൩. പഹാനസുത്തം

൨൫൧. ‘‘തിസ്സോ ഇമാ, ഭിക്ഖവേ, വേദനാ. കതമാ തിസ്സോ? സുഖാ വേദനാ, ദുക്ഖാ വേദനാ, അദുക്ഖമസുഖാ വേദനാ. സുഖായ, ഭിക്ഖവേ, വേദനായ രാഗാനുസയോ പഹാതബ്ബോ, ദുക്ഖായ വേദനായ പടിഘാനുസയോ പഹാതബ്ബോ, അദുക്ഖമസുഖായ വേദനായ അവിജ്ജാനുസയോ പഹാതബ്ബോ. യതോ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ സുഖായ വേദനായ രാഗാനുസയോ പഹീനോ ഹോതി, ദുക്ഖായ വേദനായ പടിഘാനുസയോ പഹീനോ ഹോതി, അദുക്ഖമസുഖായ വേദനായ അവിജ്ജാനുസയോ പഹീനോ ഹോതി, അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ‘ഭിക്ഖു നിരനുസയോ സമ്മദ്ദസോ അച്ഛേച്ഛി [അച്ഛേജ്ജി (ബഹൂസു)] തണ്ഹം, വിവത്തയി [വാവത്തയി (സീ.)] സംയോജനം, സമ്മാ മാനാഭിസമയാ അന്തമകാസി ദുക്ഖസ്സാ’’’തി.

‘‘സുഖം വേദയമാനസ്സ [വേദിയമാനസ്സ (സീ. പീ.)], വേദനം അപ്പജാനതോ;

സോ രാഗാനുസയോ ഹോതി, അനിസ്സരണദസ്സിനോ.

‘‘ദുക്ഖം വേദയമാനസ്സ, വേദനം അപ്പജാനതോ;

പടിഘാനുസയോ ഹോതി, അനിസ്സരണദസ്സിനോ.

‘‘അദുക്ഖമസുഖം സന്തം, ഭൂരിപഞ്ഞേന ദേസിതം;

തഞ്ചാപി അഭിനന്ദതി, നേവ ദുക്ഖാ പമുച്ചതി.

‘‘യതോ ച ഭിക്ഖു ആതാപീ, സമ്പജഞ്ഞം ന രിഞ്ചതി;

തതോ സോ വേദനാ സബ്ബാ, പരിജാനാതി പണ്ഡിതോ.

‘‘സോ വേദനാ പരിഞ്ഞായ, ദിട്ഠേ ധമ്മേ അനാസവോ;

കായസ്സ ഭേദാ ധമ്മട്ഠോ, സങ്ഖ്യം നോപേതി വേദഗൂ’’തി. തതിയം;