൪. യസ്സംദിസംസുത്തം

൧൩൪. ‘‘പഞ്ചഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതോ രാജാ ഖത്തിയോ മുദ്ധാവസിത്തോ യസ്സം യസ്സം ദിസായം വിഹരതി, സകസ്മിംയേവ വിജിതേ വിഹരതി.

‘‘കതമേഹി പഞ്ചഹി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, രാജാ ഖത്തിയോ മുദ്ധാവസിത്തോ ഉഭതോ സുജാതോ ഹോതി മാതിതോ ച പിതിതോ ച, സംസുദ്ധഗഹണികോ, യാവ സത്തമാ പിതാമഹയുഗാ അക്ഖിത്തോ അനുപക്കുട്ഠോ ജാതിവാദേന; അഡ്ഢോ ഹോതി മഹദ്ധനോ മഹാഭോഗോ പരിപുണ്ണകോസകോട്ഠാഗാരോ; ബലവാ ഖോ പന ഹോതി ചതുരങ്ഗിനിയാ സേനായ സമന്നാഗതോ അസ്സവായ ഓവാദപടികരായ; പരിണായകോ ഖോ പനസ്സ ഹോതി പണ്ഡിതോ വിയത്തോ മേധാവീ പടിബലോ അതീതാനാഗതപച്ചുപ്പന്നേ അത്ഥേ ചിന്തേതും; തസ്സിമേ ചത്താരോ ധമ്മാ യസം പരിപാചേന്തി. സോ ഇമിനാ യസപഞ്ചമേന [യസേന പഞ്ചമേന (ക.), പഞ്ചമേന (സീ.)] ധമ്മേന സമന്നാഗതോ യസ്സം യസ്സം ദിസായം വിഹരതി, സകസ്മിംയേവ വിജിതേ വിഹരതി. തം കിസ്സ ഹേതു? ഏവഞ്ഹേതം, ഭിക്ഖവേ, ഹോതി വിജിതാവീനം.

‘‘ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹി ധമ്മേഹി സമന്നാഗതോ ഭിക്ഖു യസ്സം യസ്സം ദിസായം വിഹരതി, വിമുത്തചിത്തോവ [വിമുത്തചിത്തോ (സീ. പീ.), വിമുത്തചിത്തോ ച (ക.)] വിഹരതി. കതമേഹി പഞ്ചഹി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സീലവാ ഹോതി, പാതിമോക്ഖസംവരസംവുതോ വിഹരതി ആചാരഗോചരസമ്പന്നോ അണുമത്തേസു വജ്ജേസു ഭയദസ്സാവീ, സമാദായ സിക്ഖതി സിക്ഖാപദേസു – രാജാവ ഖത്തിയോ മുദ്ധാവസിത്തോ ജാതിസമ്പന്നോ; ബഹുസ്സുതോ ഹോതി സുതധരോ സുതസന്നിചയോ, യേ തേ ധമ്മാ ആദികല്യാണാ മജ്ഝേകല്യാണാ പരിയോസാനകല്യാണാ സാത്ഥം സബ്യഞ്ജനം കേവലപരിപുണ്ണം പരിസുദ്ധം ബ്രഹ്മചരിയം അഭിവദന്തി, തഥാരൂപാസ്സ ധമ്മാ ബഹുസ്സുതാ ഹോന്തി ധാതാ വചസാ പരിചിതാ മനസാനുപേക്ഖിതാ ദിട്ഠിയാ സുപ്പടിവിദ്ധാ – രാജാവ ഖത്തിയോ മുദ്ധാവസിത്തോ അഡ്ഢോ മഹദ്ധനോ മഹാഭോഗോ പരിപുണ്ണകോസകോട്ഠാഗാരോ; ആരദ്ധവീരിയോ വിഹരതി അകുസലാനം ധമ്മാനം പഹാനായ കുസലാനം ധമ്മാനം ഉപസമ്പദായ ഥാമവാ ദള്ഹപരക്കമോ അനിക്ഖിത്തധുരോ കുസലേസു ധമ്മേസു – രാജാവ ഖത്തിയോ മുദ്ധാവസിത്തോ ബലസമ്പന്നോ; പഞ്ഞവാ ഹോതി ഉദയത്ഥഗാമിനിയാ പഞ്ഞായ സമന്നാഗതോ അരിയായ നിബ്ബേധികായ സമ്മാ ദുക്ഖക്ഖയഗാമിനിയാ – രാജാവ ഖത്തിയോ മുദ്ധാവസിത്തോ പരിണായകസമ്പന്നോ; തസ്സിമേ ചത്താരോ ധമ്മാ വിമുത്തിം പരിപാചേന്തി. സോ ഇമിനാ വിമുത്തിപഞ്ചമേന ധമ്മേന സമന്നാഗതോ യസ്സം യസ്സം ദിസായം വിഹരതി വിമുത്തചിത്തോവ വിഹരതി. തം കിസ്സ ഹേതു? ഏവഞ്ഹേതം, ഭിക്ഖവേ, ഹോതി വിമുത്തചിത്താന’’ന്തി. ചതുത്ഥം.