൨. ആരഭതിസുത്തം
൧൪൨. ‘‘പഞ്ചിമേ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലാ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ലോകസ്മിം. കതമേ പഞ്ച? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ആരഭതി ച വിപ്പടിസാരീ ച ഹോതി; തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം യഥാഭൂതം നപ്പജാനാതി യത്ഥസ്സ തേ ഉപ്പന്നാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അപരിസേസാ നിരുജ്ഝന്തി.
[പു. പ. ൧൯൧] ‘‘ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ആരഭതി, ന വിപ്പടിസാരീ ഹോതി; തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം യഥാഭൂതം നപ്പജാനാതി യത്ഥസ്സ തേ ഉപ്പന്നാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അപരിസേസാ നിരുജ്ഝന്തി.
‘‘ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ന ആരഭതി, വിപ്പടിസാരീ ഹോതി; തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം യഥാഭൂതം നപ്പജാനാതി യത്ഥസ്സ തേ ഉപ്പന്നാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അപരിസേസാ നിരുജ്ഝന്തി.
‘‘ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ന ആരഭതി ന വിപ്പടിസാരീ ഹോതി; തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം യഥാഭൂതം നപ്പജാനാതി യത്ഥസ്സ തേ ഉപ്പന്നാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അപരിസേസാ നിരുജ്ഝന്തി.
‘‘ഇധ പന, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ന ആരഭതി ന വിപ്പടിസാരീ ഹോതി; തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം യഥാഭൂതം പജാനാതി യത്ഥസ്സ തേ ഉപ്പന്നാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അപരിസേസാ നിരുജ്ഝന്തി.
‘‘തത്ര, ഭിക്ഖവേ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ ആരഭതി ച വിപ്പടിസാരീ ച ഹോതി, തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം യഥാഭൂതം നപ്പജാനാതി യത്ഥസ്സ തേ ഉപ്പന്നാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അപരിസേസാ നിരുജ്ഝന്തി, സോ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘ആയസ്മതോ ഖോ ആരമ്ഭജാ [ആരബ്ഭജാ (പീ. ക.), ആരഭജാ (സ്യാ. കം.)] ആസവാ സംവിജ്ജന്തി, വിപ്പടിസാരജാ ആസവാ പവഡ്ഢന്തി [സംവഡ്ഢന്തി (ക.)], സാധു വതായസ്മാ ആരമ്ഭജേ ആസവേ പഹായ വിപ്പടിസാരജേ ആസവേ പടിവിനോദേത്വാ ചിത്തം പഞ്ഞഞ്ച ഭാവേതു [ഭാവേതും (സീ. പീ.)]; ഏവമായസ്മാ അമുനാ പഞ്ചമേന പുഗ്ഗലേന സമസമോ ഭവിസ്സതീ’’’തി.
‘‘തത്ര, ഭിക്ഖവേ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ ആരഭതി ന വിപ്പടിസാരീ ഹോതി, തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം യഥാഭൂതം നപ്പജാനാതി യത്ഥസ്സ തേ ഉപ്പന്നാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അപരിസേസാ നിരുജ്ഝന്തി, സോ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘ആയസ്മതോ ഖോ ആരമ്ഭജാ ആസവാ സംവിജ്ജന്തി, വിപ്പടിസാരജാ ആസവാ ന പവഡ്ഢന്തി, സാധു വതായസ്മാ ആരമ്ഭജേ ആസവേ പഹായ ചിത്തം പഞ്ഞഞ്ച ഭാവേതു; ഏവമായസ്മാ അമുനാ പഞ്ചമേന പുഗ്ഗലേന സമസമോ ഭവിസ്സതീ’’’തി.
‘‘തത്ര, ഭിക്ഖവേ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ ന ആരഭതി വിപ്പടിസാരീ ഹോതി, തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം യഥാഭൂതം നപ്പജാനാതി യത്ഥസ്സ തേ ഉപ്പന്നാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അപരിസേസാ നിരുജ്ഝന്തി, സോ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘ആയസ്മതോ ഖോ ആരമ്ഭജാ ആസവാ ന സംവിജ്ജന്തി, വിപ്പടിസാരജാ ആസവാ പവഡ്ഢന്തി, സാധു വതായസ്മാ വിപ്പടിസാരജേ ആസവേ പടിവിനോദേത്വാ ചിത്തം പഞ്ഞഞ്ച ഭാവേതു; ഏവമായസ്മാ അമുനാ പഞ്ചമേന പുഗ്ഗലേന സമസമോ ഭവിസ്സതീ’’’ തി.
‘‘തത്ര, ഭിക്ഖവേ, യ്വായം പുഗ്ഗലോ ന ആരഭതി ന വിപ്പടിസാരീ ഹോതി, തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം യഥാഭൂതം നപ്പജാനാതി യത്ഥസ്സ തേ ഉപ്പന്നാ പാപകാ അകുസലാ ധമ്മാ അപരിസേസാ നിരുജ്ഝന്തി, സോ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘ആയസ്മതോ ഖോ ആരമ്ഭജാ ആസവാ ന സംവിജ്ജന്തി, വിപ്പടിസാരജാ ആസവാ ന പവഡ്ഢന്തി, സാധു വതായസ്മാ ചിത്തം പഞ്ഞഞ്ച ഭാവേതു; ഏവമായസ്മാ അമുനാ പഞ്ചമേന പുഗ്ഗലേന സമസമോ ഭവിസ്സതീ’’’തി.
‘‘ഇതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇമേ ചത്താരോ പുഗ്ഗലാ അമുനാ പഞ്ചമേന പുഗ്ഗലേന ഏവം ഓവദിയമാനാ ഏവം അനുസാസിയമാനാ അനുപുബ്ബേന ആസവാനം ഖയം പാപുണന്തീ’’തി [പു. പ. ൧൯൧]. ദുതിയം.