ປຎ຺ຈວຄ຺ໂຄ

ກມ຺ມວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໔໘໓. ກມ຺ມວຄ຺ເຄ ຐປິຕອຸໂປສຖປວາຣຓານໍ ກຕ຺ຕິກມາເສ ສາມຄ຺ຄິຍາ ກຕາຍ ສາມຄ຺ຄີປວາຣຓໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ອຸໂປສຖໍ ກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຐເປຕ຺ວາ ກຕ຺ຕິກມາສ’’ນ຺ຕິ. ສເຈ ປນ ເຕສໍ ນານາສີມາສຸ ມຫາປວາຣຓາຍ ວິສຸໍ ປວາຣິຕານໍ ກຕ຺ຕິກມາສພ຺ຠນ຺ຕເຣ ສາມຄ຺ຄີ ໂຫຕິ, ສາມຄ຺ຄີອຸໂປສໂຖ ເອວ ເຕຫິ ກຕ຺ຕພ຺ໂພ, ນ ປວາຣຓາ. ເອກສ຺ມິໍ ວສ຺ເສ ກຕປວາຣຓານໍ ປຸນ ປວາຣຓາຍ ອວິຫິຕຕ຺ຕາ. ສາມຄ຺ຄີທິວໂສຕິ ອນຸໂປສຖທິວເສ ສາມຄ຺ຄີກຣຓໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສເຈ ປນ ຈາຕຸທ຺ທສິຍໍ, ປນ຺ນຣສິຍໍ ວາ ສງ຺ໂຆ ສາມຄ຺ຄິໍ ກໂຣຕິ, ຕທາ ສາມຄ຺ຄີອຸໂປສຖທິວໂສ ນ ໂຫຕິ, ຈາຕຸທ຺ທສີປນ຺ນຣສີອຸໂປສໂຖວ ໂຫຕິ. ອຸປຣິ ປວາຣຓາຍປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ປຈ຺ຈຸກ຺ກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ຐປິຕທິວໂສຕິ ຠຓ຺ຑນກາຣເກຫິ ອຸປທ຺ທຸຕາ ວາ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ ປວາຣຓາສງ຺ຄຫໍ ວາ ກຕ຺ວາ ຐປິໂຕ ກາຬປກ຺ຂຈາຕຸທ຺ທສີທິວໂສວ. ທ຺ເວ ຈ ປຸຓ຺ຓມາສິໂຍຕິ ປຸພ຺ພ-ກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມາ, ປຈ຺ຉິມກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມາ ຈາຕິ ທ຺ເວ ປຸຓ຺ຓມາສິໂຍ. ເອວໍ ຈຕຸພ຺ພິຘມ຺ປີຕິ ປຸຓ຺ຓມາສີທ຺ວເຍນ ສທ຺ຘິໍ ສາມຄ຺ຄີປວາຣຓໍ, ຈາຕຸທ຺ທສີປວາຣຓຎ຺ຈ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິທຎ຺ຈ ປກຕິຈາຣິຕ຺ຕວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຖາຣູປປຈ຺ຈເຍ ປນ ສຕິ ອຸຠິນ຺ນໍ ປຸຓ຺ຓມາສີນໍ ປຸຣິມາ ທ຺ເວ ຈາຕຸທ຺ທສິໂຍປິ ກາຬປກ຺ຂຈາຕຸທ຺ທສິຍາ ອນນ຺ຕຣາ ປນ຺ນຣສີປີຕິ ອິເມປິ ຕໂຍ ທິວສາ ປວາຣຓາທິວສາ ເອວາຕິ ອິມໍ ສຕ຺ຕວິຘມ຺ປິ ປວາຣຓາທິວສໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ທິວເສ ປວາເຣຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

໔໘໔. ອນຸສ຺ສາວນກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາຕິ ປຐມໍ ອນຸສ຺ສາວນໍ ສາເວຕ຺ວາ ‘‘ເອສາ ຎຕ຺ຕີ’’ຕິ ອນຸສ຺ສາວນານນ຺ຕຣເມວ ສກລໍ ຎຕ຺ຕິໍ ວຕ຺ວາ, ປຣິໂຍສາເນ ‘‘ເອສາ ຎຕ຺ຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໔໘໕. ຍ຺ວາຍນ຺ຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນປ຺ປເຠໂທ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ທສຘາ ພ຺ຍຎ຺ຊນພຸທ຺ຘິຍາ ປເຠໂທຕິ ເອຕ຺ຖ ທສຘາ ທສວິເຘນ ພ຺ຍຎ຺ຊນານໍ ປເຠໂທຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ເກນາຍໍ ປເຠໂທຕິ ອາຫ ‘‘ພ຺ຍຎ຺ຊນພຸທ຺ຘິຍາ’’ຕິ. ຍຖາຘິປ຺ເປຕຕ຺ຖພ຺ຍຎ຺ຊນໂຕ ພ຺ຍຎ຺ຊນສງ຺ຂາຕານໍ ອກ຺ຂຣານໍ ຊນິກາ ພຸທ຺ຘິ ພ຺ຍຎ຺ຊນພຸທ຺ຘິ, ຕາຍ ພ຺ຍຎ຺ຊນພຸທ຺ຘິຍາ, ອກ຺ຂຣສມຸຏ຺ຐາປກຈິຕ຺ຕເຠເທເນວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍໍ ວາ ສໍໂຍຄປຣໍ ກຕ຺ວາ ວຸຈ຺ຈຕິ, ອິທມ຺ປິ ຄຣຸກນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

