൬. മഹാകാളത്ഥേരഗാഥാവണ്ണനാ

കാളീ ഇത്ഥീതി ആയസ്മതോ മഹാകാളത്ഥേരസ്സ ഗാഥാ. കാ ഉപ്പത്തി? അയമ്പി പുരിമബുദ്ധേസു കതാധികാരോ തത്ഥ തത്ഥ ഭവേ പുഞ്ഞാനി ഉപചിനന്തോ ഇതോ ഏകനവുതേ കപ്പേ കുലഗേഹേ നിബ്ബത്തിത്വാ വിഞ്ഞുതം പത്തോ കേനചിദേവ കരണീയേന അരഞ്ഞം ഗതോ തത്ഥ അഞ്ഞതരസ്സ രുക്ഖസ്സ സാഖായ ഓലമ്ബമാനം പംസുകൂലചീവരം ദിസ്വാ ‘‘അരിയദ്ധജോ ഓലമ്ബതീ’’തി പസന്നചിത്തോ കിങ്കണിപുപ്ഫാനി ഗഹേത്വാ പംസുകൂലം പൂജേസി. സോ തേന പുഞ്ഞകമ്മേന ദേവമനുസ്സേസു സംസരന്തോ ഇമസ്മിം ബുദ്ധുപ്പാദേ സേതബ്യനഗരേ സത്ഥവാഹകുലേ നിബ്ബത്തിത്വാ മഹാകാളോതി ലദ്ധനാമോ വിഞ്ഞുതം പത്വാ ഘരാവാസം വസന്തോ പഞ്ചഹി സകടസതേഹി ഭണ്ഡം ഗഹേത്വാ വാണിജ്ജവസേന സാവത്ഥിം ഗതോ ഏകമന്തം സകടസത്ഥം നിവേസേത്വാ അദ്ധാനപരിസ്സമം വിനോദേത്വാ അത്തനോ പരിസായ സദ്ധിം നിസിന്നോ സായന്ഹസമയം ഗന്ധമാലാദിഹത്ഥേ ഉപാസകേ ജേതവനം ഗച്ഛന്തേ ദിസ്വാ സയമ്പി തേഹി സദ്ധിം വിഹാരം ഗന്ത്വാ സത്ഥു സന്തികേ ധമ്മം സുത്വാ പടിലദ്ധസദ്ധോ പബ്ബജിത്വാ സോസാനികങ്ഗം അധിട്ഠായ സുസാനേ വസതി. അഥേകദിവസം കാളീ നാമ ഏകാ ഇത്ഥീ ഛവഡാഹികാ ഥേരസ്സ കമ്മട്ഠാനത്ഥായ അചിരമതസരീരം ഉഭോ സത്ഥീ ഭിന്ദിത്വാ ഉഭോ ച ബാഹൂ ഭിന്ദിത്വാ സീസഞ്ച ദധിഥാലകം വിയ ഭിന്ദിത്വാ സബ്ബം അങ്ഗപച്ചങ്ഗം സമ്ബന്ധമേവ കത്വാ ഥേരസ്സ ഓലോകേതും യോഗ്യട്ഠാനേ ഠപേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഥേരോ തം ദിസ്വാ അത്താനം ഓവദന്തോ –

൧൫൧. ‘‘കാളീ ഇത്ഥീ ബ്രഹതീ ധങ്കരൂപാ, സത്ഥിഞ്ച ഭേത്വാ അപരഞ്ച സത്ഥിം;

ബാഹഞ്ച ഭേത്വാ അപരഞ്ച ബാഹം, സീസഞ്ച ഭേത്വാ ദധിഥാലകംവ;

ഏസാ നിസിന്നാ അഭിസന്ദഹിത്വാ.

൧൫൨. ‘‘യോ വേ അവിദ്വാ ഉപധിം കരോതി, പുനപ്പുനം ദുക്ഖമുപേതി മന്ദോ;

തസ്മാ പജാനം ഉപധിം ന കയിരാ, മാഹം പുന ഭിന്നസിരോ സയിസ്സ’’ന്തി. –

ഗാഥാദ്വയം അഭാസി.

