൧൧. ണരാ

സാമഞ്ഞേന രത്തസദ്ദസ്സാത്ഥമാഹ- ‘കുങ്കുമാദിനാ’തി. അഞ്ഞഥാ ‘രാഗോ കുസുമ്ഭാദീ’തി വുത്തത്താ കുസുമ്ഭാദിനാതി (വുത്തം) സിയാ, രഞ്ജി അയ മത്ഥി അഭിസങ്ഗേ‘ഭോജനേ രത്തോ’തി. അത്ഥി വണ്ണവിസേസേ ‘രത്തോഗോ’തി, ലോഹിതോത്യത്ഥോ, അത്ഥി സുക്കസജ വണ്ണന്തരാപാദനേ‘രത്തോ പടോ’തി. ഇഹ തു തതിയേ-ത്ഥേ വത്തമാനോ ഗയ്ഹതീതി വുത്തം- ‘വണ്ണന്തരമാപാദിത’ന്തി. രാഗാതി.

അത്ഥഗ്ഗഹണന്തി അത്ഥപ്പധാനത്താ നിദ്ദേസസ്സ വുത്തം. തഞ്ചാചരിയാന മുപദേസതോ അവിച്ഛിന്നാ (ചരിയ) പാരമ്പരിയാവഗമ്യതേ, രാഗാതി കസാവ സങ്ഖാതഅത്ഥനിദ്ദേസോ. തേനാതി പടസ്സ രത്തഭാവേ രാഗസ്സ കരണനിദ്ദേസോ, രത്തന്തി പച്ചയത്ഥനിദ്ദേസോ, പച്ചയോ ചായം കസാ വത്ഥതോ ഭവത്യസമ്ഭവാ, തേന സുത്തേ രാഗാതി വുത്തേപി തബ്ബാചകാ കസാവസദ്ദാതി വിഞ്ഞായതി, രാഗാതി പന തേനാതി രാഗസ്സേവ നിദ്ദിട്ഠേപി തബ്ഭാവേനാ [തബ്ബാവകഭാവേനാ-തി ഭവിതബ്ബം] ത്ഥോ നിദ്ദിട്ഠോ, തബ്ബാചകാ ച ഹോന്തോ‘തേന രത്ത’ന്തി അത്ഥേ ഹോതീതി കസാവേന രത്തന്തി വിഞ്ഞായതീതി രാഗവാചിനോ തതിയന്തത്തം സമ്പജ്ജതി, തേന ‘ണ രാഗാ തേന രത്ത’ന്തി വുത്തേപി ലബ്ഭമാനത്ഥവസേന വുത്തം- ‘രാഗവാചിതതിയന്തതോ’തി. സുത്തേ പന രാഗേന രത്തന്തേതസ്മിം അത്ഥേ രാഗാ രാഗവാചീസദ്ദാ തതിയന്താ ണപ്പച്ചയോ ഹോതീതി അത്ഥോ. അഭിധാനതോതി ഉപചാരവസേന കഥനതോ. വിനാപി തേനാതി തംപച്ചയം വിനാപി.