ປຐມຄາຖາສງ຺ຄຓິກໍ

ສຕ຺ຕນຄເຣສຸ ປຎ຺ຎຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໓໓໕. ອຑ຺ຒຸຑ຺ຒສຕານີຕິ ປຎ຺ຎາສາຘິການິ ຕີຓິ ສຕານິ. ວິຄ຺ຄຫປເທນ ມນຸສ຺ສວິຄ຺ຄຫໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອຕິເຣກນ຺ຕິ ປຐມກຖິນໍ. ກາຬກນ຺ຕິ ສຸທ຺ຘກາຬກໍ. ຠູຕນ຺ຕິ ຠູຕາໂຣຈນໍ. ຠິກ຺ຂຸນີສຸ ຈ ອກ຺ໂກໂສຕິ ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸໍ ອກ຺ໂກເສຍ຺ຍາ’’ຕິ (ປາຈິ. ໑໐໒໙) ວຸຕ຺ຕໍ ສິກ຺ຂາປທໍ.

ທ຺ເວປິ ຈ ເຠທາຕິ ທ຺ເວ ສງ຺ຆເຠທສິກ຺ຂາປທານິ. ອນ຺ຕຣວາສກນາເມນ ອຎ຺ຎາຕິກາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຫຕ຺ຖໂຕ ຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສຸຕ຺ຕໍ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ວາຍາປນໍ. ວິກາເລຕິ ວິກາລໂຠຊນໍ. ຈາຣິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ຈາຣິຕ຺ຕໍ. ນຫານນ຺ຕິ ໂອເຣນທ຺ຘມາສນຫານໍ.

ຈີວຣໍ ທຕ຺ວາຕິ ສມຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ຈີວຣໍ ທຕ຺ວາ ຂິຍ຺ຍນໍ. ຄິຣຄ຺ຄນ຺ຕິ ນຈ຺ຈຄີຕໍ. ຈຣິຍາຕິ ອນ຺ໂຕວສ຺ສໍ ຈາຣິກຈຣຓໍ. ຕຕ຺ເຖວາຕິ ວສ຺ສໍວຸຕ຺ຖາຍ ຈາຣິກໍ ອປກ຺ກມິຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ນິວາສນໍ ປຏິຈ຺ຈ ປຎ຺ຎຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທໍ. ຉນ຺ທທາເນນາຕິ ປາຣິວາສິເກນ ຉນ຺ທທາເນນ.

ປາຣາຊິການິ ຈຕ຺ຕາຣີຕິ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອສາຘາຣຓານິ. ໂສຬສາຕິ ອາທິໂຕ ປຎ຺ຈ ສິກ຺ຂາປທານິ, ກຸລທູສນຎ຺ຈາຕິ ຉ, ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອສາຘາຣຓານິ ທສ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍານິ.

ຈຕຸຕ຺ຕິໍສາຕິ ປຐມກຖິນສຸທ຺ຘກາຬກຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫຓຣູປິຍຈີວຣວາຍາປນໂກເສຍ຺ຍມິສ຺ສກເອຬກໂລມໂຘວາປນທຸຕິຍປຕ຺ຕວຊ຺ຊິຕານິ ຠິກ຺ຂຸວິຠງ຺ເຄ ທ຺ວາວີສຕິ, ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອສາຘາຣຓານິ ທ຺ວາທສ ຈາຕິ ຈຕຸຕ຺ຕິໍສ. ຉປຎ຺ຎາສສຕນ຺ຕິ ເວສາລິຍາທີສຸ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສສິກ຺ຂາປທານິ ຐເປຕ຺ວາ ເສສາ ຉປຎ຺ຎາສສຕໍ.

ທສ ຄາຣຍ຺ຫາຕິ ໂວສາສອປ຺ປຏິສໍ ວິທິຕສິກ຺ຂາປທທ຺ວຍຎ຺ຈ ຐເປຕ຺ວາ ເສສານິ ທສ ປາຏິເທສນີຍານິ. ທ຺ເວ ສຕ຺ຕຕິ ເສຂິຍານິ ສຸຣຸສຸຣຸກາຣກສາມິເສນຫຕ຺ເຖນປານີຍຖາລກປຏິຄ຺ຄຫຓສສິຕ຺ຖກປຕ຺ຕໂຘວນານິ ຕີຓິ ຐເປຕ຺ວາ ເສສານິ ເສຂິຍານິ.

