ກາມາວຈຣກຸສລໍ

ນິທ຺ເທສວາຣກຖາວຓ຺ຓນາ

໒. ສນ຺ເຕຕິ ສຠາວໂຕ ວິຊ຺ຊມາເນ. ຜສ຺ສສ຺ສ ວິສຍວິສຍີນໍ ສນ຺ນິປຕນາກາເຣນ ຄເຫຕພ຺ພຕ຺ຕາ ຜຸສນໍ ວິສເຍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສນ຺ນິປຕນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຈິນ຺ຕນຏ຺ເຐນ ຈິຕ຺ຕໍ, ມນນຏ຺ເຐນ ມໂນ’’ຕິອາທິນາ ຈິຕ຺ຕາທິສທ຺ທາ ຈິນ຺ຕນາທິພ຺ຍາປາຣມຸເຂນ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖໍ ວິຠາເວນ຺ຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຈິຕ຺ຕໍ ມໂນຕິອາທີສຸ ວິຍ ກິຈ຺ຈວິເສສໍ ອນເປກ຺ຂິຕ຺ວາ’’ຕິ. ຍຖາ ໂລເກ ວິກຕເມວ ເວກຕໍ, ວິສໂຍ ເອວ ເວສຍນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວໍ ມໂນ ເອວ ມານສນ຺ຕິ ສທ຺ທມຕ຺ຕວິເສໂສ. ນີລາທິ-ສທ຺ທາ ວິຍ ວຕ຺ຖາທີສຸ ຈິຕ຺ເຕສຸ ປຣິສຸທ຺ຘຠາວນິພນ຺ຘນາ ປຓ຺ຑຣສທ຺ທສ຺ສ ປວຕ຺ຕີຕິ ຕສ຺ສ ຄຸຓວິເສສາເປກ຺ຂຕາ ວຸຕ຺ຕາ. ຍຖາ ກາຍິກໍ ສາຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກາຍປ຺ປສາທນິສ຺ສິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ, ເອວໍ ເຈຕສິກໍ ສາຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເຈໂຕນິສ຺ສິຕໍ ສາຕນ຺ຕິ ນິສ຺ສຍວິເສສາເປກ຺ຂຕາ ວຸຕ຺ຕາ. ເອກກ຺ຂຓິກາ ນານາກ຺ຂຓິກາ ຈ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຐິຕິ ນາມ, ຕສ຺ສ ອວຕ຺ຖາວິເສໂສຕິ ອວຕ຺ຖາວິເສສາເປກ຺ໂຂ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຐິຕີຕິ ເອວໍປກາໂຣ ນິທ຺ເທໂສ. ‘‘ນ ລຸພ຺ຠຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວາ ປວຕ຺ຕິອາກາຣຠາເວນ ອລຸພ຺ຠນາຕິ ອໂລໂຠ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ກິຣິຍາຠາວວິເສສາເປກ຺ໂຂ ອລຸພ຺ຠນາຕິ ນິທ຺ເທໂສ. ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອລຸພ຺ຠິຕສ຺ສ ຠາໂວ ອລຸພ຺ຠິຕຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຍໍ ນິທ຺ເທໂສ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຠາວຠູຕຕາວິເສສາເປກ຺ໂຂ ວຸຕ຺ໂຕ. ກຕ຺ຕຸກຣຓຠາວາທໂຍ ສຠາວຘມ຺ມານໍ ອຊ຺ຌາໂຣປນວເສເນວ ສິຊ຺ຌນ຺ຕິ, ຠາວນິທ຺ເທໂສ ປນ ອຊ຺ຌາໂຣປນານເປກ຺ໂຂ, ຕໂຕເຍວ ຈ ວິເສສນ຺ຕຣວິນິມຸຕ຺ໂຕ ວິນິວຕ຺ໂຕ ວິເສສໂຕ ນິຊ຺ຊີວຠາວຄິຠາວໂຕ ສຠາວນິທ຺ເທໂສ ນາມ ໂຫຕີຕິ ຜສ຺ໂສຕິ ອິທໍ ຜຸສນຏ຺ເຐນ ‘‘ຘມ຺ມມຕ຺ຕທີປນໍ ສຠາວປທ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອາຣມ຺ມຓໍ ຜຸສນ຺ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປວຕ຺ຕິອາກາໂຣ ຜຸສນພ຺ຍາປາໂຣ ໂຫຕີຕິ ‘‘ຜຸສນກິຣິຍາ ຜຸສນາກາໂຣ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສມ຺ຜຸສນາຕິ ສໍ-ສທ຺ໂທ ‘‘ສມຸທໂຍ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ ສມາຄມຕ຺ຖທີປໂກຕິ ອາຫ ‘‘ສມາຄມຜຸສນາ’’ຕິ. ‘‘ຜຸສາມິ ເນກ຺ຂມ຺ມສຸຂ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ (ຘ. ປ. ໒໗໒) ປຏິລາໂຠປິ ຜຸສນາ ສມ຺ຜຸສນາຕິ ຈ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອາຫ ‘‘ນ ປຏິລາຠສມ຺ຜຸສນາ’’ຕິ.

