൯. അകുസലമൂലസുത്തവണ്ണനാ

൭൦. നവമേ അകുസലമൂലാനീതി അകുസലാനം മൂലാനി, അകുസലാനി ച താനി മൂലാനി ചാതി വാ അകുസലമൂലാനി. യദപി, ഭിക്ഖവേ, ലോഭോതി യോപി, ഭിക്ഖവേ, ലോഭോ. തദപി അകുസലമൂലന്തി സോപി അകുസലമൂലം. അകുസലമൂലം വാ സന്ധായ ഇധ തമ്പീതി അത്ഥോ വട്ടതിയേവ. ഏതേനുപായേന സബ്ബത്ഥ നയോ നേതബ്ബോ. അഭിസങ്ഖരോതീതി ആയൂഹതി സമ്പിണ്ഡേതി രാസിം കരോതി. അസതാ ദുക്ഖം ഉപ്പാദയതീതി അഭൂതേന അവിജ്ജമാനേന യംകിഞ്ചി തസ്സ അഭൂതം ദോസം വത്വാ ദുക്ഖം ഉപ്പാദേതി. വധേന വാതിആദി യേനാകാരേന ദുക്ഖം ഉപ്പാദേതി, തം ദസ്സേതും വുത്തം. തത്ഥ ജാനിയാതി ധനജാനിയാ. പബ്ബാജനായാതി ഗാമതോ വാ രട്ഠതോ വാ പബ്ബാജനീയകമ്മേന. ബലവമ്ഹീതി അഹമസ്മി ബലവാ. ബലത്ഥോ ഇതിപീതി ബലേന മേ അത്ഥോ ഇതിപി, ബലേ വാ ഠിതോമ്ഹീതിപി വദതി.

അകാലവാദീതി കാലസ്മിം ന വദതി, അകാലസ്മിം വദതി നാമ. അഭൂതവാദീതി ഭൂതം ന വദതി, അഭൂതം വദതി നാമ. അനത്ഥവാദീതി അത്ഥം ന വദതി, അനത്ഥം വദതി നാമ. അധമ്മവാദീതി ധമ്മം ന വദതി, അധമ്മം വദതി നാമ. അവിനയവാദീതി വിനയം ന വദതി, അവിനയം വദതി നാമ.

തഥാ ഹായന്തി തഥാ ഹി അയം. ന ആതപ്പം കരോതി തസ്സ നിബ്ബേഠനായാതി തസ്സ അഭൂതസ്സ നിബ്ബേഠനത്ഥായ വീരിയം ന കരോതി. ഇതിപേതം അതച്ഛന്തി ഇമിനാപി കാരണേന ഏതം അതച്ഛം. ഇതരം തസ്സേവ വേവചനം.

ദുഗ്ഗതി പാടികങ്ഖാതി നിരയാദികാ ദുഗ്ഗതി ഇച്ഛിതബ്ബാ, സാ അസ്സ അവസ്സഭാവിനീ, തത്ഥാനേന നിബ്ബത്തിതബ്ബന്തി അത്ഥോ. ഉദ്ധസ്തോതി ഉപരി ധംസിതോ. പരിയോനദ്ധോതി സമന്താ ഓനദ്ധോ. അനയം ആപജ്ജതീതി അവുഡ്ഢിം ആപജ്ജതി. ബ്യസനം ആപജ്ജതീതി വിനാസം ആപജ്ജതി. ഗിമ്ഹകാലസ്മിഞ്ഹി മാലുവാസിപാടികായ ഫലിതായ ബീജാനി ഉപ്പതിത്വാ വടരുക്ഖാദീനം മൂലേ പതന്തി. തത്ഥ യസ്സ രുക്ഖസ്സ മൂലേ തീസു ദിസാസു തീണി ബീജാനി പതിതാനി ഹോന്തി, തസ്മിം രുക്ഖേ പാവുസ്സകേന മേഘേന അഭിവട്ഠേ തീഹി ബീജേഹി തയോ അങ്കുരാ ഉട്ഠഹിത്വാ തം രുക്ഖം അല്ലീയന്തി. തതോ പട്ഠായ രുക്ഖദേവതായോ സകഭാവേന സണ്ഠാതും ന സക്കോന്തി. തേപി അങ്കുരാ വഡ്ഢമാനാ ലതാഭാവം ആപജ്ജിത്വാ തം രുക്ഖം അഭിരുഹിത്വാ സബ്ബവിടപസാഖാപസാഖാ സംസിബ്ബിത്വാ തം രുക്ഖം ഉപരി പരിയോനന്ധന്തി. സോ മാലുവാലതാഹി സംസിബ്ബിതോ ഘനേഹി മഹന്തേഹി മാലുവാപത്തേഹി സഞ്ഛന്നോ ദേവേ വാ വസ്സന്തേ വാതേ വാ വായന്തേ തത്ഥ തത്ഥ പലുജ്ജിത്വാ ഖാണുമത്തമേവ അവസിസ്സതി. തം സന്ധായേതം വുത്തം.

