൧൬. പയോ

പയോജകോ ചോദകോ ബ്യാപാരകോതി അത്ഥോ നനു ച വുത്തിയം ‘കത്താരം പയോജയതീ’തി വുത്തം കഥം പയുജ്ജമാനസ്സ കത്തുത്തംതി ആഹ- ‘പയുജ്ജമാനോ’ച്ചാദി. നാവസ്സം കിരിയാപവത്തകത്തേനേവ യോഗ്ഗതാമത്തേനപി കത്തുത്തം സിയാതി ദസ്സേന്തോ ആഹ- ‘കിരിയായ യോഗ്ഗോ’തിആദി. പാസാണമ്ബലേനുട്ഠാപേതി’ച്ചാദീസു ഹി യോഗ്യതായപി കത്തുത്താവസായോസിയാ, കോപനായം പയോജകബ്യപാരോതി ആഹ- ‘പേസനേ’ച്ചാദി. ദാസാദിനോ ഹീനസ്സ കത്ഥചി അത്ഥേ നിയോജനം പേസനം. ഗുരുആദിനോ സക്കാരപുബ്ബം ബ്യാപാരണമജ്ഝേസനം. തം പേസനജ്ഝേസനാദികം ലക്ഖണം സഭാവോ യസ്സ സോ തഥാ വുത്തോ.

ആദിസദ്ദേന ആനുകൂല്യഭാഗിനോ ബ്യാപാരസ്സ ഗഹണം, തഥാ ച ‘ഭിക്ഖാ വാസയതി കാരീസോ-ജ്ഝാപേസീ’തി സിജ്ഝതി. ഭിക്ഖാ ഹി പചുരബ്യഞ്ജനവതീ ലബ്ഭമാനാ വാസാനുകൂലം തിത്തിവിസേസമുപജനയതി. കാരീസോപി നിവാതേ പദേസേ സുട്ഠു പജ്ജലിതോജ്ഝയനവിരോധി സീതകതമുപദ്ദവമപനയന്തോ-ജ്ഝയനാനുകൂലസാമത്ഥിയമാദധാതി തതോ തേസമ്പി യുത്തമ്പയോജകത്തന്തി.

പയോജകബ്യാപാരേതീദം പച്ചയവിസേസനം വാ സിയാ പകതിവിസേസനം വാ. തത്ഥ യദി പകതിവിസേസനം സിയാ, തദാ പയോജകബ്യാപാരേ വത്തമാനാ ണീണാപീ വിധീയന്തീതി (ഗമനം) പതി യോ നിയോഗോ തദത്ഥോ ഗമി, ന ഗത്യത്ഥോ, തസ്സ ചായം പയോജ്ജോതി ‘ഗമയതി മാണവകം ഗാമ’ന്തി ഗത്യത്ഥസ്സ പയോജ്ജേ ‘‘ഗതിബോധാഹാരേ’’ച്ചാദിനാ (൨-൪) വിഹിതാ ദുതിയാ ന പപ്പോതി, തതോ പകത്യത്ഥവിസേസനപക്ഖോ ദുട്ഠോതി പച്ചയവിസേസനപക്ഖം ദസ്സേതുമാഹ- ‘പച്ചയവിസേസനം വേദം ന പകതിവിസേസന’ന്തി.

പയോജകമത്തഗ്ഗഹണേതി മത്തസദ്ദോ സാമഞ്ഞവാചീ, യഥാ ‘കഞ്ഞാ മത്തം വാരയതീ’തി. കത്താരം യോ പയുജ്ജതി യോ ച കരണാദീനം പയോജകോ തേസം സാമഞ്ഞേന ഗഹണേ സതീതി അത്ഥോ. ബ്യാപാരേത്വേവാതി പയോജകഗ്ഗഹണമന്തരേന ബ്യാപാരേഇച്ചേവ വചനം കത്തബ്ബം സിയാതി ഭാവോ, തന്തി പയോജകഗ്ഗഹണം, വിസിട്ഠോ വിസയോ യസ്സ പയോജകഗ്ഗഹണസ്സതംതഥാവുത്തം. കോപനായംവിസിട്ഠോ വിസയോച്ചാഹ- ‘യോ ലോകേ’ഇച്ചാദി. ഇതോവാതി വക്ഖമാനസ്സ ഹേതുനോ പരാമാസോ. തന്തി ചുരാദീഹി ണിവിധാനം. ഏവംസദ്ദോ വക്ഖമാനാപേക്ഖോ. തം വിസും ചുരാദീഹി ണിവിധാനമേവ വക്ഖമാനപ്പകാരേന സഫലം സിയാ നാഞ്ഞഥാതി അത്ഥോ. തമേവ പകാരം ദസ്സേതി‘യദിമിനാ’ച്ചാദി.