൭. ധമ്മദേസനാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ഛപ്പഞ്ചവാചാഹീതി ഛഹി പഞ്ചഹി വാചാഹി. വാചാപരിച്ഛേദോ പനേത്ഥ കഥം വേദിതബ്ബോതി ആഹ ‘‘ഉത്തരി ഛപ്പഞ്ചവാചാഹീ’’തിആദി. സബ്ബത്ഥാതി സുത്തേ, അട്ഠകഥായഞ്ച. സചേ അട്ഠകഥം, ധമ്മപദം, ജാതകാദിവത്ഥും വാ കഥേതുകാമോ ഹോതി, ഛപ്പദമത്തമേവ കഥേതും വട്ടതി. പാളിയാ സദ്ധിം കഥേന്തേന ഏകം പദം പാളിതോ, പഞ്ച അട്ഠകഥാതോതി ഏവം ഛ പദാനി അനതിക്കമിത്വാവ കഥേതബ്ബോ. പുരിസേനാതി മനുസ്സപുരിസേന. തേനാഹ ‘‘മനുസ്സവിഗ്ഗഹം ഗഹേത്വാ പനാ’’തിആദി.

തികപാചിത്തിയന്തി മാതുഗാമേ മാതുഗാമസഞ്ഞിവേമതികഅമാതുഗാമസഞ്ഞീനം വസേന തീണി പാചിത്തിയാനി. അഞ്ഞസ്സ വാ മാതുഗാമസ്സാതി ഏകസ്സ മാതുഗാമസ്സ ദേസേത്വാ നിസിന്നേ പുന ആഗതസ്സ അഞ്ഞസ്സ മാതുഗാമസ്സ, ഏവം പന ഏകാസനേ നിസിന്നേന മാതുഗാമസതസ്സാപി ദേസേതും വട്ടതി. ‘‘വിഞ്ഞുമനുസ്സിത്ഥിയാ’’തി വചനതോ അവിഞ്ഞിത്ഥിയാപി ദേസയതോ അനാപത്തി. ഇരിയാപഥപരിവത്താഭാവോതി അത്തനോ വാ മാതുഗാമസ്സ വാ ഇരിയാപഥപരിവത്താഭാവോ. കപ്പിയകാരകസ്സാഭാവോതി വിഞ്ഞുസ്സ കപ്പിയകാരകസ്സാഭാവോ, ദുതിയാനിയതേ വുത്തലക്ഖണസ്സ മനുസ്സസ്സ അഭാവോതി വുത്തം ഹോതി. കിരിയാകിരിയന്തി ഏത്ഥ ഉത്തരി ഛപ്പഞ്ചവാചാഹി ധമ്മദേസനാ കിരിയാ, കപ്പിയകാരകസ്സ അഗ്ഗഹണം അകിരിയാതി ദട്ഠബ്ബം.

ധമ്മദേസനാസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.