໒. ເວທນາຕ຺ຕິກວຓ຺ຓນາ

໑. ເວທນາຕ຺ຕິເກ ປຏິຈ຺ຈາທິນິຍມນ຺ຕິ ຕິກປທສມ຺ພນ຺ຘວເສນ ປຏິຈ຺ຈວາຣາທີສຸ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ປຏິຈ຺ຈສຫຊາຕຏ຺ຐາທິນິຍມນໍ ນ ລຠນ຺ຕິ ເວທນາຣູປນິພ຺ພານານິ. ກສ຺ມາ? ຕິກມຸຕ຺ຕກຕ຺ຕາ. ຕຖາ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນວຈນໍ. ນ ຫິ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ ເວທນໍ ຣູປໍ ນິພ຺ພານຎ຺ຈ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ສຸຂາຍ ເວທນາຍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິຈ຺ຈ ສຸຂາຍ ເວທນາຍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ຕິກຘມ຺ມານນ຺ຕິ ເວທນາຕ຺ຕິກຘມ຺ມານໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍາທີສຸ. ຍຖານຸຣູປໂຕຕິ ເວທນາທີສຸ ໂຍ ຍສ຺ສ ເວທນາຍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓາທິປຈ຺ຈໂຍ ຠວິຕຸໍ ຍຸຕ຺ໂຕ, ຕທນຸຣູປໂຕ. ອາຣມ຺ມຓາທີຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສຍາທິເກ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ.

໑໐. ກຸສລຕ຺ຕິເກປິ ປຣິຫີນນ຺ຕິ ອິທໍ ປຈ຺ຈນີຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຣູປາຣູປຘມ຺ມປຣິຄ຺ຄາຫກຕ຺ຕາຕິ ອິທໍ ອນາທິຠູຕສ຺ສປິ ສຫຊາຕສ຺ສ ອາທິມ຺ຫິ ຐປເນ ກາຣຓວຈນໍ. ອາທິ-ສທ຺ເທນາຕິ ‘‘ສຫຊາຕາທໂຍ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິ-ສທ຺ເທນ. ຍຖາຣຫໍ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິວເສນ ສພ຺ເພ ອຣູປຘມ຺ມາ ອາຣມ຺ມຓາທີນໍ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນວເສນ ສພ຺ພາຣູປຘມ຺ມປຣິຄ຺ຄາຫການໍ ອາຣມ຺ມຓາທີນ’’ນ຺ຕິ. ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອາຣມ຺ມຓາຘິປຕິອາຣມ຺ມຓູປນິສ຺ສຍາທິເກ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ເຕນາຕິ ‘‘ສພ຺ພາຣູປຘມ຺ມປຣິຄ຺ຄາຫກາ ປນາ’’ຕິອາທິວຈເນນ. ສພ຺ພຏ຺ຐານິການໍ…ເປ… ທສ຺ສິຕາ ໂຫຕິ ສຫຊາຕທສ຺ສເນນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອກເທສປຣິຫານິທສ຺ສເນເນວ ຫິ ສມຸທາຍປຣິຫານິ ທສ຺ສິຕາ ໂຫຕີຕິ. ສຫຊາຕາທໂຍຕິ ວາ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ສພ຺ພຏ຺ຐານິກາ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ທສ຺ສິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ສຫຊາຕມູລກາຕິ ສຫຊາຕປຈ຺ຈເຍ ສຕິ ຠວນ຺ຕາ ນ ສຫຊາຕໍ ປຸຣໂຕ ກຕ຺ວາ ປາຬິຍໍ ອາຄຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ສຫຊາຕນິພນ຺ຘນາ…ເປ… ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ໂສ ປຈ຺ຉາຊາໂຕ ກສ຺ມາ ປນ ນ ປຣິຫາຍຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕາຍ ປຣິຫານິຍໍ ອປຣິຫານິຍຎ຺ຈ. ສຫຊາຕນິພນ຺ຘເນຫີຕິ ສຫຊາຕຘມ຺ມນິມິຕ຺ເຕຫິ ປຈ຺ຈຍຠາເວຫິ ອິຘ ປຈ຺ຈຍຘມ຺ມເຫຕຸໂກ ວຸຕ຺ໂຕ. ເອຕ຺ເຖວາຕິ ປຣິຫານິຍໍເຍວ. ສາ ຫິ ອິຘ ອຘິກຕາ. ສຫຊາຕນິພນ຺ຘນານເມວ ປຣິຫານີຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ກິໍ ສພ຺ເພສໍເຍວ ເນສໍ ປຣິຫານີ’’ຕິ ອາສງ຺ກາຍ ອາຫ ‘‘ສຫຊາຕ…ເປ… ທສ຺ສິຕເມຕ’’ນ຺ຕິ.

໑໗. ນຍທສ຺ສນເມວ ກໂຣຕີຕິ ຍຖາ ອເຫຕຸກກິຣິຍເຈຕນໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ນກມ຺ມປຈ຺ຈຍາ’’ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ລພ຺ຠາ, ເອວໍ ນວິປາກປຈ຺ຈຍາຕິປິ ລພ຺ຠາ. ອເຫຕຸກໂມຫໍ ປນ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ນວິປາກປຈ຺ຈຍາ’’ຕິ ລພ຺ຠາ, ນ ‘‘ນກມ຺ມປຈ຺ຈຍາ’’ຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ນ ຈ ປຈ຺ຈຍປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນຘມ຺ມສາມຎ຺ຎທສ຺ສນ’’ນ຺ຕິອາທິ.