ອປເຣນ ເວວຈເນນ. ພຫຸສ຺ສຸຕຠາວສມ຺ປາທິກາຍ ປຎ຺ຎາຍ ປຓ຺ຑິຈ຺ຈປຣິຍາໂຍ. ສິປ຺ປາຍຕນາທີສຸ ທກ຺ຂຕາຠູຕາຍ ໂກສລ຺ລປຣິຍາໂຍ, ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ຕິກ຺ຂສຸຂຸມາຍ ເນປຸຎ຺ຎປຣິຍາໂຍ, ສມ຺ມາ ຘມ຺ເມ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິຍາ ເວຠພ຺ຍາປຣິຍາໂຍຕິ ເອວມາທິນາ ເຕສຸ ເຕສຸ ປຎ຺ຎາວິເສເສສຸ ເຕ ເຕ ປຣິຍາຍວິເສສາ ວິເສເສນ ປວຕ຺ຕາຕິ ເຕສໍ ປຎ຺ຎາວິເສສານໍ ນານາກາເລ ລພ຺ຠມານຕາ ວຸຕ຺ຕາ, ອິຕເຣປິ ອນຸຄຕາ ໂຫນ຺ຕິ ເຍຠຸຍ຺ເຍນາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຕ຺ຖນານຕ຺ເຕນ ປຎ຺ຎາທິອຕ຺ຖວິເສເສນ. ໂກໂຘ ກຸຊ຺ຌນາ ກຸຊ຺ຌິຕຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອວໍປກາຣາ ນິທ຺ເທສາ ສຠາວາກາຣຠາວທີປນວເສນ ພ຺ຍຎ຺ຊນວເສເນວ ວິຠາຄວຈນໍ. ປຓ຺ຑິຈ຺ຈນ຺ຕິອາທໂຍ ປຎ຺ຎາວິເສສນິພນ຺ຘນຕ຺ຕາ ອຕ຺ຖວເສນ ວິຠາຄວຈນນ຺ຕິ ອິມມຕ຺ຖມາຫ ‘‘ອຖ ວາ’’ຕິອາທິນາ. ເອວມາກາໂຣ ປນາຕິ ປຸຣິມາກາຣໂຕ ວິເສໂສ ອຕ຺ຖໂຕ ວິຠຕ຺ຕິຄມນສ຺ສ ກາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປຏິກ຺ຂິປນໍ ປຏິເສຘນໍ ປຏິກ຺ເຂໂປ, ຕສ຺ສ ນານຕ຺ຕໍ ວິເສໂສ ປຏິກ຺ເຂປນານຕ຺ຕໍ, ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາຍ ປຏິກ຺ເຂໂປ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາປຏິກ຺ເຂໂປ, ເຕນ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາປຏິກ຺ເຂເປນ ນານຕ຺ຕໍ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາປຏິກ຺ເຂປນານຕ຺ຕໍ. ຕໍ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາປຏິກ຺ເຂປນານຕ຺ຕໍ ປນ ໂກຘຄຣຸຕາທິເຠທຠິນ຺ນນ຺ຕິ ‘‘ໂກຘຄຣຸຕາທິວິສິຏ຺ເຐນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂກຘາທີຫິ ວິສິຏ຺ໂຐ ຠິນ຺ໂນ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາຍ ປຏິກ຺ເຂໂປ ປຏິເສຘນໍ ໂກຘາທິວິສິຏ຺ຐປຏິກ຺ເຂໂປ. ໂກຘຄຣຸຕາທິເຍວ, ຕສ຺ສ ນານຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາປຏິປກ຺ຂນານຕ຺ເຕນາຕິ ໂກຘຄຣຸຕາ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາຍ ປຏິປກ຺ໂຂ. ມກ຺ຂລາຠສກ຺ກາຣຄຣຸຕາ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາຍ ປຏິປກ຺ໂຂຕິ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາຍ ປຏິປກ຺ຂຠາວວິເສເສນ ອສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາ ຕພ຺ຠາເວນ ເອກີຠູຕາປິ ນານຕ຺ຕໍ ຄຕາ. ຍສ຺ມາ ປນ ໂກໂຘ ອຕ຺ຖໂຕ ໂທໂສເຍວ. ມກ຺ໂຂ ໂທສປ຺ປຘານາ ປຣຄຸຓວິທ຺ຘໍສນາກາຣປ຺ປວຕ຺ຕາ ອກຸສລາ ຂນ຺ຘາ. ຕຄ຺ຄຣຸຕາ ຈ ເຕສໍ ສາທຣອຠິສງ຺ຂຣຓວເສນ ປວຕ຺ຕນເມວ. ລາຠຄຣຸຕາ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຈ຺ຈຍານໍ ສກ຺ກາຣຄຣຸຕາ, ເຕສໍເຍວ ສຸສງ຺ຂຕານໍ ລທ຺ຘກາມຕາ. ຕທຸຠເຍສຸ ຈ ອາທຣກິຣິຍາ ຕຖາປວຕ຺ຕາ ອິຈ຺ຉາເຍວ, ຕສ຺ມາ ‘‘ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາປຏິປກ຺ຂນານຕ຺ເຕນ ອສທ຺ຘມ຺ມາ ນານຕ຺ຕໍ ຄຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາ ຫິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອສທ຺ຘມ຺ມາ ອິຈ຺ເຈວ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐາ. ອສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ ປຸຣິມສ຺ມິໍ ວິກປ຺ເປ ‘‘ນ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາ’’ຕິ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາ ນ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຸຕິຍສ຺ມິໍ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາຍ ປຏິປກ຺ໂຂຕິ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາ ເອວ ວາ ປຏິປກ຺ໂຂ, ຕສ຺ສ ນານຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາປຏິປກ຺ຂນານຕ຺ເຕນາຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ໂກຘມກ຺ຂຄຣຸຕານຎ຺ຫິ ສທ຺ຘມ຺ມວິເສສາ ປວຕ຺ຕິເຠທຠິນ຺ນາ ເມຕ຺ຕາ ປຏິປກ຺ໂຂ. ລາຠສກ຺ກາຣຄຣຸຕານໍ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາ ສນ຺ໂຕສາ. ເຕນ ໂກຘຄຣຸຕາ ນ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາຕິ ໂກຘຄຣຸຕາ ກາຍຈິ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາຍ ປຏິປກ຺ໂຂຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ຕຖາ ມກ຺ຂຄຣຸຕາທີສຸປິ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ສທ຺ຘມ຺ມາ ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາ ນ ໂກຘຄຣຸຕາ…ເປ… ສທ຺ຘມ຺ມຄຣຸຕາ ນ ສກ຺ກາຣຄຣຸຕາ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໔.໔໔) ອາຄຕຕນ຺ຕິປິ ສມຕ຺ຖິຕາ ຠວຕິ. ໂລໂຠ ນ ໂຫຕີຕິ ອໂລໂຠ ລຸພ຺ຠນາ ນ ໂຫຕີຕິ ອລຸພ຺ຠນາຕິ ເອວມາທິໂກ ອໂລໂຠຕິອາທີນໍ ໂລຠາທິວິສິຏ຺ໂຐ ປຏິກ຺ເຂໂປ ‘‘ຜສ຺ໂສ ຜຸສນາ’’ຕິອາທິເກຫິ ວິສທິສຠາວໂຕ ‘‘ຜສ຺ສາທີຫິ ນານຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ຜສ຺ສາທີຫີຕິ ເຈຕ຺ຖ ອລຸພ຺ຠນາທໂຍປິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ໂລຠາທິປຏິປກ຺ເຂນາຕິ ‘‘ໂລຠປຏິປກ຺ໂຂ ອໂລໂຠ’’ຕິອາທິນາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ເສສໍ ປຸຣິມສທິສເມວ. ອໂລຠາໂທສາໂມຫານໍ ວິຘຸຣຕາຍ ປຏິປກ຺ຂຠາເວນ ຈ ລພ຺ຠມາໂນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິສທິໂສ ໂລຠາທິວິສິຏ຺ຐປຏິກ຺ເຂປຠາເວນ ໂລຠາທິປຏິປກ຺ຂຠາເວນ ຈ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອໂລຠາ…ເປ… ໂຍເຊຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ພຫູຫິ ປກາເຣຫິ ທີເປຕພ຺ພຕ຺ຖຕາ ມຫຕ຺ຖຕາ. ອາທຣວເສນ ໂສຕູນໍ.

