൯. ഝത്ഥേ

കോയം ച്യത്ഥോച്ചാസങ്കിയ ‘‘അഭൂതതബ്ഭാവേ കരാസഭൂയോഗേ വികാരാചീ’’തി (൪-൧൧൯) ചീസ്സ അഭൂതതബ്ഭാവേ കരാദിയോഗേസതി വിധാനാ ‘അഭൂതതബ്ഭാവോ കരാദിവിസിട്ഠോ’തി ആഹ. അഭൂത തബ്ഭാവസ്സ കരാദിവിസിട്ഠത്താ കരോത്യത്ഥനിവത്തിയാവസ്സം പാണിനിയാ വിയ ഭുവിഗ്ഗഹണം കത്തബ്ബമഞ്ഞഥാ കരോത്യത്ഥേപി സിയാത്യാസങ്കിയ നിവത്തിഹേതുമാഹ- ‘തേനേവാ’തിആദി. യേനേവ കരോത്യാദിവിസിട്ഠോ അഭൂതതബ്ഭാവോച്യത്ഥോ തേനേവ ഹേതുനാതി അത്ഥോ. ഭവത്യത്ഥേ-നേന കാരണേന ലദ്ധേ കരോത്യത്ഥോപ്യനിട്ഠോ ലബ്ഭതിച്ചാസങ്കിയ തന്നിവത്തിമ്പടിപാദയമാഹ- ‘കരോത്യത്ഥേ’ച്ചാദി. അധവലം ധവലം കരോതി ധവലീകരോതിച്ചേവ ചീപ്പച്ചയേ കത്തബ്ബേ കമ്മേനേവ കരോതിസ്സാഭിസമ്ബന്ധസ്സ ദിട്ഠത്താതി അത്ഥോ. കാരണന്തരമാഹ- ‘ഇഹ ചേ’ച്ചാദി. ഇതിസദ്ദോ ഹേതുമ്ഹി യസ്മാ ഇഹ കത്തുതോതി വത്തതേ തതോചേതി അത്ഥോ.

അസത്യത്ഥസ്സ പന ഭവത്യത്ഥേയേവാന്തോഭാവാ ന തന്നിവത്തി പടിപാദിതാ. തപ്പകരണേതി ധാതുപ്പച്ചയപ്പകരണേ. ദ്വിബ്ബചനന്തി പടഇച്ചസ്സ ദ്വിബ്ബചനം തതോ ‘‘ദിസ്സന്തഞ്ഞേപി പച്ചയാ’’തി (൪-൧൨൦) രാപ്പച്ചയോ. ‘‘രാനുബന്ധേന്തസരാദിസ്സാ’’തി (൪-൧൩൨) അന്തസരാദിസ്സ ലോപോ. ച്യന്താ പച്ചയാഭാവത്ഥം- ‘അചീതോ’തി പച്ചയവിധാനസുത്തേ പടിസേധോ ന കതോ, തേനാഹ-‘അചീതോതി പടിസേധാഭാവാ’തി. ചീതി ഭുസോഇതി

പഠമന്താചീ. ണാദിവുത്തിത്താ ‘‘ഏകത്ഥതായ’’ന്തി (൨-൧൧൯) വിഭത്തിലോപോ. ഇഹേചേതി ‘ച്യത്ഥേ’’ ഇതീമസ്മിംയേവ. ന ച വുച്ചതേതി സമ്ബന്ധോ.