമന്തോ’’തി. തത്ഥാതി അനത്ഥാദീസു. അത്ഥഭങ്ഗോതി ഗിഹീനം അത്ഥസ്സ ഭങ്ഗോ. അവസനന്തി ഗിഹീനം അവസനം. ഗിഹീനന്തി ഏത്ഥ സാമ്യത്ഥേ സാമിവചനന്തി ആഹ ‘‘ഗിഹീനം സന്തികേ’’തി. യഥാ കരിയമാനേ സച്ചോ ഹോതി, ഏവം ന കരോതീതി യോജനാ. ഏകങ്ഗേനാപീതി പിസദ്ദോ സമ്ഭാവനത്ഥോ, തതോ അധികേഹി അങ്ഗേഹി കാ നാമ കഥാതി ദസ്സേതി. ഏത്ഥാതി പടിസാരണീയകമ്മേ. പടിമുഖം അത്തനോ ദോസം സരാപേതബ്ബം അനേന വിനയകമ്മേനാതി പടിസാരണീയം, തമേവ കമ്മം പടിസാരണീയകമ്മം.