໓. ຍທິປິ ເອກສ຺ມິໍ ຂເຓ ເອກໍເຍວ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ, ຉສຸປິ ປນ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຣຫຕ຺ຕາ ‘‘ເຕຫິ ວາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສາຕິ ສາຕສ຺ສ ສຸຂສ຺ສ. ຊາຕາຕິ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ກາຣຓຠາເວນ ຜສ຺ສຕ຺ຖໍ ປວຕ຺ຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍຖາ ເຈຕສິກສາຕສງ຺ຂາຕາ ໂສມນສ຺ສເວທນາ ສເຫວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ເອວໍ ຕທນຸຣູປຜສ຺ສສຫິຕາ ຫຸຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕາ ຕຊ຺ຊາຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ສາທຍຕີຕິ ອຘິຄມາສີສາຍ ອນຎ຺ຎນິນ຺ນໍ ກໂຣຕິ.

໕. ນ ຕສ຺ສາ ຕຊ຺ຊຕາຕິ ຕສ຺ສາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸຍາ ຕສ຺ສາຣຸປ຺ປາ ‘‘ຕສ຺ສ ຊາຕາ’’ຕິ ວາ ອຸຠຍຖາປິ ຕຊ຺ຊຕາ ນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ຍທິປິ ຜສ຺ໂສ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ວິເສສປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫຕິ, ຕຖາປິ ໂສ ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິເຍວາຕິ ຕສ຺ສ ຕຊ຺ຊາມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸສມ຺ຜສ຺ສຊຕາ ວຕ຺ຕພ຺ພາຕິ ໂຈທນໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ນ ຈ ຕເທວາ’’ຕິອາທິ. ເຕຫິ ອາຣມ຺ມເຓຫິ ຊາຕາ ຕຊ຺ຊາຕິ ອິມິນາປິ ອຕ຺ເຖນ ຕຊ຺ຊາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸສມ຺ຜສ຺ສຊາຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ. ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປນ ຕຊ຺ຊຕາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ລພ຺ຠເຕວ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ກິໍ ວາ ເອເຕນາ’’ຕິອາທິນາ ຜສ຺ສາທີນໍ ຕຖາ ເທເສຕພ຺ພຕໍ ອາຫ.

໗. ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣມ຺ມເຓ ອານຍນາກາຣປ຺ປວຕ຺ໂຕ ວິຕກ຺ໂກ ອຕ຺ຖໂຕ ອາຣມ຺ມຓໍ ຕຕ຺ຖ ອາກຑ຺ຒນ຺ໂຕ ວິຍ ໂຫຕີຕິ ‘‘ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ອາກຑ຺ຒນໍ ວິຕກ຺ກນ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໘. ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ອນຸມຊ຺ຊນາກາຣປ຺ປວຕ຺ໂຕ ວິຈາໂຣ ຕຕ຺ຖ ປຣິພ຺ຠມນ຺ໂຕ ວິຍ ສມນ຺ຕໂຕ ຈຣນ຺ໂຕ ວິຍ ຈ ໂຫຕີຕິ ‘‘ສມນ຺ຕໂຕ ຈຣຓໍ ວິຈຣຓ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໑໑. ຕຖາ ອວຏ຺ຐານມຕ຺ຕຠາວໂຕຕິ ປາຓວຘາທິສາຘນອວຏ຺ຐານມຕ຺ຕຠາວໂຕ, ນ ພລວຠາວໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໑໔. ເຍນ ຘມ຺ເມນ ຈິຕ຺ເຕ ອາຣມ຺ມຓໍ ອຸປຕິຏ຺ຐຕິ ໂຊຕຕິ ຈ, ໂສ ຘມ຺ໂມ ອຸປຏ຺ຐານໍ ໂຊຕນນ຺ຕິ ຈ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ອຸປຏ຺ຐານໍ ໂຊຕນຎ຺ຈ ສຕິເຍວາ’’ຕິ.

໑໖. ສຓ຺ຫຏ຺ເຐນາຕິ ສຸຂຸມຏ຺ເຐນ.

໓໐. ຠາໂວຕິ ຫິຣິຍນໍ ວທຕິ.

໓໓. ນ ພ຺ຍາປາເທຕພ຺ໂພຕິ ອພ຺ຍາປຊ຺ຊ-ສທ຺ທສ຺ສ ກມ຺ມຕ຺ຖຕໍ ອາຫ.