ຕຕ຺ຖ ອາຍສ຺ມໂຕຕິອາທີສຸ ຍານິ ອນນ຺ຕຣິຕານິ ສ-ກາຣມ-ກາຣາທິພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ‘‘ສໍໂຍໂຄ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ໂສ ສໍໂຍໂຄ ປໂຣ ຍສ຺ສ ອ-ກາຣາທິໂນ, ໂສ ສໍໂຍຄປໂຣ ນາມ. ຣສ຺ສນ຺ຕິ ອກາຣາທິພ຺ຍຎ຺ຊນຣຫິຕໍ ສຣໍ. ອສໍໂຍຄປຣນ຺ຕິ ‘‘ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕີ’’ຕິອາທີສຸ ຍ-ກາຣ ນ-ກາຣາທິພ຺ຍຎ຺ຊນສຫິຕສຣໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕ-ກາຣສ຺ສ ຖ-ກາຣໍ ອກຕ຺ວາ ວຄ຺ຄນ຺ຕເຣ ສິຖິລເມວ ກຕ຺ວາ ‘‘ສຸຓາຏຸ ເມ’’ຕິອາທິໍ ວທນ຺ໂຕປິ ທຸຣຸຕ຺ຕໍ ກໂຣຕິເຍວ ຐເປຕ຺ວາ ອນຸຣູປໍ ອາເທສໍ. ຍຎ຺ຫິ ‘‘ສຈ຺ຈິກຕ຺ຖປຣມຕ຺ເຖນາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ສຈ຺ຈິກຏ຺ຐປຣມຏ຺ເຐນາ’’ຕິ ຈ ‘‘ອຕ຺ຖກຖາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ອຏ຺ຐກຖາ’’ຕິ ຈ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕາທິສໍ ປາຬິອຏ຺ຐກຖາສຸ ທິຏ຺ຐປໂຍຄໍ, ຕທນຸຣູປຎ຺ຈ ວຕ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຕໂຕ ອຎ຺ຎໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ອນຸກ຺ກມາຄຕໍ ປເວຓິໍ ອວິນາເສນ຺ເຕນາ’’ຕິອາທິ.

ທີເຆ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ຣສ຺ສນ຺ຕິອາທີສຸ ‘‘ຠິກ຺ຂູນ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ຠິກ຺ຂຸນ’’ນ຺ຕິ ວາ ‘‘ພຫູສູ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ພຫຸສູ’’ຕິ ວາ ‘‘ນກ຺ຂມຕີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ນ ຂມຕີ’’ຕິ ວາ ‘‘ອຸປສມ຺ປທາເປກ຺ໂຂ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ອຸປສມ຺ປທາເປໂຂ’’ຕິ ວາ ເອວໍ ອນຸຣູປຏ຺ຐາເນສຸ ເອວ ທີຆຣສ຺ສາທິ ຣສ຺ສທີຆາທິວເສນ ປຣິວຕ຺ເຕຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ນ ປນ ‘‘ນາໂຄ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ນໂຄ’’ຕິ ວາ ‘‘ສງ຺ໂຆ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ສໂຆ’’ຕິ ວາ ‘‘ຕິສ຺ໂສ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ຕິໂສ’’ຕິ ວາ ‘‘ຍາຈຕີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ຍາຈນ຺ຕີ’’ຕິ ວາ ເອວໍ ອນນຸຣູປຏ຺ຐາເນສຸ ວຕ຺ຕຸໍ. ສມ຺ພນ຺ຘໍ, ປນ ວວຕ຺ຖານຎ຺ຈ ສພ຺ພຖາປິ ວຏ຺ຏຕີຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

໔໘໖. ເສສສີມາສຸປີຕິ ອຕິມຫຕີອາທີສຸ ທສສຸປິ.