໒໕-໓໗. ຍຖາ ກຸສລຕ຺ຕິກໍ, ເອວໍ ຄເຓຕພ຺ພນ຺ຕິ ອິທໍ ຍໍ ສນ຺ຘາຍ ປາຬິຍໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເຫຕຸມູລການໍ…ເປ… ນຄຓນສາມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ. ນ ຫິ ກຸສລຕ຺ຕິເກ ອນຸໂລມປຈ຺ຈນີເຍ ຄຓນາຫິ ເວທນາຕ຺ຕິເກ ຕາ ສມານາ. ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາປິ ໂຍຊິຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ນປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈຍາ ອາຣມ຺ມເຓ ເອກ’’ນ຺ຕິ ອາຣມ຺ມຓໍ ປຐມໍ ວຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ພມ຺ປິ ປຸເຣຊາຕໍ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ປຐມໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ຕຖາ ນເຫຕຸປຈ຺ຈຍາ ກມ຺ເມ ຕີຓີຕິ ອິທເມວ ປທໍ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ນກມ຺ມປຈ຺ຈຍາ ເຫຕຸຍາ ຕີຓີຕິ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິ.

໓໙. ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕຕິ ເຕນ ໂທມນສ຺ເສນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕ. ໂທມນສ຺ສສີເສນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຘມ຺ມາ ວຸຕ຺ຕາ. ສທ຺ຘາປຎ຺ຈເກສູຕິ ສທ຺ຘາສີລສຸຕຈາຄປຎ຺ຎາສຸ. ກຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ວາ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອວເສເສສູຕິ ຣາຄາທີສຸ. ປາຬິຄຕິທສ຺ສນຕ຺ຖນ຺ຕິ ‘‘ເອວໍ ປາຬິ ປວຕ຺ຕາ’’ຕິ ປາຬິຍາ ປວຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ຣາຄາທີຫິ ອຸປນິສ຺ສຍຠູເຕຫິ. ອນຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕຕິ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ. ຕໍ ປາຬິຄຕິໍ ຕິກນ຺ຕຣປາຬິຍາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ກຸສລຕ຺ຕິເກປິຫີ’’ຕິອາທິມາຫ. ອິຘາປີຕິ ອິມສ຺ມິໍ ເວທນາຕ຺ຕິເກປິ.

໖໒. ອນຎ຺ຎຕ຺ຕນ຺ຕິ ອເຠທໍ. ສຸຂເວທນາສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ຫິ ຘມ຺ໂມ ສຸຂເວທນາສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສ຺ເສວ ຘມ຺ມສ຺ສ ເຫຕຸປຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈໂຍ, ນ ອິຕເຣສໍ. ເອສ ນໂຍ ເສສປເທສຸ ເສເສສຸ ຈ ‘‘ຕີຓີ’’ຕິ ອາຄຕຏ຺ຐາເນສຸ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສພ຺ພານິ ຕີຓິ ສຸທ຺ຘານໍ ຕິຓ຺ຓໍ ປທານໍ ວເສນ ເວທິຕພ຺ພານີ’’ຕິ. ‘‘ປຈ຺ຉາຊາຕາ ອຣູປຘມ຺ມານໍ ປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ ຍຸຕ຺ຕເມຕໍ, ປຸເຣຊາຕາ ປນ ອຣູປຘມ຺ມານໍ ປຈ຺ຈຍາ ນ ໂຫນ຺ຕີຕິ ກຖມິທໍ ຄເຫຕພ຺ພນ຺ຕິ ໂຈທນໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ປຸເຣຊາຕາ’’ຕິອາທິ, ປຸເຣຊາຕາ ຫຸຕ຺ວາ ປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຸຣິມຕຣໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຐິຕາ ຫິ ຣູປຘມ຺ມາ ປຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ອຣູປຘມ຺ມານໍ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈໂຍ ໂຫນ຺ຕິ, ນ ຈາຍໍ ນໂຍ ອຣູປຘມ຺ເມສຸ ລພ຺ຠຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຸເຣຊາຕຕ຺ຕາຠາວໂຕ’’ຕິ. ຕຖາ ປຈ຺ຉາຊາຕຕ຺ຕາຠາວໂຕຕິ ຍຖາ ອິມສ຺ມິໍ ຕິເກ ກສ຺ສຈິ ຘມ຺ມສ຺ສ ປຸເຣຊາຕຕ຺ຕາຠາວໂຕ ປຸເຣຊາຕປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຖາ ປຈ຺ຉາຊາຕຕ຺ຕາຠາວໂຕ ປຈ຺ຉາຊາຕາ ຫຸຕ຺ວາ ປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ຫິ ເອກສ຺ມິໍ ສນ຺ຕາເນ ເກສຸຈິ ອຣູປຘມ຺ເມສຸ ປຐມຕຣໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຐິເຕສຸ ປຈ຺ຉາ ເກຈິ ອຣູປຘມ຺ມາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຍໂຕ ເຕ ເຕສໍ ປຈ຺ຉາຊາຕປຈ຺ຈໂຍ ຠເວຍ຺ຍຸໍ.

໘໓-໘໗. ອວເສເສສຸ ອຏ຺ຐສູຕິ ‘‘ສຸຂາຍ ເວທນາຍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ຘມ຺ໂມ’’ຕິອາທິນາ ເອກມູລເກກາວສານາ ເຍ ນວ ນວ ວາຣາ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍາທີສຸ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເຕສຸ ຍຖາວຸຕ຺ຕເມກໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ເສເສສຸ ອຏ຺ຐສຸ. ຕີສ຺ເວວາຕິ ສຸທ຺ເຘສຸ ຕີສ຺ເວວ ສຫຊາຕກມ຺ມປຈ຺ຈໂຍ ລພ຺ຠຕິ.

ເວທນາຕ຺ຕິກວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.