൧. ആവസഥസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

‘‘അഗിലാനോ’’തി ഏത്ഥ അന്തമസോ ദ്വിഗാവുതം ഗന്തും സമത്ഥോ അധിപ്പേതോതി ആഹ ‘‘അദ്ധയോജനമ്പി ഗന്തും സമത്ഥേനാ’’തി. ആവസഥപിണ്ഡോതി ആവസഥേ പിണ്ഡോ, സാലാദീസു അനോദിസ്സ യാവദത്ഥം പഞ്ഞത്തം പഞ്ചന്നം ഭോജനാനം അഞ്ഞതരം ഭോജനന്തി അത്ഥോ. തേനാഹ ‘‘ഇമേസം വാ’’തിആദി. തത്ഥ ഇമേസം വാതി ഇമേസം പാസണ്ഡാനം വാ. ഏത്തകാനം വാതി ഇമസ്മിം പാസണ്ഡേ ഏത്തകാനം പാസണ്ഡാനം വാ. പാസണ്ഡന്തി ഛന്നവുതിവിധം സമണപരിബ്ബാജകാദിം. തേ ഹി തണ്ഹാപാസഞ്ചേവ ദിട്ഠിപാസഞ്ച ഡേന്തി ഓഡ്ഡേന്തീതി പാസണ്ഡാതി വുച്ചന്തി. അനോദിസ്സാതി അനുദ്ദിസിത്വാ, അപരിച്ഛിന്ദിത്വാതി അത്ഥോ. സാലാദീസു യത്ഥ കത്ഥചീതി സാലാരുക്ഖമൂലഅബ്ഭോകാസാദീസു യത്ഥ കത്ഥചി ഠാനേസു. ഏകദിവസമേവ ഭുഞ്ജിതബ്ബോതി ഏകദിവസം സകിംയേവ ഭുഞ്ജിതബ്ബോ, ഏകസ്മിം ദിവസേ പുനപ്പുനം ഭുഞ്ജിതും ന വട്ടതി. ദുതിയദിവസതോ പട്ഠായാതി ഭുത്തദിവസസ്സ ദുതിയദിവസതോ പട്ഠായ. അജ്ഝോഹാരേ അജ്ഝോഹാരേ പാചിത്തിയന്തി ആലോപേ ആലോപേ കബളേ കബളേ പാചിത്തിയം. നാനാകുലേഹി (പാചി. അട്ഠ. ൨൦൬) പന നാനാട്ഠാനേസു പഞ്ഞത്തം, ഏകസ്മിം ഠാനേ ഏകദിവസം ഭുഞ്ജിത്വാ ദുതിയദിവസേ അഞ്ഞത്ഥ ഭുഞ്ജിതും വട്ടതി, പടിപാടിം പന ഖേപേത്വാ പുന ആദിതോ പട്ഠായ ഭുഞ്ജിതും ന വട്ടതി. ഏകപൂഗനാനാപൂഗഏകഗാമനാനാഗാമേസുപി ഏസേവ നയോ. യോപി ഏകകുലസ്സ വാ നാനാകുലാനം വാ ഏകതോ പഞ്ഞത്തോ തണ്ഡുലാദീനം അഭാവേന അന്തരന്തരാ ഛിജ്ജതി, സോപി ന ഭുഞ്ജിതബ്ബോ. സചേ പന ‘‘ന സക്കോമ ദാതു’’ന്തി ഉപച്ഛിന്ദിത്വാ പുന കല്യാണചിത്തേ ഉപ്പന്നേ ദാതും ആരഭന്തി, ഏതം പുന ഏകദിവസം ഭുഞ്ജിതും വട്ടതി.

തികപാചിത്തിയന്തി അഗിലാനേ അഗിലാനസഞ്ഞിവേമതികഗിലാനസഞ്ഞീനം വസേന തീണി പാചിത്തിയാനി. ഗിലാനസ്സ ഗിലാനസഞ്ഞിനോതി ഗിലാനസ്സ പന ‘‘ഗിലാനോ അഹ’’ന്തി സഞ്ഞിനോ അനുവസിത്വാ ഭുഞ്ജന്തസ്സ അനാപത്തി. സകിം ഭുഞ്ജതീതി ഏകദിവസം ഭുഞ്ജതി. ‘‘ഗച്ഛന്തോ വാ’’തി ഇദം അദ്ധയോജനവസേന ഗഹേതബ്ബം, തഥാ ‘‘പച്ചാഗച്ഛന്തോ’’തി (സാരത്ഥ. ടീ. പാചിത്തിയ ൩.൨൦൮) ഇദമ്പീതി വദന്തി. കേനചി ഉപദ്ദവേനാതി നദിപൂരചോരഭയാദിനാ കേനചി ഉപദ്ദവേന. അഞ്ഞന്തി യാഗുഖജ്ജകഫലാഫലാദിഭേദം യം കിഞ്ചി അഞ്ഞം. അനുവസിത്വാതി പുന വസിത്വാ.

ആവസഥസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.