൮. ഭൂതാരോചനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

നിപ്പരിയായേനാതി ‘‘പഠമം ഝാനം സമാപജ്ജി’’ന്തിആദിനാ (പാചി. ൭൧) ഉജുകമേവ. പരിയായേന ആരോചിതന്തി ‘‘യോ തേ വിഹാരേ വസി, സോ ഭിക്ഖു പഠമം ഝാനം സമാപജ്ജി, സമാപജ്ജതി, സമാപന്നോ’’തിആദിനാ (പാചി. ൭൫) അഞ്ഞാപദേസേന ഭണിതം. പരിനിബ്ബാനകാലേ (പാചി. അട്ഠ. ൭൭), പന അന്തരാ വാ അതികഡ്ഢിയമാനേന ഉപസമ്പന്നസ്സ ഭൂതം ആരോചേതും വട്ടതി. അനതികഡ്ഢിയമാനേനാപി (സാരത്ഥ. ടീ. പാചിത്തിയ ൩.൭൭) തഥാരൂപേ കാരണേ സതി ആരോചേതും വട്ടതിയേവ. തേനേവ അഞ്ഞതരേന ദഹരഭിക്ഖുനാ ഉപവദിതോ അഞ്ഞതരോ ഥേരോ ‘‘ആവുസോ, ഉപരിമഗ്ഗത്ഥായ വായാമം മാ അകാസി, ഖീണാസവോ തയാ ഉപവദിതോ’’തി ആഹ. ഥേരേന ച ‘‘അത്ഥി തേ, ആവുസോ, ഇമസ്മിം സാസനേ പതിട്ഠാ’’തി പുട്ഠോ ദഹരഭിക്ഖു ‘‘ആമ, ഭന്തേ, സോതാപന്നോ ആഹ’’ന്തി അവോച. ‘‘കാരകോ അയ’’ന്തി ഞത്വാപി പടിപത്തിയാ അമോഘഭാവദസ്സനേന സമുത്തേജനായ, സമ്പഹംസനായ ച അരിയാ അത്താനം പകാസേന്തിയേവ. തേനാഹ ‘‘തഥാരൂപേ കാരണേ സതി ഉപസമ്പന്നസ്സ ആരോചയതോ’’തി. സുതപരിയത്തിസീലഗുണം പന അനുപസമ്പന്നസ്സപി ആരോചേതും വട്ടതി. കസ്മാ ന ഇധ ഉമ്മത്തകാദയോ ഗഹിതാതി ആഹ ‘‘യസ്മാ പനാ’’തിആദി. ആദിസദ്ദേന ഖിത്തചിത്തവേദനാട്ടാനം ഗഹണം. തസ്മിം സതീതി ഉമ്മത്തകാദിഭാവേ സതി. ഇധ ന ഗഹിതാതി ഇമസ്മിം സിക്ഖാപദേ പദഭാജനിയം ന ഗഹിതാ. അചിത്തകന്തി പണ്ണത്തിജാനനചിത്താഭാവേന അചിത്തകം. കുസലാബ്യാകതചിത്തേഹി ദ്വിചിത്ത’’ന്തി ഇദം ഉക്കട്ഠപരിച്ഛേദേന അരിയപുഗ്ഗലേയേവ സന്ധായ വുത്തം. ന ഹി പണ്ണത്തിം അജാനന്താ ഝാനലാഭിനോ പുഥുജ്ജനാ വത്ഥുമ്ഹി ലോഭവസേന അകുസലചിത്തേനാപി ന ആരോചേന്തീതി. ദുക്ഖവേദനായ വാ അഭാവതോ ‘‘ദ്വിവേദന’’ന്തി ഇമസ്സ അനുരൂപം കത്വാ ഏവം വുത്തന്തി ദട്ഠബ്ബം.

ഭൂതാരോചനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.