൧൬൭. സത്ഥകമ്മപടിക്ഖേപകഥാ

൨൭൯. ദുക്ഖേന രുപതീതി ദുരോപയോതി ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘ദുക്ഖേന രുഹതീ’’തി. സത്ഥകമ്മം വാ വത്ഥികമ്മം വാതി ഏത്ഥ സത്ഥേന കാതബ്ബം കമ്മം സത്ഥകമ്മം, വത്ഥിപീളനം കാതബ്ബം കമ്മം വത്ഥികമ്മന്തി വചനത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘യഥാ പടിച്ഛന്നേ’’തിആദി. ‘‘സൂചിയാ വാ’’തിആദിനാ സത്ഥകമ്മന്തി ഏത്ഥ ‘‘സത്ഥ’’ന്തി പദം ഉപലക്ഖണമത്തന്തി ദസ്സേതി. ‘‘സത്ഥേന വാ’’തി പദം ‘‘ഛിന്ദനം വാ ഫാലനം വാ’’തിപദേഹി യോജേതബ്ബം. ‘‘സൂചിയാ വാ കണ്ടകേന വാ സത്തികായ വാ’’തിപദാനി ‘‘വിജ്ഝനം വാ’’തി പദേന യോജേതബ്ബാനി. ‘‘പാസാണസക്ഖലികായ വാ നഖേന വാ’’തി പദാനി ‘‘ലേഖനം വാ’’തി പദേന യോജേതബ്ബാനി. ഏതന്തി സത്ഥേന ഛിന്ദനാദികമ്മം. ഏത്ഥ ചാതി സത്ഥകമ്മവത്ഥികമ്മേസു. തത്ഥ പനാതി സമ്ബാധേ പന. തേനാതി ഖാരാദിനാ. വച്ചമഗ്ഗേ യായ ഭേസജ്ജമക്ഖിതാദാനവട്ടിയാ ഖാരകമ്മം വാ കരോന്തി, യായ വേളുനാളികായ തേലം വാ പവേസേന്തി, സാ ഭേസജ്ജമക്ഖിതാദാനവട്ടി വാ സാ വേളുനാളികാ വാ വട്ടതിയേവാതി യോജനാ.

൨൮൦. തം ദിവസന്തി തസ്മിം ദിവസേ. കിഞ്ചി സത്ഥന്തി യോജനാ. ഇമായാതി സുപ്പിയായ അഞ്ഞം കിഞ്ചി അദേയ്യം കിമ്പി ഭവിസ്സതീതി യോജനാ. യത്ര നാമാതി ഏത്ഥ ത്രപച്ചയോ കാരണത്ഥേ ഹോതീതി ആഹ ‘‘യസ്മാ നാമാ’’തി. ‘‘വീമംസീ’’തി ഇമിനാ പടിവേക്ഖീതി ഏത്ഥ പടിഅവപുബ്ബോ ഇക്ഖധാതു വീമംസനത്ഥോതി ദസ്സേതി. അസുകമംസന്തി അസുകം മംസം, അസുകസ്സ വാ സത്തസ്സ മംസം.