൧൩. മായോ

സൂതി മാസൂതി ഏത്ഥ സുസദ്ദോ. ഏത്ഥ ഇമസ്മിം ഉദാഹരണേ. നിവത്തേതി മാസദ്ദോതി സേസോ. ആരദ്ധന്തി ഇമിനാ വത്തമാനം വനഗമനം ദസ്സേതി. അന്തോഭൂതണ്യത്ഥാതി ണിപ്പച്ചയാഭാവേപി അത്തനി അന്തോഭൂതണ്യത്ഥ ധാതുതോ. ഈആദീനം ആആദീനഞ്ച സകകാലോനാമ ഭൂതോ കാലോ. ധാതുസമ്ബന്ധോ വിസേസനവിസേസ്സഭാവോ, തേനാഹ- ‘ധാത്വത്ഥ സമ്ബന്ധേ വിസേസന വിസേസ്സഭാവലക്ഖണേ’തി. സബ്ബത്ഥാഖ്യാത വാച്ചോത്ഥോ വിസേസ്സോ സ്യാദ്യന്തവാച്ചോ വിസേസനം.

ഇട്ഠോതി പരേസമിട്ഠോ. ജാനനത്ഥവസേന ഗമനത്ഥത്താതി ‘‘ഗമനത്ഥാ കമ്മകാ’’തി (൫-൫൯) സുത്തേ ഗമനത്ഥസദ്ദേന ‘യേ ഗത്യത്ഥാ തേ ബുദ്ധ്യത്ഥാ’തി ജാനനത്ഥോപി ഗഹിതോതി ഏവം ഗഹിതജാനനത്ഥവസേന ഗമനത്ഥത്താതി അത്ഥോ. അഭിമതാനി പാണിനിയാനം. തഥാ സദ്ദസ്സത്ഥമാഹ- ‘അനന്തരേന ഗതത്ഥ’(ന്തി അന)ന്തരേ വുത്തേന കരണഭൂതേനാതി അത്ഥോ. അഭിമതോതി പാണിനിയാനമേവ ഇധാധിപ്പേതസമുച്ചയം വത്തുമാഹ- ‘സമുച്ചയോ’ഇച്ചാദി. അഥാത്ര കഥമനേകാസം കിരിയാനം ചീയ മാനതാ യാവതാ ഏകാവാടനകിരിയാജ്ഝയനകിരിയാ ചേത്യാസങ്കിയാഹ- ‘സാധനഭേദനേ’ച്ചാദി. മഠാദിസാധനാനമ്ഭേദേനാടന കിരിയായപി ഭേദോതി അത്ഥോ. തക്കിരിയാപ്പധാനസ്സാതി സാ ലവനകിരിയാ പധാനമസ്സ കത്തുനോ. യോ- യമഞ്ഞേപി നിയോജേന്തോ വിയ കിരിയം കരോതി സോ നാ-ഞ്ഞകിരിയാപധാനേ യുത്തോ, തക്കിരിയാപ്പധാനേയേവേതി.