൪. പഠമസങ്ഗാമസുത്തം

൧൨൫. സാവത്ഥിനിദാനം. അഥ ഖോ രാജാ മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ ചതുരങ്ഗിനിം സേനം സന്നയ്ഹിത്വാ രാജാനം പസേനദിം കോസലം അബ്ഭുയ്യാസി യേന കാസി. അസ്സോസി ഖോ രാജാ പസേനദി കോസലോ – ‘‘രാജാ കിര മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ ചതുരങ്ഗിനിം സേനം സന്നയ്ഹിത്വാ മമം അബ്ഭുയ്യാതോ യേന കാസീ’’തി. അഥ ഖോ രാജാ പസേനദി കോസലോ ചതുരങ്ഗിനിം സേനം സന്നയ്ഹിത്വാ രാജാനം മാഗധം അജാതസത്തും വേദേഹിപുത്തം പച്ചുയ്യാസി യേന കാസി. അഥ ഖോ രാജാ ച മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ രാജാ ച പസേനദി കോസലോ സങ്ഗാമേസും. തസ്മിം ഖോ പന സങ്ഗാമേ രാജാ മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ രാജാനം പസേനദിം കോസലം പരാജേസി. പരാജിതോ ച രാജാ പസേനദി കോസലോ സകമേവ [സങ്ഗാമാ (ക.)] രാജധാനിം സാവത്ഥിം പച്ചുയ്യാസി [പായാസി (സീ. പീ.)].

അഥ ഖോ സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖൂ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ സാവത്ഥിം പിണ്ഡായ പവിസിംസു. സാവത്ഥിയം പിണ്ഡായ ചരിത്വാ പച്ഛാഭത്തം പിണ്ഡപാതപടിക്കന്താ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിംസു. ഏകമന്തം നിസിന്നാ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവന്തം ഏതദവോചും –

‘‘ഇധ, ഭന്തേ, രാജാ മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ ചതുരങ്ഗിനിം സേനം സന്നയ്ഹിത്വാ രാജാനം പസേനദിം കോസലം അബ്ഭുയ്യാസി യേന കാസി. അസ്സോസി ഖോ, ഭന്തേ, രാജാ പസേനദി കോസലോ – ‘രാജാ കിര മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ ചതുരങ്ഗിനിം സേനം സന്നയ്ഹിത്വാ മമം അബ്ഭുയ്യാതോ യേന കാസീ’തി. അഥ ഖോ, ഭന്തേ, രാജാ പസേനദി കോസലോ ചതുരങ്ഗിനിം സേനം സന്നയ്ഹിത്വാ രാജാനം മാഗധം അജാതസത്തും വേദേഹിപുത്തം പച്ചുയ്യാസി യേന കാസി. അഥ ഖോ, ഭന്തേ, രാജാ ച മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ രാജാ ച പസേനദി കോസലോ സങ്ഗാമേസും. തസ്മിം ഖോ പന, ഭന്തേ, സങ്ഗാമേ രാജാ മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ രാജാനം പസേനദിം കോസലം പരാജേസി. പരാജിതോ ച, ഭന്തേ, രാജാ പസേനദി കോസലോ സകമേവ രാജധാനിം സാവത്ഥിം പച്ചുയ്യാസീ’’തി.

‘‘രാജാ, ഭിക്ഖവേ, മാഗധോ അജാതസത്തു വേദേഹിപുത്തോ പാപമിത്തോ പാപസഹായോ പാപസമ്പവങ്കോ; രാജാ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പസേനദി കോസലോ കല്യാണമിത്തോ കല്യാണസഹായോ കല്യാണസമ്പവങ്കോ. അജ്ജേവ [അജ്ജതഞ്ച (സീ. പീ.), അജ്ജേവം (സ്യാ. കം.)], ഭിക്ഖവേ, രാജാ പസേനദി കോസലോ ഇമം രത്തിം ദുക്ഖം സേതി പരാജിതോ’’തി. ഇദമവോച…പേ…

‘‘ജയം വേരം പസവതി, ദുക്ഖം സേതി പരാജിതോ;

ഉപസന്തോ സുഖം സേതി, ഹിത്വാ ജയപരാജയ’’ന്തി.