൨. ഗണഭോജനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ഗണഭോജനേതി ഗണേന ലദ്ധത്താ ഗണസ്സ സന്തകേ ഭോജനേ. തേനാഹ ‘‘ഗണസ്സ ഭോജനേ’’തി. നനു ചേത്ഥ ‘‘ഗണസ്സ ഭോജനേ’’തി വുച്ചതി, സോ ച ഖോ ഗണോ ‘‘കത്ഥചി ദ്വീഹി, കത്ഥചി തീഹീ’’തിആദിനാ അനേകധാ അധിപ്പേതോ, ഇധ കതിഹീതി ആഹ ‘‘ഇധ ചാ’’തിആദി. തം പനേതം ഗണഭോജനം ദ്വീഹി പകാരേഹി പസവതി നിമന്തനതോ വാ വിഞ്ഞത്തിതോ വാതി ആഹ ‘‘തേസം നിമന്തനതോ വാ’’തിആദി. തത്ഥ നിമന്തനതോ വാതി അകപ്പിയനിമന്തനതോ വാ. ഓദനാദീനം പഞ്ചന്നന്തി ഓദനസത്തുകുമ്മാസമച്ഛമംസാനം പഞ്ചന്നം.

‘‘ഓദനേന നിമന്തേമി, ഓദനം മേ ഗണ്ഹഥാ’’തിആദിനാ നയേന യേന കേനചി വേവചനേന വാ ഭാസന്തരേന വാ പഞ്ചന്നം ഭോജനാനം നാമം ഗഹേത്വാ നിമന്തേതീതി സമ്ബന്ധോ. ചത്താരോതി ഏകട്ഠാനേ വാ നാനാട്ഠാനേസു വാ ഠിതേ ചത്താരോ ഭിക്ഖൂ. ലക്ഖണവചനഞ്ചേതം, തസ്മാ ചത്താരോ വാ തതോ വാ അധികേ ഭിക്ഖൂതി അത്ഥോ. വേവചനേന വാതി ഭത്തഅന്നാദിപരിയായസദ്ദേന വാ. ഭാസന്തരേന വാതി അന്ധദമിളാദിഭാസന്തരേന വാ. പഞ്ചന്നം ഭോജനാനം നാമം ഗഹേത്വാതി പഞ്ചന്നം ഭോജനാനം അഞ്ഞതരസ്സ നാമം ഗഹേത്വാ. ഓദനേന നിമന്തേമീതി തുമ്ഹേ ഭന്തേ ഓദനേന നിമന്തേമി. ആദിസദ്ദേന ‘‘ആകങ്ഖഥ ഓലോകേഥ അധിവാസേഥ പടിമാനേഥ, സത്തുനാ നിമന്തേമി, സത്തും മേ ഗണ്ഹഥ ആകങ്ഖഥ ഓലോകേഥ അധിവാസേഥ പടിമാനേഥാ’’തിആദീനം (പാചി. അട്ഠ. ൨൧൭-൨൧൮) ഗഹണം. ഏകതോ വാതി ഏകത്ഥ ഠിതേ വാ നിസിന്നേ വാ ഭിക്ഖൂ ദിസ്വാ ‘‘തുമ്ഹേ, ഭന്തേ, ഓദനേന നിമന്തേമീ’’തിആദിനാ ഏവം ഏകതോ നിമന്തിതാ. നാനാതോ വാ നിമന്തിതാതി ചത്താരി പരിവേണാനി വാ വിഹാരേ വാ ഗന്ത്വാ നാനാതോ വാ നിമന്തിതാ. ഏകട്ഠാനേ ഠിതേസുയേവ വാ ഏകോ പുത്തേന, ഏകോ പിതരാതി ഏവമ്പി നിമന്തിതാ നാനാതോയേവ നിമന്തിതാ നാമ ഹോന്തി. ഏകതോ ഗണ്ഹന്തിതി അഞ്ഞമഞ്ഞസ്സ ദ്വാദസഹത്ഥൂപചാരേ ഠിതാ ഗണ്ഹന്തി.

