൫. ബ്രാഹ്മണസച്ചസുത്തം

൧൮൫. ഏകം സമയം ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി ഗിജ്ഝകൂടേ പബ്ബതേ. തേന ഖോ പന സമയേന സമ്ബഹുലാ അഭിഞ്ഞാതാ അഭിഞ്ഞാതാ പരിബ്ബാജകാ സിപ്പിനികാതീരേ പരിബ്ബാജകാരാമേ പടിവസന്തി, സേയ്യഥിദം അന്നഭാരോ വരധരോ സകുലുദായീ ച പരിബ്ബാജകോ അഞ്ഞേ ച അഭിഞ്ഞാതാ അഭിഞ്ഞാതാ പരിബ്ബാജകാ. അഥ ഖോ ഭഗവാ സായന്ഹസമയം പടിസല്ലാനാ വുട്ഠിതോ യേന സിപ്പിനികാതീരേ പരിബ്ബാജകാരാമോ തേനുപസങ്കമി.

തേന ഖോ പന സമയേന തേസം അഞ്ഞതിത്ഥിയാനം പരിബ്ബാജകാനം സന്നിസിന്നാനം സന്നിപതിതാനം അയമന്തരാ കഥാ ഉദപാദി – ‘‘ഇതിപി ബ്രാഹ്മണസച്ചാനി, ഇതിപി ബ്രാഹ്മണസച്ചാനീ’’തി. അഥ ഖോ ഭഗവാ യേന തേ പരിബ്ബാജകാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. നിസജ്ജ ഖോ ഭഗവാ തേ പരിബ്ബാജകേ ഏതദവോച –

‘‘കായ നുത്ഥ, പരിബ്ബാജകാ, ഏതരഹി കഥായ സന്നിസിന്നാ, കാ ച പന വോ അന്തരാകഥാ വിപ്പകതാ’’തി? ‘‘ഇധ, ഭോ ഗോതമ, അമ്ഹാകം സന്നിസിന്നാനം സന്നിപതിതാനം അയമന്തരാകഥാ ഉദപാദി – ‘ഇതിപി ബ്രാഹ്മണസച്ചാനി, ഇതിപി ബ്രാഹ്മണസച്ചാനീ’’’തി.

‘‘ചത്താരിമാനി, പരിബ്ബാജകാ, ബ്രാഹ്മണസച്ചാനി മയാ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ പവേദിതാനി. കതമാനി ചത്താരി? ഇധ, പരിബ്ബാജകാ, ബ്രാഹ്മണോ ഏവമാഹ – ‘സബ്ബേ പാണാ അവജ്ഝാ’തി. ഇതി വദം ബ്രാഹ്മണോ സച്ചം ആഹ, നോ മുസാ. സോ തേന ന സമണോതി മഞ്ഞതി, ന ബ്രാഹ്മണോതി മഞ്ഞതി, ന സേയ്യോഹമസ്മീതി മഞ്ഞതി, ന സദിസോഹമസ്മീതി മഞ്ഞതി, ന ഹീനോഹമസ്മീതി മഞ്ഞതി. അപി ച യദേവ തത്ഥ സച്ചം തദഭിഞ്ഞായ പാണാനംയേവ അനുദ്ദയായ [തദഭിഞ്ഞായ അനുദയായ (ക.)] അനുകമ്പായ പടിപന്നോ ഹോതി.

‘‘പുന ചപരം, പരിബ്ബാജകാ, ബ്രാഹ്മണോ ഏവമാഹ – ‘സബ്ബേ കാമാ അനിച്ചാ ദുക്ഖാ വിപരിണാമധമ്മാ’തി. ഇതി വദം ബ്രാഹ്മണോ സച്ചമാഹ, നോ മുസാ. സോ തേന ന സമണോതി മഞ്ഞതി, ന ബ്രാഹ്മണോതി മഞ്ഞതി, ന സേയ്യോഹമസ്മീതി മഞ്ഞതി, ന സദിസോഹമസ്മീതി മഞ്ഞതി, ന ഹീനോഹമസ്മീതി മഞ്ഞതി. അപി ച യദേവ തത്ഥ സച്ചം തദഭിഞ്ഞായ കാമാനംയേവ നിബ്ബിദായ വിരാഗായ നിരോധായ പടിപന്നോ ഹോതി.

‘‘പുന ചപരം, പരിബ്ബാജകാ, ബ്രാഹ്മണോ ഏവമാഹ – ‘സബ്ബേ ഭവാ അനിച്ചാ…പേ… ഭവാനംയേവ നിബ്ബിദായ വിരാഗായ നിരോധായ പടിപന്നോ ഹോതി.

‘‘പുന ചപരം, പരിബ്ബാജകാ, ബ്രാഹ്മണോ ഏവമാഹ – ‘നാഹം ക്വചനി [ക്വചന (സീ. സ്യാ.)] കസ്സചി കിഞ്ചനതസ്മിം ന ച മമ ക്വചനി കത്ഥചി കിഞ്ചനതത്ഥീ’തി. ഇതി വദം ബ്രാഹ്മണോ സച്ചം ആഹ, നോ മുസാ. സോ തേന ന സമണോതി മഞ്ഞതി, ന ബ്രാഹ്മണോതി മഞ്ഞതി, ന സേയ്യോഹമസ്മീതി മഞ്ഞതി, ന സദിസോഹമസ്മീതി മഞ്ഞതി, ന ഹീനോഹമസ്മീതി മഞ്ഞതി. അപി ച യദേവ തത്ഥ സച്ചം തദഭിഞ്ഞായ ആകിഞ്ചഞ്ഞംയേവ പടിപദം പടിപന്നോ ഹോതി. ഇമാനി ഖോ, പരിബ്ബാജകാ, ചത്താരി ബ്രാഹ്മണസച്ചാനി മയാ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ പവേദിതാനീ’’തി. പഞ്ചമം.