໔໒-໔໓. ຍທິ ອນວຊ຺ຊຘມ຺ມານໍ ສີຆສີຆປຣິວຕ຺ຕນສມຕ຺ຖຕາ ລຫຸຕາ, ສາວຊ຺ຊຘມ຺ມານໍ ກຖນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອວິຊ຺ຊານີວຣຓານ’’ນ຺ຕິອາທິ. ເຕສໍ ຠາໂວ ຄຣຸຕາຕິ ເອເຕນ ສຕິປິ ສພ຺ເພສໍ ອຣູປຘມ຺ມານໍ ສມານຂຓຕ຺ເຕ ໂມຫສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ສາຕິສໂຍ ທນ຺ໂຘ ປວຕ຺ຕິອາກາໂຣຕິ ທສ຺ເສຕິ. ໂສ ປນ ເຕສໍ ທນ຺ຘາກາໂຣ ສນ຺ຕາເນ ປາກໂຏ ໂຫຕິ.

໔໔-໔໕. ອປ຺ປຏິຆາໂຕ ອວິໂລມນໍ.

໔໖-໔໗. ກິລິນ຺ນນ຺ຕິ ອວສ຺ສຸຕໍ.

໕໐-໕໑. ປຈ຺ໂຈສກ຺ກນໍ ມາຍາ ຍາ ອຈ຺ຈສຣາຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຣຸມກ຺ຂນໍ ວຓາເລປນໍ. ເວຬຸ ເອວ ທາຕພ຺ພຠາເວນ ປຣິຄ຺ຄຫິໂຕ ເວຬຸທານໍ ນາມ.

ນິທ຺ເທສວາຣກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ໂກຏ຺ຐາສວາຣກຖາວຓ຺ຓນາ

໕໘-໑໒໐. ເຕຕິ ຜສ຺ສປຎ຺ຈມກາທໂຍ. ສງ຺ຄຫຄມເນເນວາຕິ ສາຘາຣຓຕາທິນາ ເກນຈິ ສທິສຕາເລເສນ, ນ ຜສ຺ສາທໂຍ ວິຍ ວິສຸໍ ຘມ຺ມຠາເວເນວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຖາ ອວິປ຺ປກິຓ຺ຓຕ຺ຕາຕິ ຜສ຺ສາທໂຍ ວິຍ ສຣູເປນ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ອວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ຍທິປິ ຉນ຺ທາທໂຍ ສງ຺ຄຫສຸຎ຺ຎຕວາເຣສຸປິ ສຣູເປນ ນ ວຸຕ຺ຕາ, ຂນ຺ຘາຍຕນຘາຕຸຣາສີສຸ ປນ ສງ຺ຄຫິຕາເຍວາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍສ຺ມາ ປນາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕໍນິທ຺ເທເສຕິ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘນິທ຺ເທເສ. ຂນ຺ຘານໍ ຘາຕາຍຕນຠາເວ ພ຺ຍຠິຈາຣາຠາວໂຕ ອຂນ຺ຘຠາວນິວາຣເຓນ ອນາຍຕນາຘາຕຸຠາວນິວາຣຓມ຺ປິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ນ ເຍວາປນກາ ຐເປຕພ຺ພາຕິ ຂນ຺ຘາທິຣາສິອນ຺ໂຕຄຘຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸທ຺ເທສາທີສຸ ປນ ‘‘ເຍວາປນາຕ຺ເວວ ວຸຕ຺ຕານໍ ເຕສໍ ຕຖາເຍວ ສງ຺ຄໂຫ ຍຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ຐເປຕ຺ວາ ເຍວາປນເກ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຣູເປນ ອວຸຕ຺ຕານມ຺ປິ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທປຣິຍາປນ຺ນານໍ ຂນ຺ຘາທິຠາໂວ ນ ວາເຣຕພ຺ໂພຕິ ນ ເຍວາປນກາ ຐເປຕພ຺ພາຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຸຠເຍສມ຺ປິ ອຘິປ຺ປາໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອາຫາຣປຈ຺ຈຍສງ຺ຂາເຕນາຕິ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກປຈ຺ຈຍສງ຺ຂາເຕນ. ໂສ ຈ ອາຫາຣານໍ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກຠາໂວ ປາກໂຏຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ໂຕ, ນ ຊນກຕ຺ຕາຠາວໂຕ. ໂອຊຏ຺ຐມກຣູປສ຺ສ ຫິ ເວທນາທີນຎ຺ຈ ອາຫາຣຓໂຕ ເຕສໍ ຊນກຕ຺ຕໍ ລພ຺ຠຕີຕິ. ຍທິ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠໂກ ອິຘ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ອຘິປ຺ເປໂຕ, ກພຬີກາຣາຫາຣສ຺ສ ຕາວ ໂຫຕຸ, ອິຕເຣສໍ ກຖນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຍຖາ ຫີ’’ຕິອາທິ. ສຫຊາຕາທິປຈ຺ຈເຍຕິ ສຫຊາຕອຎ຺ຎມຎ຺ຎນິສ຺ສຍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕອຕ຺ຖິອວິຄຕປຈ຺ຈເຍ ວທຕິ, ມຫາຈຕຸກ຺ກໍ ວາ, ເອເກນາກາເຣນາຕິ ຣູປາຣູປານໍ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກຕ຺ເຕນ ອຸປກາຣກຠາວມາຫ. ໂສ ເອວ ຈ ເນສໍ ອາຫຣຓກິຈ຺ຈໍ. ‘‘ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ ວຈນໂຕ ເຈຕນາຍ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠາໂວ ສາຕິສໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິເສເສນາ’’ຕິ.

