൨൩൬. ഞത്തിവിപന്നകമ്മാദികഥാ

൩൮൫. അഞ്ഞത്രാപി ധമ്മാതി ഏത്ഥ ധമ്മാതി ഉപയോഗത്ഥേ നിസ്സക്കവചനമേതന്തി ആഹ ‘‘അഞ്ഞത്ര ധമ്മ’’ന്തി. ‘‘അഞ്ഞത്രാ’’തി നിപാതപയോഗേ ദുതിയാതതിയാപഞ്ചമീസു അഞ്ഞതരസ്സ സമ്ഭവതോ ഉപയോഗവചനമ്പി ഹോതി. തസ്മാ വുത്തം ‘‘അയമേവ വാ പാഠോ’’തി. ‘‘ഭൂതേന വത്ഥുനാ’’തി ഇമിനാ ധമ്മസദ്ദസ്സ സച്ചത്ഥം ദസ്സേതി. ‘‘ഏസേവ നയോ’’തി ഇമിനാ സദ്ദസഭാവമേവ സന്ധായ അതിദിസതി, ന അത്ഥം. തേന വുത്തം ‘‘ഏത്ഥ പനാ’’തിആദി. സത്ഥുസാസനന്തി സത്ഥു ആണാ. സത്ഥുആണാ നാമ ഞത്തിഅനുസാവനാനം സമ്പദാതി ആഹ ‘‘ഞത്തിസമ്പദാ അനുസാവനസമ്പദാ ചാ’’തി. ‘‘പടികുട്ഠഞ്ചേവ കതഞ്ചാ’’തി ഇമിനാ പടികുട്ഠകതന്തി പദസ്സ ദ്വന്ദവാക്യം ദസ്സേതി. പടികുസിതബ്ബന്തി പടികുട്ഠം, കത്തബ്ബന്തി കതം, കമ്മം. തമേവത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘യം അഞ്ഞേസൂ’’തിആദി. തത്ഥ യന്തി കമ്മം.

൩൮൭. പാളിയാതി വിനയപാളിയാ. യന്തി കമ്മം, ന കരിയതീതി സമ്ബന്ധോ. ഏത്ഥാതി അട്ഠകഥായം. സോ ച ഖോതി സോ ച വിത്ഥാരോ, ആഗതോതി സമ്ബന്ധോ. കസ്മാ ഞത്തിദുതിയഞത്തിചതുത്ഥകമ്മാനമേവ വസേന ആഗതോ, നനു ഞത്തിഅപലോകനകമ്മവസേനപി ആഗതേന ഭവിതബ്ബന്തി ആഹ ‘‘യസ്മാ പനാ’’തിആദി. ഞത്തിദുതിയഞത്തിചതുത്ഥേസു ഹാപനം വാ അഞ്ഞഥാ കരണം വാ അത്ഥി വിയ ഞത്തികമ്മേ നത്ഥീതി യോജനാ. ഞത്തികമ്മേ ഞത്തിട്ഠപനതോ അഞ്ഞകിച്ചസ്സ അസമ്ഭവതോ ഹാപനം വാ അഞ്ഞഥാ കരണം വാ നത്ഥീതി അധിപ്പായോ. താനീതി ഞത്തികമ്മഅപലോകനകമ്മാനി. സബ്ബേസമ്പി കമ്മാനന്തി സബ്ബേസമ്പി ചതുന്നം കമ്മാനം. പരതോതി പരസ്മിം പരിവാരാവസാനേ (പരി. അട്ഠ. ൪൮൨).