൧൦. പരിണതസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

നനു ചായം സങ്ഘസ്സ പരിണതോ, ന പരിച്ചത്തോ, അഥ കഥം സങ്ഘസന്തകോ ഹോതീതി ആഹ ‘‘സോ ഹീ’’തിആദി. തത്ഥ സോതി ലാഭോ. ഏകേന പരിയായേനാതി പരിണതഭാവസങ്ഖാതേന ഏകേന പരിയായേന. ‘‘ലഭിതബ്ബ’’ന്തി ഇമിനാ ലാഭസദ്ദസ്സ കമ്മസാധനമാഹ. ചീവരാദിവത്ഥുന്തി ചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരം അന്തമസോ ചുണ്ണപിണ്ഡമ്പി ദന്തകട്ഠമ്പി ദസികസുത്തമ്പി. പരിണതന്തി സങ്ഘസ്സ നിന്നം സങ്ഘസ്സ പോണം സങ്ഘസ്സ പബ്ഭാരം ഹുത്വാ ഠിതന്തി അത്ഥോ. യേന പന കാരണേന സോ പരിണതോ ഹോതി, തം ദസ്സേത്വാ തസ്സ അത്ഥം ദസ്സേതും ‘‘ദസ്സാമ കരിസ്സാമാ’’തിആദി വുത്തം. അത്തനോ പരിണാമേന്തസ്സാതി ‘‘ഇദം മയ്ഹം ദേഹീ’’തി സങ്ഘസ്സ പരിണതഭാവം ഞത്വാ അത്തനോ പരിണാമേത്വാ ഗണ്ഹന്തസ്സ. പയോഗേതി പരിണാമനപ്പയോഗേ. ഏത്ഥ ച ‘‘ഇദം മേ, ഭന്തേ, ജാനം സങ്ഘികം ലാഭം പരിണതം അത്തനോ പരിണാമികം നിസ്സഗ്ഗിയ’’ന്തി ഇമിനാ നയേന നിസ്സജ്ജനവിധാനം വേദിതബ്ബം.

സങ്ഘചേതിയപുഗ്ഗലേസൂതി ഏത്ഥ ച അന്തമസോ സുനഖം ഉപാദായ യോ കോചി സത്തോ ‘‘പുഗ്ഗലോ’’തി വേദിതബ്ബോ. അഞ്ഞസങ്ഘാദീനന്തി അഞ്ഞസങ്ഘചേതിയപുഗ്ഗലാനം. ഇദം വുത്തം ഹോതി – ‘‘സങ്ഘസ്സ പരിണതം അഞ്ഞസ്സ സങ്ഘസ്സ വാ ചേതിയസ്സ വാ പുഗ്ഗലസ്സ വാ, ചേതിയസ്സ പരിണതം അഞ്ഞസ്സ ചേതിയസ്സ വാ സങ്ഘസ്സ വാ പുഗ്ഗലസ്സ വാ, പുഗ്ഗലസ്സ പരിണതം അഞ്ഞസ്സ പുഗ്ഗലസ്സ വാ സങ്ഘസ്സ വാ ചേതിയസ്സ വാ പരിണാമേന്തസ്സ ദുക്കട’’ന്തി.

ഇദാനി അനാപത്തിം ദസ്സേതും ‘‘അപരിണതസഞ്ഞിനോ’’തിആദിമാഹ. പരിണതേ, അപരിണതേ ച അപരിണതസഞ്ഞിനോ ചാതി സമ്ബന്ധോ, പരിണതേ, അപരിണതേ ചാതി ഉഭയത്ഥാപി അനാപത്തീതി അത്ഥോ. വുത്തഞ്ഹേതം ‘‘പരിണതേ അപരിണതസഞ്ഞീ അത്തനോ പരിണാമേതി, അനാപത്തി. അപരിണതേ അപരിണതസഞ്ഞീ അനാപത്തീ’’തി (പാരാ. ൬൬൦). ദേയ്യധമ്മോതി ചത്താരോ പച്ചയാ. ആദിസദ്ദേന ‘‘പടിസങ്ഖാരം വാ ലഭേയ്യ, ചിരട്ഠിതികോ വാ അസ്സ, യത്ഥ വാ പന തുമ്ഹാകം ചിത്തം പസീദതി, തത്ഥ ദേഥാ’’തി (പാരാ. ൬൬൧) വചനാനം ഗഹണം. സചേ പന ദായകാ ‘‘മയം സങ്ഘഭത്തം കത്തുകാമാ, ചേതിയപൂജം കത്തുകാമാ, ഏകസ്സ ഭിക്ഖുനോ പരിക്ഖാരം ദാതുകാമാ, തുമ്ഹാകം രുചിയാ ദസ്സാമ. ഭണഥ, കത്ഥ ദേമാ’’തി (പാരാ. അട്ഠ. ൨.൬൬൦) വദന്തി, ഏവം വുത്തേ തേന ഭിക്ഖുനാ ‘‘യത്ഥ ഇച്ഛഥ, തത്ഥ ദേഥാ’’തി വത്തബ്ബാ.

പരിണതസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

പത്തവഗ്ഗോ തതിയോ.

ഇതി കങ്ഖാവിതരണിയാ പാതിമോക്ഖവണ്ണനായ

വിനയത്ഥമഞ്ജൂസായം ലീനത്ഥപ്പകാസനിയം

നിസ്സഗ്ഗിയവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.