໔໘໘. ຈຕຸວຄ຺ຄກຣເຓຕິ ຈຕຸວຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ກຕ຺ຕພ຺ເພ. ອນິສ຺ສາຣິຕາຕິ ອຸໂປສຖຏ຺ຐປນາທິນາ ວາ ລທ຺ຘິນານາສໍວາສກຠາເວນ ວາ ນ ພຫິກຕາ. ອຏ຺ຐກຖາຍຎ຺ຫິ ‘‘ອປກຕຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກສ຺ສ ວາ, ຍສ຺ສ ວາ ອຸໂປສຖປວາຣຓາ ຐປິຕາ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ (ປຣິ. ອຏ຺ຐ. ໔໒໕) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຐປິຕອຸໂປສຖປວາຣໂຓ ຠິກ຺ຂຸ ອປກຕຕ຺ໂຕ ເອວາຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ປຣິສຸທ຺ຘສີລາຕິ ປາຣາຊິກໍ ອນາປນ຺ນາ ອຘິປ຺ເປຕາ. ປຣິວາສາທິກມ຺ເມສຸ ປນ ຄຣຸກຏ຺ຐາປິ ອປກຕຕ຺ຕາ ເອວາຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ອວເສສາ…ເປ… ຉນ຺ທາຣຫາວ ໂຫນ຺ຕີຕິ ສງ຺ຆໂຕ ຫຕ຺ຖປາສໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ຐິເຕ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອວິຊຫິຕ຺ວາ ຐິຕາ ປນ ຉນ຺ທາຣຫາ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕປິ ຈຕຸວຄ຺ຄາທິໂຕ ອຘິກາ ຫຕ຺ຖປາສໍ ວິຊຫິຕ຺ວາວ ຉນ຺ທາຣຫາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ສງ຺ຆໂຕ ຫຕ຺ຖປາສໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ຐິເຕເນວ ຉນ຺ໂທ ວາ ປາຣິສຸທ຺ຘິ ວາ ທາຕພ຺ພາ.

ກມ຺ມວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອປໂລກນກມ຺ມກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໙໖. ເອຕຣຫິ ສເຈປິ ສາມເຓໂຣຕິອາທີສຸ ພຸທ຺ຘາທີນໍ ອວຓ຺ຓຠາສນມ຺ປິ ອກປ຺ປິຍາທິໍ ກປ຺ປິຍາທິຠາເວນ ທີປນມ຺ປິ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິຍຎ຺ເຎວ ປວິສຕິ. ເຕເນວ ວກ຺ຂຕິ ‘‘ຕໍ ລທ຺ຘິໍ ນິສ຺ສຊ຺ຊາເປຕພ຺ໂພ’’ຕິ. ຠິກ຺ຂູນມ຺ປິ ເອເສວ ນໂຍ. ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິໂກຕິ ພຸທ຺ຘວຈນາຘິປ຺ປາຍໍ ວິປຣີຕໂຕ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ, ໂສ ເອວ ອນ຺ຕຄ຺ຄາຫິກາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕຕິ ຈ ວຸຕ຺ໂຕ. ເກຈິ ປນ ‘‘ສສ຺ສຕຸຈ຺ເຉທານໍ ອຎ຺ຎຕຣທິຏ຺ຐິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ນ ຍຸຕ຺ຕໍ, ສສ຺ສຕຸຈ຺ເຉທຄ຺ຄາຫສ຺ສ ສາມເຓຣານໍ ລິງ຺ຄນາສນາຍ ກາຣຓຕ຺ເຕນ ເຫຏ຺ຐາ ອຏ຺ຐກຖາຍເມວ (ມຫາວ. ອຏ຺ຐ. ໑໐໘) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ, ອິຘ ຈ ທຓ຺ຑກມ຺ມນາສນາຍ ເອວ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຕາ.

ຕສ຺ສາປິ ທາຕພ຺ໂພຕິ ວິຊ຺ຊມານໍ ມຸຂຣາທິຠາວໍ ນິສ຺ສາຍ ອປ຺ປຏິປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາປິ ປຏິຎ຺ຎໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາປິ ອາປຕ຺ຕິໍ ອນາໂຣເປຕ຺ວາປິ ເທສິຕາຍປິ ອາປຕ຺ຕິຍາ ຂຸໍສນາທິໂຕ ອໂນຣມນ຺ຕສ຺ສ ທາຕພ຺ໂພວ. ໂອຣມນ຺ຕສ຺ສ ປນ ຂມາເປນ຺ຕສ຺ສ ນ ທາຕພ຺ໂພ.

ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ຑສ຺ສ ທານນ຺ຕິ ຂຣທຓ຺ຑສ຺ສ ອຸກ຺ກຏ຺ຐທຓ຺ຑສ຺ສ ທານໍ. ຕຊ຺ຊນີຍາທິກມ຺ເມ ຫິ ກເຕ ໂອວາທານຸສາສນິປ຺ປທານປຏິກ຺ເຂໂປ ນຕ຺ຖິ. ທິນ຺ນພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ເຑ ປນ ຕສ຺ມິໍ ສທ຺ຘິໍ ຕຊ຺ຊນີຍາທິກມ຺ມກເຕຫິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕມ຺ປິ ກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ‘‘ເນວ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ’’ຕິອາທິນາ ອາລາປສລ຺ລາປາທິມຕ຺ຕສ຺ສາປິ ນກາເຣນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ຕຎ຺ຫິ ທິສ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ຄີວໍ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ໂອໂລກນມຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ກໂຣນ຺ຕິ, ເອວໍ ວິວຊ຺ເຊຕພ຺ພໍ ນິມ຺ມທນກຣຓຕ຺ຖເມວ ຕສ຺ສ ທຓ຺ຑສ຺ສ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ. ເຕເນວ ຉນ຺ນຕ຺ເຖໂຣປິ ອຸກ຺ເຂປນີຍາທິກມ຺ມກໂຕປິ ອຠາຍິຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ເຑ ທິນ຺ເນ ‘‘ສງ຺ເຆນາຫໍ ສພ຺ພຖາ ວິວຊ຺ຊິໂຕ’’ຕິ ມຸຈ຺ຉິໂຕ ປປຕິ. ໂຍ ປນ ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ຑກເຕນ ສທ຺ຘິໍ ຎຕ຺ວາ ສໍສຏ຺ໂຐ ອວິວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏເມວາຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ ອຎ຺ຎຖາ ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ຑວິຘານສ຺ສ ນິຣຕ຺ຖກຕາປສງ຺ຄໂຕ. ເຕນາຕິ ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ຑກເຕນ. ຍຖາ ຕຊ຺ຊນີຍາທິກມ຺ມກເຕຫິ, ເອວເມວ ຕໂຕ ອຘິກມ຺ປິ ສງ຺ຆໍອາຣາເຘນ຺ເຕນ ສມ຺ມາວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ຕຎ຺ຈ ‘‘ໂສຣໂຕ ນິວາຕວຸຕ຺ຕີ’’ຕິອາທິນາ ສຣູປໂຕ ທສ຺ສິຕເມວ. ເຕນາຫ ‘‘ສມ຺ມາວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຂມາເປນ຺ຕສ຺ສ ພ຺ຣຫ຺ມທຓ຺ໂຑ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕພ຺ໂພ’’ຕິ.

ຍໍ ຕໍ ຠຄວຕາ ອວນ຺ທິຍກມ຺ມໍ ອນຸຎ຺ຎາຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ທຓ຺ຑກມ຺ມໍ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ ສາມຎ຺ຎໂຕ ອນຸຎ຺ຎາຕປ຺ປກາຣໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸນ ວິເສສໂຕ ອນຸຎ຺ຎາຕປ຺ປກາຣໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອຖ ໂຂ’’ຕິອາທິປາຬິ ອຸທ຺ຘຏາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອິມສ຺ສ ອປໂລກນກມ຺ມສ຺ສ ຐານໍ ໂຫຕີຕິ ອປໂລກນກມ຺ມສ຺ສ ສາມຎ຺ຎສ຺ສ ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ ໂຫຕີຕິ. ວິເສສພ຺ຍຕິເຣເກນ ອວິຊ຺ຊມານມ຺ປິ ຕທຎ຺ຎຕ຺ຖ ອປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວິເສສນິສ຺ສິຕໍ ວິຍ ໂວຫຣີຍຕິ. ‘‘ກມ຺ມຎ຺ເຎວ ລກ຺ຂຓ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ໂອສາຣຓາທິວເສນ ຄຫິຕາວເສສານໍ ສພ຺ເພສໍ ອປໂລກນກມ຺ມສ຺ສ ສາມຎ຺ຎລກ຺ຂຓວເສນ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ກມ຺ມຎ຺ເຎວ ລກ຺ຂຓມສ຺ສາຕິ ກມ຺ມລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ນິພ຺ພຈນໍ ທສ຺ເສຕິ. ອິທຎ຺ຈ ວຸຕ຺ຕາວເສສານໍ ກມ຺ມານໍ ນິຏ຺ຐານຏ຺ຐານໍ, ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘຘມ຺ມາຍຕນານິ ວິຍ ວຸຕ຺ຕາວເສສຂນ຺ຘາຍຕນານນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເຕເນວ ວກ຺ຂຕິ ‘‘ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ປາຬິມຸຕ຺ຕໂກປິ ກມ຺ມລກ຺ຂຓວິນິຈ຺ຉໂຍ’’ຕິອາທິ (ປຣິ. ອຏ຺ຐ. ໔໙໕-໔໙໖). ຍຖາ ເຈຕ຺ຖ, ເອວໍ ອຸປຣິ ຎຕ຺ຕິກມ຺ມາທີສຸປິ ກມ຺ມລກ຺ຂຓໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ສ ກຣຓນ຺ຕິ ອວນ຺ທິຍກມ຺ມສ຺ສ ກຣຓວິຘານໍ.

‘‘ນ ວນ຺ທິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ອິມິນາ ວນ຺ທນ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ສງ຺ເຆນ ກຕໍ ກຕິກໍ ຎຕ຺ວາ ມທ຺ທນໍ ວິຍ ຫິ ສງ຺ຆສມ຺ມຸຕິໍ ອນາທເຣນ ອຕິກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ເອວ ໂຫຕິ.

ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສາປິ ປເນຕໍ ລພ຺ຠຕິເຍວາຕິ ອວນ຺ທິຍກມ຺ມສ຺ສ ອຸປລກ຺ຂຓມຕ຺ເຕນ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສາປິ ກມ຺ມລກ຺ຂຓໍ ລພ຺ຠຕິ ເອວ.