ഏവമേവ ഖോതി ഏത്ഥ പന ഇദം ഓപമ്മസംസന്ദനം – സാലാദീസു അഞ്ഞതരരുക്ഖോ വിയ ഹി അയം സത്തോ ദട്ഠബ്ബോ, തിസ്സോ മാലുവാലതാ വിയ തീണി അകുസലമൂലാനി, യാവ രുക്ഖസാഖാ അസമ്പത്താ, താവ താസം ലതാനം ഉജുകം രുക്ഖാരോഹനം വിയ ലോഭാദീനം ദ്വാരം അസമ്പത്തകാലോ, സാഖാനുസാരേന ഗമനകാലോ വിയ ദ്വാരവസേന ഗമനകാലോ, പരിയോനദ്ധകാലോ വിയ ലോഭാദീഹി പരിയുട്ഠിതകാലോ, ഖുദ്ദകസാഖാനം പലുജ്ജനകാലോ വിയ ദ്വാരപ്പത്താനം കിലേസാനം വസേന ഖുദ്ദാനുഖുദ്ദകാ ആപത്തിയോ ആപന്നകാലോ, മഹാസാഖാനം പലുജ്ജനകാലോ വിയ ഗരുകാപത്തിം ആപന്നകാലോ, ലതാനുസാരേന ഓതിണ്ണേന ഉദകേന മൂലേസു തിന്തേസു രുക്ഖസ്സ ഭൂമിയം പതനകാലോ വിയ കമേന ചത്താരി പാരാജികാനി ആപജ്ജിത്വാ ചതൂസു അപായേസു നിബ്ബത്തനകാലോ ദട്ഠബ്ബോ.

സുക്കപക്ഖോ വുത്തവിപല്ലാസേന വേദിതബ്ബോ. ഏവമേവ ഖോതി ഏത്ഥ പന ഇദം ഓപമ്മസംസന്ദനം – സാലാദീസു അഞ്ഞതരരുക്ഖോ വിയ അയം സത്തോ ദട്ഠബ്ബോ, തിസ്സോ മാലുവാലതാ വിയ തീണി അകുസലമൂലാനി, താസം അപ്പവത്തിം കാതും ആഗതപുരിസോ വിയ യോഗാവചരോ, കുദ്ദാലോ വിയ പഞ്ഞാ, കുദ്ദാലപിടകം വിയ സദ്ധാപിടകം, പലിഖനനഖണിത്തി വിയ വിപസ്സനാപഞ്ഞാ, ഖണിത്തിയാ മൂലച്ഛേദനം വിയ വിപസ്സനാഞാണേന അവിജ്ജാമൂലസ്സ ഛിന്ദനകാലോ, ഖണ്ഡാഖണ്ഡികം ഛിന്ദനകാലോ വിയ ഖന്ധവസേന ദിട്ഠകാലോ, ഫാലനകാലോ വിയ മഗ്ഗഞാണേന കിലേസാനം സമുഗ്ഘാതിതകാലോ, മസികരണകാലോ വിയ ധരമാനകപഞ്ചക്ഖന്ധകാലോ, മഹാവാതേ ഓപുണിത്വാ അപ്പവത്തനകാലോ വിയ ഉപാദിന്നകക്ഖന്ധാനം അപ്പടിസന്ധികനിരോധേന നിരുജ്ഝിത്വാ പുനബ്ഭവേ പടിസന്ധിഅഗ്ഗഹണകാലോ ദട്ഠബ്ബോതി. ഇമസ്മിം സുത്തേ വട്ടവിവട്ടം കഥിതം.