ເສຍ຺ຍາຕິ ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນນ ສຫເສຍ຺ຍສິກ຺ຂາປທໍ. ຂຓເນຕິ ປຖວີຂຓນໍ. ຄຈ຺ຉ ເທວເຕຕິ ຠູຕຄາມສິກ຺ຂາປທໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສປ຺ປາຓກໍ ສິຎ຺ຈນ຺ຕິ ສປ຺ປາໂຓທກສິຎ຺ຈນໍ. ມຫາວິຫາໂຣຕິ ມຫລ຺ລກວິຫາໂຣ.

ອຎ຺ຎນ຺ຕິ ອຎ຺ຎວາທກໍ. ທ຺ວາຣນ຺ຕິ ຍາວ ທ຺ວາຣໂກສາ ອຄ຺ຄຬຏ຺ຐປນໍ. ສຫຘມ຺ໂມຕິ ສຫຘມ຺ມິກໍ ວຸຈ຺ຈມາໂນ. ປໂຍປານນ຺ຕິ ສຸຣຸສຸຣຸກາຣກສິກ຺ຂາປທໍ.

ເອຬກໂລໂມຕິ ເອຬກໂລມໂຘວາປນໍ. ປຕ຺ໂຕ ຈາຕິ ທຸຕິຍປຕ຺ໂຕ. ໂອວາໂທຕິ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ໂອວາໂທ. ເຠສຊ຺ຊນ຺ຕິ ຈຕຸມາສປຈ຺ຈຍປວາຣຓາສິກ຺ຂາປທໍ. ອາຣຎ຺ຎິໂກຕິ ຈຕຸຕ຺ຖປາຏິເທສນີຍໍ. ໂອວາໂທຕິ ໂອວາທາຍ ວາ ສໍວາສາຍ ວາ ອຄມນໍ.

໓໓໗. ‘‘ເຍ ຈ ຍາວຕຕິຍກາ’’ຕິ ປຎ຺ຫສ຺ສ ‘‘ອິເມ ໂຂ ຍາວຕຕິຍກາ’’ຕິ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ວຕ຺ວາ ຕທນນ຺ຕຣໍ ‘‘ສາຘາຣຓໍ ອສາຘາຣຓ’’ນ຺ຕິອາທິປຎ຺ຫານໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ຍສ຺ມາ ຕໍ ອວຕ຺ວາ ‘‘ກຕິ ເຉທນການີ’’ຕິອາທິເກ ອຏ຺ຐ ປຎ຺ເຫ ອນ຺ຕຣາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ເຕສໍ ອນນ຺ຕຣາ ‘‘ວີສໍ ທ຺ເວ ສຕານິ ຠິກ຺ຂູນໍ…ເປ… ຉຈຕ຺ຕາຣີສາ ຠິກ຺ຂູນໍ, ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ອສາຘາຣຓາ’’ຕິອາທິນາ ອຸກ຺ກເມເນວ ສາຘາຣຓາທິປຎ຺ຫາ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕາ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ອຸກ຺ກມວິສ຺ສຊ຺ຊນກາຣຓໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍສ຺ມາ ປນ ເຍ ຈ ຍາວຕຕິຍກາຕິ ອຍໍ ປຎ຺ໂຫ’’ຕິອາທິມາຫ.

໓໓໘. ໂຘວນຎ຺ຈ ປຏິຄ຺ຄໂຫຕິອາທິຄາຖາ ອຏ຺ຐກຖາຈຣິຍານໍ ຄາຖາວ. ຉພ຺ພສ຺ສານິ ນິສີທນນ຺ຕິ ທ຺ເວ ສິກ຺ຂາປທານິ. ທ຺ເວ ໂລມາຕິ ຕິໂຍຊນາຕິກ຺ກມໂຘວາປນວເສນ ທ຺ເວ ເອຬກໂລມສິກ຺ຂາປທານິ. ວສ຺ສິກາ ອາຣຎ຺ຎເກນ ຈາຕິ ວສ຺ສິກສາຏິກາ ປຣິເຍສນອຣຎ຺ຎເກສຸ ເສນາສເນສຸ ວິຫຣຓສິກ຺ຂາປເທນ ສຫ.