ສລາກທານຏ຺ຐານໍ ສລາກຄ຺ຄໍ ນາມ. ຍາຄຸຠຕ຺ຕານໍ ຠາຊນຏ຺ຐານານິ ຍາຄຄ຺ຄຠຕ຺ຕຄ຺ຄານິ ນາມ. ເອເຕສຸປິ ຫິ ຐາເນສຸ ສພ຺ໂພ ສງ຺ໂຆ ອຸໂປສເຖ ວິຍ ສນ຺ນິປຕິໂຕ, ກມ຺ມຎ຺ຈ ວຄ຺ຄກມ຺ມໍ ນ ໂຫຕິ, ‘‘ມຍເມຕໍ ນ ຊານິມ຺ຫາ’’ຕິ ປຈ຺ຉາ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕາປິ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ຂຓ຺ຑສີມາຍ ປນ ກເຕ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ. ສງ຺ຆິກປຈ຺ຈຍຎ຺ຫິ ອຈ຺ຉິນ຺ນຈີວຣາທີນໍ ທາຕຸໍ ອປໂລເກນ຺ເຕຫິ ອຸປຈາຣສີມຏ຺ຐານໍ ສພ຺ເພສໍ ອນຸມຕິໍ ຄເຫຕ຺ວາວ ກາຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປນ ວິສຠາຄປຸຄ຺ຄໂລ ຘມ຺ມິກໍ ອປໂລກນໍ ປຏິພາຫຕິ, ຕໍ ອຸປາເຍນ ພຫິອຸປຈາຣສີມາຄຕໍ ວາ ກຕ຺ວາ ຂຓ຺ຑສີມໍ ວາ ປວິສິຕ຺ວາ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ຍໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ອປໂລກນກມ຺ມໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ສາມຎ຺ຎໂຕ ທສ຺ເສຕິ, ຕໍ ອປໂລກນກມ຺ມໍ ສຣູປໂຕ ທສ຺ເສຕຸມາຫ ‘‘ອຈ຺ຉິນ຺ນຈີວຣໍ’’ອິຈ຺ຈາທິ. ຍທິ ອປໂລເກຕ຺ວາວ ຈີວຣໍ ທາຕພ຺ພໍ, ກິໍ ປນ ອປ຺ປມຕ຺ຕກວິສ຺ສຊ຺ຊກສມ຺ມຸຕິຍາຕິ ອາຫ ‘‘ອປ຺ປມຕ຺ຕກວິສ຺ສຊ຺ຊນເກນ ປນາ’’ຕິອາທິ. ນາຬິ ວາ ອຸປຑ຺ຒນາຬິ ວາຕິ ທິວເສ ທິວເສ ອປໂລເກຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພສ຺ສ ປມາຓທສ຺ສນໍ. ເຕນ ຍາປນມຕ຺ຕເມວ ອປໂລເກຕພ຺ພໍ, ນ ອຘິກນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເອກທິວສໍເຍວ ວາຕິອາທິ ທສວີສຕິທິວສານໍ ເອກສ຺ມິໍ ທິວເສເຍວ ທາຕພ຺ພປຣິຈ຺ເຉທທສ຺ສນໍ, ເຕນ ຍາວ ຊີວນ຺ຕິ ວາ ຍາວ ໂຣຄາ ວຸຏ຺ຐຫຕີຕິ ວາ ເອວໍ ອປໂລເກຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອິຓປລິໂພຘນ຺ຕິ ອິຓວຕ຺ຖຸໍ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຎ຺ຈ ອິຓາຍິເກຫິ ປລິພຸທ຺ຘສ຺ສ ລຊ຺ຊິເປສລສ຺ສ ສາສນຸປກາຣກສ຺ສ ປມາຓຍຸຕ຺ຕເມວ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ນິຍເມຕ຺ວາ ອປໂລເກຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພໍ, ນ ປນ ສຫສ຺ສໍ ວາ ສຕສຫສ຺ສໍ ວາ ມຫາອິຓໍ. ຕາທິສຎ຺ຫິ ຠິກ຺ຂາຈຣິຍວຕ຺ເຕນ ສພ຺ເພຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ຕາທິສສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພໍ.

ອຸປນິກ຺ເຂປໂຕຕິ ເຈຕິຍປຏິຊຄ຺ຄນຕ຺ຖາຍ ວຑ຺ຒິຍາ ປໂຍເຊຕ຺ວາ ກປ຺ປິຍກາຣເກຫິ ຐປິຕວຕ຺ຖຸໂຕ. ສງ຺ຆິເກນປີຕິ ນ ເກວລຎ຺ຈ ຕຕ຺ຣຸປ຺ປາທໂຕ ປຈ຺ຈຍທາຍເກຫິ ຈຕຸປຈ຺ຈຍຕ຺ຖາຍ ສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ນວຕ຺ຖຸນາປີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ສງ຺ຆຠຕ຺ຕໍ ກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ມຫາທານໍ ເທນ຺ເຕຫິປິ ກຣິຍມານໍ ສງ຺ຆຠຕ຺ຕໍ ວິຍ ກາເຣຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