തത്ഥ കാളീതി തസ്സാ നാമം, കാളവണ്ണത്താ വാ ഏവം വുത്തം. ബ്രഹതീതി മഹാസരീരാ ആരോഹപരിണാഹവതീ. ധങ്കരൂപാതി കാളവണ്ണത്താ ഏവ കാകസദിസരൂപാ. സത്ഥിഞ്ച ഭേത്വാതി മതസരീരസ്സ സത്ഥിം ജണ്ണുഭേദനേന ഭഞ്ജിത്വാ. അപരഞ്ച സത്ഥിന്തി ഇതരഞ്ച സത്ഥിം ഭഞ്ജിത്വാ. ബാഹഞ്ച ഭേത്വാതി ബാഹട്ഠിഞ്ച അഗ്ഗബാഹട്ഠാനേയേവ ഭഞ്ജിത്വാ. സീസഞ്ച ഭേത്വാ ദധിഥാലകംവാതി മതസരീരസ്സ സീസം ഭിന്ദിത്വാ ഭിന്നത്താ ഏവ ലേഡ്ഡുദണ്ഡാദീഹി പഗ്ഘരന്തം ദധിഥാലകം വിയ, പഗ്ഘരന്തം മത്ഥലുങ്ഗം കത്വാതി അത്ഥോ. ഏസാ നിസിന്നാ അഭിസന്ദഹിത്വാതി ഛിന്നഭിന്നാവയവം മതസരീരം തേ അവയവേ യഥാഠാനേയേവ ഠപനേന സന്ദഹിത്വാ സഹിതം കത്വാ മംസാപണം പസാരേന്തീ വിയ ഏസാ നിസിന്നാ.

യോ വേ അവിദ്വാ ഉപധിം കരോതീതി യോ ഇമായ ഉപട്ഠാപിതം കമ്മട്ഠാനം ദിസ്വാപി അവിദ്വാ അകുസലോ കമ്മട്ഠാനം ഛഡ്ഡേത്വാ അയോനിസോമനസികാരേന കിലേസൂപധിം ഉപ്പാദേതി, സോ മന്ദോ മന്ദപഞ്ഞോ സംസാരസ്സ അനതിവത്തനതോ പുനപ്പുനം അപരാപരം നിരയാദീസു ദുക്ഖം ഉപേതി. തസ്മാ പജാനം ഉപധിം ന കയിരാതി തസ്മാതി യസ്മാ ചേതദേവം, തസ്മാ. പജാനം ഉപധിന്തി ‘‘ഇധ യം ദുക്ഖം സമ്ഭോതീ’’തി പജാനന്തോ യോനിസോ മനസികരോന്തോ കിലേസൂപധിം ന കയിരാ ന ഉപ്പാദേയ്യ. കസ്മാ? മാഹം പുന ഭിന്നസിരോ സയിസ്സന്തി യഥയിദം മതസരീരം ഭിന്നസരീരം സയതി, ഏവം കിലേസൂപധീഹി സംസാരേ പുനപ്പുനം ഉപ്പത്തിയാ കടസിവഡ്ഢകോ ഹുത്വാ ഭിന്നസിരോ അഹം മാ സയിസ്സന്തി. ഏവം വദന്തോ ഏവ ഥേരോ വിപസ്സനം ഉസ്സുക്കാപേത്വാ അരഹത്തം പാപുണി. തേന വുത്തം അപദാനേ (അപ. ഥേര ൨.൫൦.൮-൧൪) –

‘‘ഹിമവന്തസ്സാവിദൂരേ, ഉദങ്ഗണോ നാമ പബ്ബതോ;

തത്ഥദ്ദസം പംസുകൂലം, ദുമഗ്ഗമ്ഹി വിലമ്ബിതം.

‘‘തീണി കിങ്കണിപുപ്ഫാനി, ഓചിനിത്വാനഹം തദാ;

ഹട്ഠോ ഹട്ഠേന ചിത്തേന, പംസുകൂലമപൂജയിം.

‘‘തേന കമ്മേന സുകതേന, ചേതനാപണിധീഹി ച;

ജഹിത്വാ മാനുസം ദേഹം, താവതിംസമഗച്ഛഹം.

‘‘ഏകനവുതിതോ കപ്പേ, യം കമ്മമകരിം തദാ;

ദുഗ്ഗതിം നാഭിജാനാമി, പൂജിത്വാ അരഹദ്ധജം.

‘‘കിലേസാ ഝാപിതാ മയ്ഹം…പേ… കതം ബുദ്ധസ്സ സാസന’’ന്തി.

മഹാകാളത്ഥേരഗാഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.