ປຓີຕນ຺ຕິ ປຓີຕໂຠຊນວິຎ຺ຎາປນໍ. ອູນນ຺ຕິ ອູນວີສຕິວສ຺ສູປສມ຺ປາທນໍ. ມາຕຸຄາເມນ ສທ຺ຘິນ຺ຕິ ສໍວິຘາຍ ຄມນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍາ ສິກ຺ຂາຕິ ຍໍ ສິກ຺ຂາປທໍ. ນິສີທເນ ຈ ຍາ ສິກ຺ຂາຕິ ປມາຓາຕິກ຺ກນ຺ຕນິສີທນກາຣາປເນ ຍໍ ສິກ຺ຂາປທໍ. ຕຖາ ວສ຺ສິກາ ຍາ ຈ ສາຏິກາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ.

ປາຬິຍໍ ສຕໍ ສຕ຺ຕຕິ ຉຈ຺ເຈວິເມ ໂຫນ຺ຕິ ອຸຠິນ຺ນໍ ອສາຘາຣຓາຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ອສາຘາຣຓາ ຉຈຕ຺ຕາຣີສ, ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ຠິກ຺ຂູຫິ ອສາຘາຣຓາ ຕິໍສາຘິກໍ ສຕຎ຺ຈາຕິ ເອວໍ ອຸຠິນ຺ນໍ ອສາຘາຣຓາ ຈ ຉສຕ຺ຕຕິອຘິກໍ ສຕໍ ສິກ຺ຂາປທານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຕໍ ສຕ຺ຕຕິ ຈຕ຺ຕາຣີຕິ ອຸຠິນ຺ນໍ ສາຘາຣຓສິກ຺ຂານໍ ຄຓນາ ຈຕຸສຕ຺ຕຕິອຘິກໍ ສຕໍ ສິກ຺ຂາປທານີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ວິຠຕ຺ຕິໂຍຕິ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘາ ເຈວ ອຸໂປສຖປວາຣຓາທໂຍ ຈ ອຘິປ຺ເປຕາ. ເຕ ຫິ ປາຣາຊິກາທິເຠເທນ, ຠິກ຺ຂຸອຸໂປສຖາທິເຠເທນ ຈ ວິຠຊີຍນ຺ຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ວິຠຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິອາທິ. ເຕສນ຺ຕິ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ປາຣາຊິກາທີນໍ. ທ຺ວີຫີຕິອາທິ ວິວາທາຘິກຣຓາທີນໍ ສມເຖຫິ ວູປສມທສ຺ສນໍ.

ສຕ຺ຕນຄເຣສຸ ປຎ຺ຎຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປາຣາຊິກາທິອາປຕ຺ຕິວຓ຺ຓນາ

໓໓໙. ອິທນ຺ຕິ ‘‘ປາຣາຊິກນ຺ຕິ ຍໍ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ຕໍ ວຈນໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ອິທຎ຺ຫິ ເຫຏ຺ຐາ ‘‘ຄຣຸກ ລຫຸກ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ອຸທ຺ຘຏປຎ຺ເຫສຸ ອນາຄຕມ຺ປິ ‘‘ສພ຺ພານິເປຕານິ ວິຍາກໂຣຫິ, ຫນ຺ທ ວາກ຺ຍໍ ສຸໂຓມ ເຕ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ຍຖາວຸຕ຺ຕານິ ອຎ຺ຎານິປິ ‘‘ສພ຺ພານິເປຕານິ ວິຍາກໂຣຫິ, ຫນ຺ທ ວາກ຺ຍໍ ສຸໂຓມາ’’ຕິ ເອວໍ ຄຫິຕເມວາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອິມິນາ ປນ ອາຍາຈນວຈເນນ ສງ຺ຄຫິຕສ຺ສາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອຕິວສ຺ສຕີຕິ ໂອວສ຺ສຕິ, ວສ຺ໂສທກໍ ປວິສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຘມ຺ມານນ຺ຕິ ຍຖາ ຈຕຸປຈ຺ຈເຍ ຘາຣຍຕີຕິ ຘມ຺ໂມ, ເຕສໍ. ເຕນາຫ ‘‘ສງ຺ຂຕຘມ຺ມານ’’ນ຺ຕິ. ຄາຖາສງ຺ຄຓິກນ຺ຕິ ຄາຖາສງ຺ຄໂຫ, ເຕ ເຕ ອຕ຺ຖາ ຄາຖາຫິ ສງ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຄຓີຍນ຺ຕິ ກຖີຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຫິ ຄາຖາສງ຺ຄຓິກໍ.

ປາຣາຊິກາທິອາປຕ຺ຕິວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປຐມຄາຖາສງ຺ຄຓິກວຓ຺ຓນານໂຍ ນິຏ຺ຐິໂຕ.