‘‘ຍຖາສຸຂໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ຣຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິໂຠຄປ຺ປໂຫນກໍ ອປ຺ປໍ ວາ ພຫຸໍ ວາ ຄເຫຕພ຺ພໍ, ອຘິກໍ ປນ ຄເຫຕຸໍ ນ ລຠຕິ. ອຸໂປສຖທິວເສຕິ ນິທສ຺ສນມຕ຺ຕໍ, ຍສ຺ມິໍ ກິສ຺ມິຎ຺ຈິ ທິວເສປິ ກຕໍ ສຸກຕເມວ ໂຫຕິ. ກໂຣນ຺ເຕນ ‘‘ຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ອນ຺ໂຕສີມາຍ ສງ຺ຆສນ຺ຕກໍ…ເປ… ຍຖາສຸຂໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ມຍ຺ຫໍ ຣຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ເອວໍ ກຕິກາ ກາຕພ຺ພາ, ຕຖາ ທ຺ວີຫິ ຕີຫິປິ ‘‘ອາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ ຣຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ວຈນເມວ ເຫຕ຺ຖ ວິເສໂສ. ເຕສມ຺ປີຕິ ຣຸກ຺ຂານໍ. ສາ ເອວ ກຕິກາຕິ ວິສຸໍ ກຕິກາ ນ ກາຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເຕສນ຺ຕິ ຣຸກ຺ຂານໍ. ສງ຺ໂຆ ສາມີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ປຸຣິມວິຫາເຣຕິ ປຸຣິເມ ຍຖາສຸຂໍ ປຣິໂຠຄຕ຺ຖາຍ ກຕກຕິເກ ວິຫາເຣ. ປຣິເວຓານິ ກຕ຺ວາ ຊຄ຺ຄນ຺ຕີຕິ ຍຕ຺ຖ ອຣກ຺ຂິຍມາເນ ຜລາຜລານິ, ຣຸກ຺ຂາ ຈ ວິນສ຺ສນ຺ຕິ, ຕາທິສໍ ຐານໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຆສ຺ສ ກຕິກາ ນ ປວຕ຺ຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຍ ປນ ຣຸກ຺ຂາ ພີຊານິ ໂຣເປຕ຺ວາ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຏິຊຄ຺ຄິຕາ, ເຕປິ ທສມຠາຄໍ ທຕ຺ວາ ໂຣປເກເຫວ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພາ. ເຕຫີຕິ ຊຄ຺ຄເກຫິ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ. ມູເລຕິ ອາທິກາເລ, ປຸພ຺ເພຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທີຆາ ກຕິກາຕິ ອປຣິຈ຺ຉິນ຺ນກາລາ ຍຖາສຸຂໍ ປຣິໂຠຄຕ຺ຖາຍ ກຕິກາ. ນິກ຺ກຸກ຺ກຸຈ຺ເຈນາຕິ ‘‘ອຠາຊິຕມິທ’’ນ຺ຕິ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຂິຍ຺ຍນມຕ຺ຕເມເວຕນ຺ຕິ ເຕນ ຂິຍ຺ຍເນນ ພຫຸໍ ຂາທນ຺ຕານໍ ໂທໂສ ນຕ຺ຖິ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິໂຠຄປ຺ປມາຓສ຺ເສວ ຄຫິຕຕ຺ຕາ, ຂິຍ຺ຍນ຺ເຕປິ ອຕ຺ຕໂນ ປໂຫນກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຂາທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ຄຓ຺ຫຖາຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພາຕິ ຕຖາວຸຕ຺ເຕ ເຕເນວ ຠິກ຺ຂຸນາ ທິນ຺ນໍ ວິຍ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍຸໍ, ຕໍ ນິສ຺ສາຍ ມິຈ຺ຉາຊີວສມ຺ຠໂວ ໂຫຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ອນຸວິຈຣິຕ຺ວາ’’ຕິອາທິ. ອຸປຑ຺ຒຠາໂຄຕິ ເອກຠິກ຺ຂຸໂນ ປຏິວີສໂຕ ອຸປຑ຺ຒຠາໂຄ. ເທນ຺ເຕນ ຈ ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ທາຕຸໍ ສງ຺ໂຆ ອນຸຎ຺ຎາສີ’’ຕິ ເອວໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຣິໂມເຈຕ຺ວາ ຍຖາ ເຕ ສງ຺ເຆ ເອວ ປສີທນ຺ຕິ, ເອວໍ ວຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພໍ.