കസ്മാ പന നാനാതോ ഭുത്തേപി ഗണഭോജനം ഹോതീതി ആഹ ‘‘പടിഗ്ഗഹണമേവ ഹേത്ഥ പമാണ’’ന്തി. യദി ഏവം അഥ കസ്മാ പാളിയം ‘‘ഗണഭോജനം നാമ യത്ഥ ചത്താരോ ഭിക്ഖൂ പഞ്ചന്നം ഭോജനാനം അഞ്ഞതരേന ഭോജനേന നിമന്തിതാ ഭുഞ്ജന്തി, ഏതം ഗണഭോജനം നാമാ’’തി (പാചി. ൨൧൮) വുത്തം? തം പടിഗ്ഗഹണനിയമനത്ഥമേവ. ന ഹി അപ്പടിഗ്ഗഹിതകം ഭിക്ഖൂ ഭുഞ്ജന്തീതി ‘‘ഭുഞ്ജന്തീ’’തി പദം പടിഗ്ഗഹണനിയമവചനം ഹോതി. ഏകതോ വാ നാനാതോ വാ വിഞ്ഞാപേത്വാതി ചത്താരോ ഭിക്ഖൂ ഏകതോ ഠിതാ വാ നിസിന്നാ വാ ഉപാസകം ദിസ്വാ ‘‘അമ്ഹാകം ചതുന്നമ്പി ഭത്തം ദേഹീ’’തി വാ പാടേക്കം പവിസിത്വാ ‘‘മയ്ഹം ഭത്തം ദേഹി, മയ്ഹം ഭത്തം ദേഹീ’’തി വാ ഏകതോ വാ നാനാതോ വാ വിഞ്ഞാപേത്വാ. തസ്സ ദുവിധസ്സാപീതി യഞ്ച നിമന്തനതോ ലദ്ധം ഗണഭോജനം, യഞ്ച വിഞ്ഞത്തിതോ ലദ്ധം, തസ്സ ദുവിധസ്സാപി ഗണഭോജനസ്സ. ഏവം പടിഗ്ഗഹണേതി ഏകതോ പടിഗ്ഗഹണേ.

പാദാനമ്പി ഫലിതത്താതി (പാചി. അട്ഠ. ൨൧൭-൨൧൮) അന്തമസോ പാദാനമ്പി യഥാ മഹാചമ്മസ്സ പരതോ മംസം ദിസ്സതി, ഏവം ഫലിതത്താ. ന സക്കാ പിണ്ഡായ ചരിതുന്തി വാലികായ വാ സക്ഖരായ വാ ഫുട്ഠമത്തേ ദുക്ഖുപ്പത്തിതോ അന്തോഗാമേ പിണ്ഡായ ചരിതും ന സക്കോതി. ചീവരേ കരിയമാനേതി സാടകഞ്ച സുത്തഞ്ച ലഭിത്വാ ചീവരേ കരിയമാനേ. യം കിഞ്ചി ചീവരേ കത്തബ്ബകമ്മന്തി ചീവരവിചാരണഛിന്ദനമോഘസുത്താരോപനാദി യം കിഞ്ചി ചീവരേ കത്തബ്ബം കമ്മം, അന്തമസോ സൂചിവേധനമ്പീതി അധിപ്പായോ. ‘‘അദ്ധയോജനമ്പീ’’തിആദി അവകംസതോ വുത്തം. യോ പന ദൂരം ഗന്തുകാമോ, തത്ഥ വത്തബ്ബമേവ നത്ഥി, ഗച്ഛന്തോ അദ്ധയോജനബ്ഭന്തരേ ഗാവുതേപി ഭുഞ്ജിതും ലഭതി, ഗതോ പന ഏകദിവസം. യദാ നാവം അഭിരുഹിതുകാമോ വാ ഹോതി ആരുള്ഹോ വാ ഓരുള്ഹോ വാ, അയം നാവാഭിരുഹനസമയോ നാമാതി ആഹ ‘‘നാവാഭിരുഹനസമയേപി ഏസേവ നയോ’’തി. അയം പന വിസേസോ – അഭിരുള്ഹേന ഇച്ഛിതട്ഠാനം ഗന്ത്വാപി യാവ ന ഓരോഹതി, താവ ഭുഞ്ജിതബ്ബം. ചത്താരോ ഭിക്ഖൂതി അന്തിമപരിച്ഛേദോ. യത്ഥ പന സതം വാ സഹസ്സം വാ സന്നിപതിതം, തത്ഥ വത്തബ്ബമേവ നത്ഥി. തസ്മാ താദിസേ കാലേ ‘‘മഹാസമയോ’’തി അധിട്ഠഹിത്വാ ഭുഞ്ജിതബ്ബം. യോ കോചി പബ്ബജിതോതി സഹധമ്മികേസു വാ തിത്ഥിയേസു വാ അഞ്ഞതരോ.

യേ ച ദ്വേ തയോ ഏകതോ ഗണ്ഹന്തീതി യേപി അകപ്പിയനിമന്തനം സാദിയിത്വാ ദ്വേ വാ തയോ വാ ഏകതോ ഗണ്ഹന്തി, തേസമ്പി അനാപത്തി. പണീതഭോജനസൂപോദനവിഞ്ഞത്തീഹി പന ആപത്തിയേവാതി വദന്തി, ഉപപരിക്ഖിതബ്ബം. നിച്ചഭത്താദീസൂതി നിച്ചഭത്തേ സലാകഭത്തേ പക്ഖികേ ഉപോസഥികേ പാടിപദികേ. തത്ഥ നിച്ചഭത്തന്തി ധുവഭത്തം വുച്ചതി. ‘‘നിച്ചഭത്തം ഗണ്ഹഥാ’’തി വദന്തി, ബഹൂനമ്പി ഏകതോ ഗണ്ഹിതും വട്ടതി. സലാകഭത്താദീസുപി ഏസേവ നയോ.

ഗണഭോജനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.