൧൪൯. സബ്ബനീലികാദിപടിക്ഖേപകഥാ

൨൪൬. സബ്ബാവ നീലികാതി സബ്ബാവ ഉപാഹനായോ നീലികാ, സബ്ബട്ഠാനേസു നീലമേതാസന്തി സബ്ബനീലികാതിപി കാതബ്ബോ. തത്ഥ ചാതി തേസു നീലികാദീസു ച. ഉമ്മാരപുപ്ഫസ്സ വണ്ണോ വിയ വണ്ണോ ഏതിസ്സാതി ഉമ്മാരപുപ്ഫവണ്ണാ. ഏവം സേസേസുപി. അദ്ദാരിട്ഠകവണ്ണാതി ഏത്ഥ അദ്ദോതി അല്ലോ. അരിട്ഠോതി ഫേണിലരുക്ഖോ വാ കാകോ വാ, തസ്മാ അദ്ദോ അല്ലോ അരിട്ഠോ ഫേണിലരുക്ഖോ, കാകോ വാതി അദ്ദാരിട്ഠോ, തദേവ അദ്ദാരിട്ഠകോ, അദ്ദാരിട്ഠകസ്സ വണ്ണോ വിയ വണ്ണോ ഏതിസ്സാതി അദ്ദാരിട്ഠകവണ്ണാ. ഏതാസൂതി സബ്ബനീലികാദീസു. പുഞ്ഛിത്വാതി പരിമജ്ജിത്വാ. അപ്പമത്തകേനാപീതി പിസദ്ദോ സമ്ഭാവനേ. സബ്ബനീലാദികേ ഭിന്നേ കാ നാമ കഥാതി അത്ഥോ.

‘‘യാസം വദ്ധായേവ നീലാ’’തി ഇമിനാ നീലകാ വദ്ധികാ ഏതാസന്തി നീലകവദ്ധികാതി ഛട്ഠീബാഹിരത്ഥസമാസം ദസ്സേതി. വദ്ധികാതി ച നദ്ധി. സാ ഹി ഉപാഹനതലതോ വദ്ധയതീതി വദ്ധികാതി ച ഉപാഹനതലം ബന്ധതി ഇമായാതി വദ്ധികാതി ച വുച്ചതി. സബ്ബത്ഥാതി സബ്ബേസു പീതകവദ്ധികാദീസു. ഏതായോപീതി നീലകവദ്ധികാദികാ ഉപാഹനായോപി. തലേതി ഉപാഹനായ തലേ. ‘‘ഖല്ലകം ബന്ധിത്വാ’’തി ഇമിനാ ഖല്ലകേന ബന്ധിതബ്ബാതി ഖല്ലകബദ്ധാതി വചനത്ഥം ദസ്സേതി. യോനകഉപാഹനാതി യോനകജാതീനം മനുസ്സാനം ഉപാഹനാ. പലിഗുണ്ഠേത്വാതി പരിസമന്തതോ വേഠേത്വാ. ‘‘ഉപരി…പേ… ജങ്ഘ’’ന്തി ഇമിനാ പുടബദ്ധതോ വിസേസം ദസ്സേതി. തൂലപിചുനാതി തൂലസങ്ഖാതേന പിചുനാ. ‘‘തിത്തിരപത്തസദിസാ’’തി ഇമിനാ തിത്തിരസ്സ പത്തം വിയ തിത്തിരപത്തികാതി വചനത്ഥം ദസ്സേതി. തിത്തിരോതി ച ഏകോ സകുണവിസേസോ. കണ്ണികട്ഠാനേതി ദ്വിന്നം വദ്ധികാനം ഏകതോ സമാഗമട്ഠാനേ. ‘‘മേണ്ഡ…പേ… കതാ’’തി ഇമിനാ മേണ്ഡസ്സ വിസാണേന സദിസാ വദ്ധികാ ഏതാസന്തി മേണ്ഡവിസാണവദ്ധികാതി വചനത്ഥം ദസ്സേതി. തഥേവാതി യഥാ മേണ്ഡഅജസിങ്ഗസണ്ഠാനേ വദ്ധേ യോജേത്വാ കതാ, തഥേവാതി അത്ഥോ. ‘‘വിച്ഛികാ…പേ… കതാ’’തി ഇമിനാ വിച്ഛികായ അളോ വിച്ഛികാളോ, സോ വിയ വദ്ധികാ ഏതാസന്തി വിച്ഛികാളികാതി വചനത്ഥം ദസ്സേതി. അളസദ്ദോ ‘‘അളച്ഛിന്നോ’’തിആദീസു (മഹാവ. ൧൧൯) അങ്ഗുട്ഠവാചകോ, ഇധ പന നങ്ഗുട്ഠവാചകോ, തസ്മാ വുത്തം ‘‘നങ്ഗുട്ഠസണ്ഠാനേ’’തി. തലേസൂതി ഉപാഹനായ തലേസു. ‘‘മോര…പേ… സിബ്ബികാ’’തി ഇമിനാ മോരപിഞ്ഛേഹി പരിസമന്തതോ, പരിക്ഖിപിത്വാ വാ സിബ്ബിതാ മോരപിഞ്ഛപരിസിബ്ബിതാതി വചനത്ഥം ദസ്സേതി. ചിത്രാ ഉപാഹനായോതി ഏത്ഥ ചിത്രസദ്ദോ വിചിത്രത്ഥോതി ആഹ ‘‘വിചിത്രാ’’തി. ഏതാസൂതി ഖല്ലകബദ്ധാദീസു. വളഞ്ജേതബ്ബാതി പരിഭുഞ്ജിതബ്ബാ. വളജി പരിഭോഗേതി ധാതുപാഠോ (സദ്ദനീതിധാതുമാലായം ൧൫ ജകാരന്തധാതു). താലുജോ തതിയോ. തേസു പനാതി ഖല്ലകാദീസു പന. സതി സന്തേസൂതി യോജനാ. സീഹചമ്മേന പരിക്ഖിപിതബ്ബാതി സീഹചമ്മപരിക്ഖതാതി വചനത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘പരിയന്തേസൂ’’തിആദി. പക്ഖിബിളാലോതി തുലിയോ. സോ ഹി പക്ഖയുത്തത്താ ച ബിളാലമുഖസദിസമുഖത്താ ച പക്ഖിബിളാലോതി വുച്ചതി. ഇമിനാ ലുവകചമ്മപരിക്ഖതാതി ഏത്ഥ ലുവകസദ്ദോ പക്ഖിബിളാലപരിയായോതി ദസ്സേതി. ‘‘ഉലൂകചമ്മപരിക്ഖതാ’’തിപി പാഠോ. ഏതാസുപീതി സീഹചമ്മപരിക്ഖതാദീസുപി. യാ കാചി ഉപാഹനായോതി സമ്ബന്ധോ.

൨൪൭. ഓമുക്കന്തി ഏത്ഥ അവത്യൂപസഗ്ഗസ്സ വിയോഗത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘പടിമുഞ്ചിത്വാ അപനീത’’ന്തി. പുരാണം ഗുണങ്ഗുണൂപാഹനന്തി അത്ഥോ.