ອປຈ຺ຈາສີສນ຺ເຕນາຕິ ຄິລານຄມິກິສ຺ສຣາທີນໍ ອນຸຎ຺ຎາຕປຸຄ຺ຄລານມ຺ປິ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕກໍ ເທນ຺ເຕນ ອປຈ຺ຈາສີສນ຺ເຕເນວ ທາຕພ຺ພໍ, ອນນຸຎ຺ຎາຕປຸຄ຺ຄລານໍ ປນ ອປຈ຺ຈາສີສນ຺ເຕນາປິ ທາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ. ສງ຺ຆິກເມວ ຍຖາກຕິຕາຍ ທາເປຕພ຺ພໍ. ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕກມ຺ປິ ປຈ຺ຈຍທາຍກາທີ ສຍເມວ ວິສ຺ສາເສນ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ນ ວາເຣຕພ຺ພາ, ລທ຺ຘກປ຺ປິຍນ຺ຕິ ຕຸຓ຺ຫີ ຠວິຕພ຺ພໍ. ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕເມວາຕິ ‘‘ກຸທ຺ໂຘ ຫິ ໂສ ຣຸກ຺ເຂປິ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍາ’’ຕິອາທິນາ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວ ກາຣຓໍ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕເມວ. ເຕຫິ ກຕອນຕ຺ຖາຠາເວປິ ກາຣຸຎ຺ເຎນ ຕຸຓ຺ຫີ ຠວິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ‘‘ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິອາທິ ປນ ວຕ຺ຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

ຄຣຸຠຓ຺ຑຕ຺ຕາ…ເປ… ນ ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ຊີວຣຸກ຺ຂານໍ ອາຣາມຏ຺ຐານີຍຕ຺ຕາ, ທາຣູນຎ຺ຈ ເຄຫສມ຺ຠາຣານຸປຄຕຕ຺ຕາ ‘‘ສພ຺ພໍ ຕ຺ວເມວ ຄຓ຺ຫາ’’ຕິ ທາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອກຕາວາສໍ ວາ ກຕ຺ວາຕິ ປຸພ຺ເພ ອວິຊ຺ຊມານໍ ເສນາສນໍ ກຕ຺ວາ ຊຄ຺ຄິຕກາເລ ຜລວາເຣ ສມ຺ປຕ຺ເຕ.

ອປໂລກນກມ຺ມກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອຕ຺ຖວສວຄ຺ຄາທິວຓ຺ຓນາ

໔໙໘. ວິປາກທຸກ຺ຂສງ຺ຂາຕານໍ ສມ຺ປຣາຍິກເວຣານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປາຓາຕິປາຕາທິເວເຣນ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕ຺ຕາ, ເວຣປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ເຫຕຸຕ຺ຕາ ຈ ‘‘ວິປາກທຸກ຺ຂເວທນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ປາຓາຕິປາຕາທິປຎ຺ຈເວຣວິນິມຸຕ຺ຕານມ຺ປິ ອກຸສລານໍ ເວເຣຫິ ສຫ ເອກໂຕ ສງ຺ຄຓ຺ຫນຕ຺ຖໍ ‘‘ທສອກຸສລກມ຺ມປຖປ຺ປເຠທານ’’ນ຺ຕິ ປຸນ ວຸຕ຺ຕໍ.

໔໙໙-໕໐໐. ຕໍ ກມ຺ມນ຺ຕິ ຕຊ຺ຊນີຍາທິກມ຺ມເມວ, ສຕ຺ຕາ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ນາມາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອນ຺ຕຣາ ເກນຈິ ອປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ສິກ຺ຂາປເທຕິ ອິມສ຺ມິໍ ກປ຺ເປ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ອມ຺ຫາກໍ ຠຄວໂຕ ອຠິສມ຺ໂພຘິ, ຕາວ ອນ຺ຕຣາກາເລ ກກຸສນ຺ຘາທິໍ ຐເປຕ຺ວາ ເກນຈິ ອປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ສິກ຺ຂາປເທຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິນີຕກຖາ ສິກ຺ຂາປທນ຺ຕິ ວິນີຕວຕ຺ຖູນິ ເອວ. ຕານິ ຫິ ຕໍຕໍສິກ຺ຂາໂກຏ຺ຐາສານໍ ປກາສນໂຕ ‘‘ສິກ຺ຂາປທ’’ນ຺ຕິ ຈ ອາປຕ຺ຕິອນາປຕ຺ຕີນໍ ອນຸປຎ຺ຎາປນໂຕ ‘‘ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຈ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ.

ອຕ຺ຖວສວຄ຺ຄາທິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສງ຺ຄຫວຄ຺ຄວຓ຺ຓນານໂຍ ນິຏ຺ຐິໂຕ.

ອິຕິ ມຫາວຄ຺ໂຄ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕິວຄ຺ໂຄ, ສງ຺ຄຫວຄ຺ໂຄຕິ ຕີຫິ ມຫາວຄ຺ເຄຫິ ປຏິມຓ຺ຑິໂຕ ປຣິວາໂຣຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອິຕິ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍ ວິນຍຏ຺ຐກຖາຍ ວິມຕິວິໂນທນິຍໍ

ປຣິວາຣວຓ຺ຓນານໂຍ ນິຏ຺ຐິໂຕ.

