൬൮. സന്നിപാതാനുജാനനാദികഥാ
൧൩൨. ഉപോസഥക്ഖന്ധകേ തരന്തി ഓതരന്തി ഏത്ഥാതി തിത്ഥം, ഉദകതിത്ഥം, തിത്ഥം വിയാതി തിത്ഥം, ലദ്ധീതി ആഹ ‘‘തിത്ഥം വുച്ചതി ലദ്ധീ’’തി. ലദ്ധി ഹി ബഹൂനം ലദ്ധികാനം ഓതരണട്ഠാനത്താ തിത്ഥം നാമ. അഞ്ഞന്തി സാസനികലദ്ധിതോ അഞ്ഞം. ഏതേസന്തി പരിബ്ബാജകാനം. ഇതോതി ഇമസ്മാ സാസനികലദ്ധിതോ. യന്തി യം ധമ്മജാതം. തേസന്തി അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം. തേ ലഭന്തീതി ഏത്ഥ തസദ്ദോ മനുസ്സവിസയോതി ആഹ ‘‘തേ മനുസ്സാ’’തി. മൂഗസൂകരാതി ഏത്ഥ ഥൂലസരീരസ്സ സൂകരസ്സ സദ്ദമത്തസ്സാപി അഭാവതോ മൂഗസൂകരോ നാമാതി ആഹ ‘‘ഥൂലസരീരസൂകരാ’’തി.
൧൩൫. അസ്സാതി ഭിക്ഖുനോ. സോതി സമ്പജാനമുസാവാദോ. കിന്തി കിം ആപത്തി. ദുക്കടന്തി പദസ്സ ദുക്കടം കമ്മന്തി ആസങ്കാ ഭവേയ്യാതി ആഹ ‘‘ദുക്കടാപത്തീ’’തി. സാ ച ഖോ ദുക്കടാപത്തി മുസാവാദലക്ഖണേന ന ഹോതീതി യോജനാ. കേന ഹോതീതി ആഹ ‘‘ഭഗവതോ പന വചനേനാ’’തി. വചനേനാതി ച ‘‘സമ്പജാനമുസാവാദേ കിം ഹോതി? ദുക്കടം ഹോതീ’’തി (മഹാവ. ൧൩൫) വചനേന. അകിരിയസമുട്ഠാനാതി ആവി കത്തബ്ബായ ആപത്തിയാ അകരണേന അകിരിയസമുട്ഠാനാ.
മനുജേനാതി മനുസ്സേന. വാചാതി വാചായ. യകാരസ്സ ഹി ലോപോ. ഗിരന്തി സദ്ദം. പരേതി അഞ്ഞേ പുഗ്ഗലേ. വാചസികന്തി വാചാതോ സമുട്ഠിതം. അയം പനേത്ഥ യോജനാ – ഭിക്ഖു കേനചി ആസന്നേ ഠിതേന മനുജേന വാചായ അനാലപന്തോ ഹോതി, പരേ ദൂരേ ഠിതേ പുഗ്ഗലേ സന്ധായ ഗിരം മഹാസദ്ദം നോ ച ഭണേയ്യ, ഏവമ്പി വാചസികമേവ ആപജ്ജേയ്യാതി.
അന്തരായികോതി ഏത്ഥ കരോത്യത്ഥേ ണികപച്ചയോതി ആഹ ‘‘അന്തരായകരോ’’തി. ‘‘കിമത്ഥായാ’’തി ഇമിനാ കിസ്സാതി ഏത്ഥ തദത്ഥേ ചതുത്ഥീതി ദസ്സേതി, ഹേത്വത്ഥോപി യുജ്ജതേവ. സബ്ബത്ഥാതി സബ്ബേസു ‘‘ദുതിയസ്സ ഝാനസ്സ അധിഗമായാ’’തിആദീസു. ഇതീതിആദി നിഗമനം. ഉദ്ദേസതോ ചാതി ‘‘സുണാതു മേ ഭന്തേ സങ്ഘോ’’തിആദിഉദ്ദേസതോ ച. നിദ്ദേസതോ ചാതി ‘‘പാതിമോക്ഖന്തി ആദിമേത’’ന്തിആദിനിദ്ദേസതോ ച.
൧൩൬. ദേവസികന്തി ഏത്ഥ ണികപച്ചയോ വിച്ഛത്ഥേ ഹോതീതി ആഹ ‘‘ദിവസേ ദിവസേ’’തി. തതിയേ ച സത്തമേ ച പക്ഖേതി ഏകസ്സ ഉതുനോ അട്ഠസു പക്ഖേസു തതിയേ ച സത്തമേ ച പക്ഖേ. ‘‘വചനതോ’’തി പദം ‘‘വട്ടതീ’’തി പദേ ഞാപകഹേതു. തഥാരൂപേ പച്ചയേതി തഥാരൂപേ വികതിചാരിത്തസങ്ഖാതേ പച്ചയേ. അനുവത്തിതബ്ബന്തി അനുമതിം വത്തിതബ്ബം. വചനതോപീതി പിസദ്ദോ പുബ്ബേ ഞാപകഹേതും സമ്പിണ്ഡേതി. ഏതന്തി ‘‘യസ്മിം തസ്മിം ചാതുദ്ദസേ വാ പന്നരസേ വാ ഉദ്ദിസിതും വട്ടതീ’’തി വചനം.