ຍຖາຄຕມຄ຺ໂຄຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ກາຣຓຜລານໍ ອເຠທູປຈາເຣນາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ນານາກ຺ຂຓິໂກ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກມຄ຺ໂຄ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ເອຕສ຺ສາຕິ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກມຄ຺ຄູປນິສ຺ສໂຍ. ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ຍຖາຄຕມຄ຺ຄປຣິຍາໂຍ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ຕສ຺ສ ຍາ ປຸຣິມກາລຠູຕາ ອເຠໂທປຈາຣສິທ຺ຘາ ອາຄມນາວຕ຺ຖາ ຕໂຕ ນາຕິວິລກ຺ຂຓາຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ວິຠາເວຕີຕິ ອາຫ ‘‘ປຸພ຺ພຠາຄ…ເປ… ທີປິຕາ’’ຕິ. ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ຈິຕ຺ຕວິຈິຕ຺ຕຕາ ວິຊານນຠາວວິເສສາ ເອວາຕິ ອາຫ ‘‘ວິຊານນເມວ ຈິຕ຺ຕວິຈິຕ຺ຕຕາ’’ຕິ. ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘາທີນນ຺ຕິ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ‘‘ທ຺ວາຍຕນານິ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິອາທີສຸ ວຸຕ຺ຕມນາຍຕນາທໂຍປິ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ຕປ຺ປຏິກ຺ເຂໂປຕິ ຕສ຺ສ ຊາຕິນິທ຺ເທສຠາວສ຺ສ ປຏິກ຺ເຂໂປ. ກໂຕ ໂຫຕີຕິ ເອເຕນ ອາຫາຣິນ຺ທ຺ຣິຍຌານມຄ຺ຄຜລເຫຕຸໂຍ ຍຕ຺ຕກາ ອິມສ຺ມິໍ ຈິຕ຺ເຕ ລພ຺ຠນ຺ຕິ, ເຕ ສພ຺ເພປິ ‘‘ເອໂກ ວິຎ຺ຎາຓາຫາໂຣ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິນາ ອວຸຕ຺ຕາປິ ອຕ຺ຖໂຕ ວຸຕ຺ຕາເຍວາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເອສ ນໂຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖາປິ.

ໂກຏ຺ຐາສວາຣກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສຸຎ຺ຎຕວາຣາທິວຓ຺ຓນາ

໑໒໑-໑໔໕. ຍຖາວຸຕ຺ເຕ ສມເຍຕິ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣສມູເຫ.

໑໔໖. ອຸສ຺ສາຫນໍ ເປສນໍ ນິໂຍຊນໍ.

໑໕໖-໑໕໙. ນາຕິສມາຫິຕາຍາຕິ ນານາວຊ຺ຊນູປຈາຣໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ເຍວາປນເກຫິປິ ນິພ຺ພິເສສຕໍ ທສ຺ເສຕິ ກຣຸຓາມຸທິຕານມ຺ປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ.

ກາຍວຈີກິຣິຍາ ກາຍວຈີປວຕ຺ຕິ, ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ ເອວ ວາ. ອສມຕ຺ຕຠາວນນ຺ຕິ ປຸພ຺ພຠາຄຠາວນມາຫ.

ກາມາວຈຣກຸສລວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.