ນິຄມນກຖາວຓ຺ຓນາ

ອວສານຄາຖາສຸ ອຸຠໂຕວິຠງ຺ຄ-ຂນ຺ຘກ-ປຣິວາເຣຫິ ວິຠຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວິຠາຄປຏິເທສນາ ຍສ຺ມິໍ ວິນຍປິຏເກ. ໂສ ອຸຠໂຕວິຠງ຺ຄ-ຂນ຺ຘກ-ປຣິວາຣວິຠຕ຺ຕເທສໂນ ອາຫາຕິ ໂຍຊນາ. ຕສ຺ສາຕິ ວິນຍປິຏກສ຺ສ.

ສຕ຺ຖຸ ມຫາໂພຘີຕິ ທກ຺ຂິຓສາຂໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ຍໍ ປຘານຆຣໍ ນາມ ປຣິເວຓໍ, ຕຕ຺ຖ ຈາຣຸປາກາເຣນ ສຎ຺ຈິຕໍ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຍໍ ປາສາທໍ ກາຣຍິ, ຕຕ຺ຣ ຕສ຺ມິໍ ມຫານິຄມສາມິໂນ ປາສາເທ ວສຕາຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພາ.

ພຸທ຺ຘສິຣິໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ນິສ຺ສາຍ, ຕສ຺ສ ວາ ອຊ຺ເຌສນມ຺ປິ ປຏິຈ຺ຈ ຍາ ອິທ຺ຘາ ປຣິປຸຓ຺ຓວິນິຈ຺ຉຍຕາຍ ສມິທ຺ຘາ ວິນຍສໍວຓ຺ຓນາ ອາຣທ຺ຘາຕິ ໂຍຊນາ.

ສິຣິນິວາສສ຺ສາຕິ ສິຣິຍາ ນິວາສນຏ຺ຐານຠູຕສ຺ສ ສິຣິປາລນາມກສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ. ຊຍສໍວຈ຺ຉເຣຕິ ວິຊຍຍຸຕ຺ເຕ ສໍວຈ຺ຉເຣ. ອາຣທ຺ຘກາລທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ປຸນ ‘‘ຊຍສໍວຈ຺ຉເຣ ອຍໍ ອາຣທ຺ຘາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ກາເລ ວສ຺ສນ຺ຕິ ຍຸຕ຺ຕກາເລ ວສ຺ສນສີໂລ. ເທໂວຕິ ເມໂຆ.

ນິຄມນກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນິຄມນກຖາ

ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ ອາຣທ຺ຘາ, ວິນຍຏ຺ຐກຖາຍ ຍາ;

ວຓ຺ຓນາ ນາຕິວິຕ຺ຖິຓ຺ຓາ, ປຣິປຸຓ຺ຓວິນິຈ຺ຉຍາ.

ປຎ຺ຎາສຠາຓວາຣາຍ, ຕນ຺ຕິຍາ ປຣິມາຓໂຕ;

ສມິຊ຺ຌນິຏ຺ຐິປຣມາ, ຍາ ວິມຕິວິໂນທນີ.

ອນນ຺ຕຣາເຍນ ກຕາ, ອຍໍ ນິຏ຺ຐມຸປາຄຕາ;

ຍໍ ຕໍ ນິຏ຺ຐໍ ຕຖາ ສພ຺ເພ, ປາຓິໂນ ສມໂນຣຖາ.

ເຖເຣຫິ ວິນຍຎ຺ຎູຫິ, ສຸຈິສລ຺ເລຂວຸຕ຺ຕິຫິ;

ອວິສ຺ສຕ຺ຖາຕິວິຕ຺ຖິຓ຺ຓ-ຄນ຺ຖຠີຣູ ຫິປຕ຺ຖິຕໍ.

ກໂຣນ຺ເຕນ ມຍາ ເອວໍ, ວິນຍອຕ຺ຖວຓ຺ຓນໍ;

ຍໍ ປຕ຺ຕໍ ກຸສລໍ ເຕນ, ປຕ຺ວາ ສມ຺ໂພຘິມຸຕ຺ຕມໍ.

ວິນຍຕ຺ຖໍ ປກາເສຕ຺ວາ, ໂຍ ໂສປາເຍນ ລກ຺ຂຓໍ;

ໂສປາຍໍ ວິມຕິຈ຺ເຉທ-ຎາຓຈກ຺ຂຸປທາຍກໍ.

ວິຣທ຺ຘຕ຺ຖວິປລ຺ລາສ-ຄນ຺ຖວິຕ຺ຖາຣຫານິຍາ;

ວິສຸທ຺ຘິໍ ປາປຍິສ຺ສາມິ, ສຕ຺ເຕ ສໍສາຣທຸກ຺ຂໂຕ.

ໂລກິເຍຫິ ຈ ໂຠເຄຫິ, ຄຸເຓຫິ ນິຂິລາ ປຊາ;

ສພ຺ເພຫິ ສຫິຕາ ໂຫນ຺ຕຸ, ຣຕາ ສມ຺ພຸທ຺ຘສາສເນຕິ.

ວິມຕິວິໂນທນີຏີກາ ນິຏ຺ຐິຕາ.